៣. បញ្ហាបុច្ឆកំ
៦៩៩. ចតស្សោ អប្បមញ្ញាយោ – ឥធ ភិក្ខុ មេត្តាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ តថា ទុតិយំ តថា តតិយំ តថា ចតុត្ថំ, ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្ពធិ សព្ពត្តតាយ សព្ពាវន្តំ លោកំ មេត្តាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ជេន ផរិត្វា វិហរតិ; ករុណាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ តថា ទុតិយំ តថា តតិយំ តថា ចតុត្ថំ, ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្ពធិ សព្ពត្តតាយ សព្ពាវន្តំ លោកំ ករុណាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ជេន ផរិត្វា វិហរតិ; មុទិតាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ តថា ទុតិយំ តថា តតិយំ តថា ចតុត្ថំ, ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្ពធិ សព្ពត្តតាយ សព្ពាវន្តំ លោកំ មុទិតាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ជេន ផរិត្វា វិហរតិ; ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា ឯកំ ទិសំ ផរិត្វា វិហរតិ តថា ទុតិយំ តថា តតិយំ តថា ចតុត្ថំ, ឥតិ ឧទ្ធមធោ តិរិយំ សព្ពធិ សព្ពត្តតាយ សព្ពាវន្តំ លោកំ ឧបេក្ខាសហគតេន ចេតសា វិបុលេន មហគ្គតេន អប្បមាណេន អវេរេន អព្យាបជ្ជេន ផរិត្វា វិហរតិ.
៧០០. ចតុន្នំ អប្បមញ្ញានំ កតិ កុសលា, កតិ អកុសលា, កតិ អព្យាកតា…បេ… កតិ សរណា, កតិ អរណា?
១. តិកំ
៧០១. សិយា កុសលា, សិយា អព្យាកតា. តិស្សោ អប្បមញ្ញាយោ សុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា, ឧបេក្ខា អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា. សិយា វិបាកា, សិយា វិបាកធម្មធម្មា, សិយា នេវវិបាកនវិបាកធម្មធម្មា. សិយា ឧបាទិន្នុបាទានិយា, សិយា អនុបាទិន្នុបាទានិយា. អសំកិលិដ្ឋសំកិលេសិកា. តិស្សោ អប្បមញ្ញាយោ សិយា សវិតក្កសវិចារា, សិយា អវិតក្កវិចារមត្តា, សិយា អវិតក្កអវិចារា; ឧបេក្ខា អវិតក្កអវិចារា. តិស្សោ អប្បមញ្ញាយោ សិយា បីតិសហគតា, សិយា សុខសហគតា, ន ឧបេក្ខាសហគតា, សិយា ន វត្តព្ពា បីតិសហគតាតិ; ឧបេក្ខា ឧបេក្ខាសហគតា. នេវ ទស្សនេន ន ភាវនាយ បហាតព្ពា. នេវ ទស្សនេន ន ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកា. សិយា អាចយគាមិនោ, សិយា នេវាចយគាមិនាបចយគាមិនោ, នេវសេក្ខនាសេក្ខា, មហគ្គតា, ន វត្តព្ពា បរិត្តារម្មណាតិបិ, មហគ្គតារម្មណាតិបិ, អប្បមាណារម្មណាតិបិ. មជ្ឈិមា, អនិយតា, ន វត្តព្ពា មគ្គារម្មណាតិបិ, មគ្គហេតុកាតិបិ, មគ្គាធិបតិនោតិបិ. សិយា ឧប្បន្នា, សិយា អនុប្បន្នា, សិយា ឧប្បាទិនោ. សិយា អតីតា, សិយា អនាគតា, សិយា បច្ចុប្បន្នា. ន វត្តព្ពា អតីតារម្មណាតិបិ, អនាគតារម្មណាតិបិ, បច្ចុប្បន្នារម្មណាតិបិ. សិយា អជ្ឈត្តា, សិយា ពហិទ្ធា, សិយា អជ្ឈត្តពហិទ្ធា, ពហិទ្ធារម្មណា, អនិទស្សនអប្បដិឃា.
