៤. ចតុត្ថវគ្គោ

៣២២. ‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, អប្បមត្តកំ ឥមស្មិំ ជម្ពុទីបេ អារាមរាមណេយ្យកំ វនរាមណេយ្យកំ ភូមិរាមណេយ្យកំ បោក្ខរណិរាមណេយ្យកំ; អថ ខោ ឯតទេវ ពហុតរំ យទិទំ ឧក្កូលវិកូលំ នទីវិទុគ្គំ ខាណុកណ្ដកដ្ឋានំ [ខាណុកណ្ឌកធានំ (សី. បី.)] បព្ពតវិសមំ; ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ ថលជា, អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ ឱទកា’’.

៣២៣. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ មនុស្សេសុ បច្ចាជាយន្តិ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ អញ្ញត្រ មនុស្សេហិ បច្ចាជាយន្តិ.

… ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ មជ្ឈិមេសុ ជនបទេសុ បច្ចាជាយន្តិ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ បច្ចន្តិមេសុ ជនបទេសុ បច្ចាជាយន្តិ អវិញ្ញាតារេសុ មិលក្ខេសុ [មិលក្ខូសុ (ក.)].

៣២៤. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ បញ្ញវន្តោ អជឡា អនេឡមូគា បដិពលា សុភាសិតទុព្ភាសិតស្ស អត្ថមញ្ញាតុំ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ ទុប្បញ្ញា ជឡា ឯឡមូគា ន បដិពលា សុភាសិតទុព្ភាសិតស្ស អត្ថមញ្ញាតុំ.

៣២៥. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ អរិយេន បញ្ញាចក្ខុនា សមន្នាគតា; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ អវិជ្ជាគតា សម្មូឡ្ហា.

៣២៦. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ លភន្តិ តថាគតំ ទស្សនាយ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ ន លភន្តិ តថាគតំ ទស្សនាយ.

៣២៧. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ លភន្តិ តថាគតប្បវេទិតំ ធម្មវិនយំ សវនាយ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ ន លភន្តិ តថាគតប្បវេទិតំ ធម្មវិនយំ សវនាយ.

៣២៨. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ សុត្វា ធម្មំ ធារេន្តិ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ សុត្វា ធម្មំ ន ធារេន្តិ.

៣២៩. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ ធាតានំ [ធតានំ (សី. ស្យា. កំ. បី.)] ធម្មានំ អត្ថំ ឧបបរិក្ខន្តិ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ ធាតានំ ធម្មានំ អត្ថំ ន ឧបបរិក្ខន្តិ.

៣៣០. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ អត្ថមញ្ញាយ ធម្មមញ្ញាយ ធម្មានុធម្មំ បដិបជ្ជន្តិ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ អត្ថមញ្ញាយ ធម្មមញ្ញាយ ធម្មានុធម្មំ ន បដិបជ្ជន្តិ.

៣៣១. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ សំវេជនិយេសុ ឋានេសុ សំវិជ្ជន្តិ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ សំវេជនិយេសុ ឋានេសុ ន សំវិជ្ជន្តិ.

៣៣២. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ សំវិគ្គា យោនិសោ បទហន្តិ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ សំវិគ្គា យោនិសោ ន បទហន្តិ.

៣៣៣. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ វវស្សគ្គារម្មណំ ករិត្វា លភន្តិ សមាធិំ [ចិត្តស្ស សមាធិំ (សី.)] លភន្តិ ចិត្តស្សេកគ្គតំ [ចិត្តស្សេកគ្គំ (សី.)]; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ វវស្សគ្គារម្មណំ ករិត្វា ន លភន្តិ សមាធិំ ន លភន្តិ ចិត្តស្សេកគ្គតំ.

៣៣៤. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ អន្នគ្គរសគ្គានំ លាភិនោ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ អន្នគ្គរសគ្គានំ ន លាភិនោ, ឧញ្ឆេន កបាលាភតេន យាបេន្តិ.

៣៣៥. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ អត្ថរសស្ស ធម្មរសស្ស វិមុត្តិរសស្ស លាភិនោ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ អត្ថរសស្ស ធម្មរសស្ស វិមុត្តិរសស្ស ន លាភិនោ. តស្មាតិហ, ភិក្ខវេ, ឯវំ សិក្ខិតព្ពំ – អត្ថរសស្ស ធម្មរសស្ស វិមុត្តិរសស្ស លាភិនោ ភវិស្សាមាតិ. ឯវញ្ហិ វោ, ភិក្ខវេ, សិក្ខិតព្ពន្តិ.

