១-៦. បដិច្ចវារាទិ
បច្ចយចតុក្កំ
ហេតុបច្ចយោ
១. កុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ ហេតុបច្ចយា – កុសលេ ខន្ធេ បដិច្ច ចិត្តសមុដ្ឋានំ រូបំ. កុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នអកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ ហេតុបច្ចយា – កុសលំ ឯកំ ខន្ធំ បដិច្ច តយោ ខន្ធា ចិត្តសមុដ្ឋានញ្ច រូបំ…បេ… កុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នអព្យាកតោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ ហេតុបច្ចយា – កុសលំ ឯកំ ខន្ធំ បដិច្ច តយោ ខន្ធា…បេ… កុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នអកុសលោ ច នអព្យាកតោ ច ធម្មា ឧប្បជ្ជន្តិ ហេតុបច្ចយា – កុសលំ ឯកំ ខន្ធំ បដិច្ច តយោ ខន្ធា…បេ… កុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ច នអកុសលោ ច ធម្មា ឧប្បជ្ជន្តិ ហេតុបច្ចយា – កុសលេ ខន្ធេ បដិច្ច ចិត្តសមុដ្ឋានំ រូបំ. (៥)
២. អកុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នអកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ ហេតុបច្ចយា – អកុសលេ ខន្ធេ បដិច្ច ចិត្តសមុដ្ឋានំ រូបំ. អកុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ ហេតុបច្ចយា – អកុសលំ ឯកំ ខន្ធំ បដិច្ច តយោ ខន្ធា ចិត្តសមុដ្ឋានញ្ច រូបំ…បេ… អកុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នអព្យាកតោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ ហេតុបច្ចយា. អកុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ច នអព្យាកតោ ច ធម្មា ឧប្បជ្ជន្តិ ហេតុបច្ចយា. អកុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ច នអកុសលោ ច ធម្មា ឧប្បជ្ជន្តិ ហេតុបច្ចយា. (៥)
៣. អព្យាកតំ ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ ហេតុបច្ចយា – វិបាកាព្យាកតំ កិរិយាព្យាកតំ ឯកំ ខន្ធំ បដិច្ច តយោ ខន្ធា ចិត្តសមុដ្ឋានញ្ច រូបំ…បេ… បដិសន្ធិក្ខណេ…បេ… ឯកំ មហាភូតំ បដិច្ច តយោ មហាភូតា…បេ… ទ្វេ មហាភូតេ បដិច្ច ទ្វេ មហាភូតា, មហាភូតេ បដិច្ច ចិត្តសមុដ្ឋានំ រូបំ. អព្យាកតំ ធម្មំ បដិច្ច នអកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ ហេតុបច្ចយា – វិបាកាព្យាកតំ…បេ… បដិសន្ធិក្ខណេ…បេ… មហាភូតំ…បេ… អព្យាកតំ ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ច នអកុសលោ ច ធម្មា ឧប្បជ្ជន្តិ ហេតុបច្ចយា – វិបាកាព្យាកតំ កិរិយាព្យាកតំ…បេ…. (៣) (សំខិត្តំ.)
៤. កុសលញ្ច អព្យាកតញ្ច ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ ហេតុបច្ចយា – កុសលេ ខន្ធេ ច មហាភូតេ ច បដិច្ច ចិត្តសមុដ្ឋានំ រូបំ. កុសលញ្ច អព្យាកតញ្ច ធម្មំ បដិច្ច នអកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ ហេតុបច្ចយា. កុសលញ្ច អព្យាកតញ្ច ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ច នអកុសលោ ច ធម្មា ឧប្បជ្ជន្តិ ហេតុបច្ចយា. (៣)
អកុសលញ្ច អព្យាកតញ្ច ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ ហេតុបច្ចយា. អកុសលញ្ច អព្យាកតញ្ច ធម្មំ បដិច្ច នអកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ ហេតុបច្ចយា. អកុសលញ្ច អព្យាកតញ្ច ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ច នអកុសលោ ច ធម្មា ឧប្បជ្ជន្តិ ហេតុបច្ចយា. (៣) (ចិត្តសមុដ្ឋានរូបមេវ ឯត្ថ វត្តតិ, ឯកូនវីសតិ បញ្ហា កាតព្ពា.)
អារម្មណបច្ចយោ
៥. កុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នអកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ អារម្មណបច្ចយា. កុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នអព្យាកតោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ អារម្មណបច្ចយា. កុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នអកុសលោ ច នអព្យាកតោ ច ធម្មា ឧប្បជ្ជន្តិ អារម្មណបច្ចយា. (៣)
អកុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ អារម្មណបច្ចយា. អកុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នអព្យាកតោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ អារម្មណបច្ចយា. អកុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ច នអព្យាកតោ ច ធម្មា ឧប្បជ្ជន្តិ អារម្មណបច្ចយា. (៣)
អព្យាកតំ ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ អារម្មណបច្ចយា. អព្យាកតំ ធម្មំ បដិច្ច នអកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ អារម្មណបច្ចយា. អព្យាកតំ ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ច នអកុសលោ ច ធម្មា ឧប្បជ្ជន្តិ អារម្មណបច្ចយា. (៣) (សំខិត្តំ.)
ហេតុយា ឯកូនវីស, អារម្មណេ នវ, អធិបតិយា ឯកូនវីស, អនន្តរេ នវ, សមនន្តរេ នវ, សហជាតេ ឯកូនវីស…បេ… អវិគតេ ឯកូនវីស.
បច្ចនីយំ
នហេតុ-នអារម្មណបច្ចយា
៦. អកុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ នហេតុបច្ចយា. អកុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នអព្យាកតោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ នហេតុបច្ចយា. អកុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ច នអព្យាកតោ ច ធម្មា ឧប្បជ្ជន្តិ នហេតុបច្ចយា. (៣)
អព្យាកតំ ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ នហេតុបច្ចយា. អព្យាកតំ ធម្មំ បដិច្ច នអកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ នហេតុបច្ចយា. អព្យាកតំ ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ច នអកុសលោ ច ធម្មា ឧប្បជ្ជន្តិ នហេតុបច្ចយា. (៣)
៧. កុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ នអារម្មណបច្ចយា. កុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នអកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ នអារម្មណបច្ចយា. កុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ច នអកុសលោ ច ធម្មា ឧប្បជ្ជន្តិ នអារម្មណបច្ចយា. (៣)
អកុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នអកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ នអារម្មណបច្ចយា. អកុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ធម្មោ ឧប្បជ្ជតិ នអារម្មណបច្ចយា. អកុសលំ ធម្មំ បដិច្ច នកុសលោ ច នអកុសលោ ច ធម្មា ឧប្បជ្ជន្តិ នអារម្មណបច្ចយា. (៣) (សំខិត្តំ.)
នហេតុយា ឆ, នអារម្មណេ បន្នរស, នអធិបតិយា ឯកូនវីស…បេ… នោវិគតេ បន្នរស.
(បច្ចនីយំ វិត្ថារេតព្ពំ. សហជាតវារម្បិ បច្ចយវារម្បិ វិត្ថារេតព្ពំ. បច្ចយវារេបិ ហេតុយា ឆព្ពីស, អារម្មណេ អដ្ឋារស…បេ… អវិគតេ ឆព្ពីស. និស្សយវារម្បិ សំសដ្ឋវារម្បិ សម្បយុត្តវារម្បិ បដិច្ចវារសទិសំ.)