៣. បញ្ហាបុច្ឆកំ

អដ្ឋារស ធាតុយោ – ចក្ខុធាតុ, រូបធាតុ, ចក្ខុវិញ្ញាណធាតុ, សោតធាតុ, សទ្ទធាតុ, សោតវិញ្ញាណធាតុ, ឃានធាតុ, គន្ធធាតុ, ឃានវិញ្ញាណធាតុ, ជិវ្ហាធាតុ, រសធាតុ, ជិវ្ហាវិញ្ញាណធាតុ, កាយធាតុ, ផោដ្ឋព្ពធាតុ, កាយវិញ្ញាណធាតុ, មនោធាតុ, ធម្មធាតុ, មនោវិញ្ញាណធាតុ.

១៨៦. អដ្ឋារសន្នំ ធាតូនំ កតិ កុសលា, កតិ អកុសលា, កតិ អព្យាកតា…បេ… កតិ សរណា, កតិ អរណា?

១. តិកំ

១៨៧. សោឡស ធាតុយោ អព្យាកតា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា កុសលា, សិយា អកុសលា, សិយា អព្យាកតា. ទស ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘សុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា’’តិបិ, ‘‘ទុក្ខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា’’តិបិ, ‘‘អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា’’តិបិ. បញ្ច ធាតុយោ អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា. កាយវិញ្ញាណធាតុ សិយា សុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា, សិយា ទុក្ខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា. មនោវិញ្ញាណធាតុ សិយា សុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា, សិយា ទុក្ខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា, សិយា អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា. ធម្មធាតុ សិយា សុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា, សិយា ទុក្ខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា, សិយា អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘សុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា’’តិបិ, ‘‘ទុក្ខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា’’តិបិ, ‘‘អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា’’តិបិ.

ទស ធាតុយោ នេវវិបាកនវិបាកធម្មធម្មា. បញ្ច ធាតុយោ វិបាកា. មនោធាតុ សិយា វិបាកា, សិយា នេវវិបាកនវិបាកធម្មធម្មា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា វិបាកា, សិយា វិបាកធម្មធម្មា, សិយា នេវវិបាកនវិបាកធម្មធម្មា.

ទស ធាតុយោ ឧបាទិន្នុបាទានិយា. សទ្ទធាតុ អនុបាទិន្នុបាទានិយា. បញ្ច ធាតុយោ សិយា ឧបាទិន្នុបាទានិយា, សិយា អនុបាទិន្នុបាទានិយា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា ឧបាទិន្នុបាទានិយា, សិយា អនុបាទិន្នុបាទានិយា, សិយា អនុបាទិន្នអនុបាទានិយា.

សោឡស ធាតុយោ អសំកិលិដ្ឋសំកិលេសិកា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា សំកិលិដ្ឋសំកិលេសិកា, សិយា អសំកិលិដ្ឋសំកិលេសិកា, សិយា អសំកិលិដ្ឋអសំកិលេសិកា. បន្នរស ធាតុយោ អវិតក្កអវិចារា. មនោធាតុ សវិតក្កសវិចារា. មនោវិញ្ញាណធាតុ សិយា សវិតក្កសវិចារា, សិយា អវិតក្កវិចារមត្តា, សិយា អវិតក្កអវិចារា. ធម្មធាតុ សិយា សវិតក្កសវិចារា, សិយា អវិតក្កវិចារមត្តា, សិយា អវិតក្កអវិចារា, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘សវិតក្កសវិចារា’’តិបិ, ‘‘អវិតក្កវិចារមត្តា’’តិបិ, ‘‘អវិតក្កអវិចារា’’តិបិ. ទស ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘បីតិសហគតា’’តិបិ, ‘‘សុខសហគតា’’តិបិ, ‘‘ឧបេក្ខាសហគតា’’តិបិ. បញ្ច ធាតុយោ ឧបេក្ខាសហគតា. កាយវិញ្ញាណធាតុ ន បីតិសហគតា, សិយា សុខសហគតា, ន ឧបេក្ខាសហគតា, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘សុខសហគតា’’តិ. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា បីតិសហគតា, សិយា សុខសហគតា, សិយា ឧបេក្ខាសហគតា, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘បីតិសហគតា’’តិបិ, ‘‘សុខសហគតា’’តិបិ, ‘‘ឧបេក្ខាសហគតា’’តិបិ.

