១. សីហនាទសុត្តវណ្ណនា
១១. ទុតិយស្ស បឋមេ យេន ភគវា តេនុបសង្កមីតិ ‘‘សចេ សត្ថា ចារិកំ បក្កមិតុកាមោ អស្ស, ឥមស្មិំ កាលេ បក្កមេយ្យ. ហន្ទាហំ ចារិកំ គមនត្ថាយ សត្ថារំ អាបុច្ឆាមី’’តិ ចិន្តេត្វា ភិក្ខុសង្ឃបរិវុតោ ឧបសង្កមិ. អាយស្មា មំ, ភន្តេតិ សោ កិរ ភិក្ខុ ថេរំ មហតា ភិក្ខុបរិវារេន គច្ឆន្តំ ទិស្វា ‘‘ឥមេ ភិក្ខូ តថាគតំ បហាយ សារិបុត្តំ បរិវារេត្វា និក្ខន្តា, គមនវិច្ឆេទមស្ស ករិស្សាមី’’តិ អដ្ឋានេ កោបំ ពន្ធិត្វា ឯវមាហ. តត្ថ អាសជ្ជាតិ ឃដ្ដេត្វា. អប្បដិនិស្សជ្ជាតិ អក្ខមាបេត្វា អច្ចយំ អទេសេត្វា. កិស្មិំ បន សោ ការណេ អាឃាតំ ពន្ធីតិ? ថេរស្ស កិរ ទសពលំ វន្ទិត្វា ឧដ្ឋាយ គច្ឆតោ ចីវរកណ្ណោ តស្ស សរីរំ ផុសិ, វាតោ បហរីតិបិ វទន្តិ. ឯត្តកេន អាឃាតំ ពន្ធិត្វា ថេរំ មហតា បរិវារេន គច្ឆន្តំ ទិស្វា ឧសូយមានោ ‘‘គមនវិច្ឆេទមស្ស ករិស្សាមី’’តិ ឯវមាហ. ឯហិ ត្វំ ភិក្ខូតិ សត្ថា តស្ស ភិក្ខុនោ វចនំ សុត្វា ‘‘ន តំ ភិក្ខុ សារិបុត្តោ បហរីតិ វុត្តេ, ‘ភន្តេ, តុម្ហេ អត្តនោ អគ្គសាវកស្សេវ បក្ខំ វហថ, ន មយ្ហ’ន្តិ មយិ មនោបទោសំ កត្វា អបាយេ និព្ពត្តេយ្យា’’តិ ញត្វា ‘‘សារិបុត្តំ បក្កោសាបេត្វា ឥមមត្ថំ បុច្ឆិស្សាមី’’តិ ឯកំ ភិក្ខុំ អាមន្តេត្វា ឯវមាហ. អវាបុរណំ អាទាយាតិ កុញ្ចិកំ គហេត្វា. សីហនាទន្តិ សេដ្ឋនាទំ បមុខនាទំ អប្បដិវត្តិយនាទំ. ឯវំ ទ្វីហិ មហាថេរេហិ អារោចិតោ ភិក្ខុសង្ឃោ រត្តិដ្ឋានទិវាដ្ឋានានិ បហាយ សត្ថុ សន្តិកំ អគមាសិ. ខីយនធម្មន្តិ កថាធម្មំ.
គូថគតន្តិ គូថមេវ. សេសេសុបិ ឯសេវ នយោ. បថវីសមេនាតិ អកុជ្ឈនដ្ឋេន បថវិយា សមានេន. ន ហិ បថវី ‘‘មយិ សុចិំ និក្ខិបន្តី’’តិ សោមនស្សំ ករោតិ, ន ‘‘អសុចិំ និក្ខិបន្តី’’តិ ទោមនស្សំ. មយ្ហម្បិ ឯវរូបំ ចិត្តន្តិ ទស្សេតិ. វិបុលេនាតិ អបរិត្តេន. មហគ្គតេនាតិ មហន្តភាវំ គតេន. អប្បមាណេនាតិ វឌ្ឍិតប្បមាណេន. អវេរេនាតិ អកុសលវេរបុគ្គលវេររហិតេន. អព្យាបជ្ឈេនាតិ និទ្ទុក្ខេន វិគតទោមនស្សេន. សោ ឥធាតិ សោ អនុបដ្ឋិតកាយានុបស្សនាសតិបដ្ឋានោ ភិក្ខុ ឯវំ ករេយ្យ, មាទិសោ កថំ ឯវរូបំ ករិស្សតិ, ភន្តេតិ បឋមំ សីហនាទំ នទិ. ឯវំ សព្ពត្ថ យោជនា វេទិតព្ពា.
