(៧) ២. សញ្ញាវគ្គោ

១. បឋមសញ្ញាសុត្តំ

៦១. ‘‘បញ្ចិមា, ភិក្ខវេ, សញ្ញា ភាវិតា ពហុលីកតា មហប្ផលា ហោន្តិ មហានិសំសា អមតោគធា អមតបរិយោសានា. កតមា បញ្ច? អសុភសញ្ញា, មរណសញ្ញា, អាទីនវសញ្ញា, អាហារេ បដិកូលសញ្ញា, សព្ពលោកេ អនភិរតសញ្ញា [អនភិរតិសញ្ញា (ក.) អ. និ. ៥.១២១-១២២, ៣០៣-៣០៤ បស្សិតព្ពំ] – ឥមា ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច សញ្ញា ភាវិតា ពហុលីកតា មហប្ផលា ហោន្តិ មហានិសំសា អមតោគធា អមតបរិយោសានា’’តិ. បឋមំ.

២. ទុតិយសញ្ញាសុត្តំ

៦២. ‘‘បញ្ចិមា, ភិក្ខវេ, សញ្ញា ភាវិតា ពហុលីកតា មហប្ផលា ហោន្តិ មហានិសំសា អមតោគធា អមតបរិយោសានា. កតមា បញ្ច? អនិច្ចសញ្ញា, អនត្តសញ្ញា, មរណសញ្ញា, អាហារេ បដិកូលសញ្ញា, សព្ពលោកេ អនភិរតសញ្ញា – ឥមា ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច សញ្ញា ភាវិតា ពហុលីកតា មហប្ផលា ហោន្តិ មហានិសំសា អមតោគធា អមតបរិយោសានា’’តិ. ទុតិយំ.

៣. បឋមវឌ្ឍិសុត្តំ

៦៣. ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, វឌ្ឍីហិ វឌ្ឍមានោ អរិយសាវកោ អរិយាយ វឌ្ឍិយា វឌ្ឍតិ, សារាទាយី ច ហោតិ វរាទាយី ច កាយស្ស. កតមាហិ បញ្ចហិ? សទ្ធាយ វឌ្ឍតិ, សីលេន វឌ្ឍតិ, សុតេន វឌ្ឍតិ, ចាគេន វឌ្ឍតិ, បញ្ញាយ វឌ្ឍតិ – ឥមាហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហិ វឌ្ឍីហិ វឌ្ឍមានោ អរិយសាវកោ អរិយាយ វឌ្ឍិយា វឌ្ឍតិ, សារាទាយី ច ហោតិ វរាទាយី ច កាយស្សា’’តិ.

‘‘សទ្ធាយ សីលេន ច យោ បវឌ្ឍតិ [យោធ វឌ្ឍតិ (សី.)],

បញ្ញាយ ចាគេន សុតេន ចូភយំ;

សោ តាទិសោ សប្បុរិសោ វិចក្ខណោ,

អាទីយតី សារមិធេវ អត្តនោ’’តិ. តតិយំ;

៤. ទុតិយវឌ្ឍិសុត្តំ

៦៤. ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, វឌ្ឍីហិ វឌ្ឍមានា អរិយសាវិកា អរិយាយ វឌ្ឍិយា វឌ្ឍតិ, សារាទាយិនី ច ហោតិ វរាទាយិនី ច កាយស្ស. កតមាហិ បញ្ចហិ? សទ្ធាយ វឌ្ឍតិ, សីលេន វឌ្ឍតិ, សុតេន វឌ្ឍតិ, ចាគេន វឌ្ឍតិ, បញ្ញាយ វឌ្ឍតិ – ឥមាហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហិ វឌ្ឍីហិ វឌ្ឍមានា អរិយសាវិកា អរិយាយ វឌ្ឍិយា វឌ្ឍតិ, សារាទាយិនី ច ហោតិ វរាទាយិនី ច កាយស្សា’’តិ.