សោឡស ធាតុយោ នេវ ទស្សនេន ន ភាវនាយ បហាតព្ពា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា ទស្សនេន បហាតព្ពា, សិយា ភាវនាយ បហាតព្ពា, សិយា នេវ ទស្សនេន ន ភាវនាយ បហាតព្ពា. សោឡស ធាតុយោ នេវ ទស្សនេន ន ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា ទស្សនេន បហាតព្ពហេតុកា, សិយា ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកា, សិយា នេវ ទស្សនេន ន ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកា. សោឡស ធាតុយោ នេវាចយគាមិនាបចយគាមិនោ. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា អាចយគាមិនោ, សិយា អបចយគាមិនោ, សិយា នេវាចយគាមិនាបចយគាមិនោ. សោឡស ធាតុយោ នេវសេក្ខនាសេក្ខា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា សេក្ខា, សិយា អសេក្ខា, សិយា នេវសេក្ខនាសេក្ខា.

សោឡស ធាតុយោ បរិត្តា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា បរិត្តា, សិយា មហគ្គតា, សិយា អប្បមាណា. ទស ធាតុយោ អនារម្មណា. ឆ ធាតុយោ បរិត្តារម្មណា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា បរិត្តារម្មណា, សិយា មហគ្គតារម្មណា, សិយា អប្បមាណារម្មណា, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘បរិត្តារម្មណា’’តិបិ, ‘‘មហគ្គតារម្មណា’’តិបិ, ‘‘អប្បមាណារម្មណា’’តិបិ. សោឡស ធាតុយោ មជ្ឈិមា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា ហីនា, សិយា មជ្ឈិមា, សិយា បណីតា. សោឡស ធាតុយោ អនិយតា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា មិច្ឆត្តនិយតា, សិយា សម្មត្តនិយតា, សិយា អនិយតា.

ទស ធាតុយោ អនារម្មណា. ឆ ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘មគ្គារម្មណា’’តិបិ, ‘‘មគ្គហេតុកា’’តិបិ, ‘‘មគ្គាធិបតិនោ’’តិបិ. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា មគ្គារម្មណា, សិយា មគ្គហេតុកា, សិយា មគ្គាធិបតិនោ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘មគ្គារម្មណា’’តិបិ, ‘‘មគ្គហេតុកា’’តិបិ, ‘‘មគ្គាធិបតិនោ’’តិបិ. ទស ធាតុយោ សិយា ឧប្បន្នា, សិយា ឧប្បាទិនោ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘អនុប្បន្នា’’តិ. សទ្ទធាតុ សិយា ឧប្បន្នា, សិយា អនុប្បន្នា, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘ឧប្បាទិនី’’តិ. ឆ ធាតុយោ សិយា ឧប្បន្នា, សិយា អនុប្បន្នា, សិយា ឧប្បាទិនោ. ធម្មធាតុ សិយា ឧប្បន្នា, សិយា អនុប្បន្នា, សិយា ឧប្បាទិនី, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘ឧប្បន្នា’’តិបិ, ‘‘អនុប្បន្នា’’តិបិ, ‘‘ឧប្បាទិនី’’តិបិ.

សត្តរស ធាតុយោ សិយា អតីតា, សិយា អនាគតា, សិយា បច្ចុប្បន្នា. ធម្មធាតុ សិយា អតីតា, សិយា អនាគតា, សិយា បច្ចុប្បន្នា, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘អតីតា’’តិបិ, ‘‘អនាគតា’’តិបិ, ‘‘បច្ចុប្បន្នា’’តិបិ. ទស ធាតុយោ អនារម្មណា. ឆ ធាតុយោ បច្ចុប្បន្នារម្មណា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា អតីតារម្មណា, សិយា អនាគតារម្មណា, សិយា បច្ចុប្បន្នារម្មណា, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘អតីតារម្មណា’’តិបិ, ‘‘អនាគតារម្មណា’’តិបិ, ‘‘បច្ចុប្បន្នារម្មណា’’តិបិ; សិយា អជ្ឈត្តា, សិយា ពហិទ្ធា, សិយា អជ្ឈត្តពហិទ្ធា.

ទស ធាតុយោ អនារម្មណា. ឆ ធាតុយោ សិយា អជ្ឈត្តារម្មណា, សិយា ពហិទ្ធារម្មណា, សិយា អជ្ឈត្តពហិទ្ធារម្មណា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា អជ្ឈត្តារម្មណា, សិយា ពហិទ្ធារម្មណា, សិយា អជ្ឈត្តពហិទ្ធារម្មណា, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘អជ្ឈត្តារម្មណា’’តិបិ, ‘‘ពហិទ្ធារម្មណា’’តិបិ, ‘‘អជ្ឈត្តពហិទ្ធារម្មណា’’តិបិ. រូបធាតុ សនិទស្សនសប្បដិឃា. នវ ធាតុយោ អនិទស្សនអប្បដិឃា. អដ្ឋ ធាតុយោ អនិទស្សនអប្បដិឃា.

