២. ទុតិយនយោ សង្គហិតេនអសង្គហិតបទវណ្ណនា

១៧១. ឥទានិ សង្គហិតេន អសង្គហិតបទំ ភាជេតុំ ចក្ខាយតនេនាតិអាទិ អារទ្ធំ. តត្រិទំ លក្ខណំ – ឥមស្មិញ្ហិ វារេ យំ ខន្ធបទេន សង្គហិតំ ហុត្វា អាយតនធាតុបទេហិ អសង្គហិតំ, ខន្ធាយតនបទេហិ វា សង្គហិតំ ហុត្វា ធាតុបទេន អសង្គហិតំ, តស្ស ខន្ធាទីហិ អសង្គហំ បុច្ឆិត្វា វិស្សជ្ជនំ កតំ. តំ បន រូបក្ខន្ធាទីសុ ន យុជ្ជតិ. រូបក្ខន្ធេន ហិ រូបក្ខន្ធោវ សង្គហិតោ. សោ ច អឌ្ឍេកាទសហិ អាយតនធាតូហិ អសង្គហិតោ នាម នត្ថិ. វេទនាក្ខន្ធេន ច វេទនាក្ខន្ធោវ សង្គហិតោ. សោបិ ធម្មាយតនធម្មធាតូហិ អសង្គហិតោ នាម នត្ថិ. ឯវំ អសង្គហិតតាយ អភាវតោ ឯតានិ អញ្ញានិ ច ឯវរូបានិ មនាយតនធម្មាយតនាទីនិ បទានិ ឥមស្មិំ វារេ ន គហិតានិ. យានិ បន បទានិ រូបេកទេសំ អរូបេន អសម្មិស្សំ, វិញ្ញាណេកទេសញ្ច អញ្ញេន អសម្មិស្សំ ទីបេន្តិ, តានិ ឥធ គហិតានិ. បរិយោសានេ ច –

‘‘ទសាយតនា សត្តរស ធាតុយោ,

សត្តិន្ទ្រិយា អសញ្ញាភវោ ឯកវោការភវោ;

បរិទេវោ សនិទស្សនសប្បដិឃំ,

អនិទស្សនំ បុនទេវ សប្បដិឃំ ឧបាទា’’តិ.

ឯវំ ឧទ្ទានគាថាយ ទស្សិតានេវ. តស្មា តេសំ វសេនេវ សង្គហាសង្គហោ វេទិតព្ពោ. បញ្ហវសេន ហិ ឥមស្មិំ វារេ អាយតនធាតុវសេនេវ សទិសវិស្សជ្ជនេ វីសតិ ធម្មេ សមោធានេត្វា ឯកោ បញ្ហោ កតោ, សត្ត វិញ្ញាណធាតុយោ សមោធានេត្វា ឯកោ, សត្តិន្ទ្រិយានិ សមោធានេត្វា ឯកោ, ទ្វេ ភវេ សមោធានេត្វា ឯកោ, បរិទេវេន ច សនិទស្សនសប្បដិឃេហិ ច ឯកោ, អនិទស្សនសប្បដិឃេហិ ឯកោ, សនិទស្សនេហិ ឯកោ, សប្បដិឃេហិ ច ឧបាទាធម្មេហិ ច ឯកោតិ អដ្ឋ បញ្ហា កតា. តេសុ ខន្ធាទិវិភាគោ ឯវំ វេទិតព្ពោ សេយ្យថិទំ – បឋមបញ្ហេ តាវ ចតូហិ ខន្ធេហីតិ អរូបក្ខន្ធេហិ, ទ្វីហាយតនេហីតិ ចក្ខាយតនាទីសុ ឯកេកេន សទ្ធិំ មនាយតនេន, អដ្ឋហិ ធាតូហីតិ ចក្ខុធាតុអាទីសុ ឯកេកាយ សទ្ធិំ សត្តហិ វិញ្ញាណធាតូហិ.

តត្រាយំ នយោ – ចក្ខាយតនេន ហិ ខន្ធសង្គហេន រូបក្ខន្ធោ សង្គហិតោ. តស្មិំ សង្គហិតេ រូបក្ខន្ធេ អាយតនសង្គហេន ចក្ខាយតនមេវេកំ សង្គហិតំ. សេសានិ ទស អាយតនានិ អសង្គហិតានិ. ធាតុសង្គហេនបិ តេន ចក្ខុធាតុយេវេកា សង្គហិតា. សេសា ទស ធាតុយោ អសង្គហិតា. ឥតិ យានិ តេន អសង្គហិតានិ ទសាយតនានិ, តានិ ចក្ខាយតនមនាយតនេហិ ទ្វីហិ អសង្គហិតានិ. យាបិ តេន អសង្គហិតា ទស ធាតុយោ, តា ចក្ខុធាតុយា ចេវ សត្តហិ ច វិញ្ញាណធាតូហិ អសង្គហិតាតិ. រូបាយតនាទីសុបិ ឯសេវ នយោ.