រជោហរណន្តិ រជសម្មជ្ជនចោឡកំ, បាទបុញ្ឆន្តិ, តស្សេវ នាមំ. កឡោបិហត្ថោតិ បច្ឆិហត្ថោ ឧក្ខលិហត្ថោ វា. នន្តកវាសីតិ អន្តច្ឆិន្នបិលោតិកវសនោ. សូរតោតិ សុចិសីលោ សោរច្ចេន សមន្នាគតោ. សុទន្តោតិ សុដ្ឋុ ទមថំ ឧបគតោ. សុវិនីតោតិ សុដ្ឋុ សិក្ខិតោ. ន កញ្ចិ ហិំសតីតិ វិសាណាទីសុ គណ្ហន្តម្បិ បិដ្ឋិំ បរិមជ្ជន្តម្បិ ន កញ្ចិ វិហេឋេតិ. ឧសភឆិន្នវិសាណសមេនាតិ ឧសភស្ស ឆិន្នវិសាណស្ស ចិត្តសទិសេន.
អដ្ដីយេយ្យាតិ អដ្ដោ បីឡិតោ ភវេយ្យ. ហរាយេយ្យាតិ លជ្ជេយ្យ. ជិគុច្ឆេយ្យាតិ ជិគុច្ឆំ អាបជ្ជេយ្យ.
មេទកថាលិកន្តិ មេទកថាលិកា វុច្ចតិ សូនការកេហិ យូសនិក្ខមនត្ថាយ តត្ថ តត្ថ កតឆិទ្ទា ថាលិកា. បរិហរេយ្យាតិ មំសស្ស បូរេត្វា ឧក្ខិបិត្វា គច្ឆេយ្យ. ឆិទ្ទាវឆិទ្ទន្តិ បរិត្តមហន្តេហិ ឆិទ្ទេហិ សមន្នាគតំ. ឧគ្ឃរន្តន្តិ ឧបរិមុខេហិ ឆិទ្ទេហិ និក្ខមមានយូសំ. បគ្ឃរន្តន្តិ អធោមុខេហិ និក្ខមមានយូសំ. ឯវមស្ស សកលសរីរំ យូសមក្ខិតំ ភវេយ្យ. ឆិទ្ទាវឆិទ្ទន្តិ នវហិ វណមុខេហិ បរិត្តមហន្ត ឆិទ្ទំ. ឯវមេត្ថ អដ្ឋមនវមេហិ ទ្វីហិ អង្គេហិ ថេរោ អត្តនោ សរីរេ និច្ឆន្ទរាគតំ កថេសិ.
អថ ខោ សោ ភិក្ខូតិ ឯវំ ថេរេន នវហិ ការណេហិ សីហនាទេ នទិតេ អថ សោ ភិក្ខុ. អច្ចយោតិ អបរាធោ. មំ អច្ចគមាតិ មំ អតិក្កម្ម អភិភវិត្វា បវត្តោ. បតិគ្គណ្ហតូតិ ខមតុ. អាយតិំ សំវរាយាតិ អនាគតេ សំវរណត្ថាយ, បុន ឯវរូបស្ស អបរាធស្ស អករណត្ថាយ. តគ្ឃាតិ ឯកំសេន. យថាធម្មំ បដិករោសីតិ យថា ធម្មោ ឋិតោ, តថេវ ករោសិ, ខមាបេសីតិ វុត្តំ ហោតិ. តំ តេ មយំ បដិគ្គណ្ហាមាតិ តំ តវ អបរាធំ មយំ ខមាម. វុទ្ធិហេសា ភិក្ខុ អរិយស្ស វិនយេតិ ឯសា ភិក្ខុ អរិយស្ស វិនយេ ពុទ្ធស្ស ភគវតោ សាសនេ វុឌ្ឍិ នាម. កតមា? អច្ចយំ អច្ចយតោ ទិស្វា យថាធម្មំ បដិករិត្វា អាយតិំ សំវរាបជ្ជនា. ទេសនំ បន បុគ្គលាធិដ្ឋានំ ករោន្តោ យោ អច្ចយំ អច្ចយតោ ទិស្វា យថាធម្មំ បដិករោតិ, អាយតិំ សំវរំ អាបជ្ជតីតិ អាហ. ផលតីតិ សចេ ហិ ថេរោ ន ខមេយ្យ, តស្ស ភិក្ខុនោ តត្ថេវ សត្តធា មុទ្ធា ផលេយ្យ. តស្មា ភគវា ឯវមាហ. សចេ មំ សោតិ សចេ មំ អយំ ភិក្ខុ ខមាហីតិ ឯវំ វទតិ. ខមតុ ច មេ សោតិ អយម្បិ ចាយស្មា មយ្ហំ ខមតូតិ ឯវំ ថេរោ តស្ស អច្ចយំ បដិគ្គណ្ហិត្វា សយម្បិ តំ សត្ថុ សម្មុខេ ខមាបេសីតិ.