២. ទុកំ

១៨៨. សត្តរស ធាតុយោ ន ហេតូ. ធម្មធាតុ សិយា ហេតុ, សិយា ន ហេតុ. សោឡស ធាតុយោ អហេតុកា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា សហេតុកា, សិយា អហេតុកា. សោឡស ធាតុយោ អហេតុកា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា សហេតុកា, សិយា អហេតុកា. សោឡស ធាតុយោ ហេតុវិប្បយុត្តា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា ហេតុសម្បយុត្តា, សិយា ហេតុវិប្បយុត្តា. សោឡស ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘ហេតុ ចេវ សហេតុកា ចា’’តិបិ, ‘‘សហេតុកា ចេវ ន ច ហេតូ’’តិបិ. មនោវិញ្ញាណធាតុ ន វត្តព្ពា – ‘‘ហេតុ ចេវ សហេតុកា ចា’’តិ, សិយា សហេតុកា ចេវ ន ច ហេតុ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘សហេតុកា ចេវ ន ច ហេតូ’’តិ. ធម្មធាតុ សិយា ហេតុ ចេវ សហេតុកា ច, សិយា សហេតុកា ចេវ ន ច ហេតុ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘ហេតុ ចេវ សហេតុកា ចា’’តិបិ, ‘‘សហេតុកា ចេវ ន ច ហេតូ’’តិបិ. សោឡស ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘ហេតូ ចេវ ហេតុសម្បយុត្តា ចា’’តិបិ, ‘‘ហេតុសម្បយុត្តា ចេវ ន ច ហេតូ’’តិបិ. មនោវិញ្ញាណធាតុ ន វត្តព្ពា – ‘‘ហេតុ ចេវ ហេតុសម្បយុត្តា ចា’’តិ, សិយា ហេតុសម្បយុត្តា ចេវ ន ច ហេតុ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘ហេតុសម្បយុត្តា ចេវ ន ច ហេតូ’’តិ. ធម្មធាតុ សិយា ហេតុ ចេវ ហេតុសម្បយុត្តា ច, សិយា ហេតុសម្បយុត្តា ចេវ ន ច ហេតុ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘ហេតុ ចេវ ហេតុសម្បយុត្តា ចា’’តិបិ, ‘‘ហេតុសម្បយុត្តា ចេវ ន ច ហេតូ’’តិបិ. សោឡស ធាតុយោ ន ហេតុអហេតុកា. មនោវិញ្ញាណធាតុ សិយា ន ហេតុសហេតុកា, សិយា ន ហេតុអហេតុកា. ធម្មធាតុ សិយា ន ហេតុសហេតុកា, សិយា ន ហេតុអហេតុកា, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘ន ហេតុសហេតុកា’’តិបិ, ‘‘ន ហេតុអហេតុកា’’តិបិ.

សត្តរស ធាតុយោ សប្បច្ចយា. ធម្មធាតុ សិយា សប្បច្ចយា, សិយា អប្បច្ចយា. សត្តរស ធាតុយោ សង្ខតា. ធម្មធាតុ សិយា សង្ខតា, សិយា អសង្ខតា. រូបធាតុ សនិទស្សនា. សត្តរស ធាតុយោ អនិទស្សនា. ទស ធាតុយោ សប្បដិឃា. អដ្ឋ ធាតុយោ អប្បដិឃា. ទស ធាតុយោ រូបា. សត្ត ធាតុយោ អរូបា. ធម្មធាតុ សិយា រូបា, សិយា អរូបា. សោឡស ធាតុយោ លោកិយា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា លោកិយា, សិយា លោកុត្តរា; កេនចិ វិញ្ញេយ្យា, កេនចិ ន វិញ្ញេយ្យា.

សត្តរស ធាតុយោ នោ អាសវា. ធម្មធាតុ សិយា អាសវា, សិយា នោ អាសវា. សោឡស ធាតុយោ សាសវា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា សាសវា, សិយា អនាសវា. សោឡស ធាតុយោ អាសវវិប្បយុត្តា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា អាសវសម្បយុត្តា, សិយា អាសវវិប្បយុត្តា. សោឡស ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘អាសវា ចេវ សាសវា ចា’’តិ, ‘‘សាសវា ចេវ នោ ច អាសវា’’. មនោវិញ្ញាណធាតុ ន វត្តព្ពា – ‘‘អាសវោ ចេវ សាសវា ចា’’តិ, សិយា សាសវា ចេវ នោ ច អាសវោ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘សាសវា ចេវ នោ ច អាសវោ’’តិ. ធម្មធាតុ សិយា អាសវោ ចេវ សាសវា ច, សិយា សាសវា ចេវ នោ ច អាសវោ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘អាសវោ ចេវ សាសវា ចា’’តិបិ, ‘‘សាសវា ចេវ នោ ច អាសវោ’’តិបិ.

