២. ចុន្ទីសុត្តំ

៣២. ឯកំ សមយំ ភគវា រាជគហេ វិហរតិ វេឡុវនេ កលន្ទកនិវាបេ. អថ ខោ ចុន្ទី រាជកុមារី បញ្ចហិ រថសតេហិ បញ្ចហិ ច កុមារិសតេហិ បរិវុតា យេន ភគវា តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិ. ឯកមន្តំ និសិន្នា ខោ ចុន្ទី រាជកុមារី ភគវន្តំ ឯតទវោច –

‘‘អម្ហាកំ, ភន្តេ, ភាតា ចុន្ទោ នាម រាជកុមារោ, សោ ឯវមាហ – ‘យទេវ សោ ហោតិ ឥត្ថី វា បុរិសោ វា ពុទ្ធំ សរណំ គតោ, ធម្មំ សរណំ គតោ, សង្ឃំ សរណំ គតោ, បាណាតិបាតា បដិវិរតោ, អទិន្នាទានា បដិវិរតោ, កាមេសុមិច្ឆាចារា បដិវិរតោ, មុសាវាទា បដិវិរតោ, សុរាមេរយមជ្ជបមាទដ្ឋានា បដិវិរតោ, សោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំយេវ ឧបបជ្ជតិ, នោ ទុគ្គតិ’ន្តិ. សាហំ, ភន្តេ, ភគវន្តំ បុច្ឆាមិ – ‘កថំរូបេ ខោ, ភន្តេ, សត្ថរិ បសន្នោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំយេវ ឧបបជ្ជតិ, នោ ទុគ្គតិំ? កថំរូបេ ធម្មេ បសន្នោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំយេវ ឧបបជ្ជតិ, នោ ទុគ្គតិំ? កថំរូបេ សង្ឃេ បសន្នោ កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំយេវ ឧបបជ្ជតិ, នោ ទុគ្គតិំ? កថំរូបេសុ សីលេសុ បរិបូរការី កាយស្ស ភេទា បរំ មរណា សុគតិំយេវ ឧបបជ្ជតិ, នោ ទុគ្គតិ’’’ន្តិ?

‘‘យាវតា, ចុន្ទិ, សត្តា អបទា វា ទ្វិបទា វា ចតុប្បទា វា ពហុប្បទា វា [អបាទា វា ទ្វីបាទា វាចតុប្បាទា វា ពហុប្បាទា វា (សី.) អ. និ. ៤.៣៤; ឥតិវុ. ៩០] រូបិនោ វា អរូបិនោ វា សញ្ញិនោ វា អសញ្ញិនោ វា នេវសញ្ញិនាសញ្ញិនោ វា, តថាគតោ តេសំ អគ្គមក្ខាយតិ អរហំ សម្មាសម្ពុទ្ធោ. យេ ខោ, ចុន្ទិ, ពុទ្ធេ បសន្នា, អគ្គេ តេ បសន្នា. អគ្គេ ខោ បន បសន្នានំ អគ្គោ វិបាកោ ហោតិ.

‘‘យាវតា, ចុន្ទិ, ធម្មា សង្ខតា, អរិយោ អដ្ឋង្គិកោ មគ្គោ តេសំ អគ្គមក្ខាយតិ. យេ, ចុន្ទិ, អរិយេ អដ្ឋង្គិកេ មគ្គេ បសន្នា, អគ្គេ តេ បសន្នា, អគ្គេ ខោ បន បសន្នានំ អគ្គោ វិបាកោ ហោតិ.

‘‘យាវតា, ចុន្ទិ, ធម្មា សង្ខតា វា អសង្ខតា វា, វិរាគោ តេសំ [តេសំ ធម្មានំ (សី. បី. ក.)] អគ្គមក្ខាយតិ, យទិទំ – មទនិម្មទនោ បិបាសវិនយោ អាលយសមុគ្ឃាតោ វដ្ដុបច្ឆេទោ តណ្ហាក្ខយោ វិរាគោ និរោធោ និព្ពានំ. យេ ខោ, ចុន្ទិ, វិរាគេ ធម្មេ បសន្នា, អគ្គេ តេ បសន្នា. អគ្គេ ខោ បន បសន្នានំ អគ្គោ វិបាកោ ហោតិ.

‘‘យាវតា, ចុន្ទិ, សង្ឃា វា គណា វា, តថាគតសាវកសង្ឃោ តេសំ អគ្គមក្ខាយតិ, យទិទំ – ចត្តារិ បុរិសយុគានិ អដ្ឋ បុរិសបុគ្គលា, ឯស ភគវតោ សាវកសង្ឃោ អាហុនេយ្យោ បាហុនេយ្យោ ទក្ខិណេយ្យោ អញ្ជលិករណីយោ អនុត្តរំ បុញ្ញក្ខេត្តំ លោកស្ស. យេ ខោ, ចុន្ទិ, សង្ឃេ បសន្នា, អគ្គេ តេ បសន្នា. អគ្គេ ខោ បន បសន្នានំ អគ្គោ វិបាកោ ហោតិ.

‘‘យាវតា, ចុន្ទិ, សីលានិ, អរិយកន្តានិ សីលានិ តេសំ [អរិយកន្តានិតេសំ (សី. ស្យា. កំ.)] អគ្គមក្ខាយតិ, យទិទំ – អខណ្ឌានិ អច្ឆិទ្ទានិ អសពលានិ អកម្មាសានិ ភុជិស្សានិ វិញ្ញុប្បសត្ថានិ អបរាមដ្ឋានិ សមាធិសំវត្តនិកានិ. យេ ខោ, ចុន្ទិ, អរិយកន្តេសុ សីលេសុ បរិបូរការិនោ, អគ្គេ តេ បរិបូរការិនោ. អគ្គេ ខោ បន បរិបូរការីនំ អគ្គោ វិបាកោ ហោតី’’តិ.

‘‘អគ្គតោ វេ បសន្នានំ, អគ្គំ ធម្មំ វិជានតំ;

អគ្គេ ពុទ្ធេ បសន្នានំ, ទក្ខិណេយ្យេ អនុត្តរេ.

‘‘អគ្គេ ធម្មេ បសន្នានំ, វិរាគូបសមេ សុខេ;

អគ្គេ សង្ឃេ បសន្នានំ, បុញ្ញក្ខេត្តេ អនុត្តរេ.

‘‘អគ្គស្មិំ ទានំ ទទតំ, អគ្គំ បុញ្ញំ បវឌ្ឍតិ;

អគ្គំ អាយុ ច វណ្ណោ ច, យសោ កិត្តិ សុខំ ពលំ.

‘‘អគ្គស្ស ទាតា មេធាវី, អគ្គធម្មសមាហិតោ;

ទេវភូតោ មនុស្សោ វា, អគ្គប្បត្តោ បមោទតី’’តិ. ទុតិយំ;