សុត្តន្តិកទុកនិក្ខេបំ

១៣០៣. កតមេ ធម្មា វិជ្ជាភាគិនោ? វិជ្ជាយ សម្បយុត្តកា ធម្មា – ឥមេ ធម្មា វិជ្ជាភាគិនោ.

១៣០៤. កតមេ ធម្មា អវិជ្ជាភាគិនោ? អវិជ្ជាយ សម្បយុត្តកា ធម្មា – ឥមេ ធម្មា អវិជ្ជាភាគិនោ.

១៣០៥. កតមេ ធម្មា វិជ្ជូបមា? ហេដ្ឋិមេសុ តីសុ អរិយមគ្គេសុ បញ្ញា – ឥមេ ធម្មា វិជ្ជូបមា.

១៣០៦. កតមេ ធម្មា វជិរូបមា? ឧបរិដ្ឋិមេ អរហត្តមគ្គេ បញ្ញា – ឥមេ ធម្មា វជិរូបមា.

១៣០៧. កតមេ ធម្មា ពាលា? អហិរីកញ្ច អនោត្តប្បញ្ច – ឥមេ ធម្មា ពាលា. សព្ពេបិ អកុសលា ធម្មា ពាលា.

១៣០៨. កតមេ ធម្មា បណ្ឌិតា? ហិរី ច ឱត្តប្បញ្ច – ឥមេ ធម្មា បណ្ឌិតា. សព្ពេបិ កុសលា ធម្មា បណ្ឌិតា.

១៣០៩. កតមេ ធម្មា កណ្ហា? អហិរីកញ្ច អនោត្តប្បញ្ច – ឥមេ ធម្មា កណ្ហា. សព្ពេបិ អកុសលា ធម្មា កណ្ហា.

១៣១០. កតមេ ធម្មា សុក្កា? ហិរី ច ឱត្តប្បញ្ច – ឥមេ ធម្មា សុក្កា? សព្ពេបិ កុសលា ធម្មា សុក្កា.

១៣១១. កតមេ ធម្មា តបនីយា? កាយទុច្ចរិតំ, វចីទុច្ចរិតំ, មនោទុច្ចរិតំ – ឥមេ ធម្មា តបនីយា. សព្ពេបិ អកុសលា ធម្មា តបនីយា.

១៣១២. កតមេ ធម្មា អតបនីយា? កាយសុចរិតំ, វចីសុចរិតំ, មនោសុចរិតំ – ឥមេ ធម្មា អតបនីយា. សព្ពេបិ កុសលា ធម្មា អតបនីយា.

១៣១៣. កតមេ ធម្មា អធិវចនា? យា តេសំ តេសំ ធម្មានំ សង្ខា សមញ្ញា បញ្ញត្តិ វោហារោ នាមំ នាមកម្មំ នាមធេយ្យំ និរុត្តិ ព្យញ្ជនំ អភិលាបោ – ឥមេ ធម្មា អធិវចនា. សព្ពេវ ធម្មា អធិវចនបថា.

១៣១៤. កតមេ ធម្មា និរុត្តិ? យា តេសំ តេសំ ធម្មានំ សង្ខា សមញ្ញា បញ្ញត្តិ វោហារោ នាមំ នាមកម្មំ នាមធេយ្យំ និរុត្តិ ព្យញ្ជនំ អភិលាបោ – ឥមេ ធម្មា និរុត្តិ. សព្ពេវ ធម្មា និរុត្តិបថា.

១៣១៥. កតមេ ធម្មា បញ្ញត្តិ? យា តេសំ តេសំ ធម្មានំ សង្ខា សមញ្ញា បញ្ញត្តិ វោហារោ នាមំ នាមកម្មំ នាមធេយ្យំ និរុត្តិ ព្យញ្ជនំ អភិលាបោ – ឥមេ ធម្មា បញ្ញត្តិ. សព្ពេវ ធម្មា បញ្ញត្តិបថា.

១៣១៦. តត្ថ កតមំ នាមំ? វេទនាក្ខន្ធោ, សញ្ញាក្ខន្ធោ, សង្ខារក្ខន្ធោ, វិញ្ញាណក្ខន្ធោ, អសង្ខតា ច ធាតុ – ឥទំ វុច្ចតិ នាមំ.