សោឡស ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘អាសវា ចេវ អាសវសម្បយុត្តា ចា’’តិបិ, ‘‘អាសវសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច អាសវា’’តិបិ. មនោវិញ្ញាណធាតុ ន វត្តព្ពា – ‘‘អាសវោ ចេវ អាសវសម្បយុត្តា ចា’’តិ, សិយា អាសវសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច អាសវោ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘អាសវសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច អាសវោ’’តិ. ធម្មធាតុ សិយា អាសវោ ចេវ អាសវសម្បយុត្តា ច, សិយា អាសវសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច អាសវោ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘អាសវោ ចេវ អាសវសម្បយុត្តា ចា’’តិបិ, ‘‘អាសវសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច អាសវោ’’តិបិ. សោឡស ធាតុយោ អាសវវិប្បយុត្តសាសវា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា អាសវវិប្បយុត្តសាសវា, សិយា អាសវវិប្បយុត្តអនាសវា, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘អាសវវិប្បយុត្តសាសវា’’តិបិ, ‘‘អាសវវិប្បយុត្តអនាសវា’’តិបិ.

សត្តរស ធាតុយោ នោ សំយោជនា. ធម្មធាតុ សិយា សំយោជនំ, សិយា នោ សំយោជនំ. សោឡស ធាតុយោ សំយោជនិយា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា សំយោជនិយា, សិយា អសំយោជនិយា. សោឡស ធាតុយោ សំយោជនវិប្បយុត្តា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា សំយោជនសម្បយុត្តា, សិយា សំយោជនវិប្បយុត្តា. សោឡស ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘សំយោជនា ចេវ សំយោជនិយា ចា’’តិ, សំយោជនិយា ចេវ នោ ច សំយោជនា. មនោវិញ្ញាណធាតុ ន វត្តព្ពា – ‘‘សំយោជនញ្ចេវ សំយោជនិយា ចា’’តិ, សិយា សំយោជនិយា ចេវ នោ ច សំយោជនំ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘សំយោជនិយា ចេវ នោ ច សំយោជន’’ន្តិ. ធម្មធាតុ សិយា សំយោជនញ្ចេវ សំយោជនិយា ច, សិយា សំយោជនិយា ចេវ នោ ច សំយោជនំ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘សំយោជនញ្ចេវ សំយោជនិយា ចា’’តិបិ, ‘‘សំយោជនិយា ចេវ នោ ច សំយោជន’’ន្តិបិ. សោឡស ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘សំយោជនា ចេវ សំយោជនសម្បយុត្តា ចា’’តិបិ, ‘‘សំយោជនសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច សំយោជនា’’តិបិ. មនោវិញ្ញាណធាតុ ន វត្តព្ពា – ‘‘សំយោជនញ្ចេវ សំយោជនសម្បយុត្តា ចា’’តិ, សិយា សំយោជនសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច សំយោជនំ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘សំយោជនសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច សំយោជន’’ន្តិ. ធម្មធាតុ សិយា សំយោជនញ្ចេវ សំយោជនសម្បយុត្តា ច, សិយា សំយោជនសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច សំយោជនំ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘សំយោជនញ្ចេវ សំយោជនសម្បយុត្តា ចា’’តិបិ, ‘‘សំយោជនសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច សំយោជន’’ន្តិបិ. សោឡស ធាតុយោ សំយោជនវិប្បយុត្តសំយោជនិយា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា សំយោជនវិប្បយុត្តសំយោជនិយា, សិយា សំយោជនវិប្បយុត្តអសំយោជនិយា, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘សំយោជនវិប្បយុត្តសំយោជនិយា’’តិបិ, ‘‘សំយោជនវិប្បយុត្តអសំយោជនិយា’’តិបិ.

