៧. សត្តកបុគ្គលបញ្ញត្តិ
២០៣. កថញ្ច បុគ្គលោ សកិំ និមុគ្គោ និមុគ្គោវ ហោតិ? ឥធេកច្ចោ បុគ្គលោ សមន្នាគតោ ហោតិ ឯកន្តកាឡកេហិ អកុសលេហិ ធម្មេហិ. ឯវំ បុគ្គលោ សកិំ និមុគ្គោ និមុគ្គោវ ហោតិ.
កថញ្ច បុគ្គលោ ឧម្មុជ្ជិត្វា និមុជ្ជតិ? ឥធេកច្ចោ បុគ្គលោ ឧម្មុជ្ជតិ ‘‘សាហុ សទ្ធា កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ [សាហុ (សី. ស្យា.) ឯវំ តីសុ ឋានេសុបិ] ហិរី កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ ឱត្តប្បំ កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ វីរិយំ [វិរិយំ (សី. ស្យា.)] កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ បញ្ញា កុសលេសុ ធម្មេសូ’’តិ. តស្ស សា សទ្ធា នេវ តិដ្ឋតិ នោ វឌ្ឍតិ ហាយតិយេវ, តស្ស សា ហិរី នេវ តិដ្ឋតិ នោ វឌ្ឍតិ ហាយតិយេវ, តស្ស តំ ឱត្តប្បំ នេវ តិដ្ឋតិ នោ វឌ្ឍតិ ហាយតិយេវ, តស្ស តំ វីរិយំ នេវ តិដ្ឋតិ នោ វឌ្ឍតិ ហាយតិយេវ, តស្ស សា បញ្ញា នេវ តិដ្ឋតិ នោ វឌ្ឍតិ ហាយតិយេវ. ឯវំ បុគ្គលោ ឧម្មុជ្ជិត្វា និមុជ្ជតិ.
កថញ្ច បុគ្គលោ ឧម្មុជ្ជិត្វា ឋិតោ ហោតិ? ឥធេកច្ចោ បុគ្គលោ ឧម្មុជ្ជតិ ‘‘សាហុ សទ្ធា កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ ហិរី កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ ឱត្តប្បំ កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ វីរិយំ កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ បញ្ញា កុសលេសុ ធម្មេសូ’’តិ. តស្ស សា សទ្ធា នេវ ហាយតិ នោ វឌ្ឍតិ ឋិតា ហោតិ, តស្ស សា ហិរី នេវ ហាយតិ នោ វឌ្ឍតិ ឋិតា ហោតិ, តស្ស តំ ឱត្តប្បំ នេវ ហាយតិ នោ វឌ្ឍតិ ឋិតំ ហោតិ, តស្ស តំ វីរិយំ នេវ ហាយតិ នោ វឌ្ឍតិ ឋិតំ ហោតិ, តស្ស សា បញ្ញា នេវ ហាយតិ នោ វឌ្ឍតិ ឋិតា ហោតិ. ឯវំ បុគ្គលោ ឧម្មុជ្ជិត្វា ឋិតោ ហោតិ.
កថញ្ច បុគ្គលោ ឧម្មុជ្ជិត្វា វិបស្សតិ វិលោកេតិ? ឥធេកច្ចោ បុគ្គលោ ឧម្មុជ្ជតិ ‘‘សាហុ សទ្ធា កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ ហិរី កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ ឱត្តប្បំ កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ វីរិយំ កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ បញ្ញា កុសលេសុ ធម្មេសូ’’តិ. សោ តិណ្ណំ សំយោជនានំ បរិក្ខយា សោតាបន្នោ ហោតិ អវិនិបាតធម្មោ និយតោ សម្ពោធិបរាយនោ. ឯវំ បុគ្គលោ ឧម្មុជ្ជិត្វា វិបស្សតិ វិលោកេតិ.
