៤. អដ្ឋកថាកណ្ឌំ
តិកអត្ថុទ្ធារោ
១៣៨៤. កតមេ ធម្មា កុសលា? ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ – ឥមេ ធម្មា កុសលា.
១៣៨៥. កតមេ ធម្មា អកុសលា? ទ្វាទស អកុសលចិត្តុប្បាទា – ឥមេ ធម្មា អកុសលា.
១៣៨៦. កតមេ ធម្មា អព្យាកតា? ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា អព្យាកតា.
១៣៨៧. កតមេ ធម្មា សុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា? កាមាវចរកុសលតោ ចត្តារោ សោមនស្សសហគតចិត្តុប្បាទា, អកុសលតោ ចត្តារោ កាមាវចរកុសលស្ស វិបាកតោ ច កិរិយតោ ច បញ្ច, រូបាវចរតិកចតុក្កជ្ឈានា កុសលតោ ច វិបាកតោ ច កិរិយតោ ច, លោកុត្តរតិកចតុក្កជ្ឈានា កុសលតោ ច វិបាកតោ ច, ឯត្ថុប្បន្នំ សុខំ វេទនំ ឋបេត្វា – ឥមេ ធម្មា សុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា.
១៣៨៨. កតមេ ធម្មា ទុក្ខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា? ទ្វេ ទោមនស្សសហគតចិត្តុប្បាទា, ទុក្ខសហគតំ កាយវិញ្ញាណំ, ឯត្ថុប្បន្នំ ទុក្ខំ វេទនំ ឋបេត្វា – ឥមេ ធម្មា ទុក្ខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា.
១៣៨៩. កតមេ ធម្មា អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា? កាមាវចរកុសលតោ ចត្តារោ ឧបេក្ខាសហគតចិត្តុប្បាទា, អកុសលតោ ឆ, កាមាវចរកុសលស្ស វិបាកតោ ទស, អកុសលស្ស វិបាកតោ ឆ, កិរិយតោ ឆ, រូបាវចរំ ចតុត្ថំ ឈានំ កុសលតោ ច វិបាកតោ ច កិរិយតោ ច, ចត្តារោ អរូបាវចរា កុសលតោ ច វិបាកតោ ច កិរិយតោ ច, លោកុត្តរំ ចតុត្ថំ ឈានំ កុសលតោ ច វិបាកតោ ច, ឯត្ថុប្បន្នំ អទុក្ខមសុខំ វេទនំ ឋបេត្វា – ឥមេ ធម្មា អទុក្ខមសុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តា. តិស្សោ ច វេទនា, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា ន វត្តព្ពា សុខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តាតិបិ, ទុក្ខាយ វេទនាយ សម្បយុត្តាតិបិ, យ វេទនាយ សម្បយុត្តាតិបិ.
១៣៩០. កតមេ ធម្មា វិបាកា? ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ – ឥមេ ធម្មា វិបាកា.
១៣៩១. កតមេ ធម្មា វិបាកធម្មធម្មា? ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ អកុសលំ – ឥមេ ធម្មា វិបាកធម្មធម្មា.
១៣៩២. កតមេ ធម្មា នេវវិបាកនវិបាកធម្មធម្មា? តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា នេវវិបាកនវិបាកធម្មធម្មា.
១៣៩៣. កតមេ ធម្មា ឧបាទិណ្ណុបាទានិយា? តីសុ ភូមីសុ វិបាកោ, យញ្ច រូបំ កម្មស្ស កតត្តា – ឥមេ ធម្មា ឧបាទិណ្ណុបាទានិយា.
១៣៩៤. កតមេ ធម្មា អនុបាទិណ្ណុបាទានិយា? តីសុ ភូមីសុ កុសលំ, អកុសលំ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, យញ្ច រូបំ ន កម្មស្ស កតត្តា – ឥមេ ធម្មា អនុបាទិណ្ណុបាទានិយា.
១៣៩៥. កតមេ ធម្មា អនុបាទិណ្ណអនុបាទានិយា? ចត្តារោ មគ្គា អបរិយាបន្នា, ចត្តារិ ច សាមញ្ញផលានិ, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា អនុបាទិណ្ណអនុបាទានិយា.
១៣៩៦. កតមេ ធម្មា សំកិលិដ្ឋសំកិលេសិកា? ទ្វាទសាកុសលចិត្តុប្បាទា – ឥមេ ធម្មា សំកិលិដ្ឋសំកិលេសិកា.
១៣៩៧. កតមេ ធម្មា អសំកិលិដ្ឋសំកិលេសិកា? តីសុ ភូមីសុ កុសលំ, តីសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, សព្ពញ្ច រូបំ – ឥមេ ធម្មា អសំកិលិដ្ឋសំកិលេសិកា.
១៣៩៨. កតមេ ធម្មា អសំកិលិដ្ឋអសំកិលេសិកា? ចត្តារោ មគ្គា អបរិយាបន្នា, ចត្តារិ ច សាមញ្ញផលានិ, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា អសំកិលិដ្ឋអសំកិលេសិកា.
១៣៩៩. កតមេ ធម្មា សវិតក្កសវិចារា? កាមាវចរំ កុសលំ, អកុសលំ, កាមាវចរកុសលស្ស វិបាកតោ ឯកាទស ចិត្តុប្បាទា, អកុសលស្ស វិបាកតោ ទ្វេ, កិរិយតោ ឯកាទស, រូបាវចរំ បឋមំ ឈានំ កុសលតោ ច វិបាកតោ ច កិរិយតោ ច, លោកុត្តរំ បឋមំ ឈានំ កុសលតោ ច វិបាកតោ ច, ឯត្ថុប្បន្នេ វិតក្កវិចារេ ឋបេត្វា – ឥមេ ធម្មា សវិតក្កសវិចារា.
១៤០០. កតមេ ធម្មា អវិតក្កវិចារមត្តា? រូបាវចរបញ្ចកនយេ ទុតិយំ ឈានំ កុសលតោ ច វិបាកតោ ច កិរិយតោ ច, លោកុត្តរបញ្ចកនយេ ទុតិយំ ឈានំ កុសលតោ ច វិបាកតោ ច, ឯត្ថុប្បន្នំ វិចារំ ឋបេត្វា, វិតក្កោ ច – ឥមេ ធម្មា អវិតក្កវិចារមត្តា.
១៤០១. កតមេ ធម្មា អវិតក្កអវិចារា? ទ្វេបញ្ចវិញ្ញាណានិ, រូបាវចរតិកតិកជ្ឈានា កុសលតោ ច វិបាកតោ ច កិរិយតោ ច, ចត្តារោ អារុប្បា កុសលតោ ច វិបាកតោ ច កិរិយតោ ច លោកុត្តរតិកតិកជ្ឈានា កុសលតោ ច វិបាកតោ ច បញ្ចកនយេ ទុតិយេ ឈានេ [ទុតិយជ្ឈានេ (សី.)], ឧប្បន្នោ ច វិចារោ រូបញ្ច និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា អវិតក្កអវិចារា. វិតក្កសហជាតោ វិចារោ ន វត្តព្ពោ សវិតក្កសវិចារោតិបិ, អវិតក្កវិចារមត្តោតិបិ, អវិតក្កអវិចារោតិបិ.
