៥. សេសកសិណនិទ្ទេសោ

អាបោកសិណកថា

៩១. ឥទានិ បថវីកសិណានន្តរេ អាបោកសិណេ វិត្ថារកថា ហោតិ. យថេវ ហិ បថវីកសិណំ, ឯវំ អាបោកសិណម្បិ ភាវេតុកាមេន សុខនិសិន្នេន អាបស្មិំ និមិត្តំ គណ្ហិតព្ពំ, កតេ វា អកតេ វាតិ សព្ពំ វិត្ថារេតព្ពំ. យថា ច ឥធ, ឯវំ សព្ពត្ថ. ឥតោ បរញ្ហិ ឯត្តកម្បិ អវត្វា វិសេសមត្តមេវ វក្ខាម.

ឥធាបិ បុព្ពេកតាធិការស្ស បុញ្ញវតោ អកតេ អាបស្មិំ បោក្ខរណិយា វា តឡាកេ វា លោណិយំ វា សមុទ្ទេ វា និមិត្តំ ឧប្បជ្ជតិ ចូឡសិវត្ថេរស្ស វិយ. តស្ស កិរាយស្មតោ លាភសក្ការំ បហាយ វិវិត្តវាសំ វសិស្សាមីតិ មហាតិត្ថេ នាវមារូហិត្វា ជម្ពុទីបំ គច្ឆតោ អន្តរា មហាសមុទ្ទំ ឱលោកយតោ តប្បដិភាគំ កសិណនិមិត្តំ ឧទបាទិ.

អកតាធិការេន ចត្តារោ កសិណទោសេ បរិហរន្តេន នីលបីតលោហិតោទាតវណ្ណានមញ្ញតរវណ្ណំ អាបំ អគហេត្វា យំ បន ភូមិំ អសម្បត្តមេវ អាកាសេ សុទ្ធវត្ថេន គហិតំ ឧទកំ, អញ្ញំ វា តថារូបំ វិប្បសន្នំ អនាវិលំ, តេន បត្តំ វា កុណ្ឌិកំ វា សមតិត្តិកំ បូរេត្វា វិហារបច្ចន្តេ វុត្តប្បការេ បដិច្ឆន្នេ ឱកាសេ ឋបេត្វា សុខនិសិន្នេន ន វណ្ណោ បច្ចវេក្ខិតព្ពោ. ន លក្ខណំ មនសិ កាតព្ពំ. និស្សយសវណ្ណមេវ កត្វា ឧស្សទវសេន បណ្ណត្តិធម្មេ ចិត្តំ ឋបេត្វា អម្ពុ, ឧទកំ, វារិ, សលិលន្តិអាទីសុ អាបោនាមេសុ បាកដនាមវសេនេវ ‘‘អាបោ អាបោ’’តិ ភាវេតព្ពំ.

តស្សេវំ ភាវយតោ អនុក្កមេន វុត្តនយេនេវ និមិត្តទ្វយំ ឧប្បជ្ជតិ. ឥធ បន ឧគ្គហនិមិត្តំ ចលមានំ វិយ ឧបដ្ឋាតិ, សចេ ផេណបុប្ផុឡកមិស្សំ ឧទកំ ហោតិ, តាទិសមេវ ឧបដ្ឋាតិ, កសិណទោសោ បញ្ញាយតិ. បដិភាគនិមិត្តំ បន និប្បរិប្ផន្ទំ អាកាសេ ឋបិតមណិតាលវណ្ដំ វិយ មណិមយាទាសមណ្ឌលមិវ ច ហុត្វា ឧបដ្ឋាតិ. សោ តស្ស សហ ឧបដ្ឋានេនេវ ឧបចារជ្ឈានំ, វុត្តនយេនេវ ចតុក្កបញ្ចកជ្ឈានានិ ច បាបុណាតីតិ. អាបោកសិណំ.