១៣១៧. តត្ថ កតមំ រូបំ? ចត្តារោ ច មហាភូតា, ចតុន្នញ្ច មហាភូតានំ ឧបាទាយ រូបំ – ឥទំ វុច្ចតិ រូបំ.

១៣១៨. តត្ថ កតមា អវិជ្ជា? យំ អញ្ញាណំ អទស្សនំ…បេ… អវិជ្ជាលង្គី មោហោ អកុសលមូលំ – អយំ វុច្ចតិ អវិជ្ជា.

១៣១៩. តត្ថ កតមា ភវតណ្ហា? យោ ភវេសុ ភវឆន្ទោ…បេ… ភវជ្ឈោសានំ – អយំ វុច្ចតិ ភវតណ្ហា.

១៣២០. តត្ថ កតមា ភវទិដ្ឋិ? ភវិស្សតិ អត្តា ច លោកោ ចាតិ, យា ឯវរូបា ទិដ្ឋិ ទិដ្ឋិគតំ…បេ… វិបរិយាសគ្គាហោ – អយំ វុច្ចតិ ភវទិដ្ឋិ.

១៣២១. តត្ថ កតមា វិភវទិដ្ឋិ? ន ភវិស្សតិ អត្តា ច លោកោ ចាតិ, យា ឯវរូបា ទិដ្ឋិ ទិដ្ឋិគតំ…បេ… វិបរិយាសគ្គាហោ – អយំ វុច្ចតិ វិភវទិដ្ឋិ.

១៣២២. តត្ថ កតមា សស្សតទិដ្ឋិ? សស្សតោ អត្តា ច លោកោ ចាតិ, យា ឯវរូបា ទិដ្ឋិ ទិដ្ឋិគតំ…បេ… វិបរិយាសគ្គាហោ – អយំ វុច្ចតិ សស្សតទិដ្ឋិ.

១៣២៣. តត្ថ កតមា ឧច្ឆេទទិដ្ឋិ? ឧច្ឆិជ្ជិស្សតិ អត្តា ច លោកោ ចាតិ, យា ឯវរូបា ទិដ្ឋិ ទិដ្ឋិគតំ…បេ… វិបរិយាសគ្គាហោ – អយំ វុច្ចតិ ឧច្ឆេទទិដ្ឋិ.

១៣២៤. តត្ថ កតមា អន្តវា ទិដ្ឋិ? អន្តវា អត្តា ច លោកោ ចាតិ, យា ឯវរូបា ទិដ្ឋិ ទិដ្ឋិគតំ…បេ… វិបរិយាសគ្គាហោ – អយំ វុច្ចតិ អន្តវា ទិដ្ឋិ.

១៣២៥. តត្ថ កតមា អនន្តវា ទិដ្ឋិ? អនន្តវា អត្តា ច លោកោ ចាតិ, យា ឯវរូបា ទិដ្ឋិ ទិដ្ឋិគតំ…បេ… វិបរិយាសគ្គាហោ – អយំ វុច្ចតិ អនន្តវា ទិដ្ឋិ.

១៣២៦. តត្ថ កតមា បុព្ពន្តានុទិដ្ឋិ? បុព្ពន្តំ អារព្ភ យា ឧប្បជ្ជតិ ទិដ្ឋិ ទិដ្ឋិគតំ…បេ… វិបរិយាសគ្គាហោ – អយំ វុច្ចតិ បុព្ពន្តានុទិដ្ឋិ.

១៣២៧. តត្ថ កតមា អបរន្តានុទិដ្ឋិ? អបរន្តំ អារព្ភ យា ឧប្បជ្ជតិ ទិដ្ឋិ ទិដ្ឋិគតំ…បេ… វិបរិយាសគ្គាហោ – អយំ វុច្ចតិ អបរន្តានុទិដ្ឋិ.

១៣២៨. តត្ថ កតមំ អហិរិកំ? យំ ន ហិរីយតិ ហិរិយិតព្ពេន, ន ហិរីយតិ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សមាបត្តិយា – ឥទំ វុច្ចតិ អហិរិកំ.

១៣២៩. តត្ថ កតមំ អនោត្តប្បំ? យំ ន ឱត្តប្បតិ ឱត្តប្បិតព្ពេន, ន ឱត្តប្បតិ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សមាបត្តិយា – ឥទំ វុច្ចតិ អនោត្តប្បំ.

