ចិរដ្ឋិតិសម្បាទនវណ្ណនា

៧៦. លក្ខដ្ឋានេ ឋិតំ សរេន វាលំ វិជ្ឈតីតិ វាលវេធី. ឥធ បន អនេកធា ភិន្នស្ស វាលស្ស អំសុំ វិជ្ឈន្តោ ‘‘វាលវេធី’’តិ អធិប្បេតោ. តេន វាលវេធិនា. សូទេនាតិ ភត្តការេន. ‘‘អាការា បរិគ្គហេតព្ពា’’តិ សង្ខេបតោ វុត្តមត្ថំ វិវរិតុំ ‘‘យថា ហី’’តិអាទិ វុត្តំ. តត្ថ សុកុសលោតិ សុដ្ឋុ ឆេកោ. ធនុគ្គហោតិ ឥស្សាសោ. កម្មន្តិ យោគ្យំ. អក្កន្តបទានន្តិ វិជ្ឈនកាលេ អក្កមនវសេន បវត្តបទានំ. អាការន្តិ ធនុជិយាសរានំ គហិតាការំ. បរិគ្គណ្ហេយ្យាតិ ឧបធារេយ្យ. ភោជនសប្បាយាទយោតិ អាទិ-សទ្ទោ អវុត្តាការានម្បិ សង្គាហកោ ទដ្ឋព្ពោ. តេន ឧតុភាវនានិមិត្តាទីនម្បិ បរិគ្គណ្ហនំ វុត្តំ ហោតិ. តស្មិន្តិ តស្មិំ តរុណសមាធិម្ហិ.

ភត្តារន្តិ សាមិនំ, ភត្តវេតនាទីហិ បោសកន្តិ អត្ថោ. បរិវិសន្តោតិ ភោជេន្តោ. តស្ស រុច្ចិត្វា ភុញ្ជនាការំ សល្លក្ខេត្វា តស្ស ឧបនាមេន្តោតិ យោជនា. អយម្បិ យោគី. អធិគតក្ខណេ ភោជនាទយោ អាការេតិ បុព្ពេ ឈានស្ស អធិគតក្ខណេ កិច្ចសាធកេ ភោជនាទិគតេ អាការេ. គហេត្វាតិ បរិគ្គហេត្វា សល្លក្ខេត្វា. នដ្ឋេ នដ្ឋេ សមាធិម្ហិ បុនប្បុនំ អប្បនាយ.

មហានសវិជ្ជាបរិចយេន បណ្ឌិតោ. តត្ថ វិសទញាណតាយ ព្យត្តោ. ឋានុប្បត្តិកកឱសល្លយោគេន កុសលោ. នានច្ចយេហីតិ នានច្ចយេហិ នានាសភាវេហិ, នានារសេហីតិ អត្ថោ. តេនាហ ‘‘អម្ពិលគ្គេហី’’តិអាទិ. សូបេហីតិ ព្យញ្ជនេហិ. អម្ពិលគ្គេហីតិ អម្ពិលកោដ្ឋាសេហិ, យេ វា អម្ពិលរសា ហុត្វា អគ្គភូតា, តេហិ ចតុរម្ពិលាទិមិស្សេហិ. ឯស នយោ តិត្តកគ្គាទីសុបិ. ខារិកេហីតិ វាតិង្គណកឡីរាទិមិស្សេហិ. និមិត្តន្តិ អាការំ រុច្ចនវសេន ភុញ្ជនាការំ. ឧគ្គណ្ហាតីតិ ឧបរូបរិ គណ្ហាតិ ឧបធារេតិ. ឥមស្ស វា សូបេយ្យស្ស អត្ថាយ ហត្ថំ អភិហរតិ. អភិហារានន្តិ អភិមុខេន ហរិតព្ពានំ បណ្ណាការានំ, បូជាភិហារានំ វា. និមិត្តំ ឧគ្គណ្ហាតីតិ ‘‘ឯវំ មេ ចិត្តំ សមាហិតំ អហោសី’’តិ និមិត្តំ គណ្ហាតិ សល្លក្ខេតិ.

