១-៥. បាណាតិបាតាទិសុត្តបញ្ចកវណ្ណនា

៨១-៨៥. ចតុត្ថស្ស បឋមាទីនិ ឧត្តានត្ថានេវ. បញ្ចមេ ‘‘នីចេ កុលេ បច្ចាជាតោ’’តិអាទិកេន តមេន យុត្តោតិ តមោ. កាយទុច្ចរិតាទីហិ បុន និរយតមូបគមនតោ តមបរាយណោ. ឥតិ ឧភយេនបិ ខន្ធតមោវ កថិតោ ហោតិ. ‘‘អឌ្ឍេ កុលេ បច្ចាជាតោ’’តិអាទិកេន ជោតិនា យុត្តតោ ជោតិ, អាលោកភូតោតិ វុត្តំ ហោតិ. កាយសុចរិតាទីហិ បុន សគ្គុប្បត្តិជោតិភាវូបគមនតោ ជោតិបរាយណោ. ឥមិនា នយេន ឥតរេបិ ទ្វេ វេទិតព្ពា.

វេនកុលេតិ វិលីវការកុលេ. នេសាទកុលេតិ មិគលុទ្ទកាទីនំ កុលេ. រថការកុលេតិ ចម្មការកុលេ. បុក្កុសកុលេតិ បុប្ផឆឌ្ឌកកុលេ. កសិរវុត្តិកេតិ ទុក្ខវុត្តិកេ. ទុព្ពណ្ណោតិ បំសុបិសាចកោ វិយ ឈាមខាណុវណ្ណោ. ទុទ្ទសិកោតិ វិជាតមាតុយាបិ អមនាបទស្សនោ. ឱកោដិមកោតិ លកុណ្ឌកោ. កាណោតិ ឯកច្ឆិកាណោ វា ឧភយច្ឆិកាណោ វា. កុណីតិ ឯកហត្ថកុណី វា ឧភយហត្ថកុណី វា. ខញ្ជោតិ ឯកបាទខញ្ជោ វា ឧភយបាទខញ្ជោ វា. បក្ខហតោតិ ហតបក្ខោ បីឋសប្បី. បទីបេយ្យស្សាតិ តេលកបល្លាទិនោ ទីបឧបករណស្ស. ឯវំ ខោ, ភិក្ខវេតិ ឯត្ថ ឯកោ បុគ្គលោ ពហិទ្ធា អាលោកំ អទិស្វា មាតុ កុច្ឆិម្ហិយេវ កាលំ កត្វា អបាយេសុ និព្ពត្តន្តោ សកលម្បិ កប្បំ សំសរតិ. សោបិ តមោតមបរាយណោវ. សោ បន កុហកបុគ្គលោ ភវេយ្យ. កុហកស្ស ហិ ឯវរូបា និប្ផត្តិ ហោតីតិ វុត្តំ.

ឯត្ថ ច ‘‘នីចេ កុលេ’’តិអាទីហិ អាគមនវិបត្តិ ចេវ បច្ចុប្បន្នបច្ចយវិបត្តិ ច ទស្សិតា. ‘‘ទលិទ្ទេ’’តិអាទីហិ បវត្តបច្ចយវិបត្តិ, ‘‘កសិរវុត្តិកេ’’តិអាទីហិ អាជីវុបាយវិបត្តិ, ‘‘ទុព្ពណ្ណោ’’តិអាទីហិ អត្តភាវវិបត្តិ, ‘‘ពហ្វាពាធោ’’តិអាទីហិ ទុក្ខការណសមាយោគោ, ‘‘ន លាភី’’តិអាទីហិ សុខការណវិបត្តិ ចេវ ឧបភោគវិបត្តិ ច, ‘‘កាយេន ទុច្ចរិត’’ន្តិអាទីហិ តមបរាយណភាវស្ស ការណសមាយោគោ, ‘‘កាយស្ស ភេទា’’តិអាទីហិ សម្បរាយិកតមូបគមោ. សុក្កបក្ខោ វុត្តបដិបក្ខនយេន វេទិតព្ពោ.