២. សំកិណ្ណវគ្គវណ្ណនា

៧៥៨. បុព្ពស្មិំ កណ្ឌទ្វយេ ពុទ្ធាទីនិ នាមានិ សមានត្ថានិ បករណេន និពទ្ធានិ, អស្មិម្បិ កណ្ឌេ សោភនាទីនិ វិសេសននាមានិ, សមយាទីន្យនេកត្ថានិ, ចិរស្សមាទីនិ ច អព្យយានិ បករណេនេវ និពទ្ធានិ, ឥទានិ បន បុព្ពវគ្គេសុ វិត្ថារភយា យេ ន និពទ្ធា, តំសង្គហត្ថំ, តំសមយានុបាលនត្ថញ្ច សំកិណ្ណមារភតេ ‘‘ញេ យ្យ’’មិច្ចាទិនា. តស្សត្ថោ – ឥហាបិ សំកិណ្ណវគ្គេបិ ក្វាបិ កត្ថចិ ក្រិយាទីសុ បច្ចយត្ថវសេន អាបច្ចយាទីនំ ឥត្ថិលិង្គាទិភាវជោតកស្ស សភាវស្ស វសេន លិង្គំ ឥត្ថិលិង្គាទិកំ ញេយ្យន្តិ. ចការេន ភិយ្យោ រូបន្តរាទិបរិគ្គហោបិ. ឥហាតិ ច ឧបលក្ខណំ, វគ្គន្តរេសុបិ បច្ចយត្ថវសេន លិង្គាទិនិច្ឆយសម្ភវតោ.

កត្តព្ពតោ ក្រិយា, ករ ករណេ, ណ្យោ, ឥការាគមោ, អស្សិ, វណ្ណវិបរិយយេ ក្រិយា, ក្រិយម្បិ, រិរិយបច្ចយេ កិរិយំ, កិរិយាបិ. រម្មបច្ចយេ កម្មំ.

តិកំ ចិត្តោបសមេ. សមុ ឧបសមេ,តិ, សន្តិ. ថម្ហិ សមថោ.អម្ហិ សមោ.

តិកំ កាយោបសមេ. ទមុ ឧបសមេ. ថម្ហិ ទមថោ. តិម្ហិ ទន្តិ. ចិត្តោបសមេប្យេតេ.

សុទ្ធកម្មនិ វត្តំ ភវតិ. វត្ត វត្តនេ, វត្ត សមាទានេ វា វត្តំ, អសីតិមហាវត្តាទិ.

អាសង្គវចនំ អាសត្តវចនំ សទ្ទសរូបំ បរាយណំ នាម វុត្តំ, តញ្ច តីសុ. បរំ អាយនំ អាយត្តោ តាណំ បរាយណំ, កម្មាសត្តោ ឥច្ចត្ថោ, សាកល្យវចនេ តុ បារាយណំ, បារំ បរិយន្តំ អយន្តិ គច្ឆន្តិ កស្សចិ អនេនាតិ បារាយណំ, យុ, ណត្តំ, យថា – នាមបារាយណំ, ធាតុបារាយណំ.

៧៥៩. តិកំ ទ្វិធាភាវេ. ភិទិ ទ្វិធាករណេ, ណោ. ទរ វិទារណេ. ផុដ វិកសនេ, ផុដ ភេទនេ វា, យុ.

ទ្វយំ តប្បនេ. តប បីណនេ, យុ. បី តប្បនេ, យុ, កិយាទិ, នស្ស ណត្តំ. អវនម្បិ, អវ បាលនេ, ទិត្តិយញ្ច អនេកត្ថត្តា.

ទ្វយំ សាបេ. កុស អវ្ហានេ, ភេទនេ ច, យុ. សន្ជ សង្គេ, អភិសង្គោ.

តិកំ យាចនាយំ. ភិក្ខ យាចនេ, យុ. យាច យាចនេ. អត្ថ យាចនេ. អទ្ទនោប្យត្រ, អទ្ទ គតិម្ហិ, យាចនេ ច.

៧៦០. និមិត្តរហិតំ យទិច្ឆា នាម, យា យា ឥច្ឆា អធិប្បាយោ យទិច្ឆា នាម. សេរិតាបិ.