១៤០២. កតមេ ធម្មា បីតិសហគតា? កាមាវចរកុសលតោ ចត្តារោ សោមនស្សសហគតចិត្តុប្បាទា, អកុសលតោ ចត្តារោ, កាមាវចរកុសលស្ស វិបាកតោ បញ្ច, កិរិយតោ បញ្ច, រូបាវចរទុកតិកជ្ឈានា កុសលតោ ច វិបាកតោ ច កិរិយតោ ច, លោកុត្តរទុកតិកជ្ឈានា កុសលតោ ច វិបាកតោ ច, ឯត្ថុប្បន្នំ បីតិំ ឋបេត្វា – ឥមេ ធម្មា បីតិសហគតា.
១៤០៣. កតមេ ធម្មា សុខសហគតា? កាមាវចរកុសលតោ ចត្តារោ សោមនស្សសហគតចិត្តុប្បាទា, អកុសលតោ ចត្តារោ, កាមាវចរកុសលស្ស វិបាកតោ ឆ, កិរិយតោ បញ្ច, រូបាវចរតិកចតុក្កជ្ឈានា កុសលតោ ច វិបាកតោ ច កិរិយតោ ច, លោកុត្តរតិកចតុក្កជ្ឈានា កុសលតោ ច វិបាកតោ ច, ឯត្ថុប្បន្នំ សុខំ ឋបេត្វា – ឥមេ ធម្មា សុខសហគតា.
១៤០៤. កតមេ ធម្មា ឧបេក្ខាសហគតា? កាមាវចរកុសលតោ ចត្តារោ ឧបេក្ខាសហគតចិត្តុប្បាទា, អកុសលតោ ឆ, កាមាវចរកុសលស្ស វិបាកតោ ទស, អកុសលស្ស វិបាកតោ ឆ, កិរិយតោ ឆ, រូបាវចរំ ចតុត្ថំ ឈានំ កុសលតោ ច វិបាកតោ ច កិរិយតោ ច, ចត្តារោ អារុប្បា កុសលតោ ច វិបាកតោ ច កិរិយតោ ច, លោកុត្តរំ ចតុត្ថំ ឈានំ កុសលតោ ច វិបាកតោ ច, ឯត្ថុប្បន្នំ ឧបេក្ខំ ឋបេត្វា – ឥមេ ធម្មា ឧបេក្ខាសហគតា. បីតិ ន បីតិសហគតា, សុខសហគតា, ន ឧបេក្ខាសហគតា. សុខំ ន សុខសហគតំ, សិយា បីតិសហគតំ, ន ឧបេក្ខាសហគតំ, សិយា ន វត្តព្ពំ បីតិសហគតន្តិ. ទ្វេ ទោមនស្សសហគតចិត្តុប្បាទា, ទុក្ខសហគតកាយវិញ្ញាណំ, យា ច វេទនា ឧបេក្ខា, រូបញ្ច និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា ន វត្តព្ពា បីតិសហគតាតិបិ, សុខសហគតាតិបិ, ឧបេក្ខាសហគតាតិបិ.
១៤០៥. កតមេ ធម្មា ទស្សនេន បហាតព្ពា? ចត្តារោ ទិដ្ឋិគតសម្បយុត្តចិត្តុប្បាទា, វិចិកិច្ឆាសហគតោ ចិត្តុប្បាទោ – ឥមេ ធម្មា ទស្សនេន បហាតព្ពា.
១៤០៦. កតមេ ធម្មា ភាវនាយ បហាតព្ពា? ឧទ្ធច្ចសហគតោ ចិត្តុប្បាទោ – ឥមេ ធម្មា ភាវនាយ បហាតព្ពា. ចត្តារោ ទិដ្ឋិគតវិប្បយុត្តា លោភសហគតចិត្តុប្បាទា, ទ្វេ ទោមនស្សសហគតចិត្តុប្បាទា – ឥមេ ធម្មា សិយា ទស្សនេន បហាតព្ពា សិយា ភាវនាយ បហាតព្ពា.
១៤០៧. កតមេ ធម្មា នេវ ទស្សនេន ន ភាវនាយ បហាតព្ពា? ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា នេវ ទស្សនេន ន ភាវនាយ បហាតព្ពា.
១៤០៨. កតមេ ធម្មា ទស្សនេន បហាតព្ពហេតុកា? ចត្តារោ ទិដ្ឋិគតសម្បយុត្តចិត្តុប្បាទា, វិចិកិច្ឆាសហគតោ ចិត្តុប្បាទោ, ឯត្ថុប្បន្នំ មោហំ ឋបេត្វា – ឥមេ ធម្មា ទស្សនេន បហាតព្ពហេតុកា.
១៤០៩. កតមេ ធម្មា ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកា? ឧទ្ធច្ចសហគតោ ចិត្តុប្បាទោ, ឯត្ថុប្បន្នំ មោហំ ឋបេត្វា – ឥមេ ធម្មា ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកា. ចត្តារោ ទិដ្ឋិគតវិប្បយុត្តា លោភសហគតចិត្តុប្បាទា, ទ្វេ ទោមនស្សសហគតចិត្តុប្បាទា – ឥមេ ធម្មា សិយា ទស្សនេន បហាតព្ពហេតុកា, សិយា ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកា.
១៤១០. កតមេ ធម្មា នេវ ទស្សនេន ន ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកា? វិចិកិច្ឆាសហគតោ មោហោ, ឧទ្ធច្ចសហគតោ មោហោ, ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា នេវ ទស្សនេន ន ភាវនាយ បហាតព្ពហេតុកា.
១៤១១. កតមេ ធម្មា អាចយគាមិនោ? តីសុ ភូមីសុ កុសលំ, អកុសលំ – ឥមេ ធម្មា អាចយគាមិនោ.
១៤១២. កតមេ ធម្មា អបចយគាមិនោ? ចត្តារោ មគ្គា អបរិយាបន្នា – ឥមេ ធម្មា អបចយគាមិនោ.
១៤១៣. កតមេ ធម្មា នេវាចយគាមិនាបចយគាមិនោ? ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា នេវាចយគាមិនាបចយគាមិនោ.
១៤១៤. កតមេ ធម្មា សេក្ខា? ចត្តារោ មគ្គា អបរិយាបន្នា, ហេដ្ឋិមានិ ច តីណិ សាមញ្ញផលានិ – ឥមេ ធម្មា សេក្ខា.
១៤១៥. កតមេ ធម្មា អសេក្ខា? ឧបរិដ្ឋិមំ អរហត្តផលំ – ឥមេ ធម្មា អសេក្ខា.
១៤១៦. កតមេ ធម្មា នេវសេក្ខនាសេក្ខា? តីសុ ភូមីសុ កុសលំ, អកុសលំ, តីសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា នេវសេក្ខនាសេក្ខា.
១៤១៧. កតមេ ធម្មា បរិត្តា? កាមាវចរកុសលំ, អកុសលំ, សព្ពោ កាមាវចរស្ស វិបាកោ, កាមាវចរកិរិយាព្យាកតំ, សព្ពញ្ច រូបំ – ឥមេ ធម្មា បរិត្តា.
១៤១៨. កតមេ ធម្មា មហគ្គតា? រូបាវចរា, អរូបាវចរា, កុសលាព្យាកតា – ឥមេ ធម្មា មហគ្គតា.
១៤១៩. កតមេ ធម្មា អប្បមាណា? ចត្តារោ មគ្គា អបរិយាបន្នា, ចត្តារិ ច សាមញ្ញផលានិ, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា អប្បមាណា.
