(១) បច្ចុប្បន្នវារោ
(ក) អនុលោមបុគ្គលោ
១៨. (ក) យស្ស ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ តស្ស សោតធាតុ ឧប្បជ្ជតីតិ?
សចក្ខុកានំ អសោតកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ, នោ ច តេសំ សោតធាតុ ឧប្បជ្ជតិ. សចក្ខុកានំ សសោតកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ ចក្ខុធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ សោតធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ.
(ខ) យស្ស វា បន សោតធាតុ ឧប្បជ្ជតិ តស្ស ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតីតិ?
សសោតកានំ អចក្ខុកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ សោតធាតុ ឧប្បជ្ជតិ, នោ ច តេសំ ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ. សសោតកានំ សចក្ខុកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ សោតធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ.
(ក) យស្ស ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ តស្ស ឃានធាតុ ឧប្បជ្ជតីតិ?
សចក្ខុកានំ អឃានកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ, នោ ច តេសំ ឃានធាតុ ឧប្បជ្ជតិ. សចក្ខុកានំ សឃានកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ ចក្ខុធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ ឃានធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ.
(ខ) យស្ស វា បន ឃានធាតុ ឧប្បជ្ជតិ តស្ស ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតីតិ?
សឃានកានំ អចក្ខុកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ ឃានធាតុ ឧប្បជ្ជតិ, នោ ច តេសំ ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ. សឃានកានំ សចក្ខុកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ ឃានធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ.
(ក) យស្ស ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ តស្ស រូបធាតុ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា.
(ខ) យស្ស វា បន រូបធាតុ ឧប្បជ្ជតិ តស្ស ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតីតិ?
សរូបកានំ អចក្ខុកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ រូបធាតុ ឧប្បជ្ជតិ, នោ ច តេសំ ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ. សចក្ខុកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ រូបធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ.
(ក) យស្ស ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ តស្ស មនោវិញ្ញាណធាតុ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា.
(ខ) យស្ស វា បន មនោវិញ្ញាណធាតុ ឧប្បជ្ជតិ តស្ស ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតីតិ?
សចិត្តកានំ អចក្ខុកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ មនោវិញ្ញាណធាតុ ឧប្បជ្ជតិ, នោ ច តេសំ ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ. សចក្ខុកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ មនោវិញ្ញាណធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ.
(ក) យស្ស ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ តស្ស ធម្មធាតុ ឧប្បជ្ជតីតិ? អាមន្តា.
(ខ) យស្ស វា បន ធម្មធាតុ ឧប្បជ្ជតិ តស្ស ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតីតិ?
អចក្ខុកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ ធម្មធាតុ ឧប្បជ្ជតិ, នោ ច តេសំ ចក្ខុធាតុ ឧប្បជ្ជតិ. សចក្ខុកានំ ឧបបជ្ជន្តានំ តេសំ ធម្មធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ ចក្ខុធាតុ ច ឧប្បជ្ជតិ.
(យថា អាយតនយមកំ វិភត្តំ ឯវំ ធាតុយមកម្បិ វិភជិតព្ពំ, សទិសំ កាតព្ពំ).