សត្តរស ធាតុយោ នោ គន្ថា. ធម្មធាតុ សិយា គន្ថោ, សិយា នោ គន្ថោ. សោឡស ធាតុយោ គន្ថនិយា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា គន្ថនិយា, សិយា អគន្ថនិយា. សោឡស ធាតុយោ គន្ថវិប្បយុត្តា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា គន្ថសម្បយុត្តា, សិយា គន្ថវិប្បយុត្តា. សោឡស ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘គន្ថា ចេវ គន្ថនិយា ចា’’តិ, គន្ថនិយា ចេវ នោ ច គន្ថា. មនោវិញ្ញាណធាតុ ន វត្តព្ពា – ‘‘គន្ថោ ចេវ គន្ថនិយា ចា’’តិ, សិយា គន្ថនិយា ចេវ នោ ច គន្ថោ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘គន្ថនិយា ចេវ នោ ច គន្ថោ’’តិ. ធម្មធាតុ សិយា គន្ថោ ចេវ គន្ថនិយា ច, សិយា គន្ថនិយា ចេវ នោ ច គន្ថោ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘គន្ថោ ចេវ គន្ថនិយា ចា’’តិបិ, ‘‘គន្ថនិយា ចេវ នោ ច គន្ថោ’’តិបិ. សោឡស ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘គន្ថា ចេវ គន្ថសម្បយុត្តា ចា’’តិបិ, ‘‘គន្ថសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច គន្ថា’’តិបិ. មនោវិញ្ញាណធាតុ ន វត្តព្ពា – ‘‘គន្ថោ ចេវ គន្ថសម្បយុត្តា ចា’’តិ, សិយា គន្ថសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច គន្ថោ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘គន្ថសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច គន្ថោ’’តិ. ធម្មធាតុ សិយា គន្ថោ ចេវ គន្ថសម្បយុត្តា ច, សិយា គន្ថសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច គន្ថោ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘គន្ថោ ចេវ គន្ថសម្បយុត្តា ចា’’តិបិ, ‘‘គន្ថសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច គន្ថោ’’តិបិ. សោឡស ធាតុយោ គន្ថវិប្បយុត្តគន្ថនិយា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា គន្ថវិប្បយុត្តគន្ថនិយា, សិយា គន្ថវិប្បយុត្តអគន្ថនិយា, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘គន្ថវិប្បយុត្តគន្ថនិយា’’តិបិ, ‘‘គន្ថវិប្បយុត្តអគន្ថនិយា’’តិបិ.

សត្តរស ធាតុយោ នោ ឱឃា…បេ… នោ យោគា…បេ… នោ នីវរណា. ធម្មធាតុ សិយា នីវរណំ, សិយា នោ នីវរណំ. សោឡស ធាតុយោ នីវរណិយា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា នីវរណិយា, សិយា អនីវរណិយា. សោឡស ធាតុយោ នីវរណវិប្បយុត្តា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា នីវរណសម្បយុត្តា, សិយា នីវរណវិប្បយុត្តា. សោឡស ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘នីវរណា ចេវ នីវរណិយា ចា’’តិ, នីវរណិយា ចេវ នោ ច នីវរណា. មនោវិញ្ញាណធាតុ ន វត្តព្ពា – ‘‘នីវរណញ្ចេវ នីវរណិយា ចា’’តិ, សិយា នីវរណិយា ចេវ នោ ច នីវរណំ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘នីវរណិយា ចេវ នោ ច នីវរណ’’ន្តិ. ធម្មធាតុ សិយា នីវរណញ្ចេវ នីវរណិយា ច, សិយា នីវរណិយា ចេវ នោ ច នីវរណំ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘នីវរណញ្ចេវ នីវរណិយា ចា’’តិបិ, ‘‘នីវរណិយា ចេវ នោ ច នីវរណ’’ន្តិបិ. សោឡស ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘នីវរណា ចេវ នីវរណសម្បយុត្តា ចា’’តិបិ, ‘‘នីវរណសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច នីវរណា’’តិបិ. មនោវិញ្ញាណធាតុ ន វត្តព្ពា – ‘‘នីវរណញ្ចេវ នីវរណសម្បយុត្តា ចា’’តិ, សិយា នីវរណសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច នីវរណំ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘នីវរណសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច នីវរណ’’ន្តិ. ធម្មធាតុ សិយា នីវរណញ្ចេវ នីវរណសម្បយុត្តា ច, សិយា នីវរណសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច នីវរណំ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘នីវរណញ្ចេវ នីវរណសម្បយុត្តា ចា’’តិបិ, ‘‘នីវរណសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច នីវរណ’’ន្តិបិ. សោឡស ធាតុយោ នីវរណវិប្បយុត្តនីវរណិយា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា នីវរណវិប្បយុត្តនីវរណិយា, សិយា នីវរណវិប្បយុត្តអនីវរណិយា, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘នីវរណវិប្បយុត្តនីវរណិយា’’តិបិ, ‘‘នីវរណវិប្បយុត្តអនីវរណិយា’’តិបិ.

