និគ្គហីតសន្ធិវិធាន

អថ និគ្គហីតសន្ធិ វុច្ចតេ.

តណ្ហំ ករោ, រណំ ជហោ, សំ ឋិតោ, ជុតិំ ធរោ, សំ មតោ ឥតីធ ‘‘និគ្គហីត’’ន្តិ អធិការោ, ‘‘ព្យញ្ជនេ’’តិ វត្តតេ.

៤៩. វគ្គន្តំ វា វគ្គេ.

វគ្គភូតេ ព្យញ្ជនេ បរេ និគ្គហីតំ ខោ វគ្គន្តំ វា បប្បោតីតិ និមិត្តានុស្វរានំ ឋានាសន្នវសេន តព្ពគ្គបញ្ចមោ ហោតិ. វវត្ថិតវិភាសត្ថោយំ វាសទ្ទោ. តេន ‘‘តណ្ហង្ករោ, រណញ្ជហោ, សណ្ឋិតោ, ជុតិន្ធរោ, សម្មតោ’’តិអាទីសុ និច្ចំ.

តង្ករោតិ តំ ករោតិ, តង្ខណំ តំខណំ, សង្គហោ សំគហោ, តង្ឃតំ តំ ឃតំ. ធម្មញ្ចរេ ធម្មំ ចរេ, តញ្ឆន្នំ តំ ឆន្នំ, តញ្ជាតំ តំ ជាតំ, តញ្ញាណំ តំ ញាណំ. តណ្ឋានំ តំ ឋានំ, តណ្ឌហតិ ភំ ឌហតិ. តន្តនោតិ តំ តនោតិ, តន្ថិរំ តំ ថិរំ, តន្ទានំ តំ ទានំ, តន្ធនំ តំ ធនំ, តន្និច្ចុតំ តំ និច្ចុតំ. តម្បត្តោ តំ បត្តោ, តម្ផលំ តំ ផលំ, តេសម្ពោធោ តេសំ ពោធោ, សម្ភូតោ សំភូតោ, តម្មិត្តំ តំ មិត្តំ. កិង្កតោ កិំ កតោ, ទាតុង្គតោ ទាតុំ គតោតិ ឯវមាទីសុ វិកប្បេន.

ឥធ ន ភវតិ, ន តំ កម្មំ កតំ សាធុ, សរណំ គច្ឆាមិ.

សតិ ចោបរិ វាគ្គហណេ វិជ្ឈន្តរេ វា ឥធ វាគ្គហណករណមត្ថន្តរវិញ្ញាបនត្ថំ, តេន និគ្គហីតស្ស សំឧបសគ្គបុមន្តស្ស លេ លការោ. យថា – បដិសំលីនោ បដិសល្លីនោ, ឯវំ បដិសល្លាណោ, សល្លក្ខណា, សល្លេខោ, សល្លាបោ, បុំលិង្គំ បុល្លិង្គំ.

បច្ចត្តំ ឯវ, តំ ឯវ, តញ្ហិ តស្ស, ឯវញ្ហិ វោ ឥតីធ ‘‘វា’’តិ អធិការោ.

៥០. ឯហេ ញំ.

ឯការហការេ បរេ និគ្គហីតំ ខោ ញការំ បប្បោតិ វា, ឯការេ ញាទេសស្ស ទ្វិភាវោ.

បច្ចត្តញ្ញេវបច្ចត្តំ ឯវ, តញ្ញេវ តំ ឯវ, តញ្ហិ តស្ស តញ្ហិ តស្ស, ឯវញ្ហិ វោ ឯវញ្ហិ វោ.

វវត្ថិតវិភាសត្តា វាសទ្ទស្ស ឯវហិនិបាតតោ អញ្ញត្ថ ន ហោតិ, យថា – ឯវមេតំ, ឯវំ ហោតិ.

សំយោគោ, សំយោជនំ, សំយតោ, សំយាចិកាយ, យំ យទេវ, អានន្តរិកំ យមាហុ ឥតីធ ‘‘ញ’’មិតិ វត្តតេ.

៥១. ស យេ ច.

និគ្គហីតំ ខោ យការេ បរេ សហ យការេន ញការំ បប្បោតិ វា, ញាទេសស្ស ទ្វិត្តំ.

សញ្ញោគោ សំយោគោ, សញ្ញោជនំ សំយោជនំ, សញ្ញតោ សំយតោ, សញ្ញាចិកាយ សំយាចិកាយ, យញ្ញទេវ យំ យទេវ, អានន្តរិកញ្ញមាហុ អានន្តរិកំ យមាហុ.

វាសទ្ទស្ស វវត្ថិតវិភាសត្តាវ សំបទន្តតោ ច សព្ពនាមយការបរតោ ច និគ្គហីតា អញ្ញត្ថ ន ហោតិ. យថា – ឯតំ យោជនំ, តំ យានំ, សរណំ យន្តិ.

