੩. ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੨੮੩. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਦਾਯੀ ਅਰਞ੍ਞੇ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਵਿਹਾਰੋ ਅਭਿਰੂਪੋ ਹੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨੀਯੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਆਰਾਮਂ ਆਗਮਂਸੁ ਵਿਹਾਰਪੇਕ੍ਖਿਕਾਯੋ. ਅਥ ਖੋ ਤਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਉਦਾਯੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਦਾਯਿਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਇਚ੍ਛਾਮ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਂ ਪੇਕ੍ਖਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਦਾਯੀ ਤਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਵਿਹਾਰਂ ਪੇਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਾਸਂ ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਂ ਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਂ ਆਦਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ ਅਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ ਯਾਚਤਿਪਿ ਆਯਾਚਤਿਪਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿਪਿ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਤਿਪਿ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿਪਿ ਅਨੁਸਾਸਤਿਪਿ ਅਕ੍ਕੋਸਤਿਪਿ. ਯਾ ਤਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਛਿਨ੍ਨਿਕਾ ਧੁਤ੍ਤਿਕਾ ਅਹਿਰਿਕਾਯੋ ਤਾ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਉਦਾਯਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਹਸਨ੍ਤਿਪਿ ਉਲ੍ਲਪਨ੍ਤਿਪਿ ਉਜ੍ਜਗ੍ਘਨ੍ਤਿਪਿ ਉਪ੍ਪਣ੍ਡੇਨ੍ਤਿਪਿ. ਯਾ ਪਨ ਤਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਹਿਰਿਮਨਾ ਤਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਜ੍ਝਾਪੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਇਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਨਪ੍ਪਤਿਰੂਪਂ. ਸਾਮਿਕੇਨਪਿ ਮਯਂ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾ ਨ ਇਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਮ, ਕਿਂ ਪਨਾਯ੍ਯੇਨ ਉਦਾਯਿਨਾ’’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਦਾਯੀ ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਹਿ ਵਾਚਾਹਿ ਓਭਾਸਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਦਾਯਿਂ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਦਾਯਿਂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਉਦਾਯਿ, ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਹਿ ਵਾਚਾਹਿ ਓਭਾਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ – ‘‘ਅਨਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਨਨੁਲੋਮਿਕਂ ਅਪ੍ਪਤਿਰੂਪਂ ਅਸ੍ਸਾਮਣਕਂ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ਅਕਰਣੀਯਂ. ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਹਿ ਵਾਚਾਹਿ ਓਭਾਸਿਸ੍ਸਸਿ! ਨਨੁ ਮਯਾ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਰਾਗਾਯ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ ਨੋ ਸਰਾਗਾਯ…ਪੇ… ਕਾਮਪਰਿਲ਼ਾਹਾਨਂ ਵੂਪਸਮੋ ਅਕ੍ਖਾਤੋ. ਨੇਤਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯਾਥ –

੨੮੪. ‘‘ਯੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਓਤਿਣ੍ਣੋ ਵਿਪਰਿਣਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਮਾਤੁਗਾਮਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਹਿ ਵਾਚਾਹਿ ਓਭਾਸੇਯ੍ਯ ਯਥਾ ਤਂ ਯੁਵਾ ਯੁਵਤਿਂ ਮੇਥੁਨੁਪਸਂਹਿਤਾਹਿ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋ’’ਤਿ.

੨੮੫. ਯੋ ਪਨਾਤਿ ਯੋ ਯਾਦਿਸੋ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ.

ਓਤਿਣ੍ਣੋ ਨਾਮ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਅਪੇਕ੍ਖਵਾ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋ.

ਵਿਪਰਿਣਤਨ੍ਤਿ ਰਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ, ਦੁਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ ਮੂਲ਼੍ਹਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ. ਅਪਿਚ, ਰਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਨ੍ਤਿ.

ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਨਾਮ ਮਨੁਸ੍ਸਿਤ੍ਥੀ, ਨ ਯਕ੍ਖੀ, ਨ ਪੇਤੀ, ਨ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਾ. ਵਿਞ੍ਞੂ ਪਟਿਬਲਾ ਸੁਭਾਸਿਤਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਂ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਂ ਆਜਾਨਿਤੁਂ.

ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਨਾਮ ਵਾਚਾ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਵਾਚਾ.

ਓਭਾਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਜ੍ਝਾਚਾਰੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਯਥਾ ਤਂ ਯੁਵਾ ਯੁਵਤਿਨ੍ਤਿ ਦਹਰੋ ਦਹਰਿਂ, ਤਰੁਣੋ ਤਰੁਣਿਂ, ਕਾਮਭੋਗੀ ਕਾਮਭੋਗਿਨਿਂ.

ਮੇਥੁਨੁਪਸਂਹਿਤਾਹੀਤਿ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਹਿ.

ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋਤਿ …ਪੇ… ਤੇਨਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੋਤਿ.

ਦ੍ਵੇ ਮਗ੍ਗੇ ਆਦਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ, ਅਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ, ਯਾਚਤਿਪਿ, ਆਯਾਚਤਿਪਿ, ਪੁਚ੍ਛਤਿਪਿ, ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਤਿਪਿ, ਆਚਿਕ੍ਖਤਿਪਿ, ਅਨੁਸਾਸਤਿਪਿ, ਅਕ੍ਕੋਸਤਿਪਿ.

ਵਣ੍ਣਂ ਭਣਤਿ ਨਾਮ ਦ੍ਵੇ ਮਗ੍ਗੇ ਥੋਮੇਤਿ ਵਣ੍ਣੇਤਿ ਪਸਂਸਤਿ.

ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਣਤਿ ਨਾਮ ਦ੍ਵੇ ਮਗ੍ਗੇ ਖੁਂਸੇਤਿ ਵਮ੍ਭੇਤਿ ਗਰਹਤਿ.

ਯਾਚਤਿ ਨਾਮ ਦੇਹਿ ਮੇ, ਅਰਹਸਿ ਮੇ ਦਾਤੁਨ੍ਤਿ.

ਆਯਾਚਤਿ ਨਾਮ ਕਦਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਪਸੀਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਦਾ ਤੇ ਪਿਤਾ ਪਸੀਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਦਾ ਤੇ ਦੇਵਤਾਯੋ ਪਸੀਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਕਦਾ [ਕਦਾ ਤੇ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸੁਖਣੋ ਸੁਲਯੋ ਸੁਮੁਹੁਤ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਦਾ ਤੇ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ.

ਪੁਚ੍ਛਤਿ ਨਾਮ ਕਥਂ ਤ੍ਵਂ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਦੇਸਿ, ਕਥਂ ਜਾਰਸ੍ਸ ਦੇਸੀਤਿ?

ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਤਿ ਨਾਮ ਏਵਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਦੇਸਿ, ਏਵਂ ਜਾਰਸ੍ਸ ਦੇਸੀਤਿ.

ਆਚਿਕ੍ਖਤਿ ਨਾਮ ਪੁਟ੍ਠੋ ਭਣਤਿ – ‘‘ਏਵਂ ਦੇਹਿ. ਏਵਂ ਦੇਨ੍ਤਾ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਪਿਯਾ ਭਵਿਸ੍ਸਸਿ ਮਨਾਪਾ ਚਾ’’ਤਿ.

ਅਨੁਸਾਸਤਿ ਨਾਮ ਅਪੁਟ੍ਠੋ ਭਣਤਿ – ‘‘ਏਵਂ ਦੇਹਿ. ਏਵਂ ਦੇਨ੍ਤਾ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਪਿਯਾ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਮਨਾਪਾ ਚਾ’’ਤਿ.

ਅਕ੍ਕੋਸਤਿ ਨਾਮ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਸਿ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤਾਸਿ, ਅਲੋਹਿਤਾਸਿ, ਧੁਵਲੋਹਿਤਾਸਿ, ਧੁਵਚੋਲ਼ਾਸਿ, ਪਗ੍ਘਰਨ੍ਤੀਸਿ, ਸਿਖਰਣੀਸਿ, ਇਤ੍ਥਿਪਣ੍ਡਕਾਸਿ, ਵੇਪੁਰਿਸਿਕਾਸਿ, ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਾਸਿ, ਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਸੀਤਿ.

੨੮੬. ਇਤ੍ਥੀ ਚ ਹੋਤਿ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਚ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਨਂ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਂ ਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਂ ਆਦਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ ਅਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ ਯਾਚਤਿਪਿ ਆਯਾਚਤਿਪਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿਪਿ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਤਿਪਿ ਆਚਿਕ੍ਖਤਿਪਿ ਅਨੁਸਾਸਤਿਪਿ ਅਕ੍ਕੋਸਤਿਪਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸ…ਪੇ….

ਦ੍ਵੇ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਚ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਂ ਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਂ ਆਦਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ ਅਵਣ੍ਣਂਪਿ ਭਣਤਿ…ਪੇ… ਅਕ੍ਕੋਸਤਿਪਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਾਨਂ…ਪੇ….