១៧២. ទុតិយបញ្ហេ – យស្មា យាយ កាយចិ វិញ្ញាណធាតុយា សង្គហិតោ វិញ្ញាណក្ខន្ធោ មនាយតនេន អសង្គហិតោ នាម នត្ថិ, តស្មា អាយតនសង្គហេន សង្គហិតាតិ វុត្តំ. ឯត្ថ បន ចតូហិ ខន្ធេហីតិ រូបាទីហិ ចតូហិ. ឯកាទសហាយតនេហីតិ មនាយតនវជ្ជេហិ. ទ្វាទសហិ ធាតូហីតិ យថានុរូបា ឆ វិញ្ញាណធាតុយោ អបនេត្វា សេសាហិ ទ្វាទសហិ. ចក្ខុវិញ្ញាណធាតុយា ហិ ចក្ខុវិញ្ញាណធាតុយេវ សង្គហិតា, ឥតរា អសង្គហិតា. សោតវិញ្ញាណធាតុអាទីសុបិ ឯសេវ នយោ.

១៧៣. តតិយបញ្ហេ – ចក្ខុន្ទ្រិយាទីនំ វិស្សជ្ជនំ ចក្ខាយតនាទិសទិសមេវ. ឥត្ថិន្ទ្រិយបុរិសិន្ទ្រិយេសុ បន ធម្មាយតនេន សទ្ធិំ ទ្វេ អាយតនានិ, ធម្មធាតុយា ច សទ្ធិំ អដ្ឋ ធាតុយោ វេទិតព្ពា.

១៧៤. ចតុត្ថបញ្ហេ – តីហាយតនេហីតិ រូបាយតនធម្មាយតនមនាយតនេហិ. តេសុ ហិ ភវេសុ រូបាយតនធម្មាយតនវសេន ទ្វេវ អាយតនានិ តេហិ សង្គហិតានិ. សេសានិ នវ រូបាយតនានិ តេហេវ ច ទ្វីហិ, មនាយតនេន ចាតិ តីហិ អសង្គហិតានិ នាម ហោន្តិ. នវហិ ធាតូហីតិ រូបធាតុធម្មធាតូហិ សទ្ធិំ សត្តហិ វិញ្ញាណធាតូហិ.

១៧៥. បញ្ចមបញ្ហេ – ទ្វីហាយតនេហីតិ បឋមបទំ សន្ធាយ សទ្ទាយតនមនាយតនេហិ. ទុតិយបទំ សន្ធាយ រូបាយតនមនាយតនេហិ. ធាតុយោបិ តេសំយេវ ឯកេកេន សទ្ធិំ សត្ត វិញ្ញាណធាតុយោ វេទិតព្ពា.

១៧៦. ឆដ្ឋបញ្ហេ – ទសហាយតនេហីតិ រូបាយតនធម្មាយតនវជ្ជេហិ. សោឡសហិ ធាតូហីតិ រូបធាតុធម្មធាតុវជ្ជេហេវ. កថំ? អនិទស្សនសប្បដិឃា ហិ ធម្មា នាម នវ ឱឡារិកាយតនានិ. តេហិ ខន្ធសង្គហេន សង្គហិតេ រូបក្ខន្ធេ, អាយតនសង្គហេន តានេវ នវាយតនានិ សង្គហិតានិ. រូបាយតនធម្មាយតនានិ អសង្គហិតានិ. ធាតុសង្គហេនបិ តា ឯវ នវ ធាតុយោ សង្គហិតា. រូបធាតុធម្មធាតុយោ អសង្គហិតា. ឥតិ យានិ តេហិ អសង្គហិតានិ ទ្វេ អាយតនានិ, តានិ រូបាយតនវជ្ជេហិ នវហិ ឱឡារិកាយតនេហិ, មនាយតនេន ចាតិ ទសហិ អសង្គហិតានិ. យាបិ តេហិ អសង្គហិតា ទ្វេ ធាតុយោ, តា រូបធាតុវជ្ជាហិ នវហិ ឱឡារិកធាតូហិ, សត្តហិ ច វិញ្ញាណធាតូហីតិ សោឡសហិ អសង្គហិតាតិ វេទិតព្ពា.

១៧៧. សត្តមបញ្ហេ – ទ្វីហាយតនេហីតិ រូបាយតនមនាយតនេហិ. អដ្ឋហិ ធាតូហីតិ រូបធាតុយា សទ្ធិំ សត្តហិ វិញ្ញាណធាតូហិ.

១៧៨. អដ្ឋមបញ្ហេ – ឯកាទសហាយតនេហីតិ សប្បដិឃធម្មេ សន្ធាយ ធម្មាយតនវជ្ជេហិ, ឧបាទាធម្មេ សន្ធាយ ផោដ្ឋព្ពាយតនវជ្ជេហិ. ធាតូសុបិ ឯសេវ នយោ. អត្ថយោជនា បនេត្ថ ហេដ្ឋា វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពាតិ.

សង្គហិតេនអសង្គហិតបទវណ្ណនា.