៤. ធម្មទស្សនវារោ

១. កាមធាតុ

១០០៧. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតិ ខន្ធា បាតុភវន្តិ…បេ… កតិ ចិត្តានិ បាតុភវន្តិ?

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ សព្ពេសំ បញ្ចក្ខន្ធា បាតុភវន្តិ; កស្សចិ ឯកាទសាយតនានិ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ ទសាយតនានិ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ អបរានិ ទសាយតនានិ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ នវាយតនានិ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ សត្តាយតនានិ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ ឯកាទស ធាតុយោ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ ទស ធាតុយោ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ អបរា ទស ធាតុយោ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ នវ ធាតុយោ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ សត្ត ធាតុយោ បាតុភវន្តិ; សព្ពេសំ ឯកំ សច្ចំ បាតុភវតិ; កស្សចិ ចុទ្ទសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ តេរសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ អបរានិ តេរសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ ទ្វាទសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ ទសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ នវិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ អបរានិ នវិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ អដ្ឋិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ អបរានិ អដ្ឋិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ សត្តិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ ចត្តារិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ តយោ ហេតូ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ ទ្វេ ហេតូ បាតុភវន្តិ; កស្សចិ [កេចិ (ស្យា.)] អហេតុកា បាតុភវន្តិ; សព្ពេសំ ចត្តារោ អាហារា បាតុភវន្តិ; សព្ពេសំ ឯកោ ផស្សោ បាតុភវតិ; សព្ពេសំ ឯកា វេទនា… ឯកា សញ្ញា… ឯកា ចេតនា… ឯកំ ចិត្តំ បាតុភវតិ.

១០០៨. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ សព្ពេសំ កតមេ បញ្ចក្ខន្ធា បាតុភវន្តិ? រូបក្ខន្ធោ…បេ… វិញ្ញាណក្ខន្ធោ – កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ សព្ពេសំ ឥមេ បញ្ចក្ខន្ធា បាតុភវន្តិ.

១០០៩. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស ឯកាទសាយតនានិ បាតុភវន្តិ? កាមាវចរានំ ទេវានំ, បឋមកប្បិកានំ មនុស្សានំ, ឱបបាតិកានំ បេតានំ, ឱបបាតិកានំ អសុរានំ, ឱបបាតិកានំ តិរច្ឆានគតានំ, នេរយិកានំ បរិបុណ្ណាយតនានំ ឧបបត្តិក្ខណេ ឯកាទសាយតនានិ បាតុភវន្តិ – ចក្ខាយតនំ, រូបាយតនំ, សោតាយតនំ, ឃានាយតនំ, គន្ធាយតនំ, ជិវ្ហាយតនំ, រសាយតនំ, កាយាយតនំ, ផោដ្ឋព្ពាយតនំ, មនាយតនំ, ធម្មាយតនំ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមានិ ឯកាទសាយតនានិ បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស ទសាយតនានិ បាតុភវន្តិ? ឱបបាតិកានំ បេតានំ, ឱបបាតិកានំ អសុរានំ, ឱបបាតិកានំ តិរច្ឆានគតានំ នេរយិកានំ, ជច្ចន្ធានំ ឧបបត្តិក្ខណេ ទសាយតនានិ បាតុភវន្តិ – រូបាយតនំ, សោតាយតនំ, ឃានាយតនំ, គន្ធាយតនំ, ជិវ្ហាយតនំ, រសាយតនំ, កាយាយតនំ, ផោដ្ឋព្ពាយតនំ, មនាយតនំ, ធម្មាយតនំ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមានិ ទសាយតនានិ បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស អបរានិ ទសាយតនានិ បាតុភវន្តិ? ឱបបាតិកានំ បេតានំ, ឱបបាតិកានំ អសុរានំ, ឱបបាតិកានំ តិរច្ឆានគតានំ នេរយិកានំ, ជច្ចពធិរានំ ឧបបត្តិក្ខណេ ទសាយតនានិ បាតុភវន្តិ – ចក្ខាយតនំ, រូបាយតនំ, ឃានាយតនំ, គន្ធាយតនំ, ជិវ្ហាយតនំ, រសាយតនំ, កាយាយតនំ, ផោដ្ឋព្ពាយតនំ, មនាយតនំ, ធម្មាយតនំ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមានិ ទសាយតនានិ បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស នវាយតនានិ បាតុភវន្តិ? ឱបបាតិកានំ បេតានំ, ឱបបាតិកានំ អសុរានំ, ឱបបាតិកានំ តិរច្ឆានគតានំ នេរយិកានំ, ជច្ចន្ធពធិរានំ ឧបបត្តិក្ខណេ នវាយតនានិ បាតុភវន្តិ – រូបាយតនំ, ឃានាយតនំ, គន្ធាយតនំ, ជិវ្ហាយតនំ, រសាយតនំ, កាយាយតនំ, ផោដ្ឋព្ពាយតនំ, មនាយតនំ, ធម្មាយតនំ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមានិ នវាយតនានិ បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស សត្តាយតនានិ បាតុភវន្តិ? គព្ភសេយ្យកានំ សត្តានំ ឧបបត្តិក្ខណេ សត្តាយតនានិ បាតុភវន្តិ – រូបាយតនំ, គន្ធាយតនំ, រសាយតនំ, កាយាយតនំ, ផោដ្ឋព្ពាយតនំ, មនាយតនំ, ធម្មាយតនំ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមានិ សត្តាយតនានិ បាតុភវន្តិ.