តេជោកសិណកថា

៩២. តេជោកសិណំ ភាវេតុកាមេនាបិ តេជស្មិំ និមិត្តំ គណ្ហិតព្ពំ. តត្ថ កតាធិការស្ស បុញ្ញវតោ អកតេ និមិត្តំ គណ្ហន្តស្ស ទីបសិខាយ វា ឧទ្ធនេ វា បត្តបចនដ្ឋានេ វា ទវទាហេ វា យត្ថ កត្ថចិ អគ្គិជាលំ ឱលោកេន្តស្ស និមិត្តំ ឧប្បជ្ជតិ ចិត្តគុត្តត្ថេរស្ស វិយ. តស្ស ហាយស្មតោ ធម្មស្សវនទិវសេ ឧបោសថាគារំ បវិដ្ឋស្ស ទីបសិខំ ឱលោកេន្តស្សេវ និមិត្តំ ឧប្បជ្ជិ.

ឥតរេន បន កាតព្ពំ. តត្រិទំ ករណវិធានំ, សិនិទ្ធានិ សារទារូនិ ផាលេត្វា សុក្ខាបេត្វា ឃដិកំ ឃដិកំ កត្វា បតិរូបំ រុក្ខមូលំ វា មណ្ឌបំ វា គន្ត្វា បត្តបចនាការេន រាសិំ កត្វា អាលិម្បេត្វា កដសារកេ វា ចម្មេ វា បដេ វា វិទត្ថិចតុរង្គុលប្បមាណំ ឆិទ្ទំ កាតព្ពំ. តំ បុរតោ ឋបេត្វា វុត្តនយេនេវ និសីទិត្វា ហេដ្ឋា តិណកដ្ឋំ វា ឧបរិ ធូមសិខំ វា អមនសិករិត្វា វេមជ្ឈេ ឃនជាលាយ និមិត្តំ គណ្ហិតព្ពំ, នីលន្តិ វា បីតន្តិ វាតិអាទិវសេន វណ្ណោ ន បច្ចវេក្ខិតព្ពោ, ឧណ្ហត្តវសេន លក្ខណំ ន មនសិ កាតព្ពំ. និស្សយសវណ្ណមេវ កត្វា ឧស្សទវសេន បណ្ណត្តិធម្មេ ចិត្តំ ឋបេត្វា បាវកោ, កណ្ហវត្តនី, ជាតវេទោ, ហុតាសនោតិអាទីសុ អគ្គិនាមេសុ បាកដនាមវសេនេវ ‘‘តេជោ តេជោ’’តិ ភាវេតព្ពំ.

តស្សេវំ ភាវយតោ អនុក្កមេន វុត្តនយេនេវ និមិត្តទ្វយំ ឧប្បជ្ជតិ. តត្ថ ឧគ្គហនិមិត្តំ ជាលំ ឆិជ្ជិត្វា ឆិជ្ជិត្វា បតនសទិសំ ហុត្វា ឧបដ្ឋាតិ. អកតេ គណ្ហន្តស្ស បន កសិណទោសោ បញ្ញាយតិ, អលាតខណ្ឌំ វា អង្គារបិណ្ឌោ វា ឆារិកា វា ធូមោ វា ឧបដ្ឋាតិ. បដិភាគនិមិត្តំ និច្ចលំ អាកាសេ ឋបិតរត្តកម្ពលក្ខណ្ឌំ វិយ សុវណ្ណតាលវណ្ដំ វិយ កញ្ចនត្ថម្ភោ វិយ ច ឧបដ្ឋាតិ. សោ តស្ស សហ ឧបដ្ឋានេនេវ ឧបចារជ្ឈានំ, វុត្តនយេនេវ ចតុក្កបញ្ចកជ្ឈានានិ ច បាបុណាតីតិ. តេជោកសិណំ.