១៣៣០. តត្ថ កតមា ហិរី? យំ ហិរីយតិ ហិរិយិតព្ពេន, ហិរីយតិ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សមាបត្តិយា – អយំ វុច្ចតិ ហិរី.

១៣៣១. តត្ថ កតមំ ឱត្តប្បំ? យំ ឱត្តប្បតិ ឱត្តប្បិតព្ពេន, ឱត្តប្បតិ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ សមាបត្តិយា – ឥទំ វុច្ចតិ ឱត្តប្បំ.

១៣៣២. តត្ថ កតមា ទោវចស្សតា? សហធម្មិកេ វុច្ចមានេ ទោវចស្សាយំ ទោវចស្សិយំ ទោវចស្សតា វិប្បដិកូលគ្គាហិតា វិបច្ចនីកសាតតា អនាទរិយំ អនាទរតា អគារវតា អប្បដិស្សវតា – អយំ វុច្ចតិ ទោវចស្សតា.

១៣៣៣. តត្ថ កតមា បាបមិត្តតា? យេ តេ បុគ្គលា អស្សទ្ធា ទុស្សីលា អប្បស្សុតា មច្ឆរិនោ ទុប្បញ្ញា, យា តេសំ សេវនា និសេវនា សំសេវនា ភជនា សម្ភជនា ភត្តិ សម្ភត្តិ តំសម្បវង្កតា – អយំ វុច្ចតិ បាបមិត្តតា.

១៣៣៤. តត្ថ កតមា សោវចស្សតា? សហធម្មិកេ វុច្ចមានេ សោវចស្សាយំ សោវចស្សិយំ សោវចស្សតា អប្បដិកូលគ្គាហិតា អវិបច្ចនីកសាតតា សគារវតា សាទរិយំ សាទរតា សប្បដិស្សវតា – អយំ វុច្ចតិ សោវចស្សតា.

១៣៣៥. តត្ថ កតមា កល្យាណមិត្តតា? យេ តេ បុគ្គលា សទ្ធា សីលវន្តោ ពហុស្សុតា ចាគវន្តោ បញ្ញវន្តោ, យា តេសំ សេវនា និសេវនា សំសេវនា ភជនា សម្ភជនា ភត្តិ សម្ភត្តិ តំសម្បវង្កតា – អយំ វុច្ចតិ កល្យាណមិត្តតា.

១៣៣៦. តត្ថ កតមា អាបត្តិកុសលតា? បញ្ចបិ អាបត្តិក្ខន្ធា អាបត្តិយោ, សត្តបិ អាបត្តិក្ខន្ធា អាបត្តិយោ. យា តាសំ អាបត្តីនំ អាបត្តិកុសលតា បញ្ញា បជាននា…បេ… អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ វុច្ចតិ អាបត្តិកុសលតា.

១៣៣៧. តត្ថ កតមា អាបត្តិវុដ្ឋានកុសលតា? យា តាហិ អាបត្តីហិ វុដ្ឋានកុសលតា បញ្ញា បជាននា…បេ… អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ វុច្ចតិ អាបត្តិវុដ្ឋានកុសលតា.

១៣៣៨. តត្ថ កតមា សមាបត្តិកុសលតា? អត្ថិ សវិតក្កសវិចារា សមាបត្តិ, អត្ថិ អវិតក្កវិចារមត្តា សមាបត្តិ, អត្ថិ អវិតក្កអវិចារា សមាបត្តិ. យា តាសំ សមាបត្តីនំ សមាបត្តិកុសលតា បញ្ញា បជាននា…បេ… អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ វុច្ចតិ សមាបត្តិកុសលតា.

១៣៣៩. តត្ថ កតមា សមាបត្តិវុដ្ឋានកុសលតា? យា តាហិ សមាបត្តីហិ វុដ្ឋានកុសលតា បញ្ញា បជាននា…បេ… អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ វុច្ចតិ សមាបត្តិវុដ្ឋានកុសលតា.