១៤២០. កតមេ ធម្មា បរិត្តារម្មណា? សព្ពោ កាមាវចរស្ស វិបាកោ, កិរិយាមនោធាតុ, កិរិយាហេតុកមនោវិញ្ញាណធាតុ សោមនស្សសហគតា – ឥមេ ធម្មា បរិត្តារម្មណា.
១៤២១. កតមេ ធម្មា មហគ្គតារម្មណា? វិញ្ញាណញ្ចាយតនំ, នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនំ – ឥមេ ធម្មា មហគ្គតារម្មណា.
១៤២២. កតមេ ធម្មា អប្បមាណារម្មណា? ចត្តារោ មគ្គា អបរិយាបន្នា, ចត្តារិ ច សាមញ្ញផលានិ – ឥមេ ធម្មា អប្បមាណារម្មណា. កាមាវចរកុសលតោ ចត្តារោ ញាណវិប្បយុត្តចិត្តុប្បាទា, កិរិយតោ ចត្តារោ ញាណវិប្បយុត្តចិត្តុប្បាទា, សព្ពំ អកុសលំ – ឥមេ ធម្មា សិយា បរិត្តារម្មណា, សិយា មហគ្គតារម្មណា, ន អប្បមាណារម្មណា, សិយា ន វត្តព្ពា បរិត្តារម្មណាតិបិ, មហគ្គតារម្មណាតិបិ. កាមាវចរកុសលតោ ចត្តារោ ញាណសម្បយុត្តចិត្តុប្បាទា, កិរិយតោ ចត្តារោ ញាណសម្បយុត្តចិត្តុប្បាទា, រូបាវចរំ ចតុត្ថំ ឈានំ កុសលតោ ច កិរិយតោ ច, កិរិយាហេតុកមនោវិញ្ញាណធាតុ ឧបេក្ខាសហគតា – ឥមេ ធម្មា សិយា បរិត្តារម្មណា, សិយា មហគ្គតារម្មណា, សិយា អប្បមាណារម្មណា, សិយា ន វត្តព្ពា បរិត្តារម្មណាតិបិ, មហគ្គតារម្មណាតិបិ, អប្បមាណារម្មណាតិបិ. រូបាវចរតិកចតុក្កជ្ឈានា កុសលតោ ច វិបាកតោ ច កិរិយតោ ច, ចតុត្ថស្ស ឈានស្ស វិបាកោ, អាកាសានញ្ចាយតនំ, អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ – ឥមេ ធម្មា ន វត្តព្ពា បរិត្តារម្មណាតិបិ, មហគ្គតារម្មណាតិបិ, អប្បមាណារម្មណាតិបិ. រូបញ្ច និព្ពានញ្ច អនារម្មណា.
១៤២៣. កតមេ ធម្មា ហីនា? ទ្វាទស អកុសលចិត្តុប្បាទា – ឥមេ ធម្មា ហីនា.
១៤២៤. កតមេ ធម្មា មជ្ឈិមា? តីសុ ភូមីសុ កុសលំ, តីសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, សព្ពញ្ច រូបំ – ឥមេ ធម្មា មជ្ឈិមា.
១៤២៥. កតមេ ធម្មា បណីតា? ចត្តារោ មគ្គា អបរិយាបន្នា, ចត្តារិ ច សាមញ្ញផលានិ, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា បណីតា.
១៤២៦. កតមេ ធម្មា មិច្ឆត្តនិយតា? ចត្តារោ ទិដ្ឋិគតសម្បយុត្តចិត្តុប្បាទា, ទ្វេ ទោមនស្សសហគតចិត្តុប្បាទា – ឥមេ ធម្មា សិយា មិច្ឆត្តនិយតា, សិយា អនិយតា.
១៤២៧. កតមេ ធម្មា សម្មត្តនិយតា? ចត្តារោ មគ្គា អបរិយាបន្នា – ឥមេ ធម្មា សម្មត្តនិយតា.
១៤២៨. កតមេ ធម្មា អនិយតា? ចត្តារោ ទិដ្ឋិគតវិប្បយុត្តលោភសហគតចិត្តុប្បាទា, វិចិកិច្ឆាសហគតោ ចិត្តុប្បាទោ, ឧទ្ធច្ចសហគតោ ចិត្តុប្បាទោ, តីសុ ភូមីសុ កុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា អនិយតា.
១៤២៩. កតមេ ធម្មា មគ្គារម្មណា? កាមាវចរកុសលតោ ចត្តារោ ញាណសម្បយុត្តចិត្តុប្បាទា, កិរិយតោ ចត្តារោ ញាណសម្បយុត្តចិត្តុប្បាទា – ឥមេ ធម្មា សិយា មគ្គារម្មណា, ន មគ្គហេតុកា; សិយា មគ្គាធិបតិនោ, សិយា ន វត្តព្ពា មគ្គារម្មណាតិបិ, មគ្គាធិបតិនោតិបិ. ចត្តារោ អរិយមគ្គា ន មគ្គារម្មណា, មគ្គហេតុកា; សិយា មគ្គាធិបតិនោ, សិយា ន វត្តព្ពា មគ្គាធិបតិនោតិ. រូបាវចរចតុត្ថំ ឈានំ កុសលតោ ច កិរិយតោ ច, កិរិយាហេតុកមនោវិញ្ញាណធាតុ ឧបេក្ខាសហគតា – ឥមេ ធម្មា សិយា មគ្គារម្មណា; ន មគ្គហេតុកា, ន មគ្គាធិបតិនោ; សិយា ន វត្តព្ពា មគ្គារម្មណាតិ. កាមាវចរកុសលតោ ចត្តារោ ញាណវិប្បយុត្តចិត្តុប្បាទា, សព្ពំ អកុសលំ, សព្ពោ កាមាវចរស្ស វិបាកោ, កិរិយតោ ឆ ចិត្តុប្បាទា, រូបាវចរតិកចតុក្កជ្ឈានា កុសលតោ ច វិបាកតោ ច កិរិយតោ ច, ចតុត្ថស្ស ឈានស្ស វិបាកោ, ចត្តារោ អារុប្បា កុសលតោ ច វិបាកតោ ច កិរិយតោ ច, ចត្តារិ ច សាមញ្ញផលានិ – ឥមេ ធម្មា ន វត្តព្ពា មគ្គារម្មណាតិបិ, មគ្គហេតុកាតិបិ, មគ្គាធិបតិនោតិបិ. រូបញ្ច និព្ពានញ្ច អនារម្មណា.
១៤៣០. កតមេ ធម្មា ឧប្បន្នា? ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, យញ្ច រូបំ កម្មស្ស កតត្តា – ឥមេ ធម្មា សិយា ឧប្បន្នា, សិយា ឧប្បាទិនោ; ន វត្តព្ពា អនុប្បន្នាតិ. ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, អកុសលំ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, យញ្ច រូបំ ន កម្មស្ស កតត្តា – ឥមេ ធម្មា សិយា ឧប្បន្នា, សិយា អនុប្បន្នា, ន វត្តព្ពា ឧប្បាទិនោតិ. និព្ពានំ ន វត្តព្ពំ ឧប្បន្នន្តិបិ, អនុប្បន្នន្តិបិ, ឧប្បាទិនោតិបិ.
១៤៣១. និព្ពានំ ឋបេត្វា សព្ពេ ធម្មា សិយា អតីតា, សិយា អនាគតា, សិយា បច្ចុប្បន្នា. និព្ពានំ ន វត្តព្ពំ អតីតន្តិបិ, អនាគតន្តិបិ, បច្ចុប្បន្នន្តិបិ.
