១. អាវរណសុត្តំ

៥១. ឯវំ មេ សុតំ – ឯកំ សមយំ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តត្រ ខោ ភគវា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ភិក្ខវោ’’តិ. ‘‘ភទន្តេ’’តិ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ បច្ចស្សោសុំ. ភគវា ឯតទវោច –

‘‘បញ្ចិមេ, ភិក្ខវេ, អាវរណា នីវរណា ចេតសោ អជ្ឈារុហា បញ្ញាយ ទុព្ពលីករណា. កតមេ បញ្ច? កាមច្ឆន្ទោ, ភិក្ខវេ, អាវរណោ នីវរណោ ចេតសោ អជ្ឈារុហោ បញ្ញាយ ទុព្ពលីករណោ. ព្យាបាទោ, ភិក្ខវេ, អាវរណោ នីវរណោ ចេតសោ អជ្ឈារុហោ បញ្ញាយ ទុព្ពលីករណោ. ថិនមិទ្ធំ, ភិក្ខវេ, អាវរណំ នីវរណំ ចេតសោ អជ្ឈារុហំ បញ្ញាយ ទុព្ពលីករណំ. ឧទ្ធច្ចកុក្កុច្ចំ, ភិក្ខវេ, អាវរណំ នីវរណំ ចេតសោ អជ្ឈារុហំ បញ្ញាយ ទុព្ពលីករណំ. វិចិកិច្ឆា, ភិក្ខវេ, អាវរណា នីវរណា ចេតសោ អជ្ឈារុហា បញ្ញាយ ទុព្ពលីករណា. ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, បញ្ច អាវរណា នីវរណា ចេតសោ អជ្ឈារុហា បញ្ញាយ ទុព្ពលីករណា.

‘‘សោ វត, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ឥមេ បញ្ច អាវរណេ នីវរណេ ចេតសោ អជ្ឈារុហេ បញ្ញាយ ទុព្ពលីករណេ អប្បហាយ, អពលាយ បញ្ញាយ ទុព្ពលាយ អត្តត្ថំ វា ញស្សតិ បរត្ថំ វា ញស្សតិ ឧភយត្ថំ វា ញស្សតិ ឧត្តរិ [ឧត្តរិំ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] វា មនុស្សធម្មា អលមរិយញាណទស្សនវិសេសំ សច្ឆិករិស្សតីតិ នេតំ ឋានំ វិជ្ជតិ. សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, នទី បព្ពតេយ្យា ទូរង្គមា [ទូរគមា (សី.)] សីឃសោតា ហារហារិនី. តស្សា បុរិសោ ឧភតោ នង្គលមុខានិ វិវរេយ្យ. ឯវញ្ហិ សោ, ភិក្ខវេ, មជ្ឈេ នទិយា សោតោ វិក្ខិត្តោ វិសដោ ព្យាទិណ្ណោ នេវ [ន ចេវ (ក.)] ទូរង្គមោ អស្ស ន [ន ច (ក.)] សីឃសោតោ ន [ន ច (ក.)] ហារហារី [ហារហារិណី (សី.)]. ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, សោ វត ភិក្ខុ ឥមេ បញ្ច អាវរណេ នីវរណេ ចេតសោ អជ្ឈារុហេ បញ្ញាយ ទុព្ពលីករណេ អប្បហាយ, អពលាយ បញ្ញាយ ទុព្ពលាយ អត្តត្ថំ វា ញស្សតិ បរត្ថំ វា ញស្សតិ ឧភយត្ថំ វា ញស្សតិ ឧត្តរិ វា មនុស្សធម្មា អលមរិយញាណទស្សនវិសេសំ សច្ឆិករិស្សតីតិ នេតំ ឋានំ វិជ្ជតិ.

‘‘សោ វត, ភិក្ខវេ, ភិក្ខុ ឥមេ បញ្ច អាវរណេ នីវរណេ ចេតសោ អជ្ឈារុហេ បញ្ញាយ ទុព្ពលីករណេ បហាយ, ពលវតិយា បញ្ញាយ អត្តត្ថំ វា ញស្សតិ បរត្ថំ វា ញស្សតិ ឧភយត្ថំ វា ញស្សតិ ឧត្តរិ វា មនុស្សធម្មា អលមរិយញាណទស្សនវិសេសំ សច្ឆិករិស្សតីតិ ឋានមេតំ វិជ្ជតិ. សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, នទី បព្ពតេយ្យា ទូរង្គមា សីឃសោតា ហារហារិនី. តស្សា បុរិសោ ឧភតោ នង្គលមុខានិ បិទហេយ្យ. ឯវញ្ហិ សោ, ភិក្ខវេ, មជ្ឈេ នទិយា សោតោ អវិក្ខិត្តោ អវិសដោ អព្យាទិណ្ណោ ទូរង្គមោ ចេវ អស្ស សីឃសោតោ ច ហារហារី ច. ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, សោ វត ភិក្ខុ ឥមេ បញ្ច អាវរណេ នីវរណេ ចេតសោ អជ្ឈារុហេ បញ្ញាយ ទុព្ពលីករណេ បហាយ, ពលវតិយា បញ្ញាយ អត្តត្ថំ វា ញស្សតិ បរត្ថំ វា ញស្សតិ ឧភយត្ថំ វា ញស្សតិ ឧត្តរិ វា មនុស្សធម្មា អលមរិយញាណទស្សនវិសេសំ សច្ឆិករិស្សតីតិ ឋានមេតំ វិជ្ជតី’’តិ. បឋមំ.