១៣៤០. តត្ថ កតមា ធាតុកុសលតា? អដ្ឋារស ធាតុយោ ចក្ខុធាតុ រូបធាតុ ចក្ខុវិញ្ញាណធាតុ, សោតធាតុ សទ្ទធាតុ សោតវិញ្ញាណធាតុ, ឃានធាតុ គន្ធធាតុ ឃានវិញ្ញាណធាតុ, ជិវ្ហាធាតុ រសធាតុ ជិវ្ហាវិញ្ញាណធាតុ, កាយធាតុ ផោដ្ឋព្ពធាតុ កាយវិញ្ញាណធាតុ, មនោធាតុ ធម្មធាតុ មនោវិញ្ញាណធាតុ. យា តាសំ ធាតូនំ ធាតុកុសលតា បញ្ញា បជាននា…បេ… អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ វុច្ចតិ ធាតុកុសលតា.

១៣៤១. តត្ថ កតមា មនសិការកុសលតា? យា តាសំ ធាតូនំ មនសិការកុសលតា បញ្ញា បជាននា…បេ… អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ វុច្ចតិ មនសិការកុសលតា.

១៣៤២. តត្ថ កតមា អាយតនកុសលតា? ទ្វាទសាយតនានិ – ចក្ខាយតនំ, រូបាយតនំ, សោតាយតនំ, សទ្ទាយតនំ, ឃានាយតនំ, គន្ធាយតនំ, ជិវ្ហាយតនំ, រសាយតនំ, កាយាយតនំ, ផោដ្ឋព្ពាយតនំ, មនាយតនំ, ធម្មាយតនំ. យា តេសំ អាយតនានំ អាយតនកុសលតា បញ្ញា បជាននា…បេ… អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ វុច្ចតិ អាយតនកុសលតា.

១៣៤៣. តត្ថ កតមា បដិច្ចសមុប្បាទកុសលតា? អវិជ្ជាបច្ចយា សង្ខារា, សង្ខារបច្ចយា វិញ្ញាណំ, វិញ្ញាណបច្ចយា នាមរូបំ, នាមរូបបច្ចយា សឡាយតនំ, សឡាយតនបច្ចយា ផស្សោ, ផស្សបច្ចយា វេទនា, វេទនាបច្ចយា តណ្ហា, តណ្ហាបច្ចយា ឧបាទានំ, ឧបាទានបច្ចយា ភវោ, ភវបច្ចយា ជាតិ, ជាតិបច្ចយា ជរាមរណំ សោកបរិទេវទុក្ខទោមនស្សុបាយាសា សម្ភវន្តិ; ឯវមេតស្ស កេវលស្ស ទុក្ខក្ខន្ធស្ស សមុទយោ ហោតីតិ. យា តត្ថ បញ្ញា បជាននា…បេ… អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ វុច្ចតិ បដិច្ចសមុប្បាទកុសលតា.

១៣៤៤. តត្ថ កតមា ឋានកុសលតា? យេ យេ ធម្មា យេសំ យេសំ ធម្មានំ ហេតូ បច្ចយា ឧប្បាទាយ [ឧបាទាយ (សី. ក.)] តំ តំ ឋានន្តិ, យា តត្ថ បញ្ញា បជាននា…បេ… អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ វុច្ចតិ ឋានកុសលតា.

១៣៤៥. តត្ថ កតមា អដ្ឋានកុសលតា? យេ យេ ធម្មា យេសំ យេសំ ធម្មានំ ន ហេតូ ន បច្ចយា ឧប្បាទាយ តំ តំ អដ្ឋានន្តិ, យា តត្ថ បញ្ញា បជាននា…បេ… អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ វុច្ចតិ អដ្ឋានកុសលតា.

១៣៤៦. តត្ថ កតមោ អជ្ជវោ? យា អជ្ជវតា អជិម្ហតា អវង្កតា អកុដិលតា – អយំ វុច្ចតិ អជ្ជវោ.

១៣៤៧. តត្ថ កតមោ មទ្ទវោ? យា មុទុតា មទ្ទវតា អកក្ខឡតា អកថិនតា នីចចិត្តតា – អយំ វុច្ចតិ មទ្ទវោ.

១៣៤៨. តត្ថ កតមា ខន្តិ? យា ខន្តិ ខមនតា អធិវាសនតា អចណ្ឌិក្កំ អនសុរោបោ អត្តមនតា ចិត្តស្ស – អយំ វុច្ចតិ ខន្តិ.