តិកំ អាបុច្ឆនេ, អាបុច្ឆនញ្ច គមនាគមនាទិសមយេ សុហជ្ជ ពន្ធវាទីនមាលិង្គន ចុម្ពនស្វាគតបិយវចនារោគ្យបុច្ឆនគមនានុញ្ញាទិនា អានន្ទនំ. បុច្ឆ បុច្ឆនេ, អាបុច្ឆនំ. នន្ទ សមិទ្ធិយំ, អានន្ទនំ. សភាជ បីតិទស្សនេសុ, សភាជ បីតិវចនេសុ វា, ចុរាទិ, យុ, សភាជនំ.

ទ្វយំ នយេ. ញាយន្តិ យេនាតិ ញាយោ, អាការន្តានមាយោ. ន្យាយោបិ, និស្សេសតោ អយតិ យេន ន្យាយោ. នី នយេ, អយាទេសោ, នយោ.

ទ្វយំ វុទ្ធិម្ហិ. ផា វុទ្ធិម្ហិ, ផាយ វុទ្ធិយំ វា, យលោបោ,តិ, ផាតិ, នារិយំ. វទ្ធ វទ្ធនេ,តិ, ទលោបោ, ធឍភហេហិ ធឍា ច, អស្សុ, វុទ្ធិ, វុឌ្ឍិបិ.

៧៦១. កិលម ហាសក្ខយេ, ថោ, កិលមថោ. យុម្ហិ កិលមនំ. សូ បាណិបសវេ, បសវនំ បសវោ, តិម្ហិ បសូតិ.

កស គតិយំ ហិំសាយញ្ច, និគ្គហីតាគមោ, ឧក្កំសោ, កស វិលេខនេ វា. អតិសយោ វុត្តោ. ភុសាទយោ បមាណាតិសយវសេន វុត្តា, ឧក្កំសោ គុណាតិសយវសេន វុត្តោ, អតិសយោ បន ឧភយវសេនាតិ ឧភយត្រ និទ្ទិដ្ឋានំ ភេទោ. តិកំ ជយនេ. ជយនំ ជយោ, យុ, ជយនំ. តិម្ហិ ជិតិ, នារី.

៧៦២. ពន្ធនន្តានិ ទ្វេ ទ្វេ នាមានិ. វស កន្តិយំ. កមុ កន្តិយំ,តិ. វិធ វេធនេ, ព្យថនេ ច អនេកត្ថត្តា, អ, ឥការស្ស យាទេសោ, ព្យធោ, វេធោ. គហ ឧបាទានេ និពន្ធនេ ច, គហោ, គាហោ ច. វរ អាវរណេ, វរោ. វុ សំវរណេ,តិ, វុតិ. បច បាកេ, ឥត្ថិយមតិយវោ វា, អ. បចនំ បាកោ, ណោ.

ទ្វយំ អាហ្វានេ. ហុ ទានាទនហព្យប្បទានេសុ, ណោ, ហវោ. តិម្ហិ ហុតិ. ទ្វយំ អនុភវនេ. វិទ ញាណេ, ណោ, វេទោ. វិទ វេទនាខ្យាននិវាសេសុ, ចុរាទិ, យុ, វេទនំ, វាការោ វេទនាសទ្ទស្ស នបុំសកត្តាបេក្ខោ.

៧៦៣. ទ្វយំ ធនាទិជានិយំ. ជរ វយោហានិម្ហិ, យុ, ជីរណំ, អស្សី. ហា ចាគេ, យុ, នទាទិ, រស្សោ, ហស្ស ជោ, ជានិ. តា បាលនេ, យុ, ណត្តំ. ទ្វយំ បមាណេ. មា មានេ,តិ, បមិតិ. អម្ហិ បមា.

ទ្វយំ សំយោគេ. សិលិស អាលិង្គនេ. សំបុព្ពោ ធា ធារណេ, ឥ, សន្ធនំ សន្ធិ. ទ្វយំ ខយេ. ខិ ខយេ, ណោ, ឥស្សេ, ឯ អយ, ខយោ. ចិ ចយេ, អបបុព្ពោ ខយេ. ទ្វយំ សទ្ទេ. រុ សទ្ទេ, ណោ, វុទ្ធ្យាទេសោ. រណ សទ្ទេ. អ, រណោ.

