១០. អវកុជ្ជសុត្តំ

៣០. ‘‘តយោមេ, ភិក្ខវេ [បុ. ប. ១០៧-១០៨], បុគ្គលា សន្តោ សំវិជ្ជមានា លោកស្មិំ. កតមេ តយោ? អវកុជ្ជបញ្ញោ បុគ្គលោ, ឧច្ឆង្គបញ្ញោ បុគ្គលោ, បុថុបញ្ញោ បុគ្គលោ. កតមោ ច, ភិក្ខវេ, អវកុជ្ជបញ្ញោ បុគ្គលោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ អារាមំ គន្តា ហោតិ អភិក្ខណំ ភិក្ខូនំ សន្តិកេ ធម្មស្សវនាយ. តស្ស ភិក្ខូ ធម្មំ ទេសេន្តិ អាទិកល្យាណំ មជ្ឈេកល្យាណំ បរិយោសានកល្យាណំ សាត្ថំ សព្យញ្ជនំ, កេវលបរិបុណ្ណំ បរិសុទ្ធំ ព្រហ្មចរិយំ បកាសេន្តិ. សោ តស្មិំ អាសនេ និសិន្នោ តស្សា កថាយ នេវ អាទិំ មនសិ ករោតិ, ន មជ្ឈំ មនសិ ករោតិ, ន បរិយោសានំ មនសិ ករោតិ; វុដ្ឋិតោបិ តម្ហា អាសនា តស្សា កថាយ នេវ អាទិំ មនសិ ករោតិ, ន មជ្ឈំ មនសិ ករោតិ, ន បរិយោសានំ មនសិ ករោតិ. សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, កុម្ភោ និក្កុជ្ជោ [និក្កុជ្ជោ (សី. បី.)] តត្រ ឧទកំ អាសិត្តំ វិវដ្ដតិ, នោ សណ្ឋាតិ; ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, ឥធេកច្ចោ បុគ្គលោ អារាមំ គន្តា ហោតិ អភិក្ខណំ ភិក្ខូនំ សន្តិកេ ធម្មស្សវនាយ. តស្ស ភិក្ខូ ធម្មំ ទេសេន្តិ អាទិកល្យាណំ មជ្ឈេកល្យាណំ បរិយោសានកល្យាណំ សាត្ថំ សព្យញ្ជនំ, កេវលបរិបុណ្ណំ បរិសុទ្ធំ ព្រហ្មចរិយំ បកាសេន្តិ. សោ តស្មិំ អាសនេ និសិន្នោ តស្សា កថាយ នេវ អាទិំ មនសិ ករោតិ, ន មជ្ឈំ មនសិ ករោតិ, ន បរិយោសានំ មនសិ ករោតិ; វុដ្ឋិតោបិ តម្ហា អាសនា តស្សា កថាយ នេវាទិំ មនសិ ករោតិ, ន មជ្ឈំ មនសិ ករោតិ, ន បរិយោសានំ មនសិ ករោតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, អវកុជ្ជបញ្ញោ បុគ្គលោ.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, ឧច្ឆង្គបញ្ញោ បុគ្គលោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ អារាមំ គន្តា ហោតិ អភិក្ខណំ ភិក្ខូនំ សន្តិកេ ធម្មស្សវនាយ. តស្ស ភិក្ខូ ធម្មំ ទេសេន្តិ អាទិកល្យាណំ មជ្ឈេកល្យាណំ បរិយោសានកល្យាណំ សាត្ថំ សព្យញ្ជនំ, កេវលបរិបុណ្ណំ បរិសុទ្ធំ ព្រហ្មចរិយំ បកាសេន្តិ. សោ តស្មិំ អាសនេ និសិន្នោ តស្សា កថាយ អាទិម្បិ មនសិ ករោតិ, មជ្ឈម្បិ មនសិ ករោតិ, បរិយោសានម្បិ មនសិ ករោតិ; វុដ្ឋិតោ ច ខោ តម្ហា អាសនា តស្សា កថាយ នេវាទិំ មនសិ ករោតិ, ន មជ្ឈំ មនសិ ករោតិ, ន បរិយោសានំ មនសិ ករោតិ. សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, បុរិសស្ស ឧច្ឆង្គេ នានាខជ្ជកានិ អាកិណ្ណានិ – តិលា តណ្ឌុលា មោទកា ពទរា. សោ តម្ហា អាសនា វុដ្ឋហន្តោ សតិសម្មោសា បកិរេយ្យ. ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, ឥធេកច្ចោ បុគ្គលោ អារាមំ គន្តា ហោតិ អភិក្ខណំ ភិក្ខូនំ សន្តិកេ ធម្មស្សវនាយ. តស្ស ភិក្ខូ ធម្មំ ទេសេន្តិ អាទិកល្យាណំ មជ្ឈេកល្យាណំ បរិយោសានកល្យាណំ សាត្ថំ សព្យញ្ជនំ, កេវលបរិបុណ្ណំ បរិសុទ្ធំ ព្រហ្មចរិយំ បកាសេន្តិ. សោ តស្មិំ អាសនេ និសិន្នោ តស្សា កថាយ អាទិម្បិ មនសិ ករោតិ, មជ្ឈម្បិ មនសិ ករោតិ, បរិយោសានម្បិ មនសិ ករោតិ; វុដ្ឋិតោ ច ខោ តម្ហា អាសនា តស្សា កថាយ នេវ អាទិំ មនសិ ករោតិ, ន មជ្ឈំ មនសិ ករោតិ, ន បរិយោសានំ មនសិ ករោតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, ឧច្ឆង្គបញ្ញោ បុគ្គលោ.