‘‘សទ្ធាយ សីលេន ច យា បវឌ្ឍតិ [យាធ វឌ្ឍតិ (សី.)],

បញ្ញាយ ចាគេន សុតេន ចូភយំ;

សា តាទិសី សីលវតី ឧបាសិកា,

អាទីយតី សារមិធេវ អត្តនោ’’តិ. ចតុត្ថំ;

៥. សាកច្ឆសុត្តំ

៦៥. [អ. និ. ៥.១៦៤] ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ អលំសាកច្ឆោ សព្រហ្មចារីនំ. កតមេហិ បញ្ចហិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ អត្តនា ច សីលសម្បន្នោ ហោតិ, សីលសម្បទាយ កថាយ ច អាគតំ បញ្ហំ ព្យាកត្តា ហោតិ; អត្តនា ច សមាធិសម្បន្នោ ហោតិ, សមាធិសម្បទាយ កថាយ ច អាគតំ បញ្ហំ ព្យាកត្តា ហោតិ; អត្តនា ច បញ្ញាសម្បន្នោ ហោតិ, បញ្ញាសម្បទាយ កថាយ ច អាគតំ បញ្ហំ ព្យាកត្តា ហោតិ; អត្តនា ច វិមុត្តិសម្បន្នោ ហោតិ, វិមុត្តិសម្បទាយ កថាយ ច អាគតំ បញ្ហំ ព្យាកត្តា ហោតិ; អត្តនា ច វិមុត្តិញាណទស្សនសម្បន្នោ ហោតិ, វិមុត្តិញាណទស្សនសម្បទាយ កថាយ ច អាគតំ បញ្ហំ ព្យាកត្តា ហោតិ. ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ អលំសាកច្ឆោ សព្រហ្មចារីន’’ន្តិ. បញ្ចមំ.

៦. សាជីវសុត្តំ

៦៦. [អ. និ. ៥.១៦៤] ‘‘បញ្ចហិ, ភិក្ខវេ, ធម្មេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ អលំសាជីវោ សព្រហ្មចារីនំ. កតមេហិ បញ្ចហិ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ អត្តនា ច សីលសម្បន្នោ ហោតិ, សីលសម្បទាយ កថាយ ច កតំ បញ្ហំ ព្យាកត្តា ហោតិ; អត្តនា ច សមាធិសម្បន្នោ ហោតិ, សមាធិសម្បទាយ កថាយ ច កតំ បញ្ហំ ព្យាកត្តា ហោតិ; អត្តនា ច បញ្ញាសម្បន្នោ ហោតិ, បញ្ញាសម្បទាយ កថាយ ច កតំ បញ្ហំ ព្យាកត្តា ហោតិ; អត្តនា ច វិមុត្តិសម្បន្នោ ហោតិ, វិមុត្តិសម្បទាយ កថាយ ច កតំ បញ្ហំ ព្យាកត្តា ហោតិ; អត្តនា ច វិមុត្តិញាណទស្សនសម្បន្នោ ហោតិ, វិមុត្តិញាណទស្សនសម្បទាយ កថាយ ច កតំ បញ្ហំ ព្យាកត្តា ហោតិ. ឥមេហិ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ចហិ ធម្មេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ អលំសាជីវោ សព្រហ្មចារីន’’ន្តិ. ឆដ្ឋំ.

៧. បឋមឥទ្ធិបាទសុត្តំ

៦៧. ‘‘យោ ហិ កោចិ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ វា ភិក្ខុនី វា បញ្ច ធម្មេ [ឥមេ បញ្ច ធម្មេ (ក.)] ភាវេតិ, បញ្ច ធម្មេ [ឥមេ បញ្ច ធម្មេ (ក.)] ពហុលីករោតិ, តស្ស ទ្វិន្នំ ផលានំ អញ្ញតរំ ផលំ បាដិកង្ខំ – ទិដ្ឋេវ ធម្មេ អញ្ញា, សតិ វា ឧបាទិសេសេ អនាគាមិតា.

‘‘កតមេ បញ្ច? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ឆន្ទសមាធិបធានសង្ខារសមន្នាគតំ ឥទ្ធិបាទំ ភាវេតិ, វីរិយសមាធិ…បេ… ចិត្តសមាធិ… វីមំសាសមាធិបធានសង្ខារសមន្នាគតំ ឥទ្ធិបាទំ ភាវេតិ, ឧស្សោឡ្ហិញ្ញេវ បញ្ចមិំ [ឧស្សោឡ្ហីយេវ បញ្ចមី (សី.)]. យោ ហិ កោចិ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ វា ភិក្ខុនី វា ឥមេ បញ្ច ធម្មេ ភាវេតិ, ឥមេ បញ្ច ធម្មេ ពហុលីករោតិ, តស្ស ទ្វិន្នំ ផលានំ អញ្ញតរំ ផលំ បាដិកង្ខំ – ទិដ្ឋេវ ធម្មេ អញ្ញា, សតិ វា ឧបាទិសេសេ អនាគាមិតា’’តិ. សត្តមំ.