វាយោកសិណកថា

៩៣. វាយោកសិណំ ភាវេតុកាមេនាបិ វាយុស្មិំ និមិត្តំ គណ្ហិតព្ពំ. តញ្ច ខោ ទិដ្ឋវសេន វា ផុដ្ឋវសេន វា. វុត្តញ្ហេតំ អដ្ឋកថាសុ ‘‘វាយោកសិណំ ឧគ្គណ្ហន្តោ វាយុស្មិំ និមិត្តំ គណ្ហាតិ, ឧច្ឆគ្គំ វា ឯរិតំ សមេរិតំ ឧបលក្ខេតិ, វេឡគ្គំ វា…បេ… រុក្ខគ្គំ វា កេសគ្គំ វា ឯរិតំ សមេរិតំ ឧបលក្ខេតិ, កាយស្មិំ វា ផុដ្ឋំ ឧបលក្ខេតី’’តិ. តស្មា សមសីសដ្ឋិតំ ឃនបត្តំ ឧច្ឆុំ វា វេឡុំ វា រុក្ខំ វា ចតុរង្គុលប្បមាណំ ឃនកេសស្ស បុរិសស្ស សីសំ វា វាតេន បហរិយមានំ ទិស្វា ‘‘អយំ វាតោ ឯតស្មិំ ឋានេ បហរតី’’តិ សតិំ ឋបេត្វា, យំ វា បនស្ស វាតបានន្តរិកាយ វា ភិត្តិឆិទ្ទេន វា បវិសិត្វា វាតោ កាយប្បទេសំ បហរតិ, តត្ថ សតិំ ឋបេត្វា វាតមាលុតអនិលាទីសុ វាយុនាមេសុ បាកដនាមវសេនេវ ‘‘វាតោ វាតោ’’តិ ភាវេតព្ពំ. ឥធ ឧគ្គហនិមិត្តវឌ្ឍនតោ ឱតារិតមត្តស្ស បាយាសស្ស ឧសុមវដ្ដិសទិសំ ចលំ ហុត្វា ឧបដ្ឋាតិ. បដិភាគនិមិត្តំ សន្និសិន្នំ ហោតិ និច្ចលំ. សេសំ វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពន្តិ. វាយោកសិណំ.

នីលកសិណកថា

៩៤. តទនន្តរំ បន នីលកសិណំ ឧគ្គណ្ហន្តោ នីលកស្មិំ និមិត្តំ គណ្ហាតិ បុប្ផស្មិំ វា វត្ថស្មិំ វា វណ្ណធាតុយា វាតិ វចនតោ កតាធិការស្ស បុញ្ញវតោ តាវ តថារូបំ មាលាគច្ឆំ វា បូជាឋានេសុ បុប្ផសន្ថរំ វា នីលវត្ថមណីនំ វា អញ្ញតរំ ទិស្វាវ និមិត្តំ ឧប្បជ្ជតិ. ឥតរេន នីលុប្បលគិរិកណ្ណិកាទីនិ បុប្ផានិ គហេត្វា យថា កេសរំ វា វណ្ដំ វា ន បញ្ញាយតិ, ឯវំ ចង្គោដកំ វា ករណ្ឌបដលំ វា បត្តេហិយេវ សមតិត្តិកំ បូរេត្វា សន្ថរិតព្ពំ. នីលវណ្ណេន វា វត្ថេន ភណ្ឌិកំ ពន្ធិត្វា បូរេតព្ពំ. មុខវដ្ដិយំ វា អស្ស ភេរិតលមិវ ពន្ធិតព្ពំ. កំសនីលបលាសនីលអញ្ជននីលានំ វា អញ្ញតរេន ធាតុនា បថវីកសិណេ វុត្តនយេន សំហារិមំ វា ភិត្តិយំយេវ វា កសិណមណ្ឌលំ កត្វា វិសភាគវណ្ណេន បរិច្ឆិន្ទិតព្ពំ. តតោ បថវីកសិណេ វុត្តនយេន ‘‘នីលំ នីល’’ន្តិ មនសិការោ បវត្តេតព្ពោ. ឥធាបិ ឧគ្គហនិមិត្តេ កសិណទោសោ បញ្ញាយតិ, កេសរទណ្ឌកបត្តន្តរិកាទីនិ ឧបដ្ឋហន្តិ. បដិភាគនិមិត្តំ កសិណមណ្ឌលតោ មុញ្ចិត្វា អាកាសេ មណិតាលវណ្ដសទិសំ ឧបដ្ឋាតិ. សេសំ វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពន្តិ. នីលកសិណំ.

