១៥. បន្នរសមវគ្គោ

(១៥៥) ១១. កម្មូបចយកថា

៧៣៧. អញ្ញំ កម្មំ អញ្ញោ កម្មូបចយោតិ? អាមន្តា. អញ្ញោ ផស្សោ, អញ្ញោ ផស្សូបចយោ; អញ្ញា វេទនា, អញ្ញោ វេទនូបចយោ; អញ្ញា សញ្ញា, អញ្ញោ សញ្ញូបចយោ; អញ្ញា ចេតនា, អញ្ញោ ចេតនូបចយោ; អញ្ញំ ចិត្តំ, អញ្ញោ ចិត្តូបចយោ; អញ្ញា សទ្ធា, អញ្ញោ សទ្ធូបចយោ; អញ្ញំ វីរិយំ, អញ្ញោ វីរិយូបចយោ; អញ្ញា សតិ, អញ្ញោ សតូបចយោ; អញ្ញោ សមាធិ, អញ្ញោ សមាធូបចយោ; អញ្ញា បញ្ញា, អញ្ញោ បញ្ញូបចយោ; អញ្ញោ រាគោ, អញ្ញោ រាគូបចយោ…បេ… អញ្ញំ អនោត្តប្បំ, អញ្ញោ អនោត្តប្បូបចយោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៧៣៨. អញ្ញំ កម្មំ, អញ្ញោ កម្មូបចយោតិ? អាមន្តា. កម្មូបចយោ កម្មេន សហជាតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

កម្មូបចយោ កម្មេន សហជាតោតិ, អាមន្តា. កុសលេន កម្មេន សហជាតោ កម្មូបចយោ កុសលោតិ, ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

កុសលេន កម្មេន សហជាតោ កម្មូបចយោ កុសលោតិ? អាមន្តា. សុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តេន កម្មេន សហជាតោ កម្មូបចយោ សុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ទុក្ខាយ វេទនាយ…បេ… អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តេន កម្មេន សហជាតោ កម្មូបចយោ អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៧៣៩. កម្មូបចយោ កម្មេន សហជាតោតិ? អាមន្តា. អកុសលេន កម្មេន សហជាតោ កម្មូបចយោ អកុសលោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អកុសលេន កម្មេន សហជាតោ កម្មូបចយោ អកុសលោតិ? អាមន្តា. សុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តេន កម្មេន សហជាតោ កម្មូបចយោ សុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ទុក្ខាយ វេទនាយ…បេ… អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តេន កម្មេន សហជាតោ កម្មូបចយោ អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៧៤០. កម្មំ ចិត្តេន សហជាតំ, កម្មំ សារម្មណន្តិ? អាមន្តា. កម្មូបចយោ ចិត្តេន សហជាតោ, កម្មូបចយោ សារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… កម្មូបចយោ ចិត្តេន សហជាតោ, កម្មូបចយោ អនារម្មណោតិ? អាមន្តា. កម្មំ ចិត្តេន សហជាតំ, កម្មំ អនារម្មណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

កម្មំ ចិត្តេន សហជាតំ, ចិត្តំ ភិជ្ជមានំ កម្មំ ភិជ្ជតីតិ? អាមន្តា. កម្មូបចយោ ចិត្តេន សហជាតោ, ចិត្តំ ភិជ្ជមានំ កម្មូបចយោ ភិជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

កម្មូបចយោ ចិត្តេន សហជាតោ, ចិត្តំ ភិជ្ជមានំ កម្មូបចយោ ន ភិជ្ជតីតិ? អាមន្តា. កម្មំ ចិត្តេន សហជាតំ, ចិត្តំ ភិជ្ជមានំ កម្មំ ន ភិជ្ជតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៧៤១. កម្មម្ហិ កម្មូបចយោតិ? អាមន្តា. តញ្ញេវ កម្មំ សោ កម្មូបចយោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

កម្មម្ហិ កម្មូបចយោ, កម្មូបចយតោ វិបាកោ និព្ពត្តតីតិ? អាមន្តា. តញ្ញេវ កម្មំ, សោ កម្មូបចយោ, សោ កម្មវិបាកោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