៨. ទុតិយឥទ្ធិបាទសុត្តំ

៦៨. ‘‘បុព្ពេវាហំ, ភិក្ខវេ, សម្ពោធា អនភិសម្ពុទ្ធោ ពោធិសត្តោវ សមានោ បញ្ច ធម្មេ ភាវេសិំ, បញ្ច ធម្មេ ពហុលីកាសិំ [ពហុលិមកាសិំ (ក.), ពហុលមកាសិំ (ក.)]. កតមេ បញ្ច? ឆន្ទសមាធិបធានសង្ខារសមន្នាគតំ ឥទ្ធិបាទំ ភាវេសិំ, វីរិយសមាធិ… ចិត្តសមាធិ… វីមំសាសមាធិបធានសង្ខារសមន្នាគតំ ឥទ្ធិបាទំ ភាវេសិំ, ឧស្សោឡ្ហិញ្ញេវ បញ្ចមិំ. សោ ខោ អហំ, ភិក្ខវេ, ឥមេសំ ឧស្សោឡ្ហិបញ្ចមានំ ធម្មានំ ភាវិតត្តា ពហុលីកតត្តា យស្ស យស្ស អភិញ្ញាសច្ឆិករណីយស្ស ធម្មស្ស ចិត្តំ អភិនិន្នាមេសិំ អភិញ្ញាសច្ឆិកិរិយាយ, តត្រ តត្រេវ សក្ខិភព្ពតំ បាបុណិំ សតិ សតិ អាយតនេ.

‘‘សោ សចេ អាកង្ខិំ – ‘អនេកវិហិតំ ឥទ្ធិវិធំ បច្ចនុភវេយ្យំ…បេ… យាវ ព្រហ្មលោកាបិ កាយេន វសំ វត្តេយ្យ’ន្តិ, តត្រ តត្រេវ សក្ខិភព្ពតំ បាបុណិំ សតិ សតិ អាយតនេ.

‘‘សោ សចេ អាកង្ខិំ…បេ… ‘អាសវានំ ខយា អនាសវំ ចេតោវិមុត្តិំ បញ្ញាវិមុត្តិំ ទិដ្ឋេវ ធម្មេ សយំ អភិញ្ញា សច្ឆិកត្វា ឧបសម្បជ្ជ វិហរេយ្យ’ន្តិ, តត្រ តត្រេវ សក្ខិភព្ពតំ បាបុណិំ សតិ សតិ អាយតនេ’’តិ. អដ្ឋមំ.

៩. និព្ពិទាសុត្តំ

៦៩. ‘‘បញ្ចិមេ, ភិក្ខវេ, ធម្មា ភាវិតា ពហុលីកតា ឯកន្តនិព្ពិទាយ វិរាគាយ និរោធាយ ឧបសមាយ អភិញ្ញាយ សម្ពោធាយ និព្ពានាយ សំវត្តន្តិ.

‘‘កតមេ បញ្ច? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ អសុភានុបស្សី កាយេ វិហរតិ, អាហារេ បដិកូលសញ្ញី, សព្ពលោកេ អនភិរតសញ្ញី [អនភិរតិសញ្ញី (ក.) អ. និ. ៥.១២១-១២២, ៣០៣-៣០៤ បស្សិតព្ពំ], សព្ពសង្ខារេសុ អនិច្ចានុបស្សី, មរណសញ្ញា ខោ បនស្ស អជ្ឈត្តំ សូបដ្ឋិតា ហោតិ. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច ធម្មា ភាវិតា ពហុលីកតា ឯកន្តនិព្ពិទាយ វិរាគាយ និរោធាយ ឧបសមាយ អភិញ្ញាយ សម្ពោធាយ និព្ពានាយ សំវត្តន្តី’’តិ. នវមំ.

១០. អាសវក្ខយសុត្តំ

៧០. ‘‘បញ្ចិមេ, ភិក្ខវេ, ធម្មា ភាវិតា ពហុលីកតា អាសវានំ ខយាយ សំវត្តន្តិ. កតមេ បញ្ច? ឥធ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ អសុភានុបស្សី កាយេ វិហរតិ, អាហារេ បដិកូលសញ្ញី, សព្ពលោកេ អនភិរតសញ្ញី, សព្ពសង្ខារេសុ អនិច្ចានុបស្សី, មរណសញ្ញា ខោ បនស្ស អជ្ឈត្តំ សូបដ្ឋិតា ហោតិ. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច ធម្មា ភាវិតា ពហុលីកតា អាសវានំ ខយាយ សំវត្តន្តី’’តិ. ទសមំ.

សញ្ញាវគ្គោ ទុតិយោ.