កថញ្ច បុគ្គលោ ឧម្មុជ្ជិត្វា បតរតិ? ឥធេកច្ចោ បុគ្គលោ ឧម្មុជ្ជតិ ‘‘សាហុ សទ្ធា កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ ហិរី កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ ឱត្តប្បំ កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ វីរិយំ កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ បញ្ញា កុសលេសុ ធម្មេសូ’’តិ. សោ តិណ្ណំ សំយោជនានំ បរិក្ខយា រាគទោសមោហានំ តនុត្តា សកទាគាមី ហោតិ សកិទេវ ឥមំ លោកំ អាគន្ត្វា ទុក្ខស្សន្តករោ ហោតិ. ឯវំ បុគ្គលោ ឧម្មុជ្ជិត្វា បតរតិ.
កថញ្ច បុគ្គលោ ឧម្មុជ្ជិត្វា បតិគាធប្បត្តោ ហោតិ? ឥធេកច្ចោ បុគ្គលោ ឧម្មុជ្ជតិ ‘‘សាហុ សទ្ធា កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ ហិរី កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ ឱត្តប្បំ កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ វីរិយំ កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ បញ្ញា កុសលេសុ ធម្មេសូ’’តិ. សោ បញ្ចន្នំ ឱរម្ភាគិយានំ សំយោជនានំ បរិក្ខយា ឱបបាតិកោ ហោតិ តត្ថ បរិនិព្ពាយី អនាវត្តិធម្មោ តស្មា លោកា. ឯវំ បុគ្គលោ ឧម្មុជ្ជិត្វា បតិគាធប្បត្តោ ហោតិ.
កថញ្ច បុគ្គលោ ឧម្មុជ្ជិត្វា តិណ្ណោ ហោតិ បារង្គតោ ថលេ តិដ្ឋតិ ព្រាហ្មណោ? ឥធេកច្ចោ បុគ្គលោ ឧម្មុជ្ជតិ ‘‘សាហុ សទ្ធា កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ ហិរី កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ ឱត្តប្បំ កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ វីរិយំ កុសលេសុ ធម្មេសុ, សាធុ បញ្ញា កុសលេសុ ធម្មេសូ’’តិ. សោ អាសវានំ ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ បញ្ញាវិមុត្តិំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរតិ. ឯវំ បុគ្គលោ ឧម្មុជ្ជិត្វា តិណ្ណោ ហោតិ បារង្គតោ ថលេ តិដ្ឋតិ ព្រាហ្មណោ.
២០៤. កតមោ ច បុគ្គលោ ឧភតោភាគវិមុត្តោ? ឥធេកច្ចោ បុគ្គលោ អដ្ឋ វិមោក្ខេ កាយេន ផុសិត្វា វិហរតិ បញ្ញាយ ចស្ស ទិស្វា អាសវា បរិក្ខីណា ហោន្តិ. អយំ វុច្ចតិ បុគ្គលោ ឧភតោភាគវិមុត្តោ.
២០៥. កតមោ ច បុគ្គលោ បញ្ញាវិមុត្តោ…បេ… កាយសក្ខី… ទិដ្ឋិប្បត្តោ… សទ្ធាវិមុត្តោ… ធម្មានុសារី ….
២០៦. កតមោ ច បុគ្គលោ សទ្ធានុសារី? យស្ស បុគ្គលស្ស សោតាបត្តិផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នស្ស សទ្ធិន្ទ្រិយំ អធិមត្តំ ហោតិ, សទ្ធាវាហិំ សទ្ធាបុព្ពង្គមំ អរិយមគ្គំ ភាវេតិ. អយំ វុច្ចតិ បុគ្គលោ សទ្ធានុសារី. សោតាបត្តិផលសច្ឆិកិរិយាយ បដិបន្នោ បុគ្គលោ សទ្ធានុសារី, ផលេ ឋិតោ សទ្ធាវិមុត្តោតិ.
សត្តកនិទ្ទេសោ.