សមាធិបរិបន្ថានន្តិ សមាធិស្ស បរិបន្ថភូតានំ. ធម្មានន្តិ កាមច្ឆន្ទាទិនីវរណធម្មានំ. សុវិសោធិតត្តាតិ សុដ្ឋុ វិសោធិតត្តា, វិក្ខម្ភនវសេនេវ សម្មទេវ បហីនត្តាតិ អត្ថោ. កាមាទីនវបច្ចវេក្ខណាទីហីតិ អាទិ-សទ្ទេន អសុភមនសិការនេក្ខម្មានិសំសបច្ចវេក្ខណាទីនិ សង្គណ្ហាតិ. នេក្ខម្មគុណទស្សនេនាបិ ហិ តស្ស វិពន្ធភូតេ កាមច្ឆន្ទេ អាទីនវោ វិសេសតោ បាកដោ ហោតីតិ. កាយទុដ្ឋុល្លន្តិ កាយទរថំ សារទ្ធកាយតំ. តេន កាយចិត្តានំ សារម្ភនិមិត្តស្ស ព្យាបាទនីវរណស្ស ន វិសោធនមាហ. អារម្ភធាតុមនសិការាទីតិ អាទិ-សទ្ទេន វីរិយសម្ពោជ្ឈង្គនិមិត្តានំ, អាលោកសញ្ញាទីនញ្ច សង្គហោ ទដ្ឋព្ពោ. សមថនិមិត្តមនសិការាទីតិ អាទិ-សទ្ទេន សមាធិសម្ពោជ្ឈង្គដ្ឋានិយានំ ធម្មានំ សង្គហោ ទដ្ឋព្ពោ. អញ្ញេបិ សមាធិបរិបន្ថេតិ វិចិកិច្ឆាដ្ឋានិយេ, មទមានាទិកេ ច សន្ធាយាហ. អាសយន្តិ វសនកសុសិរំ. សុបរិសុទ្ធន្តិ អាសង្កនីយត្តាភាវេន សុដ្ឋុ បរិសុទ្ធំ. ឯត្ថាហ – ននុ ចាយំ បគេវ កាមាទីនវំ បច្ចវេក្ខិត្វា សមថបដិបទំ បដិបន្នោ ឧបចារក្ខណេយេវ ឈានេន នីវរណានិ វិក្ខម្ភិតានិ, អថ កស្មា បុន កាមាទីនវបច្ចវេក្ខណាទិ គហិតន្តិ? សច្ចមេតំ. តំ បន បហានមត្តន្តិ ឈានស្ស ចិរដ្ឋិតិយា អតិសយបហានត្ថំ បុន គហិតំ.

ឧទ្ធច្ច មិទ្ធន្តិ កុក្កុច្ចំ, ថិនញ្ច តទេកដ្ឋតាយ គហិតមេវាតិ កត្វា វុត្តំ. សុទ្ធន្តគតោតិ សុបរិសុទ្ធបរិយន្តំ សព្ពសោ វិសោធិតកោណបរិយន្តំ ឧយ្យានំ គតោ. តហិំ រមេតិ តស្មិំ ឈានេ រមេយ្យ ទិវសភាគម្បិ ឈានសមង្គី ឯវ ភវេយ្យ.

ចិត្តភាវនាវេបុល្លត្ថន្តិ សមាធិភាវនាយ វិបុលភាវាយ. យថា ហិ ភាវនាវសេន និមិត្តស្ស ឧប្បត្តិ, ឯវមស្ស ភាវនាវសេនេវ វឌ្ឍនម្បិ. តស្មា ឯកង្គុលាទិវសេន និមិត្តំ វឌ្ឍេន្តស្ស បុនប្បុនំ ពហុលីការេន ឈានំ ភាវនាបិ វុទ្ធិំ វិរុឡ្ហិំ វេបុល្លំ អាបជ្ជតិ. តេន វុត្តំ ‘‘ចិត្តភាវនាវេបុល្លត្ថញ្ច យថាលទ្ធំ បដិភាគនិមិត្តំ វឌ្ឍេតព្ព’’ន្តិ. តស្សាតិ បដិភាគនិមិត្តស្ស.