៧៦៤. គទ ព្យត្តិយំ វាចាយំ, ណោ, អ ច, និគាទោ, និគទោ ច. ទ្វយំ មទេ. មទ ឧម្មាទេ, មាទោ, មទោ ច. សិ ពន្ធនេ,តិ, សិតិ.

តិកំ អាការេ. អាករណំ អាការោ, អនេកត្ថត្តា មុខវង្កាទ្យង្គវិការោ វា, ឥង្គតិ ជានាតីតិ វា យេន អាការោ. ឥង្គ គមនត្ថោ, តោ, អ ច, ឥង្គិតំ, ឥង្គោ ច. អត្ថស្ស ធនស្ស អបគមោ វិនាសោ ព្យយោ នាម. ព្យយ ចិត្តសមុស្សគ្គេ.

៧៦៥. ទ្វយំ អន្តរាយេ. ចុតិបដិសន្ធីនមន្តរេ អយតីតិ អន្តរាយោ. បដិបក្ខវសេន ឩហតិ បវត្តតីតិ បច្ចូហោ, អថ វា ការិយសិទ្ធិ អន្តរំ ព្យវធានំ អយតិ គមយតីតិ អន្តរាយោ. បច្ចូហន្តិ វិនិហន្តីតិ បច្ចូហោ.

វិករណំ អញ្ញថា ភវនន្តិ វិការោ, វិកតិ ច, ករ ករណេ, ណោ,តិ ច.

ទ្វយំ សភាវវិគមេ. សិលិស អាលិង្គនេ, បវិបុព្ពោ តំសភាវវិគមេ, វិគតោ ធុរោ សទិសភាវោ យស្មាតិ វិធុរោ, ‘‘វិធុរំ បវិសិលេសេ, ក្លិវញ្ច វិកលេ តិសូ’’តិ [ចិន្តាមណិដីកា ២២.២០] រភសោ. វិធ វិធានេ វា, ឧរោ. ទ្វយំ អាសនេ. វិស បវេសនេ, ឧបវេសនំ. អាស ឧបវេសនេ, អាសនំ.

៧៦៦. តិបាទំ អធិប្បាយេ. ចិត្តមធ្យាគន្ត្វា សយតីតិ អជ្ឈាសយោ. អនមិបុព្ពេ អាសយោ. អធិបយតិ ចិត្តេតិ អធិប្បាយោ, ណោ, បយ គមនេ. ចិត្តេ អភិសន្ធាយតីតិ អភិសន្ធិ, ទ្វីសុ. ភវតិ ចិត្តេតិ ភាវោ, ណោ. អធិមុច្ចនំ ចិត្តេ អធិដ្ឋានំ អធិមុត្តិ, នារី. ឆន្ទោ តណ្ហាយម្បិ វុត្តោ.

ទ្វយំ អាទីនវេ. ទោសោ បដិឃេ វុត្តោ. អា ភុសោ ទីនំ វាយតិ គមយតីតិ អាទីនវោ, ទីន ទុគ្គតភាវេ, វោ, វី គមនេ ច.

៧៦៧. ទ្វយំ អានិសំសេ. សំស ហិំសាថុតីសុ, អានិសំសោ អមុខ្យផលេ, មុខ្យផលេ ច, តថា គុណោ. គុណ បកាសនេ, បកាសេតិ ការណន្តិ គុណោ, គណ សង្ខ្យានេ វា, អស្សុ, គុណោ. ទ្វយំ មជ្ឈេ. មជ សុទ្ធិយំ, ឈោ. វិបុព្ពេ វេមជ្ឈំ.

ទ្វយំ តរុណសូរិយដ្ឋានេ. អហស្ស មជ្ឈោ មជ្ឈហោ, សោ ឯវ មជ្ឈន្ហិកោ, ហស្ស ន្ហោ [មោគ្គល្លាន ៣.១១០ សុត្តំ បស្សិតព្ពំ]. អហស្ស មជ្ឈោ មជ្ឈន្ហោ, មជ្ឈន្តោបិ. ទ្វយំ នានត្តាយំ. វិគតា មត្តា សទិសប្បមាណំ ឯតេន ហេតុភូតេន វេមត្តំ. នានមេវ នានតា, នានសទ្ទោ បុន្នបុំសកេ, អព្យយេ តុ នានា.