១៤៣២. កតមេ ធម្មា អតីតារម្មណា? វិញ្ញាណញ្ចាយតនំ, នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនំ – ឥមេ ធម្មា អតីតារម្មណា.
១៤៣៣. និយោគា អនាគតារម្មណា នត្ថិ.
១៤៣៤. កតមេ ធម្មា បច្ចុប្បន្នារម្មណា? ទ្វេបញ្ចវិញ្ញាណានិ, តិស្សោ ច មនោធាតុយោ – ឥមេ ធម្មា បច្ចុប្បន្នារម្មណា. កាមាវចរកុសលស្ស វិបាកតោ ទស ចិត្តុប្បាទា, អកុសលស្ស វិបាកតោ មនោវិញ្ញាណធាតុ ឧបេក្ខាសហគតា, កិរិយាហេតុកមនោវិញ្ញាណធាតុ សោមនស្សសហគតា – ឥមេ ធម្មា សិយា អតីតារម្មណា, សិយា អនាគតារម្មណា, សិយា បច្ចុប្បន្នារម្មណា. កាមាវចរកុសលំ, អកុសលំ, កិរិយតោ នវ ចិត្តុប្បាទា, រូបាវចរំ ចតុត្ថំ ឈានំ កុសលតោ ច កិរិយតោ ច – ឥមេ ធម្មា សិយា អតីតារម្មណា, សិយា អនាគតារម្មណា, សិយា បច្ចុប្បន្នារម្មណា; សិយា ន វត្តព្ពា អតីតារម្មណាតិបិ, អនាគតារម្មណាតិបិ, បច្ចុប្បន្នារម្មណាតិបិ. រូបាវចរតិកចតុក្កជ្ឈានា កុសលតោ ច វិបាកតោ ច កិរិយតោ ច, ចតុត្ថស្ស ឈានស្ស វិបាកោ, អាកាសានញ្ចាយតនំ, អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ, ចត្តារោ មគ្គា អបរិយាបន្នា, ចត្តារិ ច សាមញ្ញផលានិ – ឥមេ ធម្មា ន វត្តព្ពា អតីតារម្មណាតិបិ, អនាគតារម្មណាតិបិ, បច្ចុប្បន្នារម្មណាតិបិ. រូបញ្ច និព្ពានញ្ច អនារម្មណា.
១៤៣៥. អនិន្ទ្រិយពទ្ធរូបញ្ច និព្ពានញ្ច ឋបេត្វា, សព្ពេ ធម្មា សិយា អជ្ឈត្តា, សិយា ពហិទ្ធា, សិយា អជ្ឈត្តពហិទ្ធា. អនិន្ទ្រិយពទ្ធរូបញ្ច និព្ពានញ្ច ពហិទ្ធា.
១៤៣៦. កតមេ ធម្មា អជ្ឈត្តារម្មណា? វិញ្ញាណញ្ចាយតនំ, នេវសញ្ញានាសញ្ញាយតនំ – ឥមេ ធម្មា អជ្ឈត្តារម្មណា.
១៤៣៧. កតមេ ធម្មា ពហិទ្ធារម្មណា? រូបាវចរតិកចតុក្កជ្ឈានា កុសលតោ ច វិបាកតោ ច កិរិយតោ ច, ចតុត្ថស្ស ឈានស្ស វិបាកោ, អាកាសានញ្ចាយតនំ, ចត្តារោ មគ្គា អបរិយាបន្នា ចត្តារិ ច សាមញ្ញផលានិ – ឥមេ ធម្មា ពហិទ្ធារម្មណា. រូបំ ឋបេត្វា, សព្ពេវ កាមាវចរា កុសលាកុសលាព្យាកតា ធម្មា, រូបាវចរំ ចតុត្ថំ ឈានំ កុសលតោ ច កិរិយតោ ច – ឥមេ ធម្មា សិយា អជ្ឈត្តារម្មណា, សិយា ពហិទ្ធារម្មណា, សិយា អជ្ឈត្តពហិទ្ធារម្មណា. អាកិញ្ចញ្ញាយតនំ ន វត្តព្ពំ អជ្ឈត្តារម្មណន្តិបិ, ពហិទ្ធារម្មណន្តិបិ, អជ្ឈត្តពហិទ្ធារម្មណន្តិបិ. រូបញ្ច និព្ពានញ្ច អនារម្មណា.
១៤៣៨. កតមេ ធម្មា សនិទស្សនសប្បដិឃា? រូបាយតនំ – ឥមេ ធម្មា សនិទស្សនសប្បដិឃា.
១៤៣៩. កតមេ ធម្មា អនិទស្សនសប្បដិឃា? ចក្ខាយតនំ…បេ… ផោដ្ឋព្ពាយតនំ – ឥមេ ធម្មា អនិទស្សនសប្បដិឃា.
១៤៤០. កតមេ ធម្មា អនិទស្សនអប្បដិឃា? ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, អកុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, យញ្ច រូបំ អនិទស្សនំ អប្បដិឃំ ធម្មាយតនបរិយាបន្នំ, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា អនិទស្សនអប្បដិឃា.
តិកំ.
ទុកអត្ថុទ្ធារោ
ហេតុគោច្ឆកំ
១៤៤១. កតមេ ធម្មា ហេតូ? តយោ កុសលហេតូ, តយោ អកុសលហេតូ, តយោ អព្យាកតហេតូ. អលោភោ កុសលហេតុ, អទោសោ កុសលហេតុ, ចតូសុ ភូមីសុ កុសលេសុ ឧប្បជ្ជន្តិ. អមោហោ កុសលហេតុ, កាមាវចរកុសលតោ ចត្តារោ ញាណវិប្បយុត្តេ ចិត្តុប្បាទេ ឋបេត្វា, ចតូសុ ភូមីសុ កុសលេសុ ឧប្បជ្ជតិ.
លោភោ អដ្ឋសុ លោភសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជតិ. ទោសោ ទ្វីសុ ទោមនស្សសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជតិ. មោហោ សព្ពាកុសលេសុ ឧប្បជ្ជតិ.
អលោភោ វិបាកហេតុ អទោសោ វិបាកហេតុ, កាមាវចរស្ស វិបាកតោ អហេតុកេ ចិត្តុប្បាទេ ឋបេត្វា, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកេសុ ឧប្បជ្ជន្តិ. អមោហោ វិបាកហេតុ, កាមាវចរស្ស វិបាកតោ អហេតុកេ ចិត្តុប្បាទេ ឋបេត្វា, ចត្តារោ ញាណវិប្បយុត្តេ ចិត្តុប្បាទេ ឋបេត្វា, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកេសុ ឧប្បជ្ជតិ.
អលោភោ កិរិយហេតុ អទោសោ កិរិយហេតុ, កាមាវចរកិរិយតោ អហេតុកេ ចិត្តុប្បាទេ ឋបេត្វា, តីសុ ភូមីសុ កិរិយេសុ ឧប្បជ្ជន្តិ. អមោហោ កិរិយហេតុ, កាមាវចរកិរិយតោ អហេតុកេ ចិត្តុប្បាទេ ឋបេត្វា, ចត្តារោ ញាណវិប្បយុត្តេ ចិត្តុប្បាទេ ឋបេត្វា, តីសុ ភូមីសុ កិរិយេសុ ឧប្បជ្ជតិ – ឥមេ ធម្មា ហេតូ.