ឯត្ថ ច ‘‘សហ យេ ចា’’តិ វត្តព្ពេ ‘‘ស យេ ចា’’តិ វចនតោ សុត្តន្តេសុ សុខុច្ចារណត្ថមក្ខរលោបោបីតិ ទដ្ឋព្ពំ, តេន បដិសង្ខាយ យោនិសោ បដិសង្ខា យោនិសោ, សយំ អភិញ្ញាយ សច្ឆិកត្វា សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា, បរិយេសនាយ បរិយេសនាតិអាទិ សិជ្ឈតិ.

តំ អហំ ព្រូមិ, យំ អាហុ, ធនំ ឯវ, កិំ ឯតំ, និន្ទិតុំ អរហតិ, យំ អនិច្ចំ, តំ អនត្តា, ឯតំ អវោច, ឯតំ ឯវ ឥច្ចត្រ –

៥២. មទា សរេ.

និគ្គហីតស្ស ខោ សរេ បរេ មការទការាទេសា ហោន្តិ វា. ឯត្ថ ច វាសទ្ទាធិការស្ស វវត្ថិតវិភាសត្តា ទការោ យតេតសទ្ទតោ បរស្សេវ.

តមហំ ព្រូមិ, យមាហុ, ធនមេវ, កិមេតំ, និន្ទិតុមរហតិ, យទនិច្ចំ, តទនត្តា, ឯតទវោច, ឯតទេវ.

វាតិ កិំ? តំ អហំ, ឯតំ ឯវ, អក្កោច្ឆិ មំ អវធិ មំ.

ឯត្ថ ច មទាតិ យោគវិភាគេន ព្យញ្ជនេបិ វា មការោ. តេន ‘‘ពុទ្ធម សរណម គច្ឆាមី’’តិអាទិ សិជ្ឈតិ.

តាសំ អហំ សន្តិកេ, វិទូនំ អគ្គំ, តស្ស អទាសិំ អហំ ឥតីធ ‘‘សរេ’’តិ វត្តតេ.

៥៣. ក្វចិ លោបំ.

និគ្គហីតំ ខោ សរេ បរេ លោបំ បប្បោតិ ក្វចិ ឆន្ទានុរក្ខណេ សុខុច្ចារណដ្ឋានេ. បុព្ពស្សរលោបោ, បរស្ស អសំយោគន្តស្ស ទីឃោ.

តាសាហំ សន្តិកេ, វិទូនគ្គំ, តស្ស អទាសាហំ, តថាគតាហំ, ឯវាហំ, ក្យាហំ.

ក្វចីតិ កិំ? ឯវមស្ស, កិមហំ.

អរិយសច្ចានំ ទស្សនំ, ឯតំ ពុទ្ធានំ សាសនំ, សំរត្តោ, សំរាគោ, សំរម្ភោ, អវិសំហារោ, ចិរំ បវាសិំ, គន្តុំ កាមោ, គន្តុំ មនោ ឥតីធ ‘‘ក្វចិ លោប’’ន្តិ វត្តតេ.

៥៤. ព្យញ្ជនេ ច.

និគ្គហីតំ ខោ ព្យញ្ជនេ ច បរេ លោបំ បប្បោតិ ក្វចិ ឆន្ទានុរក្ខណាទិម្ហិ. រការហការេសុ ឧបសគ្គន្តស្ស ទីឃោ.

អរិយសច្ចាន ទស្សនំ, ឯតំ ពុទ្ធាន សាសនំ, សារត្តោ, សារាគោ, សារម្ភោ, អវិសាហារោ, ចិរប្បវាសិំ, ទ្វិត្តំ, គន្តុកាមោ, គន្តុមនោ.

ក្វចីតិ កិំ? ឯតំ មង្គលមុត្តមំ.

កតំ ឥតិ, កិំ ឥតិ, អភិនន្ទុំ ឥតិ, ឧត្តត្តំ ឥវ, ចក្កំ ឥវ, កលិំ ឥទានិ, កិំ ឥទានិ, ត្វំ អសិ, ឥទំ អបិ, ឧត្តរិំ អបិ, ទាតុំ អបិ, សទិសំ ឯវ ឥតីធ ‘‘និគ្គហីតម្ហា, លោប’’ន្តិ ច វត្តតេ.

៥៥. បរោ វា សរោ.

និគ្គហីតម្ហា បរោ សរោ លោបំ បប្បោតិ វា. និគ្គហីតស្ស វគ្គន្តត្តំ.

កតន្តិ, កិន្តិ, អភិនន្ទុន្តិ, ឧត្តត្តំវ, ចក្កំវ, កលិន្ទានិ, កិន្ទានិ, ត្វំសិ, ឥទម្បិ, ឧត្តរិម្បិ, ទាតុម្បិ, សទិសំវ.

វាតិ កិំ? កតំ ឥតិ, កិមិតិ, ទាតុមបិ, សាមំ ឯវ.

អយម្បិ វាសទ្ទស្ស វវត្ថិតវិភាសត្តា ឥតីវីទានិសីបេវាទិតោ អញ្ញត្ថ ន ហោតិ. យថា – អហំ ឯត្ថ, ឯតំ អហោសិ.