១៣៤៩. តត្ថ កតមំ សោរច្ចំ? យោ កាយិកោ អវីតិក្កមោ, វាចសិកោ អវីតិក្កមោ, កាយិកវាចសិកោ អវីតិក្កមោ – ឥទំ វុច្ចតិ សោរច្ចំ. សព្ពោបិ សីលសំវរោ សោរច្ចំ.

១៣៥០. តត្ថ កតមំ សាខល្យំ? យា សា វាចា អណ្ឌកា កក្កសា បរកដុកា បរាភិសជ្ជនី កោធសាមន្តា អសមាធិសំវត្តនិកា, តថារូបិំ វាចំ បហាយ យា សា វាចា នេឡា កណ្ណសុខា បេមនីយា ហទយង្គមា បោរី ពហុជនកន្តា ពហុជនមនាបា តថារូបិំ វាចំ ភាសិតា ហោតិ; យា តត្ថ សណ្ហវាចតា សខិលវាចតា អផរុសវាចតា – ឥទំ វុច្ចតិ សាខល្យំ.

១៣៥១. តត្ថ កតមោ បដិសន្ថារោ? ទ្វេ បដិសន្ថារា – អាមិសបដិសន្ថារោ ច ធម្មបដិសន្ថារោ ច. ឥធេកច្ចោ បដិសន្ថារកោ ហោតិ អាមិសបដិសន្ថារេន វា ធម្មបដិសន្ថារេន វា – អយំ វុច្ចតិ បដិសន្ថារោ.

១៣៥២. តត្ថ កតមា ឥន្ទ្រិយេសុ អគុត្តទ្វារតា? ឥធេកច្ចោ ចក្ខុនា រូបំ ទិស្វា និមិត្តគ្គាហី ហោតិ អនុព្យញ្ជនគ្គាហី. យត្វាធិករណមេនំ ចក្ខុន្ទ្រិយំ អសំវុតំ វិហរន្តំ អភិជ្ឈាទោមនស្សា បាបកា អកុសលា ធម្មា អន្វាស្សវេយ្យុំ, តស្ស សំវរាយ ន បដិបជ្ជតិ, ន រក្ខតិ ចក្ខុន្ទ្រិយំ, ចក្ខុន្ទ្រិយេ ន សំវរំ អាបជ្ជតិ. សោតេន សទ្ទំ សុត្វា…បេ… ឃានេន គន្ធំ ឃាយិត្វា…បេ… ជិវ្ហាយ រសំ សាយិត្វា…បេ… កាយេន ផោដ្ឋព្ពំ ផុសិត្វា…បេ… មនសា ធម្មំ វិញ្ញាយ និមិត្តគ្គាហី ហោតិ អនុព្យញ្ជនគ្គាហី. យត្វាធិករណមេនំ មនិន្ទ្រិយំ អសំវុតំ វិហរន្តំ អភិជ្ឈាទោមនស្សា បាបកា អកុសលា ធម្មា អន្វាស្សវេយ្យុំ, តស្ស សំវរាយ ន បដិបជ្ជតិ, ន រក្ខតិ មនិន្ទ្រិយំ, មនិន្ទ្រិយេ ន សំវរំ អាបជ្ជតិ. យា ឥមេសំ ឆន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ អគុត្តិ អគោបនា អនារក្ខោ អសំវរោ – អយំ វុច្ចតិ ឥន្ទ្រិយេសុ អគុត្តទ្វារតា.

១៣៥៣. តត្ថ កតមា ភោជនេ អមត្តញ្ញុតា? ឥធេកច្ចោ អប្បដិសង្ខា អយោនិសោ អាហារំ អាហារេតិ ទវាយ មទាយ មណ្ឌនាយ វិភូសនាយ. យា តត្ថ អសន្តុដ្ឋិតា អមត្តញ្ញុតា អប្បដិសង្ខា ភោជនេ – អយំ វុច្ចតិ ភោជនេ អមត្តញ្ញុតា.