១៤៤២. កតមេ ធម្មា ន ហេតូ? ឋបេត្វា ហេតូ, ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, អកុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា ន ហេតូ.
១៤៤៣. កតមេ ធម្មា សហេតុកា? វិចិកិច្ឆាសហគតំ ឧទ្ធច្ចសហគតំ មោហំ ឋបេត្វា អវសេសំ អកុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, កាមាវចរស្ស វិបាកតោ អហេតុកេ ចិត្តុប្បាទេ ឋបេត្វា ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, កាមាវចរកិរិយតោ អហេតុកេ ចិត្តុប្បាទេ ឋបេត្វា តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ – ឥមេ ធម្មា សហេតុកា.
១៤៤៤. កតមេ ធម្មា អហេតុកា? វិចិកិច្ឆាសហគតោ មោហោ, ឧទ្ធច្ចសហគតោ មោហោ, ទ្វេបញ្ចវិញ្ញាណានិ, តិស្សោ ច មនោធាតុយោ, បញ្ច ច អហេតុកមនោវិញ្ញាណធាតុយោ, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា អហេតុកា.
១៤៤៥. កតមេ ធម្មា ហេតុសម្បយុត្តា? វិចិកិច្ឆាសហគតំ ឧទ្ធច្ចសហគតំ មោហំ ឋបេត្វា អវសេសំ អកុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, កាមាវចរស្ស វិបាកតោ អហេតុកេ ចិត្តុប្បាទេ ឋបេត្វា ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, កាមាវចរកិរិយតោ អហេតុកេ ចិត្តុប្បាទេ ឋបេត្វា តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ – ឥមេ ធម្មា ហេតុសម្បយុត្តា.
១៤៤៦. កតមេ ធម្មា ហេតុវិប្បយុត្តា? វិចិកិច្ឆាសហគតោ មោហោ, ឧទ្ធច្ចសហគតោ មោហោ, ទ្វេបញ្ចវិញ្ញាណានិ តិស្សោ ច មនោធាតុយោ បញ្ច ច អហេតុកមនោវិញ្ញាណធាតុយោ, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា ហេតុវិប្បយុត្តា.
១៤៤៧. កតមេ ធម្មា ហេតូ ចេវ សហេតុកា ច? យត្ថ ទ្វេ តយោ ហេតូ ឯកតោ ឧប្បជ្ជន្តិ – ឥមេ ធម្មា ហេតូ ចេវ សហេតុកា ច.
១៤៤៨. កតមេ ធម្មា សហេតុកា ចេវ ន ច ហេតូ? ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, អកុសលំ, កាមាវចរស្ស វិបាកតោ អហេតុកេ ចិត្តុប្បាទេ ឋបេត្វា ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, កាមាវចរកិរិយតោ អហេតុកេ ចិត្តុប្បាទេ ឋបេត្វា តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, ឯត្ថុប្បន្នេ ហេតូ ឋបេត្វា – ឥមេ ធម្មា សហេតុកា ចេវ ន ច ហេតូ. អហេតុកា ធម្មា ន វត្តព្ពា – ហេតូ ចេវ សហេតុកា ចាតិបិ, សហេតុកា ចេវ ន ច ហេតូតិបិ.
១៤៤៩. កតមេ ធម្មា ហេតូ ចេវ ហេតុសម្បយុត្តា ច? យត្ថ ទ្វេ តយោ ហេតូ ឯកតោ ឧប្បជ្ជន្តិ – ឥមេ ធម្មា ហេតូ ចេវ ហេតុសម្បយុត្តា ច.
១៤៥០. កតមេ ធម្មា ហេតុសម្បយុត្តា ចេវ ន ច ហេតូ? ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, អកុសលំ, កាមាវចរស្ស វិបាកតោ អហេតុកេ ចិត្តុប្បាទេ ឋបេត្វា ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, កាមាវចរកិរិយតោ អហេតុកេ ចិត្តុប្បាទេ ឋបេត្វា តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, ឯត្ថុប្បន្នេ ហេតូ ឋបេត្វា – ឥមេ ធម្មា ហេតុសម្បយុត្តា ចេវ ន ច ហេតូ. ហេតុវិប្បយុត្តា ធម្មា ន វត្តព្ពា – ហេតូ ចេវ ហេតុសម្បយុត្តា ចាតិបិ, ហេតុសម្បយុត្តា ចេវ ន ច ហេតូតិបិ.
១៤៥១. កតមេ ធម្មា ន ហេតូ សហេតុកា? ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, អកុសលំ, កាមាវចរស្ស វិបាកតោ អហេតុកេ ចិត្តុប្បាទេ ឋបេត្វា ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, កាមាវចរកិរិយតោ អហេតុកេ ចិត្តុប្បាទេ ឋបេត្វា តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, ឯត្ថុប្បន្នេ ហេតូ ឋបេត្វា – ឥមេ ធម្មា ន ហេតូ សហេតុកា.
១៤៥២. កតមេ ធម្មា ន ហេតូ អហេតុកា? ទ្វេបញ្ចវិញ្ញាណានិ, តិស្សោ ច មនោធាតុយោ, បញ្ច ច អហេតុកមនោវិញ្ញាណធាតុយោ, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា ន ហេតូ អហេតុកា. ហេតូ ធម្មា ន វត្តព្ពា – ន ហេតូ សហេតុកាតិបិ, ន ហេតូ អហេតុកាតិបិ.
ចូឡន្តរទុកំ
១៤៥៣. កតមេ ធម្មា សប្បច្ចយា? ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, អកុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, សព្ពញ្ច រូបំ – ឥមេ ធម្មា សប្បច្ចយា.
១៤៥៤. កតមេ ធម្មា អប្បច្ចយា? និព្ពានំ – ឥមេ ធម្មា អប្បច្ចយា.
១៤៥៥. កតមេ ធម្មា សង្ខតា? ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, អកុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, សព្ពញ្ច រូបំ – ឥមេ ធម្មា សង្ខតា.
១៤៥៦. កតមេ ធម្មា អសង្ខតា? និព្ពានំ – ឥមេ ធម្មា អសង្ខតា.
១៤៥៧. កតមេ ធម្មា សនិទស្សនា? រូបាយតនំ – ឥមេ ធម្មា សនិទស្សនា.
១៤៥៨. កតមេ ធម្មា អនិទស្សនា? ចក្ខាយតនំ …បេ… ផោដ្ឋព្ពាយតនំ, ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, អកុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, យញ្ច រូបំ អនិទស្សនំ អប្បដិឃំ ធម្មាយតនបរិយាបន្នំ, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា អនិទស្សនា.
១៤៥៩. កតមេ ធម្មា សប្បដិឃា? ចក្ខាយតនំ…បេ… ផោដ្ឋព្ពាយតនំ – ឥមេ ធម្មា សប្បដិឃា.
១៤៦០. កតមេ ធម្មា អប្បដិឃា? ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, អកុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, យញ្ច រូបំ អនិទស្សនំ អប្បដិឃំ ធម្មាយតនបរិយាបន្នំ, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា អប្បដិឃា.
១៤៦១. កតមេ ធម្មា រូបិនោ? ចត្តារោ ច មហាភូតា, ចតុន្នញ្ច មហាភូតានំ ឧបាទាយ រូបំ – ឥមេ ធម្មា រូបិនោ.
១៤៦២. កតមេ ធម្មា អរូបិនោ? ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, អកុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា អរូបិនោ.
