លកុណ្ឌកភទ្ទិយត្ថេរវត្ថុ

១៩៤. សត្តមេ មញ្ជុស្សរានន្តិ មធុរស្សរានំ. លកុណ្ឌកភទ្ទិយោតិ ឧព្ពេធេន រស្សោ, នាមេន ភទ្ទិយោ. តស្សាបិ បញ្ហកម្មេ អយមនុបុព្ពិកថា – អយម្បិ ហិ បទុមុត្តរពុទ្ធកាលេ ហំសវតីនគរេ មហាភោគកុលេ និព្ពត្តោ វុត្តនយេនេវ ធម្មស្សវនត្ថាយ វិហារំ គតោ. តស្មិំ សមយេ សត្ថារំ ឯកំ មញ្ជុស្សរំ ភិក្ខុំ ឯតទគ្គេ ឋបេន្តំ ទិស្វា ‘‘អហោ វតាហម្បិ អនាគតេ អយំ ភិក្ខុ វិយ ឯកស្ស ពុទ្ធស្ស សាសនេ មញ្ជុស្សរានំ ភិក្ខូនំ អគ្គោ ភវេយ្យ’’ន្តិ ចិត្តំ ឧប្បាទេត្វា សត្ថារំ និមន្តេត្វា សត្ត ទិវសានិ ពុទ្ធប្បមុខស្ស ភិក្ខុសង្ឃស្ស មហាទានំ ទត្វា, ‘‘ភន្តេ, អហំ ឥមស្ស ទានស្ស ផលេន ន អញ្ញំ សម្បត្តិំ អាកង្ខាមិ, អនាគតេ បន ឯកស្ស ពុទ្ធស្ស សាសនេ មញ្ជុស្សរានំ ភិក្ខូនំ អគ្គោ ភវេយ្យ’’ន្តិ បត្ថយិត្វា សត្ថុបាទមូលេ និបជ្ជិ. សត្ថា អនាគតំ ឱលោកេន្តោ សមិជ្ឈនភាវំ ទិស្វា ‘‘សមិជ្ឈិស្សតិ តេ ឥទំ កម្មំ, ឥតោ កប្បសតសហស្សាវសានេ គោតមោ នាម ពុទ្ធោ ឧប្បជ្ជិស្សតិ, ត្វំ តស្ស សាសនេ មញ្ជុស្សរានំ ភិក្ខូនំ អគ្គោ ភវិស្សសី’’តិ ព្យាករិត្វា វិហារំ អគមាសិ.

សោបិ តំ ព្យាករណំ លភិត្វា យាវជីវំ កល្យាណកម្មំ កត្វា តតោ កាលកតោ ទេវេសុ ច មនុស្សេសុ ច សំសរន្តោ វិបស្សីសម្មាសម្ពុទ្ធកាលេ ចិត្តបត្តកោកិលោ នាម ហុត្វា ខេមេ មិគទាយេ វសន្តោ ឯកទិវសំ ហិមវន្តំ គន្ត្វា មធុរំ អម្ពផលំ តុណ្ឌេន គហេត្វា អាគច្ឆន្តោ ភិក្ខុសង្ឃបរិវុតំ សត្ថារំ ទិស្វា ចិន្តេសិ – ‘‘អហំ អញ្ញេសុ ទិវសេសុ រិត្តកោ តថាគតំ បស្សាមិ, អជ្ជ បន មេ ឥមំ អម្ពបក្កំ បុត្តកានំ អត្ថាយ អាគតំ. តេសំ អញ្ញម្បិ អាហរិត្វា ទស្សាមិ, ឥមំ បន ទសពលស្ស ទាតុំ វដ្ដតី’’តិ ឱតរិត្វា អាកាសេ ចរតិ. សត្ថា តស្ស ចិត្តំ ញត្វា អសោកត្ថេរំ នាម ឧបដ្ឋាកំ ឱលោកេសិ. សោ បត្តំ នីហរិត្វា សត្ថុ ហត្ថេ ឋបេសិ. សោ កោកិលោ ទសពលស្ស បត្តេ អម្ពបក្កំ បតិដ្ឋាបេសិ. សត្ថា តត្ថេវ និសីទិត្វា តំ បរិភុញ្ជិ. កោកិលោ បសន្នចិត្តោ បុនប្បុនំ ទសពលស្ស គុណេ អាវជ្ជេត្វា ទសពលំ វន្ទិត្វា អត្តនោ កុលាវកំ គន្ត្វា សត្តាហំ បីតិសុខេន វីតិនាមេសិ. ឯត្តកំ តស្មិំ អត្តភាវេ កល្យាណកម្មំ, ឥមិនាស្ស កម្មេន សរោ មធុរោ អហោសិ.

កស្សបសម្មាសម្ពុទ្ធកាលេ បន ចេតិយេ អារទ្ធេ ‘‘កិំបមាណំ ករោម? សត្តយោជនប្បមាណំ. អតិមហន្តំ ឯតំ, ឆយោជនំ ករោម. ឥទម្បិ អតិមហន្តំ, បញ្ចយោជនំ ករោម, ចតុយោជនំ, តិយោជនំ, ទ្វិយោជន’’ន្តិ វុត្តេ អយំ តទា ជេដ្ឋវឌ្ឍកី ហុត្វា ‘‘ឯថ, ភោ, អនាគតេ សុខបដិជគ្គិយំ កាតុំ វដ្ដតី’’តិ វត្វា រជ្ជុំ អាទាយ បរិក្ខិបន្តោ គាវុតមត្តកេ ឋត្វា ‘‘ឯកេកំ មុខំ គាវុតំ គាវុតំ ហោតុ, ចេតិយំ យោជនាវដ្ដំ យោជនុព្ពេធំ ភវិស្សតី’’តិ អាហ. តេ តស្ស វចនេ អដ្ឋំសុ. ឥតិ អប្បមាណស្ស ពុទ្ធស្ស បមាណំ អកាសីតិ. តេន កម្មេន និព្ពត្តនិព្ពត្តដ្ឋានេ អញ្ញេហិ ហីនតរប្បមាណោ អហោសិ. សោ អម្ហាកំ សត្ថុ កាលេ សាវត្ថិយំ មហាភោគកុលេ និព្ពត្តិ. ‘‘ភទ្ទិយោ’’តិស្ស នាមំ អកំសុ. សោ វយប្បត្តោ សត្ថរិ ជេតវនមហាវិហារេ បដិវសន្តេ វិហារំ គន្ត្វា ធម្មទេសនំ សុត្វា បដិលទ្ធសទ្ធោ បព្ពជិត្វា សត្ថុ សន្តិកេ កម្មដ្ឋានំ គហេត្វា វិបស្សនាយ កម្មំ ករោន្តោ អរហត្តំ បាបុណិ. អថ នំ សត្ថា អបរភាគេ អរិយវរគណមជ្ឈេ និសិន្នោ មញ្ជុស្សរានំ ភិក្ខូនំ អគ្គដ្ឋានេ ឋបេសិ.