៧៦៨. ទ្វយំ និទ្ទាបដិក្ខេបេ. ជាគរ និទ្ទក្ខយេ, ជាគរមេវ ជាគរិយោ. ទ្វយំ ជលាទីនមវិច្ឆន្នាយំ សន្តតិយំ. វហតិស្មា ណោ, បវាហោ. វតុ អាវត្តនេ,តិ, បវត្តិ.

តិកំ វិត្ថារេ. អសុ ខេបនេ, ណោ, ព្យាសោ. បបុព្ពោ បញ្ច វិត្ថារេ. ថរ សន្ថរណេ, បាទិបុព្ពោ ច វិត្ថារេ. តិកំ សំយមេ. យមុ ឧបរមេ, ណោ, យាមោ. ឥតរេសុ អ.

៧៦៩. ទ្វយំ គត្តានំ មទ្ទនេ. ‘‘សម្ពាហនោ’ង្គមទ្ទកោ’’តិ វោបាលិតោ, សំបុព្ពោ វាហ បយតនេ, មទ្ទនេ វា, យុ. មទ្ទ មទ្ទនេ. ទ្វយំ នានារម្មណាទីសុ វិសប្បនេ. សរ គមនេ, ណ. សប្ប គមនេ, យុ, វិសប្បនំ.

ទ្វយំ បរិចយេ. ថុ អភិត្ថវេ. ចិ ចយេ. តិកំ សង្គមេ. មិល សិលេសនេ, ណោ, សកត្ថេ កោ, មេលកោ. សន្ជ សង្គេ, ណោ. សំបុព្ពា គមិតោ អ.

៧៧០. សន្និកដ្ឋម្ហិ សមីបេ សន្និធិសទ្ទោ, សន្និធានំ សន្និធិ, បុមេ, ឋបនេប្យយំ. នស អទស្សនេ, ណោ. ទិស បេក្ខនេ, យុ, ទិស្សាទេសោ, ឥស្សត្តំ.

តិកំ ធញ្ញាទីនំ លវនេ. លូ ឆេទនេ, អ. ណម្ហិ អភិលាវោ. យុម្ហិ លវនំ. ទ្វយំ ខណប្បត្តិយំ. បបុព្ពោ ថុ អភិត្ថវេ. សរ គមនេ, អវសរោ. សមាតិ ទ្វេ តុល្យត្ថា.

៧៧១. ចតុក្កំ បរិយោសានេ. សា តនុករណេ, យុ, ឱសានំ. បរិបុព្ពោ បរិយោសានំ. ឧក្កំសាតិសយា បកដ្ឋេប្យុត្តា.

ទ្វយំ សណ្ឋានេ. វិស បវេសនេ, សន្និវេសោ. ឋា គតិនិវត្តិយំ, យុ, សណ្ឋានំ. ទ្វយំ អព្ភន្តរវាចកំ បាដិបទិកំ. អថ វា អភិ ពន្ធនេ, អរោ, ធាត្វត្ថានុវត្តកោ អភិ, អព្ភន្តរំ. អព្ភាភាវេ អន្តរំ.

៧៧២. តិកំ បាដិហារិយេ. ហិ គតិម្ហិ, បដិតោ ហិស្ស ហេរណ ហីរណ, បាដិហេរំ, បាដិហីរំ. យទាទិនា ហារិយញ្ច, បាដិហារិយំ, អថ វា បដិបក្ខេ ហរតីតិ បាដិហីរំ, ណោ, អស្សី. ឯការាទេសេ បាដិហេរំ. ណ្យម្ហិ បាដិហារិយំ, វិហតុបក្កិលេសេន បច្ចាហរិតព្ពំ បវត្តេតព្ពន្តិ បាដិហីរន្តិអាទិបិ កាតព្ពំ.

ទ្វយំ កត្តព្ពមត្តេ. ករម្ហា រិច្ច, កិច្ចំ, អវស្សំ កាតព្ពេបិ. អនីយបច្ចយេ ករណីយំ.