សត្តរស ធាតុយោ នោ បរាមាសា. ធម្មធាតុ សិយា បរាមាសោ, សិយា នោ បរាមាសោ. សោឡស ធាតុយោ បរាមដ្ឋា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា បរាមដ្ឋា, សិយា អបរាមដ្ឋា. សោឡស ធាតុយោ បរាមាសវិប្បយុត្តា. មនោវិញ្ញាណធាតុ សិយា បរាមាសសម្បយុត្តា, សិយា បរាមាសវិប្បយុត្តា. ធម្មធាតុ សិយា បរាមាសសម្បយុត្តា, សិយា បរាមាសវិប្បយុត្តា, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘បរាមាសសម្បយុត្តា’’តិបិ, ‘‘បរាមាសវិប្បយុត្តា’’តិបិ. សោឡស ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘បរាមាសា ចេវ បរាមដ្ឋា ចាតិ បរាមដ្ឋា ចេវ នោ ច បរាមាសា’’. មនោវិញ្ញាណធាតុ ន វត្តព្ពា – ‘‘បរាមាសោ ចេវ បរាមដ្ឋា ចា’’តិ, សិយា បរាមដ្ឋា ចេវ នោ ច បរាមាសោ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘បរាមដ្ឋា ចេវ នោ ច បរាមាសោ’’តិ. ធម្មធាតុ សិយា បរាមាសោ ចេវ បរាមដ្ឋា ច, សិយា បរាមដ្ឋា ចេវ នោ ច បរាមាសោ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘បរាមាសោ ចេវ បរាមដ្ឋា ចា’’តិបិ, ‘‘បរាមដ្ឋា ចេវ នោ ច បរាមាសោ’’តិបិ. សោឡស ធាតុយោ បរាមាសវិប្បយុត្តបរាមដ្ឋា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា បរាមាសវិប្បយុត្តបរាមដ្ឋា, សិយា បរាមាសវិប្បយុត្តអបរាមដ្ឋា, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘បរាមាសវិប្បយុត្តបរាមដ្ឋា’’តិបិ, ‘‘បរាមាសវិប្បយុត្តអបរាមដ្ឋា’’តិបិ.

ទស ធាតុយោ អនារម្មណា. សត្ត ធាតុយោ សារម្មណា. ធម្មធាតុ សិយា សារម្មណា, សិយា អនារម្មណា. សត្ត ធាតុយោ ចិត្តា. ឯកាទស ធាតុយោ នោ ចិត្តា. សត្តរស ធាតុយោ អចេតសិកា. ធម្មធាតុ សិយា ចេតសិកា, សិយា អចេតសិកា. ទស ធាតុយោ ចិត្តវិប្បយុត្តា. ធម្មធាតុ សិយា ចិត្តសម្បយុត្តា, សិយា ចិត្តវិប្បយុត្តា. សត្ត ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘ចិត្តេន សម្បយុត្តា’’តិបិ, ‘‘ចិត្តេន វិប្បយុត្តា’’តិបិ. ទស ធាតុយោ ចិត្តវិសំសដ្ឋា. ធម្មធាតុ សិយា ចិត្តសំសដ្ឋា, សិយា ចិត្តវិសំសដ្ឋា. សត្ត ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘ចិត្តេន សំសដ្ឋា’’តិបិ, ‘‘ចិត្តេន វិសំសដ្ឋា’’តិបិ.

ទ្វាទស ធាតុយោ នោ ចិត្តសមុដ្ឋានា. ឆ ធាតុយោ សិយា ចិត្តសមុដ្ឋានា, សិយា នោ ចិត្តសមុដ្ឋានា. សត្តរស ធាតុយោ នោ ចិត្តសហភុនោ. ធម្មធាតុ សិយា ចិត្តសហភូ, សិយា នោ ចិត្តសហភូ. សត្តរស ធាតុយោ នោ ចិត្តានុបរិវត្តិនោ. ធម្មធាតុ សិយា ចិត្តានុបរិវត្តី, សិយា នោ ចិត្តានុបរិវត្តី. សត្តរស ធាតុយោ នោ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានា. ធម្មធាតុ សិយា ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានា, សិយា នោ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានា. សត្តរស ធាតុយោ នោ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានសហភុនោ. ធម្មធាតុ សិយា ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានសហភូ, សិយា នោ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានសហភូ. សត្តរស ធាតុយោ នោ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានានុបរិវត្តិនោ. ធម្មធាតុ សិយា ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានានុបរិវត្តី, សិយា នោ ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានានុបរិវត្តី. ទ្វាទស ធាតុយោ អជ្ឈត្តិកា. ឆ ធាតុយោ ពាហិរា.

