៨. ឧបកសុត្តវណ្ណនា

១៨៨. អដ្ឋមេ ឧបកោតិ តស្ស នាមំ. មណ្ឌិកាបុត្តោតិ មណ្ឌិកាយ បុត្តោ. ឧបសង្កមីតិ សោ កិរ ទេវទត្តស្ស ឧបដ្ឋាកោ, ‘‘កិំ នុ ខោ សត្ថា មយិ អត្តនោ សន្តិកំ ឧបគតេ វណ្ណំ កថេស្សតិ, ឧទាហុ អវណ្ណ’’ន្តិ បរិគ្គណ្ហនត្ថំ ឧបសង្កមិ. ‘‘នេរយិកោ ទេវទត្តោ កប្បដ្ឋោ អតេកិច្ឆោ’’តិ (ចូឡវ. ៣៤៨) វចនំ សុត្វា សត្ថារំ ឃដ្ដេតុកាមោ ឧបសង្កមីតិបិ វទន្តិ. បរូបារម្ភំ វត្តេតីតិ បរគរហំ កថេតិ. សព្ពោ សោ ន ឧបបាទេតីតិ សព្ពោបិ សោ កុសលធម្មំ ន ឧប្បាទេតិ, អត្តនោ វា វចនំ ឧបបាទេតុំ អនុច្ឆវិកំ កាតុំ ន សក្កោតិ. អនុបបាទេន្តោ គារយ្ហោ ហោតីតិ កុសលំ ធម្មំ ឧប្បាទេតុំ អសក្កោន្តោ អត្តនោ ច វចនំ ឧបបន្នំ អនុច្ឆវិកំ កាតុំ អសក្កោន្តោ គារយ្ហោ ហោតិ. ឧបវជ្ជោតិ ឧបវទិតព្ពោ ច ហោតិ, វជ្ជេន វា ឧបេតោ ហោតិ, សទោសោ ហោតីតិ អត្ថោ.

អថ ភគវា តស្ស វាទំ គហេត្វា តស្សេវ គីវាយ បដិមុញ្ចន្តោ បរូបារម្ភន្តិអាទិមាហ. ឧម្មុជ្ជមានកំយេវាតិ ឧទកតោ សីសំ ឧក្ខិបន្តំយេវ. តត្ថ អបរិមាណា បទាតិអាទីសុ តស្មិំ អកុសលន្តិ បញ្ញាបនេ បទានិបិ អក្ខរានិបិ ធម្មទេសនាបិ អបរិមាណាយេវ. ឥតិបិទំ អកុសលន្តិ ឥទម្បិ អកុសលំ ឥទម្បិ អកុសលំ ឥមិនាបិ ការណេន ឥមិនាបិ ការណេន អកុសលន្តិ ឯវំ អកុសលបញ្ញត្តិយំ អាគតានិបិ អបរិមាណានិ. អថាបិ អញ្ញេនាការេន តថាគតោ តំ ធម្មំ ទេសេយ្យ, ឯវម្បិស្ស ទេសនា អបរិមាណា ភវេយ្យ. យថាហ – ‘‘អបរិយាទិន្នាវស្ស តថាគតស្ស ធម្មទេសនា, អបរិយាទិន្នំ ធម្មបទព្យញ្ជន’’ន្តិ (ម. និ. ១.១៦១). ឥមិនា ឧបាយេន សព្ពវារេសុ អត្ថោ វេទិតព្ពោ. យាវ ធំសី វតាយន្តិ យាវ គុណធំសី វត អយំ. លោណការទារកោតិ លោណការគាមទារកោ. យត្រ ហិ នាមាតិ យោ ហិ នាម. អាសាទេតព្ពំ មញ្ញិស្សតីតិ ឃដ្ដេតព្ពំ មញ្ញិស្សតិ. អបេហីតិ អបគច្ឆ, មា មេ បុរតោ អដ្ឋាសិ. ឯវញ្ច បន វត្វា គីវាយ គណ្ហាបេត្វា និក្កឌ្ឍាបេសិយេវាតិ.