ਇਤ੍ਥੀ ਚ ਪਣ੍ਡਕੋ ਚ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਚ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਨਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਂ ਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਂ ਆਦਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ ਅਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ…ਪੇ… ਅਕ੍ਕੋਸਤਿਪਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸੇਨ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ…ਪੇ….

ਇਤ੍ਥੀ ਚ ਹੋਤਿ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਚ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਨਂ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਂ ਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਧਕ੍ਖਕਂ ਉਬ੍ਭਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਂ ਆਦਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ ਅਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ…ਪੇ… ਅਕ੍ਕੋਸਤਿਪਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਸ੍ਸ…ਪੇ….

ਦ੍ਵੇ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਚ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਂ ਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਧਕ੍ਖਕਂ ਉਬ੍ਭਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਂ ਆਦਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ ਅਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ…ਪੇ… ਅਕ੍ਕੋਸਤਿਪਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਾਨਂ…ਪੇ….

ਇਤ੍ਥੀ ਚ ਪਣ੍ਡਕੋ ਚ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਚ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਨਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਵਚ੍ਚਮਗ੍ਗਂ ਪਸ੍ਸਾਵਮਗ੍ਗਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਧਕ੍ਖਕਂ ਉਬ੍ਭਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਂ ਆਦਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ ਅਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ…ਪੇ… ਅਕ੍ਕੋਸਤਿਪਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯੇਨ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ…ਪੇ….

ਇਤ੍ਥੀ ਚ ਹੋਤਿ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਚ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਨਂ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਉਬ੍ਭਕ੍ਖਕਂ ਅਧੋਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਂ ਆਦਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ ਅਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ…ਪੇ… ਅਕ੍ਕੋਸਤਿਪਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ…ਪੇ….

ਦ੍ਵੇ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਚ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਉਬ੍ਭਕ੍ਖਕਂ ਅਧੋਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਂ ਆਦਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ ਅਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ…ਪੇ… ਅਕ੍ਕੋਸਤਿਪਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ…ਪੇ….

ਇਤ੍ਥੀ ਚ ਪਣ੍ਡਕੋ ਚ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਚ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਨਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਉਬ੍ਭਕ੍ਖਕਂ ਅਧੋਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲਂ ਆਦਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ ਅਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ…ਪੇ… ਅਕ੍ਕੋਸਤਿਪਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ…ਪੇ….

ਇਤ੍ਥੀ ਚ ਹੋਤਿ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਚ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਨਂ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਆਦਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ ਅਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ…ਪੇ… ਅਕ੍ਕੋਸਤਿਪਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ…ਪੇ….

ਦ੍ਵੇ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਚ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਇਤ੍ਥੀਨਂ ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਆਦਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ ਅਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ…ਪੇ… ਅਕ੍ਕੋਸਤਿਪਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ…ਪੇ….

ਇਤ੍ਥੀ ਚ ਪਣ੍ਡਕੋ ਚ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਇਤ੍ਥਿਸਞ੍ਞੀ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਚ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਨਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਆਦਿਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ ਅਵਣ੍ਣਮ੍ਪਿ ਭਣਤਿ…ਪੇ… ਅਕ੍ਕੋਸਤਿਪਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ…ਪੇ….

੨੮੭. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਸ੍ਸ, ਧਮ੍ਮਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਸ੍ਸ, ਅਨੁਸਾਸਨਿਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰਸ੍ਸ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਸ੍ਸ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸਾਤਿ.

ਵਿਨੀਤਵਤ੍ਥੁਉਦ੍ਦਾਨਗਾਥਾ

ਲੋਹਿਤਂ ਕਕ੍ਕਸਾਕਿਣ੍ਣਂ, ਖਰਂ ਦੀਘਞ੍ਚ ਵਾਪਿਤਂ;

ਕਚ੍ਚਿ ਸਂਸੀਦਤਿ ਮਗ੍ਗੋ, ਸਦ੍ਧਾ ਦਾਨੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾਤਿ.