កម្មម្ហិ កម្មូបចយោ, កម្មូបចយតោ វិបាកោ និព្ពត្តតិ, វិបាកោ សារម្មណោតិ? អាមន្តា. កម្មូបចយោ សារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… កម្មូបចយោ អនារម្មណោតិ? អាមន្តា. វិបាកោ អនារម្មណោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៧៤២. អញ្ញំ កម្មំ អញ្ញោ កម្មូបចយោតិ, អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘ឥធ, បុណ្ណ, ឯកច្ចោ សព្យាពជ្ឈម្បិ អព្យាពជ្ឈម្បិ [សព្យាបជ្ឈម្បិ អព្យាបជ្ឈម្បិ (ក.) ម. និ. ២.៨១ បស្សិតព្ពំ] កាយសង្ខារំ អភិសង្ខរោតិ, សព្យាពជ្ឈម្បិ អព្យាពជ្ឈម្បិ វចីសង្ខារំ…បេ… មនោសង្ខារំ អភិសង្ខរោតិ, សោ សព្យាពជ្ឈម្បិ អព្យាពជ្ឈម្បិ កាយសង្ខារំ អភិសង្ខរិត្វា, សព្យាពជ្ឈម្បិ អព្យាពជ្ឈម្បិ វចីសង្ខារំ…បេ… មនោសង្ខារំ អភិសង្ខរិត្វា សព្យាពជ្ឈម្បិ អព្យាពជ្ឈម្បិ លោកំ ឧបបជ្ជតិ. តមេនំ សព្យាពជ្ឈម្បិ អព្យាពជ្ឈម្បិ លោកំ ឧបបន្នំ សមានំ សព្យាពជ្ឈាបិ អព្យាពជ្ឈាបិ ផស្សា ផុសន្តិ. សោ សព្យាពជ្ឈេហិបិ អព្យាពជ្ឈេហិបិ ផស្សេហិ ផុដ្ឋោ សមានោ សព្យាពជ្ឈម្បិ អព្យាពជ្ឈម្បិ វេទនំ វេទេតិ វោកិណ្ណសុខទុក្ខំ, សេយ្យថាបិ មនុស្សា ឯកច្ចេ ច ទេវា ឯកច្ចេ ច វិនិបាតិកា. ឥតិ ខោ, បុណ្ណ, ភូតា ភូតស្ស ឧបបត្តិ ហោតិ, យំ ករោតិ តេន ឧបបជ្ជតិ, ឧបបន្នមេតំ ផស្សា ផុសន្តិ. ឯវម្បាហំ, បុណ្ណ, ‘កម្មទាយាទា សត្តា’តិ វទាមី’’តិ [ម. និ. ២.៨១]. អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ ន វត្តព្ពំ – ‘‘អញ្ញំ កម្មំ, អញ្ញោ កម្មូបចយោ’’តិ.

កម្មូបចយកថា និដ្ឋិតា.

បន្នរសមវគ្គោ.

តស្សុទ្ទានំ –

បច្ចយតា វវត្ថិតា, បដិច្ចសមុប្បាទោ, អទ្ធា, ខណោ លយោ មុហុត្តំ, ចត្តារោ អាសវា អនាសវា, លោកុត្តរានំ ធម្មានំ ជរាមរណំ លោកុត្តរា, សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិ លោកុត្តរា, សញ្ញាវេទយិតនិរោធសមាបត្តិ លោកិយា, សញ្ញាវេទយិតនិរោធំ សមាបន្នោ កាលំ ករេយ្យ, ស្វេវ មគ្គោ អសញ្ញសត្តុបបត្តិយា, អញ្ញំ កម្មំ អញ្ញោ កម្មូបចយោតិ.

តតិយោ បណ្ណាសកោ.

តស្សុទ្ទានំ –

អនុសយា, សំវរោ, កប្បោ, មូលញ្ច វវត្ថិតាតិ.