៤. និទានសុត្តំ
៣៤. ‘‘តីណិមានិ, ភិក្ខវេ, និទានានិ កម្មានំ សមុទយាយ. កតមានិ តីណិ? លោភោ និទានំ កម្មានំ សមុទយាយ, ទោសោ និទានំ កម្មានំ សមុទយាយ, មោហោ និទានំ កម្មានំ សមុទយាយ.
‘‘យំ, ភិក្ខវេ, លោភបកតំ កម្មំ លោភជំ លោភនិទានំ លោភសមុទយំ, យត្ថស្ស អត្តភាវោ និព្ពត្តតិ តត្ថ តំ កម្មំ វិបច្ចតិ. យត្ថ តំ កម្មំ វិបច្ចតិ តត្ថ តស្ស កម្មស្ស វិបាកំ បដិសំវេទេតិ, ទិដ្ឋេ វា ធម្មេ ឧបបជ្ជ វា [ឧបបជ្ជេ វា (សី. ស្យា. កំ.) ឧបបជ្ជិត្វាតិ ម. និ. ៣.៣០៣ បាឡិយា សំវណ្ណនា] អបរេ វា [អបរាបរេ វា (ក.)] បរិយាយេ.
‘‘យំ, ភិក្ខវេ, ទោសបកតំ កម្មំ ទោសជំ ទោសនិទានំ ទោសសមុទយំ, យត្ថស្ស អត្តភាវោ និព្ពត្តតិ តត្ថ តំ កម្មំ វិបច្ចតិ. យត្ថ តំ កម្មំ វិបច្ចតិ តត្ថ តស្ស កម្មស្ស វិបាកំ បដិសំវេទេតិ, ទិដ្ឋេ វា ធម្មេ ឧបបជ្ជ វា អបរេ វា បរិយាយេ.
‘‘យំ, ភិក្ខវេ, មោហបកតំ កម្មំ មោហជំ មោហនិទានំ មោហសមុទយំ, យត្ថស្ស អត្តភាវោ និព្ពត្តតិ តត្ថ តំ កម្មំ វិបច្ចតិ. យត្ថ តំ កម្មំ វិបច្ចតិ តត្ថ តស្ស កម្មស្ស វិបាកំ បដិសំវេទេតិ, ទិដ្ឋេ វា ធម្មេ ឧបបជ្ជ វា អបរេ វា បរិយាយេ.
‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, ពីជានិ អខណ្ឌានិ អបូតីនិ អវាតាតបហតានិ សារាទានិ សុខសយិតានិ សុខេត្តេ សុបរិកម្មកតាយ ភូមិយា និក្ខិត្តានិ. ទេវោ ច សម្មាធារំ អនុប្បវេច្ឆេយ្យ. ឯវស្សុ តានិ, ភិក្ខវេ, ពីជានិ វុទ្ធិំ វិរុឡ្ហិំ វេបុល្លំ អាបជ្ជេយ្យុំ. ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, យំ លោភបកតំ កម្មំ លោភជំ លោភនិទានំ លោភសមុទយំ, យត្ថស្ស អត្តភាវោ និព្ពត្តតិ តត្ថ តំ កម្មំ វិបច្ចតិ. យត្ថ តំ កម្មំ វិបច្ចតិ តត្ថ តស្ស កម្មស្ស វិបាកំ បដិសំវេទេតិ, ទិដ្ឋេ វា ធម្មេ ឧបបជ្ជ វា អបរេ វា បរិយាយេ.
‘‘យំ ទោសបកតំ កម្មំ…បេ… យំ មោហបកតំ កម្មំ មោហជំ មោហនិទានំ មោហសមុទយំ, យត្ថស្ស អត្តភាវោ និព្ពត្តតិ តត្ថ តំ កម្មំ វិបច្ចតិ. យត្ថ តំ កម្មំ វិបច្ចតិ តត្ថ តស្ស កម្មស្ស វិបាកំ បដិសំវេទេតិ, ទិដ្ឋេ វា ធម្មេ ឧបបជ្ជ វា អបរេ វា បរិយាយេ. ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីណិ និទានានិ កម្មានំ សមុទយាយ.