នវ ធាតុយោ ឧបាទា. អដ្ឋ ធាតុយោ នោ ឧបាទា. ធម្មធាតុ សិយា ឧបាទា, សិយា នោ ឧបាទា. ទស ធាតុយោ ឧបាទិន្នា. សទ្ទធាតុ អនុបាទិន្នា. សត្តធាតុយោ សិយា ឧបាទិន្នា, សិយា អនុបាទិន្នា. សត្តរស ធាតុយោ នោ ឧបាទានា. ធម្មធាតុ សិយា ឧបាទានំ, សិយា នោ ឧបាទានំ. សោឡស ធាតុយោ ឧបាទានិយា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា ឧបាទានិយា, សិយា អនុបាទានិយា. សោឡស ធាតុយោ ឧបាទានវិប្បយុត្តា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា ឧបាទានសម្បយុត្តា, សិយា ឧបាទានវិប្បយុត្តា. សោឡស ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘ឧបាទានា ចេវ ឧបាទានិយា ចា’’តិ, ‘‘ឧបាទានិយា ចេវ នោ ច ឧបាទានា’’. មនោវិញ្ញាណធាតុ ន វត្តព្ពា – ‘‘ឧបាទានញ្ចេវ ឧបាទានិយា ចា’’តិ, សិយា ឧបាទានិយា ចេវ នោ ច ឧបាទានំ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘ឧបាទានិយា ចេវ នោ ច ឧបាទាន’’ន្តិ. ធម្មធាតុ សិយា ឧបាទានញ្ចេវ ឧបាទានិយា ច, សិយា ឧបាទានិយា ចេវ នោ ច ឧបាទានំ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘ឧបាទានញ្ចេវ ឧបាទានិយា ចា’’តិបិ, ‘‘ឧបាទានិយា ចេវ នោ ច ឧបាទាន’’ន្តិបិ.

សោឡស ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘ឧបាទានា ចេវ ឧបាទានសម្បយុត្តា ចា’’តិបិ, ‘‘ឧបាទានសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច ឧបាទានា’’តិបិ. មនោវិញ្ញាណធាតុ ន វត្តព្ពា – ‘‘ឧបាទានញ្ចេវ ឧបាទានសម្បយុត្តា ចា’’តិ, សិយា ឧបាទានសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច ឧបាទានំ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘ឧបាទានសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច ឧបាទាន’’ន្តិ. ធម្មធាតុ សិយា ឧបាទានញ្ចេវ ឧបាទានសម្បយុត្តា ច, សិយា ឧបាទានសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច ឧបាទានំ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘ឧបាទានញ្ចេវ ឧបាទានសម្បយុត្តា ចា’’តិបិ, ‘‘ឧបាទានសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច ឧបាទាន’’ន្តិបិ. សោឡស ធាតុយោ ឧបាទានវិប្បយុត្តឧបាទានិយា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា ឧបាទានវិប្បយុត្តឧបាទានិយា, សិយា ឧបាទានវិប្បយុត្តអនុបាទានិយា, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘ឧបាទានវិប្បយុត្តឧបាទានិយា’’តិបិ, ‘‘ឧបាទានវិប្បយុត្តអនុបាទានិយា’’តិបិ.

សត្តរស ធាតុយោ នោ កិលេសា. ធម្មធាតុ សិយា កិលេសា, សិយា នោ កិលេសា. សោឡស ធាតុយោ សំកិលេសិកា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា សំកិលេសិកា, សិយា អសំកិលេសិកា. សោឡស ធាតុយោ អសំកិលិដ្ឋា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា សំកិលិដ្ឋា, សិយា អសំកិលិដ្ឋា. សោឡស ធាតុយោ កិលេសវិប្បយុត្តា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា កិលេសសម្បយុត្តា, សិយា កិលេសវិប្បយុត្តា. សោឡស ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘កិលេសា ចេវ សំកិលេសិកា ចា’’តិ, សំកិលេសិកា ចេវ នោ ច កិលេសា. មនោវិញ្ញាណធាតុ ន វត្តព្ពា – ‘‘កិលេសោ ចេវ សំកិលេសិកា ចា’’តិ, សិយា សំកិលេសិកា ចេវ នោ ច កិលេសោ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘សំកិលេសិកា ចេវ នោ ច កិលេសោ’’តិ. ធម្មធាតុ សិយា កិលេសោ ចេវ សំកិលេសិកា ច, សិយា សំកិលេសិកា ចេវ នោ ច កិលេសោ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘កិលេសោ ចេវ សំកិលេសិកា ចា’’តិបិ, ‘‘សំកិលេសិកា ចេវ នោ ច កិលេសោ’’តិបិ.