១៤៦៣. កតមេ ធម្មា លោកិយា? តីសុ ភូមីសុ កុសលំ, អកុសលំ, តីសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, សព្ពញ្ច រូបំ – ឥមេ ធម្មា លោកិយា.
១៤៦៤. កតមេ ធម្មា លោកុត្តរា? ចត្តារោ មគ្គា អបរិយាបន្នា, ចត្តារិ ច សាមញ្ញផលានិ, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា លោកុត្តរា. សព្ពេ [សព្ពេវ (ស្យា.)] ធម្មា កេនចិ វិញ្ញេយ្យា, កេនចិ ន វិញ្ញេយ្យា.
អាសវគោច្ឆកំ
១៤៦៥. កតមេ ធម្មា អាសវា? ចត្តារោ អាសវា – កាមាសវោ, ភវាសវោ, ទិដ្ឋាសវោ, អវិជ្ជាសវោ. កាមាសវោ អដ្ឋសុ លោភសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជតិ ភវាសវោ ចតូសុ ទិដ្ឋិគតវិប្បយុត្តលោភសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជតិ ទិដ្ឋាសវោ ចតូសុ ទិដ្ឋិគតសម្បយុត្តេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជតិ. អវិជ្ជាសវោ សព្ពាកុសលេសុ ឧប្បជ្ជតិ – ឥមេ ធម្មា អាសវា.
១៤៦៦. កតមេ ធម្មា នោ អាសវា? ឋបេត្វា អាសវេ អវសេសំ អកុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា នោ អាសវា.
១៤៦៧. កតមេ ធម្មា សាសវា? តីសុ ភូមីសុ កុសលំ, អកុសលំ, តីសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, សព្ពញ្ច រូបំ – ឥមេ ធម្មា សាសវា.
១៤៦៨. កតមេ ធម្មា អនាសវា? ចត្តារោ មគ្គា អបរិយាបន្នា, ចត្តារិ ច សាមញ្ញផលានិ, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា អនាសវា.
១៤៦៩. កតមេ ធម្មា អាសវសម្បយុត្តា? ទ្វេ ទោមនស្សសហគតចិត្តុប្បាទា ឯត្ថុប្បន្នំ មោហំ ឋបេត្វា, វិចិកិច្ឆាសហគតំ ឧទ្ធច្ចសហគតំ មោហំ ឋបេត្វា, អវសេសំ អកុសលំ – ឥមេ ធម្មា អាសវសម្បយុត្តា.
១៤៧០. កតមេ ធម្មា អាសវវិប្បយុត្តា? ទ្វីសុ ទោមនស្សសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បន្នោ មោហោ, វិចិកិច្ឆាសហគតោ មោហោ, ឧទ្ធច្ចសហគតោ មោហោ, ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា អាសវវិប្បយុត្តា.
១៤៧១. កតមេ ធម្មា អាសវា ចេវ សាសវា ច? តេវ អាសវា អាសវា ចេវ សាសវា ច.
១៤៧២. កតមេ ធម្មា សាសវា ចេវ នោ ច អាសវា? ឋបេត្វា អាសវេ, អវសេសំ អកុសលំ, តីសុ ភូមីសុ កុសលំ, តីសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, សព្ពញ្ច រូបំ – ឥមេ ធម្មា សាសវា ចេវ នោ ច អាសវា. អនាសវា ធម្មា ន វត្តព្ពា – អាសវា ចេវ សាសវា ចាតិបិ, សាសវា ចេវ នោ ច អាសវាតិបិ.
១៤៧៣. កតមេ ធម្មា អាសវា ចេវ អាសវសម្បយុត្តា ច? យត្ថ ទ្វេ តយោ អាសវា ឯកតោ ឧប្បជ្ជន្តិ – ឥមេ ធម្មា អាសវា ចេវ អាសវសម្បយុត្តា ច.
១៤៧៤. កតមេ ធម្មា អាសវសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច អាសវា? ឋបេត្វា អាសវេ, អវសេសំ អកុសលំ – ឥមេ ធម្មា អាសវសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច អាសវា. អាសវវិប្បយុត្តា ធម្មា ន វត្តព្ពា – អាសវា ចេវ អាសវសម្បយុត្តា ចាតិបិ, អាសវសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច អាសវាតិបិ.
១៤៧៥. កតមេ ធម្មា អាសវវិប្បយុត្តា សាសវា? ទ្វីសុ ទោមនស្សសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បន្នោ មោហោ, វិចិកិច្ឆាសហគតោ មោហោ, ឧទ្ធច្ចសហគតោ មោហោ, តីសុ ភូមីសុ កុសលំ, តីសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, សព្ពញ្ច រូបំ – ឥមេ ធម្មា អាសវវិប្បយុត្តា សាសវា.
១៤៧៦. កតមេ ធម្មា អាសវវិប្បយុត្តា អនាសវា? ចត្តារោ មគ្គា អបរិយាបន្នា, ចត្តារិ ច សាមញ្ញផលានិ, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា អាសវវិប្បយុត្តា អនាសវា. អាសវសម្បយុត្តា ធម្មា ន វត្តព្ពា – អាសវវិប្បយុត្តា សាសវាតិបិ, អាសវវិប្បយុត្តា អនាសវាតិបិ.
សំយោជនគោច្ឆកំ
១៤៧៧. កតមេ ធម្មា សំយោជនា? ទស សំយោជនានិ – កាមរាគសំយោជនំ, បដិឃសំយោជនំ, មានសំយោជនំ, ទិដ្ឋិសំយោជនំ, វិចិកិច្ឆាសំយោជនំ, សីលព្ពតបរាមាសសំយោជនំ, ភវរាគសំយោជនំ, ឥស្សាសំយោជនំ, មច្ឆរិយសំយោជនំ, អវិជ្ជាសំយោជនំ. កាមរាគសំយោជនំ អដ្ឋសុ លោភសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជតិ. បដិឃសំយោជនំ ទ្វីសុ ទោមនស្សសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជតិ. មានសំយោជនំ ចតូសុ ទិដ្ឋិគតវិប្បយុត្តលោភសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជតិ. ទិដ្ឋិសំយោជនំ ចតូសុ ទិដ្ឋិគតសម្បយុត្តេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជតិ. វិចិកិច្ឆាសំយោជនំ វិចិកិច្ឆាសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជតិ. សីលព្ពតបរាមាសសំយោជនំ ចតូសុ ទិដ្ឋិគតសម្បយុត្តេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជតិ. ភវរាគសំយោជនំ ចតូសុ ទិដ្ឋិគតវិប្បយុត្តលោភសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជតិ. ឥស្សាសំយោជនញ្ច មច្ឆរិយសំយោជនញ្ច ទ្វីសុ ទោមនស្សសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជន្តិ. អវិជ្ជាសំយោជនំ សព្ពាកុសលេសុ ឧប្បជ្ជតិ – ឥមេ ធម្មា សំយោជនា.
១៤៧៨. កតមេ ធម្មា នោ សំយោជនា. ឋបេត្វា សំយោជនេ អវសេសំ អកុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា នោ សំយោជនា.
១៤៧៩. កតមេ ធម្មា សំយោជនិយា? តីសុ ភូមីសុ កុសលំ, អកុសលំ, តីសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, សព្ពញ្ច រូបំ – ឥមេ ធម្មា សំយោជនិយា.