ទ្វយំ បុប្ផាទិនា ឧទកាទីនំ បរិភាវនេ. សុន្ទរំ ករីយតេ យេនាតិ សង្ខារោ, ណោ, ខរាទេសោ. វស និវាសេ, យុ, វាសនា, កិលេសាទីនំ សត្តិវិសេសេបិ. សា ហិ កុសលាបិ អត្ថិ អកុសលាបិ អព្យាកតាបិ, តថា បហាតព្ពាបិ អត្ថិ អប្បហាតព្ពាបិ. តត្ថ យា កុសលាព្យាកតា, ន សា បហាតព្ពា. យា បន អកុសលា, សា សុខុមតរតាយ ភគវតោយេវ អរិយមគ្គេន បហាតព្ពា, នាញ្ញេសំ. ឯវំ សន្តេ អរិយានម្បិ អបាយូបបត្តិ សិយាតិ? ន សិយា, សព្ពេសមេវ អរិយានំ អបាយូបបត្តិហេតុកាយ វាសនាយ បហីនត្តា. ទុវិធា ហិ អកុសលា វាសនា កាយវចីបយោគហេតុភូតា ច អបាយូបបត្តិហេតុភូតា ច. តត្ថ បុរិមា ភគវតោយេវ អរិយមគ្គេន បហាតព្ពា, ឥតរា សព្ពេសម្បិ អរិយមគ្គេនាតិ, តស្មា យំ វុត្តំ ‘‘ពុទ្ធាវ សវាសនេ កិលេសេ បជហិតុំ សក្កោន្តិ, នាញ្ញេ’’តិ, តំ កាយវចីបយោគហេតុភូតំ វាសនំ សន្ធាយ វុត្តំ, នេតរន្តិ និដ្ឋមេត្ថាវគន្តព្ពំ.

៧៧៣. តិកំ ធញ្ញាទីនំ បូតករណេ. បូ បវនេ, យុ. អបច្ចយេ បវោ. ណម្ហិ និប្បាវោ. ទ្វយំ តសរេ. តស ឧព្ពេគេ, អរោ. សុត្តេន វេឋនំ សុត្តវេឋនំ.

ទ្វយំ ទុគ្គសញ្ចារេ. សង្កម្យតេ យេនាតិ សង្កមោ. សញ្ចរន្តិ អនេនាតិ សញ្ចារោ, ទុគ្គស្ស សញ្ចារោ ទុគ្គសញ្ចារោ. ទ្វយំ បឋមារម្ភេ. បឋមំ កមោ បក្កមោ, ឧបក្កមោ ច.

៧៧៤. តិកំ បាឋេ. បឋ វិយត្តិយំ វាចាយំ, ណោ, បាឋោ. និបុព្ពេ និបាឋោ, អម្ហិ និបឋោ. ទ្វយំ អបហរិតាទិនោ វត្ថុនោ អន្វេសនេ. ចិ ចយេ, ចយនមត្រ អន្វេសនំ. មគ្គ អន្វេសនេ, ចុរាទិ, យុ, ឯតេ ទ្វេ អបុមេ, សំវិក្ខនំប្យត្រ.

ចតុក្កំ អាលិង្គនេ. លិង្គ គត្យត្ថោ. សន្ជ សង្គេ. សិលិស អាលិង្គនេ. គុហ សំវរណេ, យុ, បរិរម្ភោប្យត្រ. រម្ភ សទ្ទេ.

៧៧៥. ចតុក្កំ អាលោកនេ. លោក ទស្សនេ. ឈេ ចិន្តាយំ. ឥក្ខ ទស្សនង្កេសុ. ទិស បេក្ខនេ, សព្ពត្រ ភាវេ យុ.

ចតុក្កំ និរាករណេ. ទិស បេក្ខនេ. អសុ ខេបនេ, និរសនំ. បតិ អាបុព្ពោ ខាកថនេ. ករ ករណេ, ឥត្ថិយមតិយវោ វា,តិ.

៧៧៦. បញ្ចកំ វិបរិយយេ. វិបរិបុព្ពោ អសុ ខេបនេ, ណោ, វិបល្លាសោ. អញ្ញេន បការេន ភវនំ អញ្ញថាភាវោ. វិបរិបុព្ពោ អយ គមនេ, វិបរិយយោ. អសុ ខេបនេ, វិបរិយាសោ.

តិកំ អតិក្កមេ. អតិក្កមនំ អតិក្កមោ. អតិក្កម្ម បតនំ អតិបាតោ. អយ គមនេ, ឧបច្ចយោ.

សំកិណ្ណវគ្គវណ្ណនា និដ្ឋិតា.