៣៣៦-៣៣៨. ‘‘សេយ្យថាបិ, ភិក្ខវេ, អប្បមត្តកំ ឥមស្មិំ ជម្ពុទីបេ អារាមរាមណេយ្យកំ វនរាមណេយ្យកំ ភូមិរាមណេយ្យកំ បោក្ខរណិរាមណេយ្យកំ; អថ ខោ ឯតទេវ ពហុតរំ យទិទំ ឧក្កូលវិកូលំ នទីវិទុគ្គំ ខាណុកណ្ដកដ្ឋានំ បព្ពតវិសមំ. ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ មនុស្សា ចុតា មនុស្សេសុ បច្ចាជាយន្តិ, អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ មនុស្សា ចុតា និរយេ បច្ចាជាយន្តិ…បេ… តិរច្ឆានយោនិយា បច្ចាជាយន្តិ…បេ… បេត្តិវិសយេ បច្ចាជាយន្តិ’’.

៣៣៩-៣៤១. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ មនុស្សា ចុតា ទេវេសុ បច្ចាជាយន្តិ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ មនុស្សា ចុតា និរយេ បច្ចាជាយន្តិ… តិរច្ឆានយោនិយា បច្ចាជាយន្តិ… បេត្តិវិសយេ បច្ចាជាយន្តិ.

៣៤២-៣៤៤. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ ទេវា ចុតា ទេវេសុ បច្ចាជាយន្តិ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ ទេវា ចុតា និរយេ បច្ចាជាយន្តិ… តិរច្ឆានយោនិយា បច្ចាជាយន្តិ… បេត្តិវិសយេ បច្ចាជាយន្តិ.

៣៤៥-៣៤៧. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ ទេវា ចុតា មនុស្សេសុ បច្ចាជាយន្តិ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ ទេវា ចុតា និរយេ បច្ចាជាយន្តិ… តិរច្ឆានយោនិយា បច្ចាជាយន្តិ… បេត្តិវិសយេ បច្ចាជាយន្តិ.

៣៤៨-៣៥០. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ និរយា ចុតា មនុស្សេសុ បច្ចាជាយន្តិ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ និរយា ចុតា និរយេ បច្ចាជាយន្តិ… តិរច្ឆានយោនិយា បច្ចាជាយន្តិ… បេត្តិវិសយេ បច្ចាជាយន្តិ.

៣៥១-៣៥៣. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ និរយា ចុតា ទេវេសុ បច្ចាជាយន្តិ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ និរយា ចុតា និរយេ បច្ចាជាយន្តិ… តិរច្ឆានយោនិយា បច្ចាជាយន្តិ… បេត្តិវិសយេ បច្ចាជាយន្តិ.

៣៥៤-៣៥៦. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ តិរច្ឆានយោនិយា ចុតា មនុស្សេសុ បច្ចាជាយន្តិ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ តិរច្ឆានយោនិយា ចុតា និរយេ បច្ចាជាយន្តិ… តិរច្ឆានយោនិយា បច្ចាជាយន្តិ… បេត្តិវិសយេ បច្ចាជាយន្តិ.

៣៥៧-៣៥៩. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ តិរច្ឆានយោនិយា ចុតា ទេវេសុ បច្ចាជាយន្តិ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ តិរច្ឆានយោនិយា ចុតា និរយេ បច្ចាជាយន្តិ… តិរច្ឆានយោនិយា បច្ចាជាយន្តិ… បេត្តិវិសយេ បច្ចាជាយន្តិ.

៣៦០-៣៦២. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ បេត្តិវិសយា ចុតា មនុស្សេសុ បច្ចាជាយន្តិ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ បេត្តិវិសយា ចុតា និរយេ បច្ចាជាយន្តិ… តិរច្ឆានយោនិយា បច្ចាជាយន្តិ… បេត្តិវិសយេ បច្ចាជាយន្តិ.

៣៦៣-៣៦៥. … ឯវមេវំ ខោ, ភិក្ខវេ, អប្បកា តេ សត្តា យេ បេត្តិវិសយា ចុតា ទេវេសុ បច្ចាជាយន្តិ; អថ ខោ ឯតេវ សត្តា ពហុតរា យេ បេត្តិវិសយា ចុតា និរយេ បច្ចាជាយន្តិ… តិរច្ឆានយោនិយា បច្ចាជាយន្តិ… បេត្តិវិសយេ បច្ចាជាយន្តិ.

វគ្គោ ចតុត្ថោ.

ជម្ពុទីបបេយ្យាលោ និដ្ឋិតោ.

ឯកធម្មបាឡិ សោឡសមោ.