បីតកសិណកថា

៩៥. បីតកសិណេបិ ឯសេវ នយោ. វុត្តញ្ហេតំ បីតកសិណំ ឧគ្គណ្ហន្តោ បីតកស្មិំ និមិត្តំ គណ្ហាតិ បុប្ផស្មិំ វា វត្ថស្មិំ វា វណ្ណធាតុយា វាតិ. តស្មា ឥធាបិ កតាធិការស្ស បុញ្ញវតោ តថារូបំ មាលាគច្ឆំ វា បុប្ផសន្ថរំ វា បីតវត្ថធាតូនំ វា អញ្ញតរំ ទិស្វាវ និមិត្តំ ឧប្បជ្ជតិ ចិត្តគុត្តត្ថេរស្ស វិយ. តស្ស កិរាយស្មតោ ចិត្តលបព្ពតេ បត្តង្គបុប្ផេហិ កតំ អាសនបូជំ បស្សតោ សហ ទស្សនេនេវ អាសនប្បមាណំ និមិត្តំ ឧទបាទិ. ឥតរេន កណិការបុប្ផាទិនា វា បីតវត្ថេន វា ធាតុនា វា នីលកសិណេ វុត្តនយេនេវ កសិណំ កត្វា ‘‘បីតកំ បីតក’’ន្តិ មនសិការោ បវត្តេតព្ពោ. សេសំ តាទិសមេវាតិ. បីតកសិណំ.

លោហិតកសិណកថា

៩៦. លោហិតកសិណេបិ ឯសេវ នយោ. វុត្តញ្ហេតំ លោហិតកសិណំ ឧគ្គណ្ហន្តោ លោហិតកស្មិំ និមិត្តំ គណ្ហាតិ បុប្ផស្មិំ វា វត្ថស្មិំ វា វណ្ណធាតុយា វាតិ. តស្មា ឥធាបិ កតាធិការស្ស បុញ្ញវតោ តថារូបំ ពន្ធុជីវកាទិមាលាគច្ឆំ វា បុប្ផសន្ថរំ វា លោហិតកវត្ថមណិធាតូនំ វា អញ្ញតរំ ទិស្វាវ និមិត្តំ ឧប្បជ្ជតិ. ឥតរេន ជយសុមនពន្ធុជីវករត្តកោរណ្ឌកាទិបុប្ផេហិ វា រត្តវត្ថេន វា ធាតុនា វា នីលកសិណេ វុត្តនយេនេវ កសិណំ កត្វា ‘‘លោហិតកំ លោហិតក’’ន្តិ មនសិការោ បវត្តេតព្ពោ. សេសំ តាទិសមេវាតិ. លោហិតកសិណំ.

ឱទាតកសិណកថា

៩៧. ឱទាតកសិណេបិ ឱទាតកសិណំ ឧគ្គណ្ហន្តោ ឱទាតស្មិំ និមិត្តំ គណ្ហាតិ បុប្ផស្មិំ វា វត្ថស្មិំ វា វណ្ណធាតុយា វាតិ វចនតោ កតាធិការស្ស តាវ បុញ្ញវតោ តថារូបំ មាលាគច្ឆំ វា វស្សិកសុមនាទិបុប្ផសន្ថរំ វា កុមុទបទុមរាសិំ វា ឱទាតវត្ថធាតូនំ វា អញ្ញតរំ ទិស្វាវ និមិត្តំ ឧប្បជ្ជតិ, តិបុមណ្ឌលរជតមណ្ឌលចន្ទមណ្ឌលេសុបិ ឧប្បជ្ជតិយេវ. ឥតរេន វុត្តប្បការេហិ ឱទាតបុប្ផេហិ វា ឱទាតវត្ថេន វា ធាតុនា វា នីលកសិណេ វុត្តនយេនេវ កសិណំ កត្វា ‘‘ឱទាតំ ឱទាត’’ន្តិ មនសិការោ បវត្តេតព្ពោ. សេសំ តាទិសមេវាតិ. ឱទាតកសិណំ.

