៣. សុត្តសាធនបរិហានិ

២៦៥. បរិហាយតិ អរហា អរហត្តាតិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា –

‘‘ឧច្ចាវចា ហិ បដិបទា [បដិបាទា (អដ្ឋ.)], សមណេន បកាសិតា;

ន បារំ ទិគុណំ យន្តិ, នយិទំ ឯកគុណំ មុត’’ន្តិ [សុ. និ. ៧១៩ សុត្តនិបាតេ].

អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ ន វត្តព្ពំ – ‘‘បរិហាយតិ អរហា អរហត្តា’’តិ.

បរិហាយតិ អរហា អរហត្តាតិ? អាមន្តា. អត្ថិ ឆិន្នស្ស ឆេទិយន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ.

អត្ថិ ឆិន្នស្ស ឆេទិយន្តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា –

‘‘វីតតណ្ហោ អនាទានោ, កិច្ចំ យស្ស ន វិជ្ជតិ;

ឆិន្នស្ស ឆេទិយំ នត្ថិ, ឱឃបាសោ សមូហតោ’’តិ.

អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ ន វត្តព្ពំ – ‘‘អត្ថិ ឆិន្នស្ស ឆេទិយ’’ន្តិ.

២៦៦. បរិហាយតិ អរហា អរហត្តាតិ? អាមន្តា. អត្ថិ កតស្ស បតិចយោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ.

អត្ថិ កតស្ស បតិចយោតិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា –

‘‘តស្ស សម្មា វិមុត្តស្ស, សន្តចិត្តស្ស ភិក្ខុនោ;

កតស្ស បតិចយោ នត្ថិ, ករណីយំ ន វិជ្ជតិ.

‘‘សេលោ យថា ឯកគ្ឃនោ, វាតេន ន សមីរតិ;

ឯវំ រូបា រសា សទ្ទា, គន្ធា ផស្សា ច កេវលា.

‘‘ឥដ្ឋា ធម្មា អនិដ្ឋា ច, នប្បវេធេន្តិ តាទិនោ;

ឋិតំ ចិត្តំ វិប្បមុត្តំ, វយំ ចស្សានុបស្សតី’’តិ [មហាវ. ២៤៤; អ. និ. ៦.៥៥].

អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ ន វត្តព្ពំ – ‘‘អត្ថិ កតស្ស បតិចយោ’’តិ.

២៦៧. ន វត្តព្ពំ – ‘‘បរិហាយតិ អរហា អរហត្តា’’តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘បញ្ចិមេ, ភិក្ខវេ, ធម្មា សមយវិមុត្តស្ស ភិក្ខុនោ បរិហានាយ សំវត្តន្តិ. កតមេ បញ្ច? កម្មារាមតា, ភស្សារាមតា, និទ្ទារាមតា, សង្គណិការាមតា, យថាវិមុត្តំ ចិត្តំ ន បច្ចវេក្ខតិ. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច ធម្មា សមយវិមុត្តស្ស ភិក្ខុនោ បរិហានាយ សំវត្តន្តី’’តិ [អ. និ. ៥.១៤៩]. អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ បរិហាយតិ អរហា អរហត្តាតិ.

អត្ថិ អរហតោ កម្មារាមតាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ.

អត្ថិ អរហតោ កម្មារាមតាតិ? អាមន្តា. អត្ថិ អរហតោ រាគោ កាមរាគោ កាមរាគបរិយុដ្ឋានំ កាមរាគសំយោជនំ កាមោឃោ កាមយោគោ កាមច្ឆន្ទនីវរណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ.

អត្ថិ អរហតោ ភស្សារាមតា, អត្ថិ អរហតោ និទ្ទារាមតា, អត្ថិ អរហតោ សង្គណិការាមតាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ.

អត្ថិ អរហតោ សង្គណិការាមតាតិ? អាមន្តា. អត្ថិ អរហតោ រាគោ កាមរាគោ កាមរាគបរិយុដ្ឋានំ កាមរាគសំយោជនំ កាមោឃោ កាមយោគោ កាមច្ឆន្ទនីវរណន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ.