១០១០. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស ឯកាទស ធាតុយោ បាតុភវន្តិ? កាមាវចរានំ ទេវានំ, បឋមកប្បិកានំ មនុស្សានំ, ឱបបាតិកានំ បេតានំ, ឱបបាតិកានំ អសុរានំ, ឱបបាតិកានំ តិរច្ឆានគតានំ នេរយិកានំ បរិបុណ្ណាយតនានំ ឧបបត្តិក្ខណេ ឯកាទស ធាតុយោ បាតុភវន្តិ – ចក្ខុធាតុ, រូបធាតុ, សោតធាតុ, ឃានធាតុ, គន្ធធាតុ, ជិវ្ហាធាតុ, រសធាតុ, កាយធាតុ, ផោដ្ឋព្ពធាតុ, មនោវិញ្ញាណធាតុ, ធម្មធាតុ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមា ឯកាទស ធាតុយោ បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស ទស ធាតុយោ បាតុភវន្តិ? ឱបបាតិកានំ បេតានំ, ឱបបាតិកានំ អសុរានំ, ឱបបាតិកានំ តិរច្ឆានគតានំ នេរយិកានំ, ជច្ចន្ធានំ ឧបបត្តិក្ខណេ ទស ធាតុយោ បាតុភវន្តិ – រូបធាតុ, សោតធាតុ, ឃានធាតុ, គន្ធធាតុ, ជិវ្ហាធាតុ, រសធាតុ, កាយធាតុ, ផោដ្ឋព្ពធាតុ, មនោវិញ្ញាណធាតុ, ធម្មធាតុ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមា ទស ធាតុយោ បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស អបរា ទស ធាតុយោ បាតុភវន្តិ? ឱបបាតិកានំ បេតានំ, ឱបបាតិកានំ អសុរានំ, ឱបបាតិកានំ តិរច្ឆានគតានំ នេរយិកានំ, ជច្ចពធិរានំ ឧបបត្តិក្ខណេ ទស ធាតុយោ បាតុភវន្តិ – ចក្ខុធាតុ, រូបធាតុ, ឃានធាតុ, គន្ធធាតុ, ជិវ្ហាធាតុ, រសធាតុ, កាយធាតុ, ផោដ្ឋព្ពធាតុ, មនោវិញ្ញាណធាតុ, ធម្មធាតុ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមា ទស ធាតុយោ បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស នវ ធាតុយោ បាតុភវន្តិ? ឱបបាតិកានំ បេតានំ, ឱបបាតិកានំ អសុរានំ, ឱបបាតិកានំ តិរច្ឆានគតានំ នេរយិកានំ, ជច្ចន្ធពធិរានំ ឧបបត្តិក្ខណេ នវ ធាតុយោ បាតុភវន្តិ – រូបធាតុ, ឃានធាតុ, គន្ធធាតុ, ជិវ្ហាធាតុ, រសធាតុ, កាយធាតុ, ផោដ្ឋព្ពធាតុ, មនោវិញ្ញាណធាតុ, ធម្មធាតុ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមា នវ ធាតុយោ បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស សត្ត ធាតុយោ បាតុភវន្តិ? គព្ភសេយ្យកានំ សត្តានំ ឧបបត្តិក្ខណេ សត្ត ធាតុយោ បាតុភវន្តិ – រូបធាតុ, គន្ធធាតុ, រសធាតុ, កាយធាតុ, ផោដ្ឋព្ពធាតុ, មនោវិញ្ញាណធាតុ, ធម្មធាតុ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមា សត្ត ធាតុយោ បាតុភវន្តិ.

