៤. ទុតិយសត្តកសុត្តវណ្ណនា

២៤. ចតុត្ថេ ន កម្មារាមាតិ យេ ទិវសំ ចីវរកម្ម-កាយពន្ធនបរិស្សាវន-ធម្មករណ-សម្មជ្ជនិ-បាទកឋលិកាទីនេវ ករោន្តិ, តេ សន្ធាយេស បដិក្ខេបោ. យោ បន តេសំ ករណវេលាយ ឯវំ ឯតានិ ករោតិ, ឧទ្ទេសវេលាយ ឧទ្ទេសំ គណ្ហាតិ, សជ្ឈាយវេលាយ សជ្ឈាយតិ, ចេតិយង្គណវត្តវេលាយ ចេតិយង្គណវត្តំ ករោតិ, មនសិការវេលាយ មនសិការំ ករោតិ, ន សោ កម្មារាមោ នាម.

យោ ឥត្ថិវណ្ណបុរិសវណ្ណាទិវសេន អាលាបសល្លាបំ ករោន្តោយេវ រត្តិន្ទិវំ វីតិនាមេតិ, ឯវរូបេ ភស្សេ បរិយន្តការី ន ហោតិ, អយំ ភស្សារាមោ នាម. យោ បន រត្តិន្ទិវំ ធម្មំ កថេតិ, បញ្ហំ វិស្សជ្ជេតិ, អយំ អប្បភស្សោវ ភស្សេ បរិយន្តការីយេវ. កស្មា? ‘‘សន្និបតិតានំ វោ, ភិក្ខវេ, ទ្វយំ ករណីយំ ធម្មី វា កថា អរិយោ វា តុណ្ហីភាវោ’’តិ (ម. និ. ១.២៧៣) វុត្តត្តា.

យោ ឋិតោបិ គច្ឆន្តោបិ និសិន្នោបិ ថិនមិទ្ធាភិភូតោ និទ្ទាយតិយេវ, អយំ និទ្ទារាមោ នាម. យស្ស បន ករជកាយគេលញ្ញេន ចិត្តំ ភវង្គំ ឱតរតិ, នាយំ និទ្ទារាមោ. តេនេវាហ – ‘‘អភិជានាមហំ, អគ្គិវេស្សន, គិម្ហានំ បច្ឆិមេ មាសេ បច្ឆាភត្តំ បិណ្ឌបាតប្បដិក្កន្តោ ចតុគ្គុណំ សង្ឃាដិំ បញ្ញបេត្វា ទក្ខិណេន បស្សេន សតោ សម្បជានោ និទ្ទំ ឱក្កមិតា’’តិ (ម. និ. ១.៣៨៧).

យោ ‘‘ឯកស្ស ទុតិយោ, ទ្វិន្នំ តតិយោ, តិណ្ណំ ចតុត្ថោ’’តិ ឯវំ សំសដ្ឋោវ វិហរតិ, ឯកកោ អស្សាទំ ន លភតិ, អយំ សង្គណិការាមោ. យោ បន ចតូសុ ឥរិយាបថេសុ ឯកកោវ អស្សាទំ លភតិ, នាយំ សង្គណិការាមោ.

អសន្តសម្ភាវនិច្ឆាយ សមន្នាគតា ទុស្សីលា បាបិច្ឆា នាម. យេសំ បាបកា មិត្តា ចតូសុ ឥរិយាបថេសុ សហ អយនតោ បាបសហាយា, យេ ច តន្និន្នតប្បោណតប្បព្ភារតាយ បាបេសុ សម្បវង្កា, តេ បាបមិត្តា បាបសហាយា បាបសម្បវង្កា នាម.

ឱរមត្តកេនាតិ អវរមត្តកេន អប្បមត្តកេន. អន្តរាតិ អរហត្តំ អប្បត្វាវ ឯត្ថន្តរេ. វោសានន្តិ បរិនិដ្ឋិតភាវំ ‘‘អលមេត្តាវតា’’តិ ឱសក្កនំ. ឥទំ វុត្តំ ហោតិ – យាវ សីលបារិសុទ្ធិជ្ឈានវិបស្សនា សោតាបន្នភាវាទីនំ អញ្ញតរមត្តកេន វោសានំ នាបជ្ជិស្សន្តិ, តាវ វុទ្ធិយេវ ភិក្ខូនំ បាដិកង្ខា, នោ បរិហានីតិ.