២៦៨. បរិហាយតិ អរហា អរហត្តាតិ? អាមន្តា. អរហា អរហត្តា បរិហាយមានោ កិំ បរិយុដ្ឋិតោ បរិហាយតីតិ? រាគបរិយុដ្ឋិតោ បរិហាយតីតិ. បរិយុដ្ឋានំ កិំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតីតិ? អនុសយំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតីតិ. អត្ថិ អរហតោ អនុសយាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ.

អត្ថិ អរហតោ អនុសយាតិ? អាមន្តា. អត្ថិ អរហតោ កាមរាគានុសយោ បដិឃានុសយោ មានានុសយោ ទិដ្ឋានុសយោ វិចិកិច្ឆានុសយោ ភវរាគានុសយោ អវិជ្ជានុសយោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ.

ទោសបរិយុដ្ឋិតោ បរិហាយតីតិ…បេ… មោហបរិយុដ្ឋិតោ បរិហាយតីតិ…. បរិយុដ្ឋានំ កិំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតីតិ? អនុសយំ បដិច្ច ឧប្បជ្ជតីតិ. អត្ថិ អរហតោ អនុសយាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អត្ថិ អរហតោ អនុសយាតិ? អាមន្តា. អត្ថិ អរហតោ កាមរាគានុសយោ…បេ… អវិជ្ជានុសយោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ.

បរិហាយតិ អរហា អរហត្តាតិ? អាមន្តា. អរហតោ អរហត្តា បរិហាយមានស្ស កិំ ឧបចយំ គច្ឆតីតិ? រាគោ ឧបចយំ គច្ឆតីតិ. សក្កាយទិដ្ឋិ ឧបចយំ គច្ឆតីតិ, វិចិកិច្ឆា ឧបចយំ គច្ឆតីតិ, សីលព្ពតបរាមាសោ ឧបចយំ គច្ឆតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ. ទោសោ ឧបចយំ គច្ឆតីតិ…បេ… មោហោ ឧបចយំ គច្ឆតីតិ, សក្កាយទិដ្ឋិ ឧបចយំ គច្ឆតីតិ, វិចិកិច្ឆា ឧបចយំ គច្ឆតីតិ, សីលព្ពតបរាមាសោ ឧបចយំ គច្ឆតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ.

បរិហាយតិ អរហា អរហត្តាតិ? អាមន្តា. អរហា អាចិនតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ. អរហា អបចិនតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ. អរហា បជហតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ. អរហា ឧបាទិយតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ. អរហា វិសិនេតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ. អរហា ឧស្សិនេតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ. អរហា វិធូបេតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ. អរហា សន្ធូបេតីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ.

ននុ អរហា នេវាចិនតិ ន អបចិនតិ អបចិនិត្វា ឋិតោតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អរហា នេវាចិនតិ ន អបចិនតិ អបចិនិត្វា ឋិតោ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បរិហាយតិ អរហា អរហត្តា’’តិ.

ននុ អរហា នេវ បជហតិ ន ឧបាទិយតិ បជហិត្វា ឋិតោតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អរហា នេវ បជហតិ ន ឧបាទិយតិ បជហិត្វា ឋិតោ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បរិហាយតិ អរហា អរហត្តា’’តិ.

ននុ អរហា នេវ វិសិនេតិ ន ឧស្សិនេតិ វិសិនិត្វា ឋិតោតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អរហា នេវ វិសិនេតិ ន ឧស្សិនេតិ វិសិនិត្វា ឋិតោ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បរិហាយតិ អរហា អរហត្តា’’តិ.

ននុ អរហា នេវ វិធូបេតិ ន សន្ធូបេតិ វិធូបេត្វា ឋិតោតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អរហា នេវ វិធូបេតិ ន សន្ធូបេតិ វិធូបេត្វា ឋិតោ, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘បរិហាយតិ អរហា អរហត្តា’’តិ.

បរិហានិកថា និដ្ឋិតា.