១០១១. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ សព្ពេសំ កតមំ ឯកំ សច្ចំ បាតុភវតិ? ទុក្ខសច្ចំ – កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ សព្ពេសំ ឥទំ ឯកំ សច្ចំ បាតុភវតិ.

១០១២. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស ចុទ្ទសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ? កាមាវចរានំ ទេវានំ, សហេតុកានំ ញាណសម្បយុត្តានំ ឧបបត្តិក្ខណេ ចុទ្ទសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ – ចក្ខុន្ទ្រិយំ, សោតិន្ទ្រិយំ, ឃានិន្ទ្រិយំ, ជិវ្ហិន្ទ្រិយំ, កាយិន្ទ្រិយំ, មនិន្ទ្រិយំ, ឥត្ថិន្ទ្រិយំ វា បុរិសិន្ទ្រិយំ វា, ជីវិតិន្ទ្រិយំ, សោមនស្សិន្ទ្រិយំ វា ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ វា, សទ្ធិន្ទ្រិយំ, វីរិយិន្ទ្រិយំ, សតិន្ទ្រិយំ, សមាធិន្ទ្រិយំ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមានិ ចុទ្ទសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស តេរសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ? កាមាវចរានំ ទេវានំ សហេតុកានំ ញាណវិប្បយុត្តានំ ឧបបត្តិក្ខណេ តេរសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ – ចក្ខុន្ទ្រិយំ, សោតិន្ទ្រិយំ, ឃានិន្ទ្រិយំ, ជិវ្ហិន្ទ្រិយំ, កាយិន្ទ្រិយំ, មនិន្ទ្រិយំ, ឥត្ថិន្ទ្រិយំ វា បុរិសិន្ទ្រិយំ វា, ជីវិតិន្ទ្រិយំ, សោមនស្សិន្ទ្រិយំ វា ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ វា, សទ្ធិន្ទ្រិយំ, វីរិយិន្ទ្រិយំ, សតិន្ទ្រិយំ, សមាធិន្ទ្រិយំ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមានិ តេរសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស អបរានិ តេរសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ? បឋមកប្បិកានំ មនុស្សានំ សហេតុកានំ ញាណសម្បយុត្តានំ ឧបបត្តិក្ខណេ តេរសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ – ចក្ខុន្ទ្រិយំ, សោតិន្ទ្រិយំ, ឃានិន្ទ្រិយំ, ជិវ្ហិន្ទ្រិយំ, កាយិន្ទ្រិយំ, មនិន្ទ្រិយំ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ, សោមនស្សិន្ទ្រិយំ វា ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ វា, សទ្ធិន្ទ្រិយំ, វីរិយិន្ទ្រិយំ, សតិន្ទ្រិយំ, សមាធិន្ទ្រិយំ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមានិ តេរសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស ទ្វាទសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ? បឋមកប្បិកានំ មនុស្សានំ សហេតុកានំ ញាណវិប្បយុត្តានំ ឧបបត្តិក្ខណេ ទ្វាទសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ – ចក្ខុន្ទ្រិយំ, សោតិន្ទ្រិយំ, ឃានិន្ទ្រិយំ, ជិវ្ហិន្ទ្រិយំ, កាយិន្ទ្រិយំ, មនិន្ទ្រិយំ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ, សោមនស្សិន្ទ្រិយំ វា ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ វា, សទ្ធិន្ទ្រិយំ, វីរិយិន្ទ្រិយំ, សតិន្ទ្រិយំ, សមាធិន្ទ្រិយំ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមានិ ទ្វាទសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស ទសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ? គព្ភសេយ្យកានំ សត្តានំ សហេតុកានំ ញាណសម្បយុត្តានំ ឧបបត្តិក្ខណេ ទសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ – កាយិន្ទ្រិយំ, មនិន្ទ្រិយំ, ឥត្ថិន្ទ្រិយំ វា បុរិសិន្ទ្រិយំ វា, ជីវិតិន្ទ្រិយំ, សោមនស្សិន្ទ្រិយំ វា ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ វា, សទ្ធិន្ទ្រិយំ, វីរិយិន្ទ្រិយំ, សតិន្ទ្រិយំ, សមាធិន្ទ្រិយំ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមានិ ទសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស នវិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ? គព្ភសេយ្យកានំ សត្តានំ សហេតុកានំ ញាណវិប្បយុត្តានំ ឧបបត្តិក្ខណេ នវិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ – កាយិន្ទ្រិយំ, មនិន្ទ្រិយំ, ឥត្ថិន្ទ្រិយំ វា បុរិសិន្ទ្រិយំ វា, ជីវិតិន្ទ្រិយំ, សោមនស្សិន្ទ្រិយំ វា ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ វា, សទ្ធិន្ទ្រិយំ, វីរិយិន្ទ្រិយំ, សតិន្ទ្រិយំ, សមាធិន្ទ្រិយំ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមានិ នវិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស អបរានិ នវិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ? ឱបបាតិកានំ បេតានំ, ឱបបាតិកានំ អសុរានំ, ឱបបាតិកានំ តិរច្ឆានគតានំ នេរយិកានំ បរិបុណ្ណាយតនានំ ឧបបត្តិក្ខណេ នវិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ – ចក្ខុន្ទ្រិយំ, សោតិន្ទ្រិយំ, ឃានិន្ទ្រិយំ, ជិវ្ហិន្ទ្រិយំ, កាយិន្ទ្រិយំ, មនិន្ទ្រិយំ, ឥត្ថិន្ទ្រិយំ វា បុរិសិន្ទ្រិយំ វា, ជីវិតិន្ទ្រិយំ, ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមានិ នវិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស អដ្ឋិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ? ឱបបាតិកានំ បេតានំ, ឱបបាតិកានំ អសុរានំ, ឱបបាតិកានំ តិរច្ឆានគតានំ នេរយិកានំ, ជច្ចន្ធានំ ឧបបត្តិក្ខណេ អដ្ឋិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ – សោតិន្ទ្រិយំ, ឃានិន្ទ្រិយំ, ជិវ្ហិន្ទ្រិយំ, កាយិន្ទ្រិយំ, មនិន្ទ្រិយំ, ឥត្ថិន្ទ្រិយំ វា បុរិសិន្ទ្រិយំ វា, ជីវិតិន្ទ្រិយំ, ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមានិ អដ្ឋិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស អបរានិ អដ្ឋិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ? ឱបបាតិកានំ បេតានំ, ឱបបាតិកានំ អសុរានំ, ឱបបាតិកានំ តិរច្ឆានគតានំ នេរយិកានំ, ជច្ចពធិរានំ ឧបបត្តិក្ខណេ អដ្ឋិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ – ចក្ខុន្ទ្រិយំ, ឃានិន្ទ្រិយំ, ជិវ្ហិន្ទ្រិយំ, កាយិន្ទ្រិយំ មនិន្ទ្រិយំ, ឥត្ថិន្ទ្រិយំ វា បុរិសិន្ទ្រិយំ វា, ជីវិតិន្ទ្រិយំ, ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមានិ អដ្ឋិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស សត្តិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ? ឱបបាតិកានំ បេតានំ, ឱបបាតិកានំ អសុរានំ, ឱបបាតិកានំ តិរច្ឆានគតានំ នេរយិកានំ, ជច្ចន្ធពធិរានំ ឧបបត្តិក្ខណេ សត្តិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ – ឃានិន្ទ្រិយំ, ជិវ្ហិន្ទ្រិយំ, កាយិន្ទ្រិយំ, មនិន្ទ្រិយំ, ឥត្ថិន្ទ្រិយំ វា បុរិសិន្ទ្រិយំ វា, ជីវិតិន្ទ្រិយំ, ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមានិ សត្តិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស បញ្ចិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ? គព្ភសេយ្យកានំ សត្តានំ អហេតុកានំ, ឋបេត្វា នបុំសកានំ, ឧបបត្តិក្ខណេ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ – កាយិន្ទ្រិយំ, មនិន្ទ្រិយំ, ឥត្ថិន្ទ្រិយំ វា បុរិសិន្ទ្រិយំ វា, ជីវិតិន្ទ្រិយំ, ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមានិ បញ្ចិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស ចត្តារិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ? គព្ភសេយ្យកានំ សត្តានំ អហេតុកានំ, នបុំសកានំ ឧបបត្តិក្ខណេ ចត្តារិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ – កាយិន្ទ្រិយំ, មនិន្ទ្រិយំ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ, ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមានិ ចត្តារិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ.

