២. សត្តសូរិយសុត្តវណ្ណនា

៦៦. ទុតិយេ យស្មា អយំ សត្តសូរិយទេសនា តេជោសំវដ្ដទស្សនវសេន បវត្តា, តស្មា តយោ សំវដ្ដា, តិស្សោ សំវដ្ដសីមា, តីណិ សំវដ្ដមូលានី, តីណិ កោលាហលានីតិ អយំ តាវ អាទិតោវ ឥមស្ស សុត្តស្ស បុរេចារិកកថា វេទិតព្ពា. សា វិសុទ្ធិមគ្គេ (វិសុទ្ធិ. ២.៤០៣) បុព្ពេនិវាសានុស្សតិនិទ្ទេសេ វិត្ថារិតាវ. ឯតទវោចាតិ អនិច្ចកម្មដ្ឋានិកានំ បញ្ចន្នំ ភិក្ខុសតានំ អជ្ឈាសយេន ឧបាទិន្នកានំ អនុបាទិន្នកានំ សង្ខារានំ វិបត្តិទស្សនត្ថំ ឯតំ ‘‘អនិច្ចា, ភិក្ខវេ, សង្ខារា’’តិអាទិសត្តសូរិយោបមសុត្តន្តំ អវោច. តត្ថ អនិច្ចាតិ ហុត្វា អភាវដ្ឋេន អនិច្ចា. សង្ខារាតិ ឧបាទិន្នកអនុបាទិន្នកា សង្ខារធម្មា. អទ្ធុវាតិ ឯវំ អចិរដ្ឋេន ន ធុវា. អនស្សាសិកាតិ អសស្សតភាវេន អស្សាសរហិតា. អលមេវាតិ យុត្តមេវ.

អជ្ឈោគាឡ្ហោតិ ឧទកេ អនុបវិដ្ឋោ. អច្ចុគ្គតោតិ ឧទកបិដ្ឋិតោ ឧគ្គតោ. ទេវោ ន វស្សតីតិ បឋមំ តាវ ឧបកប្បនមេឃោ នាម កោដិសតសហស្សចក្កវាឡេ ឯកមេឃោ ហុត្វា វស្សតិ, តទា និក្ខន្តពីជំ ន បុន គេហំ បវិសតិ. តតោ បដ្ឋាយ ធមករណេ និរុទ្ធំ វិយ ឧទកំ ហោតិ, បុន ឯកពិន្ទុម្បិ ទេវោ ន វស្សតីតិ ឧបមានធម្មកថាវ បមាណំ. វិនស្សន្តេ បន លោកេ បឋមំ អវីចិតោ បដ្ឋាយ តុច្ឆោ ហោតិ, តតោ ឧដ្ឋហិត្វា សត្តា មនុស្សលោកេ ច តិរច្ឆានេសុ ច និព្ពត្តន្តិ. តិរច្ឆានេសុ និព្ពត្តាបិ បុត្តភាតិកេសុ មេត្តំ បដិលភិត្វា កាលកតា ទេវមនុស្សេសុ និព្ពត្តន្តិ. ទេវតា អាកាសេន ចរន្តិយោ អារោចេន្តិ – ‘‘ន ឥទំ ឋានំ សស្សតំ ន និពទ្ធំ, មេត្តំ ភាវេថ, ករុណំ, មុទិតំ, ឧបេក្ខំ ភាវេថា’’តិ. តេ មេត្តាទយោ ភាវេត្វា តតោ ចុតា ព្រហ្មលោកេ និព្ពត្តន្តិ.

ពីជគាមាតិ ឯត្ថ ពីជគាមោ នាម បញ្ច ពីជជាតានិ. ភូតគាមោ នាម យំកិញ្ចិ និក្ខន្តមូលបណ្ណំ ហរិតកំ. ឱសធិតិណវនប្បតយោតិ ឯត្ថ ឱសធីតិ ឱសធរុក្ខា. តិណាតិ ពហិសារា តាលនាឡិកេរាទយោ. វនប្បតយោតិ វនជេដ្ឋករុក្ខា. កុន្នទិយោតិ ឋបេត្វា បញ្ច មហានទិយោ អវសេសា និន្នគា. កុសោព្ភាតិ ឋបេត្វា សត្ត មហាសរេ អវសេសា រហទាទយោ. ទុតិយោ សូរិយោតិអាទីសុ ទុតិយសូរិយកាលេ ឯកោ ឧទេតិ, ឯកោ អត្ថង្គមេតិ. តតិយកាលេ ឯកោ ឧទេតិ, ឯកោ អត្ថង្គមេតិ, ឯកោ មជ្ឈេ ហោតិ. ចតុត្ថកាលេ ចតុកុលិកេ គាមេ ចត្តារោ បិណ្ឌចារិកា ទ្វារបដិបាដិយា ឋិតា វិយ ហោន្តិ. បញ្ចមាទិកាលេបិ ឯសេវ នយោ. បលុជ្ជន្តីតិ ឆិជ្ជិត្វា ឆិជ្ជិត្វា បតន្តិ. នេវ ឆារិកា បញ្ញាយតិ ន មសីតិ ចក្កវាឡមហាបថវី សិនេរុបព្ពតរាជា ហិមវា ចក្កវាឡបព្ពតោ ឆ កាមសគ្គា បឋមជ្ឈានិកព្រហ្មលោកាតិ ឯត្តកេ ឋានេ ទឌ្ឍេ អច្ឆរាយ គហេតព្ពមត្តាបិ ឆារិកា វា អង្គារោ វា ន បញ្ញាយតិ. កោ មន្តា កោ សទ្ធាតាតិ កោ តស្ស សទ្ធាបនត្ថាយ សមត្ថោ, កោ វា តស្ស សទ្ធាតា. អញ្ញត្រ ទិដ្ឋបទេហីតិ ទិដ្ឋបទេ សោតាបន្នេ អរិយសាវកេ ឋបេត្វា កោ អញ្ញោ សទ្ទហិស្សតីតិ អត្ថោ.

វីតរាគោតិ វិក្ខម្ភនវសេន វីតរាគោ. សាសនំ អាជានិំសូតិ អនុសិដ្ឋិំ ជានិំសុ, ព្រហ្មលោកសហព្យតាយ មគ្គំ បដិបជ្ជិំសុ. សមសមគតិយោតិ ទុតិយត្តភាវេ សព្ពាការេន សមគតិកោ ឯកគតិកោ. ឧត្តរិ មេត្តំ ភាវេយ្យន្តិ បឋមជ្ឈានតោ ឧត្តរិ យាវ តិកចតុក្កជ្ឈានា បណីតំ កត្វា មេត្តំ ភាវេយ្យំ. ចក្ខុមាតិ បញ្ចហិ ចក្ខូហិ ចក្ខុមា. បរិនិព្ពុតោតិ ពោធិបល្លង្កេយេវ កិលេសបរិនិព្ពានេន បរិនិព្ពុតោ. ឯវំ អនិច្ចលក្ខណំ ទីបេត្វា សត្ថរិ ទេសនំ វិនិវដ្ដេន្តេ បញ្ចសតាបិ តេ អនិច្ចកម្មដ្ឋានិកា ភិក្ខូ ទេសនានុសារេន ញាណំ បេសេត្វា និសិន្នាសនេសុយេវ អរហត្តំ បាបុណិំសូតិ.