អាលោកកសិណកថា

៩៨. អាលោកកសិណេ បន អាលោកកសិណំ ឧគ្គណ្ហន្តោ អាលោកស្មិំ និមិត្តំ គណ្ហាតិ ភិត្តិឆិទ្ទេ វា តាឡច្ឆិទ្ទេ វា វាតបានន្តរិកាយ វាតិ វចនតោ កតាធិការស្ស តាវ បុញ្ញវតោ យំ ភិត្តិឆិទ្ទាទីនំ អញ្ញតរេន សូរិយាលោកោ វា ចន្ទាលោកោ វា បវិសិត្វា ភិត្តិយំ វា ភូមិយំ វា មណ្ឌលំ សមុដ្ឋាបេតិ, ឃនបណ្ណរុក្ខសាខន្តរេន វា ឃនសាខាមណ្ឌបន្តរេន វា និក្ខមិត្វា ភូមិយមេវ មណ្ឌលំ សមុដ្ឋាបេតិ, តំ ទិស្វាវ និមិត្តំ ឧប្បជ្ជតិ. ឥតរេនាបិ តទេវ វុត្តប្បការមោភាសមណ្ឌលំ ‘‘ឱភាសោ ឱភាសោ’’តិ វា ‘‘អាលោកោ អាលោកោ’’តិ វា ភាវេតព្ពំ. តថា អសក្កោន្តេន ឃដេ ទីបំ ជាលេត្វា ឃដមុខំ បិទហិត្វា ឃដេ ឆិទ្ទំ កត្វា ភិត្តិមុខំ ឋបេតព្ពំ. តេន ឆិទ្ទេន ទីបាលោកោ និក្ខមិត្វា ភិត្តិយំ មណ្ឌលំ ករោតិ, តំ អាលោកោ អាលោកោតិ ភាវេតព្ពំ. ឥទមិតរេហិ ចិរដ្ឋិតិកំ ហោតិ. ឥធ ឧគ្គហនិមិត្តំ ភិត្តិយំ វា ភូមិយំ វា ឧដ្ឋិតមណ្ឌលសទិសមេវ ហោតិ. បដិភាគនិមិត្តំ ឃនវិប្បសន្នអាលោកបុញ្ជសទិសំ. សេសំ តាទិសមេវាតិ. អាលោកកសិណំ.

បរិច្ឆិន្នាកាសកសិណកថា

៩៩. បរិច្ឆិន្នាកាសកសិណេបិ អាកាសកសិណំ ឧគ្គណ្ហន្តោ អាកាសស្មិំ និមិត្តំ គណ្ហាតិ ភិត្តិឆិទ្ទេ វា តាឡច្ឆិទ្ទេ វា វាតបានន្តរិកាយ វាតិ វចនតោ កតាធិការស្ស តាវ បុញ្ញវតោ ភិត្តិឆិទ្ទាទីសុ អញ្ញតរំ ទិស្វាវ និមិត្តំ ឧប្បជ្ជតិ. ឥតរេន សុច្ឆន្នមណ្ឌបេ វា ចម្មកដសារកាទីនំ វា អញ្ញតរស្មិំ វិទត្ថិចតុរង្គុលប្បមាណំ ឆិទ្ទំ កត្វា តទេវ វា ភិត្តិឆិទ្ទាទិភេទំ ឆិទ្ទំ ‘‘អាកាសោ អាកាសោ’’តិ ភាវេតព្ពំ. ឥធ ឧគ្គហនិមិត្តំ សទ្ធិំ ភិត្តិបរិយន្តាទីហិ ឆិទ្ទសទិសមេវ ហោតិ, វឌ្ឍិយមានម្បិ ន វឌ្ឍតិ. បដិភាគនិមិត្តមាកាសមណ្ឌលមេវ ហុត្វា ឧបដ្ឋាតិ, វឌ្ឍិយមានញ្ច វឌ្ឍតិ. សេសំ បថវីកសិណេ វុត្តនយេនេវ វេទិតព្ពន្តិ. បរិច្ឆិន្នាកាសកសិណំ.

ឥតិ កសិណានិ ទសពលោ,

ទស យានិ អវោច សព្ពធម្មទសោ;

រូបាវចរម្ហិ ចតុក្កបញ្ចកជ្ឈានហេតូនិ.

ឯវំ តានិ ច តេសញ្ច,

ភាវនានយមិមំ វិទិត្វាន;

តេស្វេវ អយំ ភិយ្យោ,

បកិណ្ណកកថាបិ វិញ្ញេយ្យា.