១៣៥៤. តត្ថ កតមា ឥន្ទ្រិយេសុ គុត្តទ្វារតា? ឥធេកច្ចោ ចក្ខុនា រូបំ ទិស្វា ន និមិត្តគ្គាហី ហោតិ ន អនុព្យញ្ជនគ្គាហី. យត្វាធិករណមេនំ ចក្ខុន្ទ្រិយំ អសំវុតំ វិហរន្តំ អភិជ្ឈាទោមនស្សា បាបកា អកុសលា ធម្មា អន្វាស្សវេយ្យុំ, តស្ស សំវរាយ បដិបជ្ជតិ, រក្ខតិ ចក្ខុន្ទ្រិយំ, ចក្ខុន្ទ្រិយេ សំវរំ អាបជ្ជតិ. សោតេន សទ្ទំ សុត្វា…បេ… ឃានេន គន្ធំ ឃាយិត្វា…បេ… ជិវ្ហាយ រសំ សាយិត្វា…បេ… កាយេន ផោដ្ឋព្ពំ ផុសិត្វា…បេ… មនសា ធម្មំ វិញ្ញាយ ន និមិត្តគ្គាហី ហោតិ នានុព្យញ្ជនគ្គាហី. យត្វាធិករណមេនំ មនិន្ទ្រិយំ អសំវុតំ វិហរន្តំ អភិជ្ឈាទោមនស្សា បាបកា អកុសលា ធម្មា អន្វាស្សវេយ្យុំ, តស្ស សំវរាយ បដិបជ្ជតិ, រក្ខតិ មនិន្ទ្រិយំ, មនិន្ទ្រិយេ សំវរំ អាបជ្ជតិ. យា ឥមេសំ ឆន្នំ ឥន្ទ្រិយានំ គុត្តិ គោបនា អារក្ខោ សំវរោ – អយំ វុច្ចតិ ឥន្ទ្រិយេសុ គុត្តទ្វារតា.

១៣៥៥. តត្ថ កតមា ភោជនេ មត្តញ្ញុតា? ឥធេកច្ចោ បដិសង្ខា យោនិសោ អាហារំ អាហារេតិ – នេវ ទវាយ ន មទាយ ន មណ្ឌនាយ ន វិភូសនាយ យាវទេវ ឥមស្ស កាយស្ស ឋិតិយា យាបនាយ វិហិំសូបរតិយា ព្រហ្មចរិយានុគ្គហាយ, ឥតិ បុរាណញ្ច វេទនំ បដិហង្ខាមិ, នវញ្ច វេទនំ ន ឧប្បាទេស្សាមិ, យាត្រា ច មេ ភវិស្សតិ អនវជ្ជតា ច ផាសុវិហារោ ចាតិ. យា តត្ថ សន្តុដ្ឋិតា មត្តញ្ញុតា បដិសង្ខា ភោជនេ – អយំ វុច្ចតិ ភោជនេ មត្តញ្ញុតា.

១៣៥៦. តត្ថ កតមំ មុដ្ឋសច្ចំ? យា អសតិ អននុស្សតិ អប្បដិស្សតិ អសតិ អសរណតា អធារណតា បិលាបនតា សម្មុសនតា – ឥទំ វុច្ចតិ មុដ្ឋសច្ចំ.

១៣៥៧. តត្ថ កតមំ អសម្បជញ្ញំ? យំ អញ្ញាណំ អទស្សនំ…បេ… អវិជ្ជាលង្គី មោហោ អកុសលមូលំ – ឥទំ វុច្ចតិ អសម្បជញ្ញំ.

១៣៥៨. តត្ថ កតមា សតិ? យា សតិ អនុស្សតិ បដិស្សតិ សតិ សរណតា ធារណតា អបិលាបនតា អសម្មុសនតា សតិ សតិន្ទ្រិយំ សតិពលំ សម្មាសតិ – អយំ វុច្ចតិ សតិ.

១៣៥៩. តត្ថ កតមំ សម្បជញ្ញំ? យា បញ្ញា បជាននា…បេ… អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – ឥទំ វុច្ចតិ សម្បជញ្ញំ.

១៣៦០. តត្ថ កតមំ បដិសង្ខានពលំ? យា បញ្ញា បជាននា…បេ… អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – ឥទំ វុច្ចតិ បដិសង្ខានពលំ.

១៣៦១. តត្ថ កតមំ ភាវនាពលំ? យា កុសលានំ ធម្មានំ អាសេវនា ភាវនា ពហុលីកម្មំ – ឥទំ វុច្ចតិ ភាវនាពលំ. សត្តបិ ពោជ្ឈង្គា ភាវនាពលំ.

