២. អាបត្តិភយសុត្តំ
២៤៤. ‘‘ចត្តារិមានិ, ភិក្ខវេ, អាបត្តិភយានិ. កតមានិ ចត្តារិ? សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, ចោរំ អាគុចារិំ គហេត្វា រញ្ញោ ទស្សេយ្យុំ – ‘អយំ តេ, ទេវ, ចោរោ អាគុចារី. ឥមស្ស ទេវោ ទណ្ឌំ បណេតូ’តិ. តមេនំ រាជា ឯវំ វទេយ្យ – ‘គច្ឆថ, ភោ, ឥមំ បុរិសំ ទឡ្ហាយ រជ្ជុយា បច្ឆាពាហំ គាឡ្ហពន្ធនំ ពន្ធិត្វា ខុរមុណ្ឌំ ករិត្វា ខរស្សរេន បណវេន រថិកាយ រថិកំ សិង្ឃាដកេន សិង្ឃាដកំ បរិនេត្វា ទក្ខិណេន ទ្វារេន និក្ខាមេត្វា ទក្ខិណតោ នគរស្ស សីសំ ឆិន្ទថា’តិ. តមេនំ រញ្ញោ បុរិសា ទឡ្ហាយ រជ្ជុយា បច្ឆាពាហំ គាឡ្ហពន្ធនំ ពន្ធិត្វា ខុរមុណ្ឌំ ករិត្វា ខរស្សរេន បណវេន រថិកាយ រថិកំ សិង្ឃាដកេន សិង្ឃាដកំ បរិនេត្វា ទក្ខិណេន ទ្វារេន និក្ខាមេត្វា ទក្ខិណតោ នគរស្ស សីសំ ឆិន្ទេយ្យុំ. តត្រញ្ញតរស្ស ថលដ្ឋស្ស បុរិសស្ស ឯវមស្ស – ‘បាបកំ វត, ភោ, អយំ បុរិសោ កម្មំ អកាសិ គារយ្ហំ សីសច្ឆេជ្ជំ. យត្រ ហិ នាម រញ្ញោ បុរិសា ទឡ្ហាយ រជ្ជុយា បច្ឆាពាហំ គាឡ្ហពន្ធនំ ពន្ធិត្វា ខុរមុណ្ឌំ ករិត្វា ខរស្សរេន បណវេន រថិកាយ រថិកំ សិង្ឃាដកេន សិង្ឃាដកំ បរិនេត្វា ទក្ខិណេន ទ្វារេន និក្ខាមេត្វា ទក្ខិណតោ នគរស្ស សីសំ ឆិន្ទិស្សន្តិ! សោ វតស្សាហំ [សោ វតស្សាយំ (សី.)] ឯវរូបំ បាបកម្មំ [បាបំ កម្មំ (សី. បី.)] ន ករេយ្យំ [ន ករេយ្យ (សី.) ទី. និ. ១.១៨៣ បាឡិយា តទដ្ឋកថាយ ច សំសន្ទេតព្ពំ] គារយ្ហំ សីសច្ឆេជ្ជ’ន្តិ. ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, យស្ស កស្សចិ ភិក្ខុស្ស វា ភិក្ខុនិយា វា ឯវំ តិព្ពា ភយសញ្ញា បច្ចុបដ្ឋិតា ហោតិ បារាជិកេសុ ធម្មេសុ. តស្សេតំ បាដិកង្ខំ – អនាបន្នោ វា បារាជិកំ ធម្មំ ន អាបជ្ជិស្សតិ, អាបន្នោ វា បារាជិកំ ធម្មំ យថាធម្មំ បដិករិស្សតិ.
‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, បុរិសោ កាឡវត្ថំ [កាឡកំ វត្ថំ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] បរិធាយ កេសេ បកិរិត្វា មុសលំ ខន្ធេ អារោបេត្វា មហាជនកាយំ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វទេយ្យ – ‘អហំ, ភន្តេ, បាបកម្មំ អកាសិំ គារយ្ហំ មោសល្លំ, យេន មេ អាយស្មន្តោ អត្តមនា ហោន្តិ តំ ករោមី’តិ. តត្រញ្ញតរស្ស ថលដ្ឋស្ស បុរិសស្ស ឯវមស្ស – ‘បាបកំ វត, ភោ, អយំ បុរិសោ កម្មំ អកាសិ គារយ្ហំ មោសល្លំ. យត្រ ហិ នាម កាឡវត្ថំ បរិធាយ កេសេ បកិរិត្វា មុសលំ ខន្ធេ អារោបេត្វា មហាជនកាយំ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វក្ខតិ – ‘អហំ, ភន្តេ, បាបកម្មំ អកាសិំ គារយ្ហំ មោសល្លំ, យេន មេ អាយស្មន្តោ អត្តមនា ហោន្តិ តំ ករោមីតិ. សោ វតស្សាហំ ឯវរូបំ បាបកម្មំ ន ករេយ្យំ គារយ្ហំ មោសល្ល’ន្តិ. ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, យស្ស កស្សចិ ភិក្ខុស្ស វា ភិក្ខុនិយា វា ឯវំ តិព្ពា ភយសញ្ញា បច្ចុបដ្ឋិតា ហោតិ សង្ឃាទិសេសេសុ ធម្មេសុ, តស្សេតំ បាដិកង្ខំ – អនាបន្នោ វា សង្ឃាទិសេសំ ធម្មំ ន អាបជ្ជិស្សតិ, អាបន្នោ វា សង្ឃាទិសេសំ ធម្មំ យថាធម្មំ បដិករិស្សតិ.
‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, បុរិសោ កាឡវត្ថំ បរិធាយ កេសេ បកិរិត្វា ភស្មបុដំ [អស្សបុដំ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] ខន្ធេ អារោបេត្វា មហាជនកាយំ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វទេយ្យ – ‘អហំ, ភន្តេ, បាបកម្មំ អកាសិំ គារយ្ហំ ភស្មបុដំ. យេន មេ អាយស្មន្តោ អត្តមនា ហោន្តិ តំ ករោមី’តិ. តត្រញ្ញតរស្ស ថលដ្ឋស្ស បុរិសស្ស ឯវមស្ស – ‘បាបកំ វត, ភោ, អយំ បុរិសោ កម្មំ អកាសិ គារយ្ហំ ភស្មបុដំ. យត្រ ហិ នាម កាឡវត្ថំ បរិធាយ កេសេ បកិរិត្វា ភស្មបុដំ ខន្ធេ អារោបេត្វា មហាជនកាយំ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វក្ខតិ – អហំ, ភន្តេ, បាបកម្មំ អកាសិំ គារយ្ហំ ភស្មបុដំ; យេន មេ អាយស្មន្តោ អត្តមនា ហោន្តិ តំ ករោមីតិ. សោ វតស្សាហំ ឯវរូបំ បាបកម្មំ ន ករេយ្យំ គារយ្ហំ ភស្មបុដ’ន្តិ. ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, យស្ស កស្សចិ ភិក្ខុស្ស វា ភិក្ខុនិយា វា ឯវំ តិព្ពា ភយសញ្ញា បច្ចុបដ្ឋិតា ហោតិ បាចិត្តិយេសុ ធម្មេសុ, តស្សេតំ បាដិកង្ខំ – អនាបន្នោ វា បាចិត្តិយំ ធម្មំ ន អាបជ្ជិស្សតិ, អាបន្នោ វា បាចិត្តិយំ ធម្មំ យថាធម្មំ បដិករិស្សតិ.
‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, បុរិសោ កាឡវត្ថំ បរិធាយ កេសេ បកិរិត្វា មហាជនកាយំ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វទេយ្យ – ‘អហំ, ភន្តេ, បាបកម្មំ អកាសិំ គារយ្ហំ ឧបវជ្ជំ. យេន មេ អាយស្មន្តោ អត្តមនា ហោន្តិ តំ ករោមី’តិ. តត្រញ្ញតរស្ស ថលដ្ឋស្ស បុរិសស្ស ឯវមស្ស – ‘បាបកំ វត, ភោ, អយំ បុរិសោ កម្មំ អកាសិ គារយ្ហំ ឧបវជ្ជំ. យត្រ ហិ នាម កាឡវត្ថំ បរិធាយ កេសេ បកិរិត្វា មហាជនកាយំ ឧបសង្កមិត្វា ឯវំ វក្ខតិ – អហំ, ភន្តេ, បាបកម្មំ អកាសិំ គារយ្ហំ ឧបវជ្ជំ; យេន មេ អាយស្មន្តោ អត្តមនា ហោន្តិ តំ ករោមីតិ. សោ វតស្សាហំ ឯវរូបំ បាបកម្មំ ន ករេយ្យំ គារយ្ហំ ឧបវជ្ជ’ន្តិ. ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, យស្ស កស្សចិ ភិក្ខុស្ស វា ភិក្ខុនិយា វា ឯវំ តិព្ពា ភយសញ្ញា បច្ចុបដ្ឋិតា ហោតិ បាដិទេសនីយេសុ ធម្មេសុ, តស្សេតំ បាដិកង្ខំ – អនាបន្នោ វា បាដិទេសនីយំ ធម្មំ ន អាបជ្ជិស្សតិ, អាបន្នោ វា បាដិទេសនីយំ ធម្មំ យថាធម្មំ បដិករិស្សតិ. ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, ចត្តារិ អាបត្តិភយានី’’តិ. ទុតិយំ.