២. ទុកំ
៧០២. មេត្តា ហេតុ, តិស្សោ អប្បមញ្ញាយោ ន ហេតូ, សហេតុកា, ហេតុសម្បយុត្តា. មេត្តា ហេតុ ចេវ សហេតុកា ច; តិស្សោ អប្បមញ្ញាយោ ន វត្តព្ពា ហេតូ ចេវ សហេតុកា ចាតិ, សហេតុកា ចេវ ន ច ហេតូ. មេត្តា ហេតុ ចេវ ហេតុសម្បយុត្តា ច; តិស្សោ អប្បមញ្ញាយោ ន វត្តព្ពា ហេតូ ចេវ ហេតុសម្បយុត្តា ចាតិ, ហេតុសម្បយុត្តា ចេវ ន ច ហេតូ. តិស្សោ អប្បមញ្ញាយោ ន ហេតូ សហេតុកា; មេត្តា ន វត្តព្ពា ន ហេតុ សហេតុកាតិបិ, ន ហេតុ អហេតុកាតិបិ.
សប្បច្ចយា, សង្ខតា, អនិទស្សនា, អប្បដិឃា, អរូបា, លោកិយា, កេនចិ វិញ្ញេយ្យា, កេនចិ ន វិញ្ញេយ្យា, នោ អាសវា, សាសវា, អាសវវិប្បយុត្តា, ន វត្តព្ពា អាសវា ចេវ សាសវា ចាតិ, សាសវា ចេវ នោ ច អាសវា, ន វត្តព្ពា អាសវា ចេវ អាសវសម្បយុត្តា ចាតិបិ, អាសវសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច អាសវាតិបិ. អាសវវិប្បយុត្តា សាសវា.
នោ សំយោជនា…បេ… នោ គន្ថា…បេ… នោ ឱឃា…បេ… នោ យោគា…បេ… នោ នីវរណា…បេ… នោ បរាមាសា …បេ… សារម្មណា, នោ ចិត្តា, ចេតសិកា, ចិត្តសម្បយុត្តា, ចិត្តសំសដ្ឋា, ចិត្តសមុដ្ឋានា, ចិត្តសហភុនោ, ចិត្តានុបរិវត្តិនោ, ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានា, ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានសហភុនោ, ចិត្តសំសដ្ឋសមុដ្ឋានានុបរិវត្តិនោ, ពាហិរា, នោ ឧបាទា, សិយា ឧបាទិន្នា, សិយា អនុបាទិន្នា.
នោ ឧបាទានា…បេ… នោ កិលេសា…បេ… ន ទស្សនេន បហាតព្ពា, ន ភាវនាយ បហាតព្ពា, ន ទស្សនេន បហាតព្ពហេតុកា, ន ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកា. តិស្សោ អប្បមញ្ញាយោ សិយា សវិតក្កា, សិយា អវិតក្កា; ឧបេក្ខា អវិតក្កា. តិស្សោ អប្បមញ្ញាយោ សិយា សវិចារា, សិយា អវិចារា; ឧបេក្ខា អវិចារា. តិស្សោ អប្បមញ្ញាយោ សិយា សប្បីតិកា, សិយា អប្បីតិកា; ឧបេក្ខា អប្បីតិកា. តិស្សោ អប្បមញ្ញាយោ សិយា បីតិសហគតា, សិយា ន បីតិសហគតា; ឧបេក្ខា ន បីតិសហគតា. តិស្សោ អប្បមញ្ញាយោ សុខសហគតា, ឧបេក្ខា ន សុខសហគតា. ឧបេក្ខា ឧបេក្ខាសហគតា, តិស្សោ អប្បមញ្ញាយោ ន ឧបេក្ខាសហគតា, ន កាមាវចរា, រូបាវចរា, ន អរូបាវចរា, បរិយាបន្នា, អនិយ្យានិកា, អនិយតា, សឧត្តរា, អរណាតិ.
បញ្ហាបុច្ឆកំ.
អប្បមញ្ញាវិភង្គោ និដ្ឋិតោ.