៧. សត្តមវគ្គោ

(៦៥) ៣. ចេតសិកកថា

៤៧៥. នត្ថិ ចេតសិកោ ធម្មោតិ? អាមន្តា. ននុ អត្ថិ កេចិ ធម្មា ចិត្តេន សហគតា សហជាតា សំសដ្ឋា សម្បយុត្តា ឯកុប្បាទា ឯកនិរោធា ឯកវត្ថុកា ឯការម្មណាតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អត្ថិ កេចិ ធម្មា ចិត្តេន សហគតា សហជាតា សំសដ្ឋា សម្បយុត្តា ឯកុប្បាទា ឯកនិរោធា ឯកវត្ថុកា ឯការម្មណា, នោ ច វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘នត្ថិ ចេតសិកោ ធម្មោ’’តិ.

ផស្សោ ចិត្តេន សហជាតោតិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ ផស្សោ ចិត្តេន សហជាតោ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘ផស្សោ ចេតសិកោ’’តិ. វេទនា…បេ… សញ្ញា… ចេតនា… សទ្ធា… វីរិយំ… សតិ… សមាធិ… បញ្ញា… រាគោ… ទោសោ… មោហោ…បេ… អនោត្តប្បំ ចិត្តេន សហជាតន្តិ? អាមន្តា. ហញ្ចិ អនោត្តប្បំ ចិត្តេន សហជាតំ, តេន វត រេ វត្តព្ពេ – ‘‘អនោត្តប្បំ ចេតសិក’’ន្តិ.

៤៧៦. ចិត្តេន សហជាតាតិ កត្វា ចេតសិកាតិ? អាមន្តា. ផស្សេន សហជាតាតិ កត្វា ផស្សសិកាតិ [ផស្សិកាតិ (បី. អដ្ឋ.)]? អាមន្តា. ចិត្តេន សហជាតាតិ កត្វា ចេតសិកាតិ? អាមន្តា. វេទនាយ… សញ្ញាយ… ចេតនាយ… សទ្ធាយ… វីរិយេន… សតិយា… សមាធិនា… បញ្ញាយ… រាគេន… ទោសេន… មោហេន…បេ… អនោត្តប្បេន សហជាតាតិ កត្វា អនោត្តប្បាសិកាតិ [អនោត្តប្បិកាតិ (?)]? អាមន្តា.

៤៧៧. នត្ថិ ចេតសិកោ ធម្មោតិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា –

‘‘ចិត្តញ្ហិទំ ចេតសិកា ច ធម្មា,

អនត្តតោ សំវិទិតស្ស ហោន្តិ;

ហីនប្បណីតំ តទុភយេ វិទិត្វា,

សម្មទ្ទសោ វេទិ បលោកធម្ម’’ន្តិ.

អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ អត្ថិ ចេតសិកោ ធម្មោតិ.

នត្ថិ ចេតសិកោ ធម្មោតិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘ឥធ, កេវដ្ដ, ភិក្ខុ បរសត្តានំ បរបុគ្គលានំ ចិត្តម្បិ អាទិសតិ ចេតសិកម្បិ អាទិសតិ វិតក្កិតម្បិ អាទិសតិ វិចារិតម្បិ អាទិសតិ – ‘ឯវម្បិ តេ មនោ, ឥត្ថម្បិ តេ មនោ, ឥតិបិ តេ ចិត្ត’’’ន្តិ [ទី. និ. ១.៤៨៥]. អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ អត្ថិ ចេតសិកោ ធម្មោតិ.

ចេតសិកកថា និដ្ឋិតា.