‘‘កតមោ ច, ភិក្ខវេ, បុថុបញ្ញោ បុគ្គលោ? ឥធ, ភិក្ខវេ, ឯកច្ចោ បុគ្គលោ អារាមំ គន្តា ហោតិ អភិក្ខណំ ភិក្ខូនំ សន្តិកេ ធម្មស្សវនាយ. តស្ស ភិក្ខូ ធម្មំ ទេសេន្តិ អាទិកល្យាណំ មជ្ឈេកល្យាណំ បរិយោសានកល្យាណំ សាត្ថំ សព្យញ្ជនំ, កេវលបរិបុណ្ណំ បរិសុទ្ធំ ព្រហ្មចរិយំ បកាសេន្តិ. សោ តស្មិំ អាសនេ និសិន្នោ តស្សា កថាយ អាទិម្បិ មនសិ ករោតិ, មជ្ឈម្បិ មនសិ ករោតិ, បរិយោសានម្បិ មនសិ ករោតិ; វុដ្ឋិតោបិ តម្ហា អាសនា តស្សា កថាយ អាទិម្បិ មនសិ ករោតិ, មជ្ឈម្បិ មនសិ ករោតិ, បរិយោសានម្បិ មនសិ ករោតិ. សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, កុម្ភោ ឧក្កុជ្ជោ តត្រ ឧទកំ អាសិត្តំ សណ្ឋាតិ នោ វិវដ្ដតិ; ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, ឥធេកច្ចោ បុគ្គលោ អារាមំ គន្តា ហោតិ អភិក្ខណំ ភិក្ខូនំ សន្តិកេ ធម្មស្សវនាយ. តស្ស ភិក្ខូ ធម្មំ ទេសេន្តិ អាទិកល្យាណំ មជ្ឈេកល្យាណំ បរិយោសានកល្យាណំ សាត្ថំ សព្យញ្ជនំ, កេវលបរិបុណ្ណំ បរិសុទ្ធំ ព្រហ្មចរិយំ បកាសេន្តិ. សោ តស្មិំ អាសនេ និសិន្នោ តស្សា កថាយ អាទិម្បិ មនសិ ករោតិ, មជ្ឈម្បិ មនសិ ករោតិ, បរិយោសានម្បិ មនសិ ករោតិ; វុដ្ឋិតោបិ តម្ហា អាសនា តស្សា កថាយ អាទិម្បិ មនសិ ករោតិ, មជ្ឈម្បិ មនសិ ករោតិ, បរិយោសានម្បិ មនសិ ករោតិ. អយំ វុច្ចតិ, ភិក្ខវេ, បុថុបញ្ញោ បុគ្គលោ. ‘ឥមេ ខោ, ភិក្ខវេ, តយោ បុគ្គលា សន្តោ សំវិជ្ជមានា លោកស្មិ’’’ន្តិ.

‘‘អវកុជ្ជបញ្ញោ បុរិសោ, ទុម្មេធោ អវិចក្ខណោ;

អភិក្ខណម្បិ ចេ ហោតិ, គន្តា ភិក្ខូន សន្តិកេ.

‘‘អាទិំ កថាយ មជ្ឈញ្ច, បរិយោសានញ្ច តាទិសោ;

ឧគ្គហេតុំ ន សក្កោតិ, បញ្ញា ហិស្ស ន វិជ្ជតិ.

‘‘ឧច្ឆង្គបញ្ញោ បុរិសោ, សេយ្យោ ឯតេន វុច្ចតិ;

អភិក្ខណម្បិ ចេ ហោតិ, គន្តា ភិក្ខូន សន្តិកេ.

‘‘អាទិំ កថាយ មជ្ឈញ្ច, បរិយោសានញ្ច តាទិសោ;

និសិន្នោ អាសនេ តស្មិំ, ឧគ្គហេត្វាន ព្យញ្ជនំ;

វុដ្ឋិតោ នប្បជានាតិ, គហិតំ ហិស្ស [គហិតម្បិស្ស (ក.)] មុស្សតិ.

‘‘បុថុបញ្ញោ ច បុរិសោ, សេយ្យោ ឯតេហិ [ឯតេន (ក.)] វុច្ចតិ;

អភិក្ខណម្បិ ចេ ហោតិ, គន្តា ភិក្ខូន សន្តិកេ.

‘‘អាទិំ កថាយ មជ្ឈញ្ច, បរិយោសានញ្ច តាទិសោ;

និសិន្នោ អាសនេ តស្មិំ, ឧគ្គហេត្វាន ព្យញ្ជនំ.

‘‘ធារេតិ សេដ្ឋសង្កប្បោ, អព្យគ្គមានសោ នរោ;

ធម្មានុធម្មប្បដិបន្នោ, ទុក្ខស្សន្តករោ សិយា’’តិ. ទសមំ;

បុគ្គលវគ្គោ តតិយោ.