១៤៨០. កតមេ ធម្មា អសំយោជនិយា? ចត្តារោ មគ្គា អបរិយាបន្នា, ចត្តារិ ច សាមញ្ញផលានិ, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា អសំយោជនិយា.
១៤៨១. កតមេ ធម្មា សំយោជនសម្បយុត្តា? ឧទ្ធច្ចសហគតំ មោហំ ឋបេត្វា អវសេសំ អកុសលំ – ឥមេ ធម្មា សំយោជនសម្បយុត្តា.
១៤៨២. កតមេ ធម្មា សំយោជនវិប្បយុត្តា? ឧទ្ធច្ចសហគតោ មោហោ, ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា សំយោជនវិប្បយុត្តា.
១៤៨៣. កតមេ ធម្មា សំយោជនា ចេវ សំយោជនិយា ច? តានេវ សំយោជនានិ សំយោជនា ចេវ សំយោជនិយា ច.
១៤៨៤. កតមេ ធម្មា សំយោជនិយា ចេវ នោ ច សំយោជនា? ឋបេត្វា សំយោជនេ អវសេសំ អកុសលំ, តីសុ ភូមីសុ កុសលំ, តីសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, សព្ពញ្ច រូបំ – ឥមេ ធម្មា សំយោជនិយា ចេវ នោ ច សំយោជនា. អសំយោជនិយា ធម្មា ន វត្តព្ពា – សំយោជនា ចេវ សំយោជនិយា ចាតិបិ, សំយោជនិយា ចេវ នោ ច សំយោជនាតិបិ.
១៤៨៥. កតមេ ធម្មា សំយោជនា ចេវ សំយោជនសម្បយុត្តា ច? យត្ថ ទ្វេ តីណិ សំយោជនានិ ឯកតោ ឧប្បជ្ជន្តិ – ឥមេ ធម្មា សំយោជនា ចេវ សំយោជនសម្បយុត្តា ច.
១៤៨៦. កតមេ ធម្មា សំយោជនសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច សំយោជនា? ឋបេត្វា សំយោជនេ, អវសេសំ អកុសលំ – ឥមេ ធម្មា សំយោជនសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច សំយោជនា. សំយោជនវិប្បយុត្តា ធម្មា ន វត្តព្ពា – សំយោជនា ចេវ សំយោជនសម្បយុត្តា ចាតិបិ, សំយោជនសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច សំយោជនាតិបិ.
១៤៨៧. កតមេ ធម្មា សំយោជនវិប្បយុត្តា សំយោជនិយា? ឧទ្ធច្ចសហគតោ មោហោ, តីសុ ភូមីសុ កុសលំ, តីសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, សព្ពញ្ច រូបំ – ឥមេ ធម្មា សំយោជនវិប្បយុត្តា សំយោជនិយា.
១៤៨៨. កតមេ ធម្មា សំយោជនវិប្បយុត្តា អសំយោជនិយា? ចត្តារោ មគ្គា អបរិយាបន្នា, ចត្តារិ ច សាមញ្ញផលានិ, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា សំយោជនវិប្បយុត្តា អសំយោជនិយា. សំយោជនសម្បយុត្តា ធម្មា ន វត្តព្ពា – សំយោជនវិប្បយុត្តា សំយោជនិយាតិបិ, សំយោជនវិប្បយុត្តា អសំយោជនិយាតិបិ.
គន្ថគោច្ឆកំ
១៤៨៩. កតមេ ធម្មា គន្ថា? ចត្តារោ គន្ថា – អភិជ្ឈាកាយគន្ថោ, ព្យាបាទោ កាយគន្ថោ, សីលព្ពតបរាមាសោ កាយគន្ថោ, ឥទំសច្ចាភិនិវេសោ កាយគន្ថោ. អភិជ្ឈាកាយគន្ថោ អដ្ឋសុ លោភសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជតិ. ព្យាបាទោ កាយគន្ថោ ទ្វីសុ ទោមនស្សសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជតិ. សីលព្ពតបរាមាសោ កាយគន្ថោ ច ឥទំសច្ចាភិនិវេសោ កាយគន្ថោ ច ចតូសុ ទិដ្ឋិគតសម្បយុត្តេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជន្តិ – ឥមេ ធម្មា គន្ថា.
១៤៩០. កតមេ ធម្មា នោ គន្ថា? ឋបេត្វា គន្ថេ, អវសេសំ អកុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា នោ គន្ថា.
១៤៩១. កតមេ ធម្មា គន្ថនិយា? តីសុ ភូមីសុ កុសលំ, អកុសលំ, តីសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, សព្ពញ្ច រូបំ – ឥមេ ធម្មា គន្ថនិយា.
១៤៩២. កតមេ ធម្មា អគន្ថនិយា? ចត្តារោ មគ្គា អបរិយាបន្នា, ចត្តារិ ច សាមញ្ញផលានិ, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា អគន្ថនិយា.
១៤៩៣. កតមេ ធម្មា គន្ថសម្បយុត្តា? ចត្តារោ ទិដ្ឋិគតសម្បយុត្តចិត្តុប្បាទា, ចត្តារោ ទិដ្ឋិគតវិប្បយុត្តលោភសហគតចិត្តុប្បាទា, ឯត្ថុប្បន្នំ លោភំ ឋបេត្វា, ទ្វេ ទោមនស្សសហគតចិត្តុប្បាទា, ឯត្ថុប្បន្នំ បដិឃំ ឋបេត្វា – ឥមេ ធម្មា គន្ថសម្បយុត្តា.
១៤៩៤. កតមេ ធម្មា គន្ថវិប្បយុត្តា? ចតូសុ ទិដ្ឋិគតវិប្បយុត្តលោភសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បន្នោ លោភោ, ទ្វីសុ ទោមនស្សសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បន្នំ បដិឃំ, វិចិកិច្ឆាសហគតោ ចិត្តុប្បាទោ, ឧទ្ធច្ចសហគតោ ចិត្តុប្បាទោ, ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា គន្ថវិប្បយុត្តា.
១៤៩៥. កតមេ ធម្មា គន្ថា ចេវ គន្ថនិយា ច? តេវ គន្ថា គន្ថា ចេវ គន្ថនិយា ច.
១៤៩៦. កតមេ ធម្មា គន្ថនិយា ចេវ នោ ច គន្ថា? ឋបេត្វា គន្ថេ អវសេសំ អកុសលំ, តីសុ ភូមីសុ កុសលំ, តីសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, សព្ពញ្ច រូបំ – ឥមេ ធម្មា គន្ថនិយា ចេវ នោ ច គន្ថា. អគន្ថនិយា ធម្មា ន វត្តព្ពា – គន្ថា ចេវ គន្ថនិយា ចាតិបិ, គន្ថនិយា ចេវ នោ ច គន្ថាតិបិ.
១៤៩៧. កតមេ ធម្មា គន្ថា ចេវ គន្ថសម្បយុត្តា ច? យត្ថ ទិដ្ឋិ ច លោភោ ច ឯកតោ ឧប្បជ្ជន្តិ – ឥមេ ធម្មា គន្ថា ចេវ គន្ថសម្បយុត្តា ច.
១៤៩៨. កតមេ ធម្មា គន្ថសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច គន្ថា? អដ្ឋ លោភសហគតចិត្តុប្បាទា ទ្វេ ទោមនស្សសហគតចិត្តុប្បាទា, ឯត្ថុប្បន្នេ គន្ថេ ឋបេត្វា – ឥមេ ធម្មា គន្ថសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច គន្ថា. គន្ថវិប្បយុត្តា ធម្មា ន វត្តព្ពា – គន្ថា ចេវ គន្ថសម្បយុត្តា ចាតិបិ, គន្ថសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច គន្ថាតិបិ.