១០១៣. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស តយោ ហេតូ បាតុភវន្តិ? កាមាវចរានំ ទេវានំ, បឋមកប្បិកានំ មនុស្សានំ, គព្ភសេយ្យកានំ សត្តានំ សហេតុកានំ ញាណសម្បយុត្តានំ ឧបបត្តិក្ខណេ តយោ ហេតូ បាតុភវន្តិ – អលោភោ វិបាកហេតុ, អទោសោ វិបាកហេតុ, អមោហោ វិបាកហេតុ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមេ តយោ ហេតូ បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កស្ស ទ្វេ ហេតូ បាតុភវន្តិ? កាមាវចរានំ ទេវានំ, បឋមកប្បិកានំ មនុស្សានំ, គព្ភសេយ្យកានំ សត្តានំ សហេតុកានំ ញាណវិប្បយុត្តានំ ឧបបត្តិក្ខណេ ទ្វេ ហេតូ បាតុភវន្តិ – អលោភោ វិបាកហេតុ, អទោសោ វិបាកហេតុ. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឯតេសំ ឥមេ ទ្វេ ហេតូ បាតុភវន្តិ. អវសេសានំ សត្តានំ [អវសេសា សត្តា (?)] អហេតុកា បាតុភវន្តិ.

១០១៤. កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ សព្ពេសំ កតមេ ចត្តារោ អាហារា បាតុភវន្តិ. កពឡីការោ អាហារោ, ផស្សាហារោ, មនោសញ្ចេតនាហារោ, វិញ្ញាណាហារោ – កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ សព្ពេសំ ឥមេ ចត្តារោ អាហារា បាតុភវន្តិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ សព្ពេសំ កតមោ ឯកោ ផស្សោ បាតុភវតិ? មនោវិញ្ញាណធាតុសម្ផស្សោ – កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ សព្ពេសំ អយំ ឯកោ ផស្សោ បាតុភវតិ.

កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ សព្ពេសំ កតមា ឯកា វេទនា … ឯកា សញ្ញា… ឯកា ចេតនា… ឯកំ ចិត្តំ បាតុភវតិ? មនោវិញ្ញាណធាតុ – កាមធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ សព្ពេសំ ឥទំ ឯកំ ចិត្តំ បាតុភវតិ.

២. រូបធាតុ

១០១៥. រូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតិ ខន្ធា បាតុភវន្តិ…បេ… កតិ ចិត្តានិ បាតុភវន្តិ?

រូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ, ឋបេត្វា អសញ្ញសត្តានំ ទេវានំ, បញ្ចក្ខន្ធា បាតុភវន្តិ, បញ្ចាយតនានិ បាតុភវន្តិ, បញ្ច ធាតុយោ បាតុភវន្តិ, ឯកំ សច្ចំ បាតុភវតិ, ទសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ, តយោ ហេតូ បាតុភវន្តិ, តយោ អាហារា បាតុភវន្តិ, ឯកោ ផស្សោ បាតុភវតិ, ឯកា វេទនា… ឯកា សញ្ញា… ឯកា ចេតនា… ឯកំ ចិត្តំ បាតុភវតិ.

១០១៦. រូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតមេ បញ្ចក្ខន្ធា បាតុភវន្តិ? រូបក្ខន្ធោ, វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ, សង្ខារក្ខន្ធោ, វិញ្ញាណក្ខន្ធោ – រូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឥមេ បញ្ចក្ខន្ធា បាតុភវន្តិ.

រូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតមានិ បញ្ចាយតនានិ បាតុភវន្តិ? ចក្ខាយតនំ, រូបាយតនំ, សោតាយតនំ, មនាយតនំ, ធម្មាយតនំ – រូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឥមានិ បញ្ចាយតនានិ បាតុភវន្តិ.

រូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតមា បញ្ច ធាតុយោ បាតុភវន្តិ? ចក្ខុធាតុ, រូបធាតុ, សោតធាតុ, មនោវិញ្ញាណធាតុ, ធម្មធាតុ – រូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឥមា បញ្ច ធាតុយោ បាតុភវន្តិ.

រូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតមំ ឯកំ សច្ចំ បាតុភវតិ? ទុក្ខសច្ចំ – រូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឥទំ ឯកំ សច្ចំ បាតុភវតិ.

រូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតមានិ ទសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ? ចក្ខុន្ទ្រិយំ, សោតិន្ទ្រិយំ, មនិន្ទ្រិយំ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ, សោមនស្សិន្ទ្រិយំ វា ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ វា, សទ្ធិន្ទ្រិយំ, វីរិយិន្ទ្រិយំ, សតិន្ទ្រិយំ, សមាធិន្ទ្រិយំ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ – រូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឥមានិ ទសិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ.

រូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតមេ តយោ ហេតូ បាតុភវន្តិ? អលោភោ វិបាកហេតុ, អទោសោ វិបាកហេតុ, អមោហោ វិបាកហេតុ – រូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឥមេ តយោ ហេតូ បាតុភវន្តិ.

រូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតមេ តយោ អាហារា បាតុភវន្តិ? ផស្សាហារោ, មនោសញ្ចេតនាហារោ, វិញ្ញាណាហារោ – រូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឥមេ តយោ អាហារា បាតុភវន្តិ.

រូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតមោ ឯកោ ផស្សោ បាតុភវតិ? មនោវិញ្ញាណធាតុសម្ផស្សោ – រូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ អយំ ឯកោ ផស្សោ បាតុភវតិ.

រូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតមា ឯកា វេទនា… ឯកា សញ្ញា… ឯកា ចេតនា… ឯកំ ចិត្តំ បាតុភវតិ? មនោវិញ្ញាណធាតុ – រូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឥទំ ឯកំ ចិត្តំ បាតុភវតិ.

៣. អសញ្ញសត្តា

១០១៧. អសញ្ញសត្តានំ ទេវានំ ឧបបត្តិក្ខណេ កតិ ខន្ធា បាតុភវន្តិ…បេ… កតិ ចិត្តានិ បាតុភវន្តិ?