ਵਿਨੀਤਵਤ੍ਥੁ

੨੮੮. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਇਤ੍ਥੀ ਨਵਰਤ੍ਤਂ ਕਮ੍ਬਲਂ ਪਾਰੁਤਾ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਲੋਹਿਤਂ ਖੋ ਤੇ, ਭਗਿਨੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਨ ਪਟਿਵਿਜਾਨਿ. ‘‘ਆਮਾਯ੍ਯ, ਨਵਰਤ੍ਤੋ ਕਮ੍ਬਲੋ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਅਹੋਸਿ ‘‘ਭਗਵਤਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਕਚ੍ਚਿ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿ? ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸ; ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਇਤ੍ਥੀ ਖਰਕਮ੍ਬਲਂ ਪਾਰੁਤਾ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਕ੍ਕਸਲੋਮਂ ਖੋ ਤੇ, ਭਗਿਨੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਨ ਪਟਿਵਿਜਾਨਿ. ‘‘ਆਮਾਯ੍ਯ, ਖਰਕਮ੍ਬਲਕੋ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਅਹੋਸਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸ; ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਇਤ੍ਥੀ ਨਵਾਵੁਤਂ ਕਮ੍ਬਲਂ ਪਾਰੁਤਾ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਆਕਿਣ੍ਣਲੋਮਂ ਖੋ ਤੇ, ਭਗਿਨੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਨ ਪਟਿਵਿਜਾਨਿ. ‘‘ਆਮਾਯ੍ਯ, ਨਵਾਵੁਤੋ ਕਮ੍ਬਲੋ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਅਹੋਸਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸ; ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਇਤ੍ਥੀ ਖਰਕਮ੍ਬਲਂ ਪਾਰੁਤਾ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਖਰਲੋਮਂ ਖੋ ਤੇ, ਭਗਿਨੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਨ ਪਟਿਵਿਜਾਨਿ. ‘‘ਆਮਾਯ੍ਯ, ਖਰਕਮ੍ਬਲਕੋ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਅਹੋਸਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸ; ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਇਤ੍ਥੀ ਪਾਵਾਰਂ [ਦੀਘਪਾਵਾਰਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਪਾਰੁਤਾ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਦੀਘਲੋਮਂ ਖੋ ਤੇ, ਭਗਿਨੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਨ ਪਟਿਵਿਜਾਨਿ. ‘‘ਆਮਾਯ੍ਯ, ਪਾਵਾਰੋ’’ [ਦੀਘਪਾਵਾਰੋ (ਸ੍ਯਾ.)] ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਅਹੋਸਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸ; ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

੨੮੯. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਇਤ੍ਥੀ ਖੇਤ੍ਤਂ ਵਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਵਾਪਿਤਂ ਖੋ ਤੇ, ਭਗਿਨੀ’’ਤਿ? ਸਾ ਨ ਪਟਿਵਿਜਾਨਿ. ‘‘ਆਮਾਯ੍ਯ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਪਟਿਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਅਹੋਸਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸ; ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਂ ਪਟਿਪਥੇ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਤਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਚ੍ਚਿ, ਭਗਿਨਿ, ਮਗ੍ਗੋ ਸਂਸੀਦਤੀ’’ਤਿ? ਸਾ ਨ ਪਟਿਵਿਜਾਨਿ. ‘‘ਆਮ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਅਹੋਸਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸ; ਆਪਤ੍ਤਿ ਥੁਲ੍ਲਚ੍ਚਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਦ੍ਧਾਸਿ ਤ੍ਵਂ, ਭਗਿਨਿ. ਅਪਿਚ, ਯਂ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸ ਦੇਸਿ ਤਂ ਨਾਮ੍ਹਾਕਂ ਦੇਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਅਹੋਸਿ…ਪੇ… ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਆਪਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਦ੍ਧਾਸਿ ਤ੍ਵਂ, ਭਗਿਨਿ. ਅਪਿਚ, ਯਂ ਅਗ੍ਗਦਾਨਂ ਤਂ ਨਾਮ੍ਹਾਕਂ ਦੇਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਗ੍ਗਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਅਹੋਸਿ…ਪੇ… ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਆਪਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਇਤ੍ਥੀ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਾਰਤ੍ਤੋ ਤਂ ਇਤ੍ਥਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਤਿਟ੍ਠ, ਭਗਿਨਿ, ਅਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ…ਪੇ… ਨਿਸੀਦ, ਭਗਿਨਿ, ਅਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ…ਪੇ… ਨਿਪਜ੍ਜ, ਭਗਿਨਿ, ਅਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸਾ ਨ ਪਟਿਵਿਜਾਨਿ. ਤਸ੍ਸ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਅਹੋਸਿ…ਪੇ… ‘‘ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਸ੍ਸ; ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਵਾਚਾਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤਤਿਯਂ.