៦. ឆដ្ឋវគ្គោ

(៥៤) ២. បដិច្ចសមុប្បាទកថា

៤៤៨. បដិច្ចសមុប្បាទោ អសង្ខតោតិ? អាមន្តា. និព្ពានំ តាណំ លេណំ សរណំ បរាយនំ អច្ចុតំ អមតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… បដិច្ចសមុប្បាទោ អសង្ខតោ, និព្ពានំ អសង្ខតន្តិ? អាមន្តា. ទ្វេ អសង្ខតានីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ទ្វេ អសង្ខតានីតិ? អាមន្តា. ទ្វេ តាណានិ ទ្វេ លេណានិ ទ្វេ សរណានិ ទ្វេ បរាយនានិ ទ្វេ អច្ចុតានិ ទ្វេ អមតានិ ទ្វេ និព្ពានានីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ទ្វេ និព្ពានានីតិ? អាមន្តា. អត្ថិ ទ្វិន្នំ និព្ពានានំ ឧច្ចនីចតា ហីនបណីតតា ឧក្កំសាវកំសោ សីមា វា ភេទោ វា រាជិ វា អន្តរិកា វាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៤៤៩. បដិច្ចសមុប្បាទោ អសង្ខតោតិ? អាមន្តា. អវិជ្ជា អសង្ខតាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អវិជ្ជា សង្ខតាតិ? អាមន្តា. បដិច្ចសមុប្បាទោ សង្ខតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… បដិច្ចសមុប្បាទោ អសង្ខតោតិ? អាមន្តា. អវិជ្ជាបច្ចយា សង្ខារា អសង្ខតាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… អវិជ្ជាបច្ចយា សង្ខារា សង្ខតាតិ? អាមន្តា. បដិច្ចសមុប្បាទោ សង្ខតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… បដិច្ចសមុប្បាទោ អសង្ខតោតិ? អាមន្តា. សង្ខារបច្ចយា វិញ្ញាណំ អសង្ខតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… សង្ខារបច្ចយា វិញ្ញាណំ សង្ខតន្តិ? អាមន្តា. បដិច្ចសមុប្បាទោ សង្ខតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… បដិច្ចសមុប្បាទោ អសង្ខតោតិ? អាមន្តា. វិញ្ញាណបច្ចយា នាមរូបំ អសង្ខតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… វិញ្ញាណបច្ចយា នាមរូបំ សង្ខតន្តិ? អាមន្តា. បដិច្ចសមុប្បាទោ សង្ខតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… បដិច្ចសមុប្បាទោ អសង្ខតោតិ? អាមន្តា. ជាតិបច្ចយា ជរាមរណំ អសង្ខតន្តិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ជាតិបច្ចយា ជរាមរណំ សង្ខតន្តិ? អាមន្តា. បដិច្ចសមុប្បាទោ សង្ខតោតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

៤៥០. ន វត្តព្ពំ – ‘‘បដិច្ចសមុប្បាទោ អសង្ខតោ’’តិ? អាមន្តា. ននុ វុត្តំ ភគវតា – ‘‘ជាតិបច្ចយា, ភិក្ខវេ, ជរាមរណំ. ឧប្បាទា វា តថាគតានំ អនុប្បាទា វា តថាគតានំ ឋិតាវ សា ធាតុ ធម្មដ្ឋិតតា ធម្មនិយាមតា ឥទប្បច្ចយតា. តំ តថាគតោ អភិសម្ពុជ្ឈតិ អភិសមេតិ. អភិសម្ពុជ្ឈិត្វា អភិសមេត្វា អាចិក្ខតិ ទេសេតិ បញ្ញាបេតិ បដ្ឋបេតិ វិវរតិ វិភជតិ ឧត្តានិំ ករោតិ. ‘បស្សថា’តិ ចាហ – ជាតិបច្ចយា, ភិក្ខវេ, ជរាមរណំ. ភវបច្ចយា, ភិក្ខវេ, ជាតិ…បេ… អវិជ្ជាបច្ចយា, ភិក្ខវេ, សង្ខារា. ឧប្បាទា វា តថាគតានំ អនុប្បាទា វា តថាគតានំ ឋិតាវ សា ធាតុ…បេ… ‘បស្សថា’តិ ចាហ – អវិជ្ជាបច្ចយា, ភិក្ខវេ, សង្ខារា. ឥតិ ខោ, ភិក្ខវេ, យា តត្រ តថតា អវិតថតា អនញ្ញថតា ឥទប្បច្ចយតា – អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, បដិច្ចសមុប្បាទោ’’តិ [សំ. និ. ២.២០]. អត្ថេវ សុត្តន្តោតិ? អាមន្តា. តេន ហិ បដិច្ចសមុប្បាទោ អសង្ខតោតិ.

៤៥១. អវិជ្ជាបច្ចយា សង្ខារាតិ យា តត្ថ ធម្មដ្ឋិតតា ធម្មនិយាមតា អសង្ខតា, និព្ពានំ អសង្ខតន្តិ? អាមន្តា. ទ្វេ អសង្ខតានីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ទ្វេ អសង្ខតានីតិ? អាមន្តា. ទ្វេ តាណានិ…បេ… អន្តរិកា វាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អវិជ្ជាបច្ចយា សង្ខារាតិ យា តត្ថ ធម្មដ្ឋិតតា ធម្មនិយាមតា អសង្ខតា, សង្ខារបច្ចយា វិញ្ញាណន្តិ យា តត្ថ ធម្មដ្ឋិតតា ធម្មនិយាមតា អសង្ខតា, និព្ពានំ អសង្ខតន្តិ? អាមន្តា. តីណិ អសង្ខតានីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ…. តីណិ អសង្ខតានីតិ? អាមន្តា. តីណិ តាណានិ…បេ… អន្តរិកា វាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

អវិជ្ជាបច្ចយា សង្ខារាតិ យា តត្ថ ធម្មដ្ឋិតតា ធម្មនិយាមតា អសង្ខតា, សង្ខារបច្ចយា វិញ្ញាណន្តិ យា តត្ថ ធម្មដ្ឋិតតា ធម្មនិយាមតា អសង្ខតា…បេ… ជាតិបច្ចយា ជរាមរណន្តិ យា តត្ថ ធម្មដ្ឋិតតា ធម្មនិយាមតា អសង្ខតា, និព្ពានំ អសង្ខតន្តិ? អាមន្តា. ទ្វាទស អសង្ខតានីតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ… ទ្វាទស អសង្ខតានីតិ? អាមន្តា. ទ្វាទស តាណានិ ទ្វាទស លេណានិ…បេ… អន្តរិកា វាតិ? ន ហេវំ វត្តព្ពេ…បេ….

បដិច្ចសមុប្បាទកថា និដ្ឋិតា.