បកិណ្ណកកថា

១០០. ឥមេសុ ហិ បថវីកសិណវសេន ឯកោបិ ហុត្វា ពហុធា ហោតីតិអាទិភាវោ, អាកាសេ វា ឧទកេ វា បថវិំ និម្មិនិត្វា បទសា គមនំ, ឋាននិសជ្ជាទិកប្បនំ វា, បរិត្តអប្បមាណនយេន អភិភាយតនបដិលាភោតិ ឯវមាទីនិ ឥជ្ឈន្តិ.

អាបោកសិណវសេន បថវិយំ ឧម្មុជ្ជននិម្មុជ្ជនំ, ឧទកវុដ្ឋិសមុប្បាទនំ, នទីសមុទ្ទាទិនិម្មានំ, បថវីបព្ពតបាសាទាទីនំ កម្បនន្តិ ឯវមាទីនិ ឥជ្ឈន្តិ.

តេជោកសិណវសេន ធូមាយនា, បជ្ជលនា, អង្គារវុដ្ឋិសមុប្បាទនំ, តេជសា តេជោបរិយាទានំ, យទេវ សោ ឥច្ឆតិ តស្ស ឌហនសមត្ថតា, ទិព្ពេន ចក្ខុនា រូបទស្សនត្ថាយ អាលោកករណំ, បរិនិព្ពានសមយេ តេជោធាតុយា សរីរជ្ឈាបនន្តិ ឯវមាទីនិ ឥជ្ឈន្តិ.

វាយោកសិណវសេន វាយុគតិគមនំ, វាតវុដ្ឋិសមុប្បាទនន្តិ ឯវមាទីនិ ឥជ្ឈន្តិ.

នីលកសិណវសេន នីលរូបនិម្មានំ, អន្ធការករណំ, សុវណ្ណទុព្ពណ្ណនយេន អភិភាយតនបដិលាភោ, សុភវិមោក្ខាធិគមោតិ ឯវមាទីនិ ឥជ្ឈន្តិ.

បីតកសិណវសេន បីតករូបនិម្មានំ, សុវណ្ណន្តិ អធិមុច្ចនា, វុត្តនយេនេវ អភិភាយតនបដិលាភោ, សុភវិមោក្ខាធិគមោ ចាតិ ឯវមាទីនិ ឥជ្ឈន្តិ.

លោហិតកសិណវសេន លោហិតករូបនិម្មានំ, វុត្តនយេនេវ អភិភាយតនបដិលាភោ, សុភវិមោក្ខាធិគមោតិ ឯវមាទីនិ ឥជ្ឈន្តិ.

ឱទាតកសិណវសេន ឱទាតរូបនិម្មានំ, ថិនមិទ្ធស្ស ទូរភាវករណំ, អន្ធការវិធមនំ, ទិព្ពេន ចក្ខុនា រូបទស្សនត្ថាយ អាលោកករណន្តិ ឯវមាទីនិ ឥជ្ឈន្តិ.

អាលោកកសិណវសេន សប្បភារូបនិម្មានំ, ថិនមិទ្ធស្ស ទូរភាវករណំ, អន្ធការវិធមនំ, ទិព្ពេន ចក្ខុនា រូបទស្សនត្ថំ អាលោកករណន្តិ ឯវមាទីនិ ឥជ្ឈន្តិ.

អាកាសកសិណវសេន បដិច្ឆន្នានំ វិវដករណំ, អន្តោបថវីបព្ពតាទីសុបិ អាកាសំ និម្មិនិត្វា ឥរិយាបថកប្បនំ, តិរោកុឌ្ឌាទីសុ អសជ្ជមានគមនន្តិ ឯវមាទីនិ ឥជ្ឈន្តិ.

សព្ពានេវ ឧទ្ធំ អធោ តិរិយំ អទ្វយំ អប្បមាណន្តិ ឥមំ បភេទំ លភន្តិ. វុត្តញ្ហេតំ ‘‘បថវីកសិណមេកោ សញ្ជានាតិ. ឧទ្ធមធោតិរិយំ អទ្វយមប្បមាណ’’ន្តិអាទិ.

