៤៤. អសំ

អតិក្កន្តមង្គុលិយោតិ វិគ្គហោ. ទ្វេ អង្គុលិយោ សមាហដាតិ បរវិគ្គហេនាត្ថមាហ, ទ្វេ អង្គុលិយោ បមាណមស្សាតិ វិគ្គហេនេវំ សមាសោ តតោ មត្តប្បច្ចយេ តគ្ឃប្បច្ចយេ វា តស្ស ‘‘លោបោ’’តិ (៤-១២៣) ឥមិនា លោបេ កតេ វិសេសនសមាសា អការោតិ ទស្សេតុំ ‘កថ’មិច្ចាទិនា យំ វុត្តំ តំ ទស្សេតុំ ‘អញ្ញបទត្ថេ’ច្ចាទិ វុត្តំ. សមាសវិធានំ អតោបីតិ មត្តាទិប្បច្ចយលោបំ កត្វា ‘‘វិសេសនមេកត្ថេនេ’’តិ (៣-១១) សមាសវិធានា, អថ នាយមង្គុលិសទ្ទេនេវំ សមាសោ, មានេ បច្ចយលោបវសេន វិនាវ អប្បច្ចយេន និដ្ឋប្បត្តីតិ មន្ត្វា ‘អង្គុលសទ្ទោ វា’ច្ចាទិនា យំ វុត្តិយំ វុត្តំ តត្ថ អាសង្កំ វិរចយតិ ‘អថេ’ច្ចាទិ. ទ្វង្គុលសទ្ទស្ស បមាណិនិវត្តនតោ កថញ្ចិបិ អញ្ញបទត្ថតា សិយាតិ ‘យថា តថា អញ្ញបទត្ថេ វត្តតូ’តិវុត្តំ. ននុ និរង្គុលន្ត្យាទិ សព្ពមង្គុលសទ្ទេន សាធេតុំ សក្កា, តថា សតិ កិមង្គុលិ សទ្ទា អប្បច្ចយវិធានេនេត្យាសង្កិយ បយោជនន្តរំ អបទិសិតុមាហ- ‘សព្ពត្ថេ’ច្ចាទិ. អង្គុលិសទ្ទតោ អប្បច្ចយេ អវិហិតេ និរង្គុលិច្ចាទិបិ សិយា តន្និវត្តនមេត្ថ បយោជនន្តិ ទស្សេតិ ‘អង្គុលិសទ្ទនិវត្តនត្ថ’ន្តិ.