(១២) ២. កេសិវគ្គោ

១. កេសិសុត្តវណ្ណនា

១១១. ទុតិយស្ស បឋមេ កេសីតិ តស្ស នាមំ. អស្សទម្មេ សារេតីតិ អស្សទម្មសារថិ. សណ្ហេនបិ វិនេតីតិអាទីសុ តស្ស អនុច្ឆវិកំ សក្ការំ កត្វា សុភោជនំ ភោជេត្វា មធុរបានំ បាយេត្វា មុទុវចនេន សមុទាចរិត្វា ទមេន្តោ សណ្ហេន ទមេតិ នាម, ជាណុពន្ធនមុខពន្ធនាទីហិ ចេវ បតោទវិជ្ឈនកសាភិឃាតផរុសវចនេហិ ច ទមេន្តោ ផរុសេន ទមេតិ នាម, កាលេន កាលំ តទុភយំ ករោន្តោ សណ្ហផរុសេន ទមេតិ នាម.

២. ជវសុត្តវណ្ណនា

១១២. ទុតិយេ អជ្ជវេនាតិ ឧជុកភាវេន. ជវេនាតិ បទវេគេន. ខន្តិយាតិ អធិវាសនក្ខន្តិយា. សោរច្ចេនាតិ សុចិភាវសីលេន. បុគ្គលគុណង្គេសុ ជវេនាតិ ញាណជវេន. សេសមេត្ថ ឧត្តានត្ថមេវ.

៣. បតោទសុត្តវណ្ណនា

១១៣. តតិយេ បតោទច្ឆាយន្តិ វិជ្ឈនត្ថំ ឧក្ខិត្តស្ស បតោទស្ស ឆាយំ. សំវិជ្ជតីតិ ‘‘ជវោ មេ គហេតព្ពោ’’តិ សល្លក្ខណវសេន សំវិជ្ជតិ. សំវេគំ អាបជ្ជតីតិ សំវេគំ បដិបជ្ជតិ លោមវេធវិទ្ធោតិ លោមកូបេ បតោទវេធេន វិទ្ធមត្តោ. ចម្មវេធវិទ្ធោតិ ឆវិចម្មំ ឆិន្ទន្តេន បតោទវេធេន វិទ្ធោ. អដ្ឋិវេធវិទ្ធោតិ អដ្ឋិំ ភិន្ទន្តេន វេធេន វិទ្ធោ. កាយេនាតិ នាមកាយេន. បរមសច្ចន្តិ និព្ពានំ. សច្ឆិករោតីតិ បស្សតិ. បញ្ញាយាតិ សហវិបស្សនាយ មគ្គបញ្ញាយ.

៤. នាគសុត្តវណ្ណនា

១១៤. ចតុត្ថេ អដ្ឋិំ កត្វាតិ អដ្ឋិកោ ហុត្វា. តិណវនិន្នាទសទ្ទានន្តិ ឯត្ថ តិណវោតិ ឌិណ្ឌិមោ, និន្នាទសទ្ទោតិ សព្ពេសម្បិ ឯកតោមិស្សិតោ មហាសទ្ទោ. ឌំសាទីសុ ឌំសាតិ បិង្គលមក្ខិកា, មកសា មកសាវ. ខិប្បញ្ញេវ គន្តា ហោតីតិ សីលសមាធិបញ្ញាវិមុត្តិវិមុត្តិញាណទស្សនានិ បូរេត្វា សីឃមេវ គន្តា ហោតិ.

៥. ឋានសុត្តវណ្ណនា

១១៥. បញ្ចមេ ឋានានីតិ ការណានិ. អនត្ថាយ សំវត្តតីតិ អហិតាយ អវឌ្ឍិយា សំវត្តតិ. ឯត្ថ ច បឋមំ ឱបាតក្ខណនមច្ឆពន្ធនសន្ធិច្ឆេទនាទិភេទំ សទុក្ខំ សវិឃាតំ បាបកម្មំ វេទិតព្ពំ, ទុតិយំ សមជីវិកានំ គិហីនំ បុប្ផច្ឆឌ្ឌកាទិកម្មំ សុធាកោដ្ដន-គេហច្ឆាទនអសុចិដ្ឋានសម្មជ្ជនាទិកម្មញ្ច វេទិតព្ពំ, តតិយំ សុរាបានគន្ធវិលេបនមាលាបិឡន្ធនាទិកម្មញ្ចេវ អស្សាទវសេន បវត្តំ បាណាតិបាតាទិកម្មញ្ច វេទិតព្ពំ, ចតុត្ថំ ធម្មស្សវនត្ថាយ គមនកាលេ សុទ្ធវត្ថច្ឆាទន-មាលាគន្ធាទីនំ អាទាយ គមនំ ចេតិយវន្ទនំ ពោធិវន្ទនំ មធុរធម្មកថាសវនំ បញ្ចសីលសមាទានន្តិ ឯវមាទីសុ សោមនស្សសម្បយុត្តំ កុសលកម្មំ វេទិតព្ពំ. បុរិសថាមេតិ បុរិសស្ស ញាណថាមស្មិំ. សេសទ្វយេបិ ឯសេវ នយោ.

៦. អប្បមាទសុត្តវណ្ណនា

១១៦. ឆដ្ឋេ យតោ ខោតិ យទា ខោ. សម្បរាយិកស្សាតិ ទេសនាមត្តមេតំ, ខីណាសវោ បន នេវ សម្បរាយិកស្ស, ន ទិដ្ឋធម្មិកស្ស មរណស្ស ភាយតិ. សោវ ឥធ អធិប្បេតោ. កេចិ បន ‘‘សម្មាទិដ្ឋិ ភាវិតាតិ វចនតោ សោតាបន្នំ អាទិំ កត្វា សព្ពេបិ អរិយា អធិប្បេតា’’តិ វទន្តិ.

៧. អារក្ខសុត្តវណ្ណនា

១១៧. សត្តមេ អត្តរូបេនាតិ អត្តនោ អនុរូបេន អនុច្ឆវិកេន, ហិតកាមេនាតិ អត្ថោ. រជនីយេសូតិ រាគស្ស បច្ចយភូតេសុ. ធម្មេសូតិ សភាវេសុ, ឥដ្ឋារម្មណេសូតិ អត្ថោ. ឯវំ សព្ពត្ថ នយោ វេទិតព្ពោ. ន រជ្ជតីតិ ទិដ្ឋិវសេន ន រជ្ជតិ. សេសបទេសុបិ ឯសេវ នយោ. ន ច បន សមណវចនហេតុបិ គច្ឆតីតិ សមណានំ បរវាទីនំ វចនហេតុបិ អត្តនោ ទិដ្ឋិំ បហាយ តេសំ ទិដ្ឋិវសេន ន គច្ឆតីតិ អត្ថោ. ឥធាបិ ខីណាសវោវ អធិប្បេតោ.

៨-១០. សំវេជនីយាទិសុត្តត្តយវណ្ណនា

១១៨-១២០. អដ្ឋមេ ទស្សនីយានីតិ បស្សិតព្ពយុត្តកានិ. សំវេជនីយានីតិ សំវេគជនកានិ. នវមេ ជាតិភយន្តិ ជាតិំ អារព្ភ ឧប្បជ្ជនកភយំ. សេសបទេសុបិ ឯសេវ នយោ. ទសមេ អគ្គិភយន្តិ អគ្គិំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជនកភយំ. សេសបទេសុបិ ឯសេវ នយោ.

កេសិវគ្គោ ទុតិយោ.