ឯវំ អស្ស តេ អាសវា, បុប្ផំ អស្សា ឧប្បជ្ជតិ ឥតីធ សរេ បរេ លុត្តេ វិបរិណាមេន ‘‘បរស្មិំ, សរេ, លុត្តេ’’តិ ច វត្តតេ.

៥៦. ព្យញ្ជនោ ច វិសញ្ញោគោ.

និគ្គហីតម្ហា បរស្មិំ សរេ លុត្តេ ព្យញ្ជនោ សញ្ញោគោ ចេ, វិសញ្ញោគោវ ហោតីតិ សំយោគេកទេសស្ស បុរិមព្យញ្ជនស្ស លោបោ.

ទ្វិន្នំ ព្យញ្ជនានមេកត្រ ឋិតិ សញ្ញោគោ, ឥធ បន សំយុជ្ជតីតិ សញ្ញោគោ, បុរិមោ វណ្ណោ, វិគតោ សញ្ញោគោ អស្សាតិ វិសញ្ញោគោ, បរោ.

ឯវំ ស តេ អាសវា, បុប្ផំសា ឧប្បជ្ជតិ.

លុត្តេតិ កិំ? ឯវមស្ស.

ចសទ្ទេន តិណ្ណំ ព្យញ្ជនានំ សរូបសំយោគោបិ វិសញ្ញោគោ ហោតិ. យថា – អគ្យាគារំ, វុត្យស្ស.

ចក្ខុ ឧទបាទិ, អវ សិរោ, យាវចិធ ភិក្ខវេ, អណុថូលានិ, ត សម្បយុត្តា ឥភីធ ‘‘សរេ, អាគមោ, ក្វចិ, ព្យញ្ជនេ’’តិ ច វត្តតេ.

៥៧. និគ្គហិតញ្ច.

និគ្គហីតញ្ច អាគមោ ហោតិ សរេ វា ព្យញ្ជនេ វា ក្វចិ សុខុច្ចារណដ្ឋានេ. និគ្គហីតស្ស រស្សានុគតត្តា រស្សតោយេវាយំ.

ចក្ខុំ ឧទបាទិ, អវំសិរោ, យាវញ្ចិធ ភិក្ខវេ, អណុំថូលានិ, តំសម្បយុត្តា, ឯវំ តង្ខណេ, តំសភាវោ.

ក្វចីតិ កិំ? ន ហិ ឯតេហិ, ឥធ ចេវ.

ឯវំ វុត្តេ, តំ សាធុ, ឯកំ សមយំ ភគវា, អគ្គិំវ សនមំ ឥតីធ លោបាទេសការិយេ សម្បត្តេ យេភុយ្យេន តទបវាទត្ថមាហ.

៥៨. អំ ព្យញ្ជនេ និគ្គហីតំ.

និគ្គហីតំ ខោ ព្យញ្ជនេ បរេ អំឥតិ ហោតិ.

អការោ ឧច្ចារណត្ថោ, ‘‘សរលោបោ’’តិអាទិនា បុព្ពស្សរលោបោ វា.

ឯវំ វុត្តេ, តំ សាធុ, ឯកំ សមយំ ភគវា, អគ្គិំវ សន្ធមំ.

ឥធ អវុត្តវិសេសានម្បិ វុត្តនយាតិទេសត្ថមតិទេសមាហ.

៥៩. អនុបទិដ្ឋានំ វុត្តយោគតោ.

យេ ឥធ អម្ហេហិ វិសេសតោ ន ឧបទិដ្ឋា ឧបសគ្គនិបាតាទយោ, តេសំ វុត្តយោគតោ វុត្តនយេន សរសន្ធាទីសុ វុត្តនយានុសារេន រូបសិទ្ធិ វេទិតព្ពា.

តេន ‘‘ទោ ធស្ស ចា’’តិ សុត្តេ ចសទ្ទេន បរិយាទីនំ រហនាទិវណ្ណស្ស វិបរិយយោ យវាទីហិ, យថា – បរិយុទាហាសិ បយិរុទាហាសិ, អរិយស្ស អយិរស្ស, ពហ្វាពាធោ ពវ្ហាពាធោ, ន អភិនេយ្យ អនភិនេយ្យ.

‘‘តំ ឥមិនាបិ ជានាថា’’តិ ឯត្ថ ‘‘បរោ វា សរោ’’តិ សរេ លុត្តេ ‘‘តត្រាការោ’’តិ យោគវិភាគេន អការោ និគ្គហីតស្ស ទការោ, តទមិនាបិ ជានាថ ឥច្ចាទិ.

ឥតិ និគ្គហីតសន្ធិវិធានំ និដ្ឋិតំ.

សញ្ញាវិធានំ សរសន្ធិ សន្ធិ,

និសេធនំ ព្យញ្ជនសន្ធិ សន្ធិ;

យោ និគ្គហីតស្ស ច សន្ធិកប្បេ,

សុនិច្ឆយោ សោបិ មយេត្ថ វុត្តោ.

ឥតិ រូបសិទ្ធិយំ សន្ធិកណ្ឌោ

បឋមោ.