សោឡស ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘កិលេសា ចេវ សំកិលិដ្ឋា ចា’’តិបិ, ‘‘សំកិលិដ្ឋា ចេវ នោ ច កិលេសា’’តិបិ. មនោវិញ្ញាណធាតុ ន វត្តព្ពា – ‘‘កិលេសោ ចេវ សំកិលិដ្ឋា ចា’’តិ, សិយា សំកិលិដ្ឋា ចេវ នោ ច កិលេសោ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘សំកិលិដ្ឋា ចេវ នោ ច កិលេសោ’’តិ. ធម្មធាតុ សិយា កិលេសោ ចេវ សំកិលិដ្ឋា ច, សិយា សំកិលិដ្ឋា ចេវ នោ ច កិលេសោ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘កិលេសោ ចេវ សំកិលិដ្ឋា ចា’’តិបិ, ‘‘សំកិលិដ្ឋា ចេវ នោ ច កិលេសោ’’តិបិ. សោឡស ធាតុយោ ន វត្តព្ពា – ‘‘កិលេសា ចេវ កិលេសសម្បយុត្តា ចា’’តិបិ, ‘‘កិលេសសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច កិលេសា’’តិបិ. មនោវិញ្ញាណធាតុ ន វត្តព្ពា – ‘‘កិលេសោ ចេវ កិលេសសម្បយុត្តា ចា’’តិ, សិយា កិលេសសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច កិលេសោ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘កិលេសសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច កិលេសោ’’តិ. ធម្មធាតុ សិយា កិលេសោ ចេវ កិលេសសម្បយុត្តា ច, សិយា កិលេសសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច កិលេសោ, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘កិលេសោ ចេវ កិលេសសម្បយុត្តា ចា’’តិបិ, ‘‘កិលេសសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច កិលេសោ’’តិបិ. សោឡស ធាតុយោ កិលេសវិប្បយុត្តសំកិលេសិកា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា កិលេសវិប្បយុត្តសំកិលេសិកា, សិយា កិលេសវិប្បយុត្តអសំកិលេសិកា, សិយា ន វត្តព្ពា – ‘‘កិលេសវិប្បយុត្តសំកិលេសិកា’’តិបិ, ‘‘កិលេសវិប្បយុត្តអសំកិលេសិកា’’តិបិ.

សោឡស ធាតុយោ ន ទស្សនេន បហាតព្ពា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា ទស្សនេន បហាតព្ពា, សិយា ន ទស្សនេន បហាតព្ពា. សោឡស ធាតុយោ ន ភាវនាយ បហាតព្ពា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា ភាវនាយ បហាតព្ពា, សិយា ន ភាវនាយ បហាតព្ពា. សោឡស ធាតុយោ ន ទស្សនេន បហាតព្ពហេតុកា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា ទស្សនេន បហាតព្ពហេតុកា, សិយា ន ទស្សនេន បហាតព្ពហេតុកា. សោឡស ធាតុយោ ន ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកា, សិយា ន ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកា.

បន្នរស ធាតុយោ អវិតក្កា. មនោធាតុ សវិតក្កា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា សវិតក្កា, សិយា អវិតក្កា. បន្នរស ធាតុយោ អវិចារា. មនោធាតុ សវិចារា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា សវិចារា, សិយា អវិចារា. សោឡស ធាតុយោ អប្បីតិកា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា សប្បីតិកា, សិយា អប្បីតិកា. សោឡស ធាតុយោ ន បីតិសហគតា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា បីតិសហគតា, សិយា ន បីតិសហគតា. បន្នរស ធាតុយោ ន សុខសហគតា. តិស្សោ ធាតុយោ សិយា សុខសហគតា, សិយា ន សុខសហគតា. ឯកាទស ធាតុយោ ន ឧបេក្ខាសហគតា. បញ្ច ធាតុយោ ឧបេក្ខាសហគតា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា ឧបេក្ខាសហគតា, សិយា ន ឧបេក្ខាសហគតា.

សោឡស ធាតុយោ កាមាវចរា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា កាមាវចរា, សិយា ន កាមាវចរា. សោឡស ធាតុយោ ន រូបាវចរា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា រូបាវចរា, សិយា ន រូបាវចរា. សោឡស ធាតុយោ ន អរូបាវចរា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា អរូបាវចរា, សិយា ន អរូបាវចរា. សោឡស ធាតុយោ បរិយាបន្នា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា បរិយាបន្នា, សិយា អបរិយាបន្នា. សោឡស ធាតុយោ អនិយ្យានិកា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា និយ្យានិកា, សិយា អនិយ្យានិកា. សោឡស ធាតុយោ អនិយតា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា និយតា, សិយា អនិយតា. សោឡស ធាតុយោ សឧត្តរា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា សឧត្តរា, សិយា អនុត្តរា. សោឡស ធាតុយោ អរណា. ទ្វេ ធាតុយោ សិយា សរណា, សិយា អរណាតិ.

បញ្ហាបុច្ឆកំ.

ធាតុវិភង្គោ និដ្ឋិតោ.