(៦) ១. បុគ្គលវគ្គវណ្ណនា

៥៣. ទុតិយបណ្ណាសកស្ស បឋមេ ចក្កវត្តិនា សទ្ធិំ គហិតត្តា ‘‘លោកានុកម្បាយា’’តិ ន វុត្តំ. ឯត្ថ ច ចក្កវត្តិនោ ឧប្បត្តិយា ទ្វេ សម្បត្តិយោ លភន្តិ, ពុទ្ធានំ ឧប្បត្តិយា តិស្សោបិ.

៥៤. ទុតិយេ អច្ឆរិយមនុស្សាតិ អាចិណ្ណមនុស្សា អព្ភុតមនុស្សា.

៥៥. តតិយេ ពហុនោ ជនស្ស អនុតប្បា ហោតីតិ មហាជនស្ស អនុតាបការី ហោតិ. តត្ថ ចក្កវត្តិនោ កាលកិរិយា ឯកចក្កវាឡេ ទេវមនុស្សានំ អនុតាបំ ករោតិ, តថាគតស្ស កាលកិរិយា ទសសុ ចក្កវាឡសហស្សេសុ.

៥៦. ចតុត្ថេ ថូបារហាតិ ថូបស្ស យុត្តា អនុច្ឆវិកា. ចក្កវត្តិនោ ហិ ចេតិយំ បដិជគ្គិត្វា ទ្វេ សម្បត្តិយោ លភន្តិ, ពុទ្ធានំ ចេតិយំ បដិជគ្គិត្វា តិស្សោបិ.

៥៧. បញ្ចមេ ពុទ្ធាតិ អត្តនោ អានុភាវេន ចត្តារិ សច្ចានិ ពុទ្ធា.

៥៨. ឆដ្ឋេ ផលន្តិយាតិ សទ្ទំ ករោន្តិយា. ន សន្តសន្តីតិ ន ភាយន្តិ. តត្ថ ខីណាសវោ អត្តនោ សក្កាយទិដ្ឋិយា បហីនត្តា ន ភាយតិ, ហត្ថាជានីយោ សក្កាយទិដ្ឋិយា ពលវត្តាតិ. សត្តមដ្ឋមេសុបិ ឯសេវ នយោ.

៦១. នវមេ កិំបុរិសាតិ កិន្នរា. មានុសិំ វាចំ ន ភាសន្តីតិ មនុស្សកថំ ន កថេន្តិ. ធម្មាសោកស្ស កិរ ឯកំ កិន្នរំ អានេត្វា ទស្សេសុំ. សោ ‘‘កថាបេថ ន’’ន្តិ អាហ. កិន្នរោ កថេតុំ ន ឥច្ឆតិ. ឯកោ បុរិសោ ‘‘អហមេតំ កថាបេស្សាមី’’តិ ហេដ្ឋាបាសាទំ ឱតារេត្វា ទ្វេ ខាណុកេ កោដ្ដេត្វា ឧក្ខលិំ អារោបេសិ. សា ឧភតោបស្សេហិ បតតិ. តំ ទិស្វា កិន្នរោ ‘‘កិំ អញ្ញំ ឯកំ ខាណុកំ កោដ្ដេតុំ ន វដ្ដតី’’តិ ឯត្តកមេវ អាហ. បុន អបរភាគេ ទ្វេ កិន្នរេ អានេត្វា ទស្សេសុំ. រាជា ‘‘កថាបេថ នេ’’តិ អាហ. តេ កថេតុំ ន ឥច្ឆិំសុ. ឯកោ បុរិសោ ‘‘អហមេតេ កថាបេស្សាមី’’តិ តេ គហេត្វា អន្តរាបណំ អគមាសិ. តត្ថេកោ អម្ពបក្កញ្ច មច្ឆេ ច អទ្ទស, ឯកោ កពិដ្ឋផលញ្ច អម្ពិលិកាផលញ្ច. តត្ថ បុរិមោ ‘‘មហាវិសំ មនុស្សា ខាទន្តិ, កថំ តេ កិលាសិនោ ន ហោន្តី’’តិ អាហ. ឥតរោ ‘‘កថំ ឥមេ ឯតំ និស្សាយ កុដ្ឋិនោ ន ហោន្តី’’តិ អាហ. ឯវំ មានុសិំ វាចំ កថេតុំ សក្កោន្តាបិ ទ្វេ អត្ថេ សម្បស្សមានា ន កថេន្តីតិ.

៦២. ទសមេ អប្បដិវានោតិ អនុកណ្ឋិតោ អបច្ចោសក្កិតោ.

៦៣. ឯកាទសមេ អសន្តសន្និវាសន្តិ អសប្បុរិសានំ សន្និវាសំ. ន វទេយ្យាតិ ឱវាទេន វា អនុសាសនិយា វា ន វទេយ្យ, មា វទតូតិ អត្ថោ. ថេរម្បាហំ ន វទេយ្យន្តិ អហម្បិ ថេរំ ភិក្ខុំ ឱវាទានុសាសនិវសេន ន វទេយ្យំ. អហិតានុកម្បីតិ អហិតំ ឥច្ឆមានោ. នោ ហិតានុកម្បីតិ ហិតំ អនិច្ឆមានោ. នោតិ នំ វទេយ្យន្តិ ‘‘អហំ តវ វចនំ ន ករិស្ស’’ន្តិ នំ វទេយ្យំ. វិហេឋេយ្យន្តិ វចនស្ស អករណេន វិហេឋេយ្យំ. បស្សម្បិស្ស នប្បដិករេយ្យន្តិ បស្សន្តោបិ ជានន្តោបិ អហំ តស្ស វចនំ ន ករេយ្យំ. ឥមិនា ឧបាយេន សព្ពត្ថ អត្ថោ វេទិតព្ពោ. សុក្កបក្ខេ បន សាធូតិ នំ វទេយ្យន្តិ ‘‘សាធុ ភទ្ទកំ សុកថិតំ តយា’’តិ តស្ស កថំ អភិនន្ទន្តោ នំ វទេយ្យន្តិ អត្ថោ.

៦៤. ទ្វាទសមេ ឧភតោ វចីសំសារោតិ ទ្វីសុបិ បក្ខេសុ អញ្ញមញ្ញំ អក្កោសនបច្ចក្កោសនវសេន សំសរមានា វាចា វចីសំសារោ. ទិដ្ឋិបឡាសោតិ ទិដ្ឋិំ និស្សាយ ឧប្បជ្ជនកោ យុគគ្គាហលក្ខណោ បឡាសោ ទិដ្ឋិបឡាសោ នាម. ចេតសោ អាឃាតោតិ កោបោ. សោ ហិ ចិត្តំ អាឃាតេន្តោ ឧប្បជ្ជតិ. អប្បច្ចយោតិ អតុដ្ឋាការោ, ទោមនស្សន្តិ អត្ថោ. អនភិរទ្ធីតិ កោបោយេវ. សោ ហិ អនភិរាធនវសេន អនភិរទ្ធីតិ វុច្ចតិ. អជ្ឈត្តំ អវូបសន្តំ ហោតីតិ សព្ពម្បេតំ និយកជ្ឈត្តសង្ខាតេ អត្តនោ ចិត្តេ ច សទ្ធិវិហារិកអន្តេវាសិកសង្ខាតាយ អត្តនោ បរិសាយ ច អវូបសន្តំ ហោតិ. តស្មេតន្តិ តស្មិំ ឯតំ. សេសំ វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពន្តិ.

បុគ្គលវគ្គោ បឋមោ.