១៣៦២. តត្ថ កតមោ សមថោ? យា ចិត្តស្ស ឋិតិ…បេ… សម្មាសមាធិ – អយំ វុច្ចតិ សមថោ.

១៣៦៣. តត្ថ កតមា វិបស្សនា? យា បញ្ញា បជាននា…បេ… អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ វុច្ចតិ វិបស្សនា.

១៣៦៤. តត្ថ កតមំ សមថនិមិត្តំ? យា ចិត្តស្ស ឋិតិ…បេ… សម្មាសមាធិ – ឥទំ វុច្ចតិ សមថនិមិត្តំ.

១៣៦៥. តត្ថ កតមំ បគ្គាហនិមិត្តំ? យោ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ…បេ… សម្មាវាយាមោ – ឥទំ វុច្ចតិ បគ្គាហនិមិត្តំ.

១៣៦៦. តត្ថ កតមោ បគ្គាហោ? យោ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ…បេ… សម្មាវាយាមោ – អយំ វុច្ចតិ បគ្គាហោ.

១៣៦៧. តត្ថ កតមោ អវិក្ខេបោ? យា ចិត្តស្ស ឋិតិ…បេ… សម្មាសមាធិ – អយំ វុច្ចតិ អវិក្ខេបោ.

១៣៦៨. តត្ថ កតមា សីលវិបត្តិ? យោ កាយិកោ វីតិក្កមោ, វាចសិកោ វីតិក្កមោ, កាយិកវាចសិកោ វីតិក្កមោ – អយំ វុច្ចតិ សីលវិបត្តិ. សព្ពម្បិ ទុស្សិល្យំ សីលវិបត្តិ.

១៣៦៩. តត្ថ កតមា ទិដ្ឋិវិបត្តិ? នត្ថិ ទិន្នំ, នត្ថិ យិដ្ឋំ, នត្ថិ ហុតំ, នត្ថិ សុកតទុក្កដានំ កម្មានំ ផលំ វិបាកោ, នត្ថិ អយំ លោកោ, នត្ថិ បរោ លោកោ, នត្ថិ មាតា, នត្ថិ បិតា, នត្ថិ សត្តា ឱបបាតិកា, នត្ថិ លោកេ សមណព្រាហ្មណា សម្មគ្គតា សម្មាបដិបន្នា យេ ឥមញ្ច លោកំ បរញ្ច លោកំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា បវេទេន្តីតិः យា ឯវរូបា ទិដ្ឋិ ទិដ្ឋិគតំ…បេ… វិបរិយាសគ្គាហោ – អយំ វុច្ចតិ ទិដ្ឋិវិបត្តិ. សព្ពាបិ មិច្ឆាទិដ្ឋិ ទិដ្ឋិវិបត្តិ.

១៣៧០. តត្ថ កតមា សីលសម្បទា? យោ កាយិកោ អវីតិក្កមោ, វាចសិកោ អវីតិក្កមោ, កាយិកវាចសិកោ អវីតិក្កមោ – អយំ វុច្ចតិ សីលសម្បទា. សព្ពោបិ សីលសំវរោ សីលសម្បទា.

១៣៧១. តត្ថ កតមា ទិដ្ឋិសម្បទា? អត្ថិ ទិន្នំ, អត្ថិ យិដ្ឋំ, អត្ថិ ហុតំ, អត្ថិ សុកតទុក្កដានំ កម្មានំ ផលំ វិបាកោ, អត្ថិ អយំ លោកោ, អត្ថិ បរោ លោកោ, អត្ថិ មាតា, អត្ថិ បិតា, អត្ថិ សត្តា ឱបបាតិកា, អត្ថិ លោកេ សមណព្រាហ្មណា សម្មគ្គតា សម្មាបដិបន្នា យេ ឥមញ្ច លោកំ បរញ្ច លោកំ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា បវេទេន្តីតិः យា ឯវរូបា បញ្ញា បជាននា…បេ… អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ – អយំ វុច្ចតិ ទិដ្ឋិសម្បទា. សព្ពាបិ សម្មាទិដ្ឋិ ទិដ្ឋិសម្បទា.