១៤៩៩. កតមេ ធម្មា គន្ថវិប្បយុត្តា គន្ថនិយា? ចតូសុ ទិដ្ឋិគតវិប្បយុត្តលោភសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បន្នោ លោភោ, ទ្វីសុ ទោមនស្សសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បន្នំ បដិឃំ, វិចិកិច្ឆាសហគតោ ចិត្តុប្បាទោ, ឧទ្ធច្ចសហគតោ ចិត្តុប្បាទោ, តីសុ ភូមីសុ កុសលំ, តីសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, សព្ពញ្ច រូបំ – ឥមេ ធម្មា គន្ថវិប្បយុត្តា គន្ថនិយា.
១៥០០. កតមេ ធម្មា គន្ថវិប្បយុត្តា អគន្ថនិយា? ចត្តារោ មគ្គា អបរិយាបន្នា, ចត្តារិ ច សាមញ្ញផលានិ, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា គន្ថវិប្បយុត្តា អគន្ថនិយា. គន្ថសម្បយុត្តា ធម្មា ន វត្តព្ពា – គន្ថវិប្បយុត្តា គន្ថនិយាតិបិ, គន្ថវិប្បយុត្តា អគន្ថនិយាតិបិ.
ឱឃគោច្ឆកំ
១៥០១. កតមេ ធម្មា ឱឃា…បេ….
យោគគោច្ឆកំ
១៥០២. កតមេ ធម្មា យោគា…បេ….
នីវរណគោច្ឆកំ
១៥០៣. កតមេ ធម្មា នីវរណា? ឆ នីវរណា – កាមច្ឆន្ទនីវរណំ, ព្យាបាទនីវរណំ, ថិនមិទ្ធនីវរណំ, ឧទ្ធច្ចកុក្កុច្ចនីវរណំ, វិចិកិច្ឆានីវរណំ, អវិជ្ជានីវរណំ. កាមច្ឆន្ទនីវរណំ អដ្ឋសុ លោភសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជតិ, ព្យាបាទនីវរណំ ទ្វីសុ ទោមនស្សសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជតិ, ថិនមិទ្ធនីវរណំ សសង្ខារិកេសុ អកុសលេសុ ឧប្បជ្ជតិ, ឧទ្ធច្ចនីវរណំ ឧទ្ធច្ចសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជតិ, កុក្កុច្ចនីវរណំ ទ្វីសុ ទោមនស្សសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជតិ, វិចិកិច្ឆានីវរណំ វិចិកិច្ឆាសហគតេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជតិ, អវិជ្ជានីវរណំ សព្ពាកុសលេសុ ឧប្បជ្ជតិ – ឥមេ ធម្មា នីវរណា.
១៥០៤. កតមេ ធម្មា នោ នីវរណា? ឋបេត្វា នីវរណេ អវសេសំ អកុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា នោ នីវរណា.
១៥០៥. កតមេ ធម្មា នីវរណិយា? តីសុ ភូមីសុ កុសលំ, អកុសលំ, តីសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, សព្ពញ្ច រូបំ – ឥមេ ធម្មា នីវរណិយា.
១៥០៦. កតមេ ធម្មា អនីវរណិយា? ចត្តារោ មគ្គា អបរិយាបន្នា, ចត្តារិ ច សាមញ្ញផលានិ, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា អនីវរណិយា.
១៥០៧. កតមេ ធម្មា នីវរណសម្បយុត្តា? ទ្វាទស អកុសលចិត្តុប្បាទា – ឥមេ ធម្មា នីវរណសម្បយុត្តា.
១៥០៨. កតមេ ធម្មា នីវរណវិប្បយុត្តា? ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា នីវរណវិប្បយុត្តា.
១៥០៩. កតមេ ធម្មា នីវរណា ចេវ នីវរណិយា ច? តានេវ នីវរណានិ នីវរណា ចេវ នីវរណិយា ច.
១៥១០. កតមេ ធម្មា នីវរណិយា ចេវ នោ ច នីវរណា? ឋបេត្វា នីវរណេ, អវសេសំ អកុសលំ, តីសុ ភូមីសុ កុសលំ, តីសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, សព្ពញ្ច រូបំ – ឥមេ ធម្មា នីវរណិយា ចេវ នោ ច នីវរណា. អនីវរណិយា ធម្មា ន វត្តព្ពា – នីវរណា ចេវ នីវរណិយា ចាតិបិ, នីវរណិយា ចេវ នោ ច នីវរណាតិបិ.
១៥១១. កតមេ ធម្មា នីវរណា ចេវ នីវរណសម្បយុត្តា ច? យត្ថ ទ្វេ តីណិ នីវរណានិ ឯកតោ ឧប្បជ្ជន្តិ – ឥមេ ធម្មា នីវរណា ចេវ នីវរណសម្បយុត្តា ច.
១៥១២. កតមេ ធម្មា នីវរណសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច នីវរណា? ឋបេត្វា នីវរណេ, អវសេសំ អកុសលំ – ឥមេ ធម្មា នីវរណសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច នីវរណា. នីវរណវិប្បយុត្តា ធម្មា ន វត្តព្ពា – នីវរណា ចេវ នីវរណសម្បយុត្តា ចាតិបិ, នីវរណសម្បយុត្តា ចេវ នោ ច នីវរណាតិបិ.
១៥១៣. កតមេ ធម្មា នីវរណវិប្បយុត្តា នីវរណិយា? តីសុ ភូមីសុ កុសលំ, តីសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, សព្ពញ្ច រូបំ – ឥមេ ធម្មា នីវរណវិប្បយុត្តា នីវរណិយា.
១៥១៤. កតមេ ធម្មា នីវរណវិប្បយុត្តា អនីវរណិយា? ចត្តារោ មគ្គា អបរិយាបន្នា, ចត្តារិ ច សាមញ្ញផលានិ, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា នីវរណវិប្បយុត្តា អនីវរណិយា. នីវរណសម្បយុត្តា ធម្មា ន វត្តព្ពា – នីវរណវិប្បយុត្តា នីវរណិយាតិបិ, នីវរណវិប្បយុត្តា អនីវរណិយាតិបិ.
បរាមាសគោច្ឆកំ
១៥១៥. កតមេ ធម្មា បរាមាសា? ទិដ្ឋិបរាមាសោ ចតូសុ ទិដ្ឋិគតសម្បយុត្តេសុ ចិត្តុប្បាទេសុ ឧប្បជ្ជតិ – ឥមេ ធម្មា បរាមាសា.
១៥១៦. កតមេ ធម្មា នោ បរាមាសា? ឋបេត្វា បរាមាសំ អវសេសំ អកុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ កុសលំ, ចតូសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, រូបញ្ច, និព្ពានញ្ច – ឥមេ ធម្មា នោ បរាមាសា.
១៥១៧. កតមេ ធម្មា បរាមដ្ឋា? តីសុ ភូមីសុ កុសលំ, អកុសលំ, តីសុ ភូមីសុ វិបាកោ, តីសុ ភូមីសុ កិរិយាព្យាកតំ, សព្ពញ្ច រូបំ – ឥមេ ធម្មា បរាមដ្ឋា.