‘‘តីណិមានិ, ភិក្ខវេ, និទានានិ កម្មានំ សមុទយាយ. កតមានិ តីណិ? អលោភោ និទានំ កម្មានំ សមុទយាយ, អទោសោ និទានំ កម្មានំ សមុទយាយ, អមោហោ និទានំ កម្មានំ សមុទយាយ.
‘‘យំ, ភិក្ខវេ, អលោភបកតំ កម្មំ អលោភជំ អលោភនិទានំ អលោភសមុទយំ, លោភេ វិគតេ ឯវំ តំ កម្មំ បហីនំ ហោតិ ឧច្ឆិន្នមូលំ តាលាវត្ថុកតំ អនភាវង្កតំ អាយតិំ អនុប្បាទធម្មំ.
‘‘យំ, ភិក្ខវេ, អទោសបកតំ កម្មំ អទោសជំ អទោសនិទានំ អទោសសមុទយំ, ទោសេ វិគតេ ឯវំ តំ កម្មំ បហីនំ ហោតិ ឧច្ឆិន្នមូលំ តាលាវត្ថុកតំ អនភាវង្កតំ អាយតិំ អនុប្បាទធម្មំ.
‘‘យំ, ភិក្ខវេ, អមោហបកតំ កម្មំ អមោហជំ អមោហនិទានំ អមោហសមុទយំ, មោហេ វិគតេ ឯវំ តំ កម្មំ បហីនំ ហោតិ ឧច្ឆិន្នមូលំ តាលាវត្ថុកតំ អនភាវង្កតំ អាយតិំ អនុប្បាទធម្មំ.
‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, ពីជានិ អខណ្ឌានិ អបូតីនិ អវាតាតបហតានិ សារាទានិ សុខសយិតានិ. តានិ បុរិសោ អគ្គិនា ឌហេយ្យ. អគ្គិនា ឌហិត្វា មសិំ ករេយ្យ. មសិំ ករិត្វា មហាវាតេ វា ឱផុណេយ្យ [ឱបុនេយ្យ (សី. បី.)] នទិយា វា សីឃសោតាយ បវាហេយ្យ. ឯវស្សុ តានិ, ភិក្ខវេ, ពីជានិ ឧច្ឆិន្នមូលានិ តាលាវត្ថុកតានិ អនភាវង្កតានិ [អនភាវកតានិ (សី. បី.)] អាយតិំ អនុប្បាទធម្មានិ. ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, យំ អលោភបកតំ កម្មំ អលោភជំ អលោភនិទានំ អលោភសមុទយំ, លោភេ វិគតេ ឯវំ តំ កម្មំ បហីនំ ហោតិ ឧច្ឆិន្នមូលំ តាលាវត្ថុកតំ អនភាវង្កតំ អាយតិំ អនុប្បាទធម្មំ.
‘‘យំ អទោសបកតំ កម្មំ…បេ… យំ អមោហបកតំ កម្មំ អមោហជំ អមោហនិទានំ អមោហសមុទយំ, មោហេ វិគតេ ឯវំ តំ កម្មំ បហីនំ ហោតិ…បេ… អាយតិំ អនុប្បាទធម្មំ. ឥមានិ ខោ, ភិក្ខវេ, តីណិ និទានានិ កម្មានំ សមុទយាយា’’តិ.
‘‘លោភជំ ទោសជញ្ចេវ [ទោសជំ កម្មំ (ក.)], មោហជញ្ចាបវិទ្ទសុ;
យំ តេន បកតំ កម្មំ, អប្បំ វា យទិ វា ពហុំ;
ឥធេវ តំ វេទនិយំ, វត្ថុ អញ្ញំ ន វិជ្ជតិ.
‘‘តស្មា លោភញ្ច ទោសញ្ច, មោហជញ្ចាបិ វិទ្ទសុ;
វិជ្ជំ ឧប្បាទយំ ភិក្ខុ, សព្ពា ទុគ្គតិយោ ជហេ’’តិ. ចតុត្ថំ;