អសញ្ញសត្តានំ ទេវានំ ឧបបត្តិក្ខណេ ឯកោ ខន្ធោ បាតុភវតិ – រូបក្ខន្ធោ; ទ្វេ អាយតនានិ បាតុភវន្តិ – រូបាយតនំ, ធម្មាយតនំ; ទ្វេ ធាតុយោ បាតុភវន្តិ – រូបធាតុ, ធម្មធាតុ; ឯកំ សច្ចំ បាតុភវតិ – ទុក្ខសច្ចំ; ឯកិន្ទ្រិយំ បាតុភវតិ – រូបជីវិតិន្ទ្រិយំ. អសញ្ញសត្តា ទេវា អហេតុកា អនាហារា អផស្សកា អវេទនកា អសញ្ញកា អចេតនកា អចិត្តកា បាតុភវន្តិ.

៤. អរូបធាតុ

១០១៨. អរូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតិ ខន្ធា បាតុភវន្តិ…បេ… កតិ ចិត្តានិ បាតុភវន្តិ?

អរូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ចត្តារោ ខន្ធា បាតុភវន្តិ, ទ្វេ អាយតនានិ បាតុភវន្តិ, ទ្វេ ធាតុយោ បាតុភវន្តិ, ឯកំ សច្ចំ បាតុភវតិ, អដ្ឋិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ, តយោ ហេតូ បាតុភវន្តិ, តយោ អាហារា បាតុភវន្តិ, ឯកោ ផស្សោ បាតុភវតិ, ឯកា វេទនា… ឯកា សញ្ញា… ឯកា ចេតនា… ឯកំ ចិត្តំ បាតុភវតិ.

១០១៩. អរូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតមេ ចត្តារោ ខន្ធា បាតុភវន្តិ? វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ, សង្ខារក្ខន្ធោ, វិញ្ញាណក្ខន្ធោ – អរូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឥមេ ចត្តារោ ខន្ធា បាតុភវន្តិ.

អរូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតមានិ ទ្វេ អាយតនានិ បាតុភវន្តិ? មនាយតនំ, ធម្មាយតនំ – អរូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឥមានិ ទ្វេ អាយតនានិ បាតុភវន្តិ.

អរូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតមា ទ្វេ ធាតុយោ បាតុភវន្តិ? មនោវិញ្ញាណធាតុ, ធម្មធាតុ – អរូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឥមា ទ្វេ ធាតុយោ បាតុភវន្តិ.

អរូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតមំ ឯកំ សច្ចំ បាតុភវតិ? ទុក្ខសច្ចំ – អរូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឥទំ ឯកំ សច្ចំ បាតុភវតិ.

អរូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតមានិ អដ្ឋិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ? មនិន្ទ្រិយំ, ជីវិតិន្ទ្រិយំ, ឧបេក្ខិន្ទ្រិយំ, សទ្ធិន្ទ្រិយំ, វីរិយិន្ទ្រិយំ, សតិន្ទ្រិយំ, សមាធិន្ទ្រិយំ, បញ្ញិន្ទ្រិយំ – អរូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឥមានិ អដ្ឋិន្ទ្រិយានិ បាតុភវន្តិ.

អរូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតមេ តយោ ហេតូ បាតុភវន្តិ? អលោភោ វិបាកហេតុ, អទោសោ វិបាកហេតុ, អមោហោ វិបាកហេតុ – អរូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឥមេ តយោ ហេតូ បាតុភវន្តិ.

អរូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតមេ តយោ អាហារា បាតុភវន្តិ? ផស្សាហារោ, មនោសញ្ចេតនាហារោ, វិញ្ញាណាហារោ – អរូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឥមេ តយោ អាហារា បាតុភវន្តិ.

អរូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតមោ ឯកោ ផស្សោ បាតុភវតិ? មនោវិញ្ញាណធាតុសម្ផស្សោ – អរូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ អយំ ឯកោ ផស្សោ បាតុភវតិ.

អរូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ កតមា ឯកា វេទនា…បេ… ឯកា សញ្ញា… ឯកា ចេតនា… ឯកំ ចិត្តំ បាតុភវតិ? មនោវិញ្ញាណធាតុ – អរូបធាតុយា ឧបបត្តិក្ខណេ ឥទំ ឯកំ ចិត្តំ បាតុភវតិ.