១៣៧២. តត្ថ កតមា សីលវិសុទ្ធិ? យោ កាយិកោ អវីតិក្កមោ, វាចសិកោ អវីតិក្កមោ, កាយិកវាចសិកោ អវីតិក្កមោ – អយំ វុច្ចតិ សីលវិសុទ្ធិ. សព្ពោបិ សីលសំវរោ សីលវិសុទ្ធិ.

១៣៧៣. តត្ថ កតមា ទិដ្ឋិវិសុទ្ធិ? កម្មស្សកតញាណំ សច្ចានុលោមិកញាណំ មគ្គសមង្គិស្ស ញាណំ ផលសមង្គិស្ស ញាណំ.

១៣៧៤. ទិដ្ឋិវិសុទ្ធិ ខោ បនាតិ – យា បញ្ញា បជាននា…បេ… អមោហោ ធម្មវិចយោ សម្មាទិដ្ឋិ.

១៣៧៥. យថាទិដ្ឋិស្ស ច បធានន្តិ – យោ ចេតសិកោ វីរិយារម្ភោ…បេ… សម្មាវាយាមោ.

១៣៧៦. សំវេគោតិ – ជាតិភយំ ជរាភយំ ព្យាធិភយំ មរណភយំ. សំវេជនិយំ [សំវេជនីយំ (សី.)] ឋានន្តិ – ជាតិ ជរា ព្យាធិ មរណំ.

១៣៧៧. សំវិគ្គស្ស ច យោនិសោ បធានន្តិ – ឥធ ភិក្ខុ អនុប្បន្នានំ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ អនុប្បាទាយ ឆន្ទំ ជនេតិ វាយមតិ វីរិយំ អារភតិ ចិត្តំ បគ្គណ្ហាតិ បទហតិ, ឧប្បន្នានំ បាបកានំ អកុសលានំ ធម្មានំ បហានាយ ឆន្ទំ ជនេតិ វាយមតិ វីរិយំ អារភតិ ចិត្តំ បគ្គណ្ហាតិ បទហតិ, អនុប្បន្នានំ កុសលានំ ធម្មានំ ឧប្បាទាយ ឆន្ទំ ជនេតិ វាយមតិ វីរិយំ អារភតិ ចិត្តំ បគ្គណ្ហាតិ បទហតិ, ឧប្បន្នានំ កុសលានំ ធម្មានំ ឋិតិយា អសម្មោសាយ ភិយ្យោភាវាយ វេបុល្លាយ ភាវនាយ បារិបូរិយា ឆន្ទំ ជនេតិ វាយមតិ វីរិយំ អារភតិ ចិត្តំ បគ្គណ្ហាតិ បទហតិ.

១៣៧៨. អសន្តុដ្ឋិតា ច កុសលេសុ ធម្មេសូតិ – យា កុសលានំ ធម្មានំ ភាវនាយ អសន្តុដ្ឋស្ស ភិយ្យោកម្យតា.

១៣៧៩. អប្បដិវានិតា ច បធានស្មិន្តិ – យា កុសលានំ ធម្មានំ ភាវនាយ សក្កច្ចកិរិយតា សាតច្ចកិរិយតា អដ្ឋិតកិរិយតា អនោលីនវុត្តិតា អនិក្ខិត្តឆន្ទតា អនិក្ខិត្តធុរតា អាសេវនា ភាវនា ពហុលីកម្មំ.

១៣៨០. វិជ្ជាតិ – តិស្សោ វិជ្ជា – បុព្ពេនិវាសានុស្សតិ ញាណំ វិជ្ជា, សត្តានំ ចុតូបបាតេ ញាណំ វិជ្ជា, អាសវានំ ខយេ ញាណំ វិជ្ជា.

១៣៨១. វិមុត្តីតិ – ទ្វេ វិមុត្តិយោ – ចិត្តស្ស [ចិត្តស្ស ច (សី. ស្យា.)] អធិមុត្តិ, និព្ពានញ្ច.

១៣៨២. ខយេ ញាណន្តិ – មគ្គសមង្គិស្ស ញាណំ.

១៣៨៣. អនុប្បាទេ ញាណន្តិ – ផលសមង្គិស្ស ញាណំ.

និក្ខេបកណ្ឌំ និដ្ឋិតំ.