តត្ថ ឧទ្ធន្តិ ឧបរិគគនតលាភិមុខំ. អធោតិ ហេដ្ឋាភូមិតលាភិមុខំ. តិរិយន្តិ ខេត្តមណ្ឌលមិវ សមន្តា បរិច្ឆិន្ទិតំ. ឯកច្ចោ ហិ ឧទ្ធមេវ កសិណំ វឌ្ឍេតិ, ឯកច្ចោ អធោ, ឯកច្ចោ សមន្តតោ. តេន តេន វា ការណេន ឯវំ បសារេតិ. អាលោកមិវ ទិព្ពចក្ខុនា រូបទស្សនកាមោ. តេន វុត្តំ ឧទ្ធមធោតិរិយន្តិ. អទ្វយន្តិ ឥទំ បន ឯកស្ស អញ្ញភាវានុបគមនត្ថំ វុត្តំ. យថា ហិ ឧទកំ បវិដ្ឋស្ស សព្ពទិសាសុ ឧទកមេវ ហោតិ, ន អញ្ញំ, ឯវមេវ បថវីកសិណំ បថវីកសិណមេវ ហោតិ, នត្ថិ តស្ស អញ្ញោ កសិណសម្ភេទោតិ. ឯសេវ នយោ សព្ពត្ថ. អប្បមាណន្តិ ឥទំ តស្ស ផរណអប្បមាណវសេន វុត្តំ. តញ្ហិ ចេតសា ផរន្តោ សកលមេវ ផរតិ. ន អយមស្ស អាទិ ឥទំ មជ្ឈន្តិ បមាណំ គណ្ហាតីតិ.

១០១. យេ ច តេ សត្តា កម្មាវរណេន វា សមន្នាគតា កិលេសាវរណេន វា សមន្នាគតា វិបាកាវរណេន វា សមន្នាគតា អសទ្ធា អច្ឆន្ទិកា ទុប្បញ្ញា អភព្ពា និយាមំ ឱក្កមិតុំ កុសលេសុ ធម្មេសុ សម្មត្តន្តិ វុត្តា, តេសមេកស្សាបេកកសិណេបិ ភាវនា ន ឥជ្ឈតិ. តត្ថ កម្មាវរណេន សមន្នាគតាតិ អានន្តរិយកម្មសមង្គិនោ. កិលេសាវរណេន សមន្នាគតាតិ និយតមិច្ឆាទិដ្ឋិកា ចេវ ឧភតោព្យញ្ជនកបណ្ឌកា ច. វិបាកាវរណេន សមន្នាគតាតិ អហេតុកទ្វិហេតុកបដិសន្ធិកា. អសទ្ធាតិ ពុទ្ធាទីសុ សទ្ធាវិរហិតា. អច្ឆន្ទិកាតិ អបច្ចនីកបដិបទាយំ ឆន្ទវិរហិតា. ទុប្បញ្ញាតិ លោកិយលោកុត្តរសម្មាទិដ្ឋិយា វិរហិតា. អភព្ពា និយាមំ ឱក្កមិតុំ កុសលេសុ ធម្មេសុ សម្មត្តន្តិ កុសលេសុ ធម្មេសុ និយាមសង្ខាតំ សម្មត្តសង្ខាតញ្ច អរិយមគ្គំ ឱក្កមិតុំ អភព្ពាតិ អត្ថោ. ន កេវលញ្ច កសិណេយេវ, អញ្ញេសុបិ កម្មដ្ឋានេសុ ឯតេសមេកស្សបិ ភាវនា ន ឥជ្ឈតិ. តស្មា វិគតវិបាកាវរណេនបិ កុលបុត្តេន កម្មាវរណញ្ច កិលេសាវរណញ្ច អារកា បរិវជ្ជេត្វា សទ្ធម្មស្សវនសប្បុរិសូបនិស្សយាទីហិ សទ្ធញ្ច ឆន្ទញ្ច បញ្ញញ្ច វឌ្ឍេត្វា កម្មដ្ឋានានុយោគេ យោគោ ករណីយោតិ.

ឥតិ សាធុជនបាមោជ្ជត្ថាយ កតេ វិសុទ្ធិមគ្គេ

សមាធិភាវនាធិការេ

សេសកសិណនិទ្ទេសោ នាម

បញ្ចមោ បរិច្ឆេទោ.