੮. ਕੁਮਾਰੀਭੂਤਵਗ੍ਗੋ
੧. ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੧੧੯. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਤਾ ਅਕ੍ਖਮਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸੀਤਸ੍ਸ ਉਣ੍ਹਸ੍ਸ ਜਿਘਚ੍ਛਾਯ ਪਿਪਾਸਾਯ ਡਂਸਮਕਸਵਾਤਾਤਪਸਰੀਸਪਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਨਂ ਦੁਰੁਤ੍ਤਾਨਂ ਦੁਰਾਗਤਾਨਂ ਵਚਨਪਥਾਨਂ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਸਾਰੀਰਿਕਾਨਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਦੁਕ੍ਖਾਨਂ ਤਿਬ੍ਬਾਨਂ ਖਰਾਨਂ ਕਟੁਕਾਨਂ ਅਸਾਤਾਨਂ ਅਮਨਾਪਾਨਂ ਪਾਣਹਰਾਨਂ ਅਨਧਿਵਾਸਕਜਾਤਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾ ਅਕ੍ਖਮਾ ਹੋਤਿ ਸੀਤਸ੍ਸ ਉਣ੍ਹਸ੍ਸ…ਪੇ… ਪਾਣਹਰਾਨਂ ਅਨਧਿਵਾਸਕਜਾਤਿਕਾ ਹੋਤਿ. ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾ ਖਮਾ ਹੋਤਿ ਸੀਤਸ੍ਸ ਉਣ੍ਹਸ੍ਸ…ਪੇ… ਪਾਣਹਰਾਨਂ ਅਧਿਵਾਸਕਜਾਤਿਕਾ ਹੋਤਿ. ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –
੧੧੨੦. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੧੨੧. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.
ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾ. ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾ ਨਾਮ ਸਾਮਣੇਰੀ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ.
‘‘ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਣਂ ਵਾ ਆਚਰਿਨਿਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਸੀਮਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹਿ ਦੁਕ੍ਕਟਾ. ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਗਣਸ੍ਸ ਚ ਆਚਰਿਨਿਯਾ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੧੧੨੨. ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਯ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਞ੍ਞਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਯ ਵੇਮਤਿਕਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਞ੍ਞਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਯ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਯ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਞ੍ਞਾ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.
੧੧੨੩. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਊਨਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਞ੍ਞਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਞ੍ਞਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.
ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.
੨. ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੧੨੪. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਂ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਤਾ ਬਾਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਾ; ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਵਾ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ਵਾ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਂ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਂ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਂ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਸ੍ਸਾਯ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾਯ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਦਾਤੁਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਦਾਤਬ੍ਬਾ. ਤਾਯ ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਸ੍ਸਾਯ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾਯ ਸਙ੍ਘਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ਅਹਂ, ਅਯ੍ਯੇ, ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਅਯ੍ਯਾਯ ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਸ੍ਸਾ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾ ਸਙ੍ਘਂ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਯਾਚਾਮੀ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬਾ. ਬ੍ਯਤ੍ਤਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਪਟਿਬਲਾਯ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –
੧੧੨੫. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਅਯ੍ਯਾਯ ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਸ੍ਸਾ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾ ਸਙ੍ਘਂ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਯਾਚਤਿ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਸ੍ਸਾਯ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾਯ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਦਦੇਯ੍ਯ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.
‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਅਯ੍ਯਾਯ ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਸ੍ਸਾ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾ ਸਙ੍ਘਂ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਯਾਚਤਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਸ੍ਸਾਯ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾਯ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਦੇਤਿ. ਯਸ੍ਸਾ ਅਯ੍ਯਾਯ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਸ੍ਸਾਯ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾਯ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ ਦਾਨਂ, ਸਾ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸਾ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸਾ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.
‘‘ਦਿਨ੍ਨਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਸ੍ਸਾਯ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾਯ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਾਸਮ੍ਮੁਤਿ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.
ਸਾ ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਸ੍ਸਾ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾ ਏਵਂ ਵਦੇਹੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ – ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵੇਰਮਣਿਂ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਮਾਦਾਨਂ ਸਮਾਦਿਯਾਮਿ…ਪੇ… ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਾ ਵੇਰਮਣਿਂ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਸਮਾਦਾਨਂ ਸਮਾਦਿਯਾਮੀ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਦੁਬ੍ਭਰਤਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –
੧੧੨੬. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਂ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੧੨੭. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.
ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾ. ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾ ਨਾਮ ਸਾਮਣੇਰੀ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨੀਤਿ ਦ੍ਵੇ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਿ. ਅਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾ ਨਾਮ ਸਿਕ੍ਖਾ ਵਾ ਨ ਦਿਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ, ਦਿਨ੍ਨਾ ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਾ ਕੁਪਿਤਾ. ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ.
‘‘ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਣਂ ਵਾ ਆਚਰਿਨਿਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਸੀਮਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹਿ ਦੁਕ੍ਕਟਾ. ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਗਣਸ੍ਸ ਚ ਆਚਰਿਨਿਯਾ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੧੧੨੮. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੧੧੨੯. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਂ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.
ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.
੩. ਤਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੧੩੦. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਂ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਅਸਮ੍ਮਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਏਥ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ, ਇਮਂ ਜਾਨਾਥ, ਇਮਂ ਦੇਥ, ਇਮਂ ਆਹਰਥ, ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਇਮਂ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ. ਤਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਨ ਮਯਂ, ਅਯ੍ਯੇ, ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ; ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਮਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਂ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਅਸਮ੍ਮਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਂ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਅਸਮ੍ਮਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਂ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਅਸਮ੍ਮਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਯ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾਯ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾਯ ਵੁਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਦਾਤੁਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਾਤਬ੍ਬਾ. ਤਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਯ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾਯ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾਯ ਸਙ੍ਘਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ਅਹਂ, ਅਯ੍ਯੇ, ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਅਯ੍ਯਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾ ਸਙ੍ਘਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਯਾਚਾਮੀ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬਾ. ਬ੍ਯਤ੍ਤਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਪਟਿਬਲਾਯ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –
੧੧੩੧. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਅਯ੍ਯਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾ ਸਙ੍ਘਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਯਾਚਤਿ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਯ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾਯ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾਯ ਵੁਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਦਦੇਯ੍ਯ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.
‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਅਯ੍ਯਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾ ਸਙ੍ਘਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਯਾਚਤਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਯ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾਯ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾਯ ਵੁਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਦੇਤਿ. ਯਸ੍ਸਾ ਅਯ੍ਯਾਯ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਯ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾਯ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾਯ ਵੁਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ ਦਾਨਂ, ਸਾ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸਾ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸਾ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.
‘‘ਦਿਨ੍ਨਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਯ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾਯ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾਯ ਵੁਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਮੁਤਿ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਦੁਬ੍ਭਰਤਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –
੧੧੩੨. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਂ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਅਸਮ੍ਮਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੧੩੩. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.
ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾ. ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਾ ਨਾਮ ਸਾਮਣੇਰੀ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨੀਤਿ ਦ੍ਵੇ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਿ. ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾ ਨਾਮ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾ. ਅਸਮ੍ਮਤਾ ਨਾਮ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਵੁਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਮੁਤਿ ਨ ਦਿਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ. ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ.
‘‘ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਣਂ ਵਾ ਆਚਰਿਨਿਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਸੀਮਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹਿ ਦੁਕ੍ਕਟਾ. ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਗਣਸ੍ਸ ਚ ਆਚਰਿਨਿਯਾ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੧੧੩੪. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੧੧੩੫. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਂ ਕੁਮਾਰਿਭੂਤਂ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਮ੍ਮਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.
ਤਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.
੪. ਚਤੁਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੧੩੬. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਊਨਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਤਾ ਬਾਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਵਾ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ਵਾ. ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਨਿਯੋਪਿ ਬਾਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਾ; ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਵਾ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ਵਾ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਊਨਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਊਨਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਊਨਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –
੧੧੩੭. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਊਨਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੧੩੮. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.
ਊਨਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾ.
ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ.
‘‘ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਣਂ ਵਾ ਆਚਰਿਨਿਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਸੀਮਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹਿ ਦੁਕ੍ਕਟਾ. ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਗਣਸ੍ਸ ਚ ਆਚਰਿਨਿਯਾ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੧੧੩੯. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.
ਚਤੁਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.
੫. ਪਞ੍ਚਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੧੪੦. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਅਸਮ੍ਮਤਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਤਾ ਬਾਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਾ; ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਵਾ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ਵਾ. ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਨਿਯੋਪਿ ਬਾਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਾ; ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਕਪ੍ਪਿਯਂ ਵਾ ਅਕਪ੍ਪਿਯਂ ਵਾ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਅਸਮ੍ਮਤਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਅਸਮ੍ਮਤਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਅਸਮ੍ਮਤਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਦਾਤੁਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਾਤਬ੍ਬਾ. ਤਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਙ੍ਘਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਡ੍ਢਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ਅਹਂ, ਅਯ੍ਯੇ, ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸਙ੍ਘਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਯਾਚਾਮੀ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸਙ੍ਘੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਾ – ‘‘ਬ੍ਯਤ੍ਤਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਲਜ੍ਜਿਨੀ’’ਤਿ. ਸਚੇ ਬਾਲਾ ਚ ਹੋਤਿ ਅਲਜ੍ਜਿਨੀ ਚ, ਨ ਦਾਤਬ੍ਬਾ. ਸਚੇ ਬਾਲਾ ਹੋਤਿ ਲਜ੍ਜਿਨੀ, ਨ ਦਾਤਬ੍ਬਾ. ਸਚੇ ਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ ਅਲਜ੍ਜਿਨੀ, ਨ ਦਾਤਬ੍ਬਾ. ਸਚੇ ਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਚ ਹੋਤਿ ਲਜ੍ਜਿਨੀ ਚ, ਦਾਤਬ੍ਬਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਾਤਬ੍ਬਾ. ਬ੍ਯਤ੍ਤਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਪਟਿਬਲਾਯ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –
੧੧੪੧. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸਙ੍ਘਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਯਾਚਤਿ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਦਦੇਯ੍ਯ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.
‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸਙ੍ਘਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਯਾਚਤਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਦੇਤਿ. ਯਸ੍ਸਾ ਅਯ੍ਯਾਯ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ ਦਾਨਂ, ਸਾ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸਾ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸਾ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.
‘‘ਦਿਨ੍ਨਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਸਮ੍ਮੁਤਿ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.
ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਦੁਬ੍ਭਰਤਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –
੧੧੪੨. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਅਸਮ੍ਮਤਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੧੪੩. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.
ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾ.
ਅਸਮ੍ਮਤਾ ਨਾਮ ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਸਮ੍ਮੁਤਿ ਨ ਦਿਨ੍ਨਾ ਹੋਤਿ. ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ.
‘‘ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਣਂ ਵਾ ਆਚਰਿਨਿਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਸੀਮਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹਿ ਦੁਕ੍ਕਟਾ. ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਗਣਸ੍ਸ ਚ ਆਚਰਿਨਿਯਾ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੧੧੪੪. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮੇ ਅਧਮ੍ਮਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੧੧੪੫. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਦ੍ਵਾਦਸਵਸ੍ਸਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਸਮ੍ਮਤਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.
ਪਞ੍ਚਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.
੬. ਛਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੧੪੬. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਚਣ੍ਡਕਾਲ਼ੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਯਾਚਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਚਣ੍ਡਕਾਲ਼ਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਅਲਂ ਤਾਵ ਤੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਵੁਟ੍ਠਾਪਿਤੇਨਾ’’ਤਿ, ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਨ ਅਦਾਸਿ. ਚਣ੍ਡਕਾਲ਼ੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਅਞ੍ਞਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਦੇਤਿ. ਚਣ੍ਡਕਾਲ਼ੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਉਜ੍ਝਾਯਤਿ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਿਪਾਚੇਤਿ – ‘‘ਅਹਮੇਵ ਨੂਨ ਬਾਲਾ, ਅਹਮੇਵ ਨੂਨ ਅਲਜ੍ਜਿਨੀ; ਯਂ ਸਙ੍ਘੋ ਅਞ੍ਞਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਦੇਤਿ, ਮਯ੍ਹਮੇਵ ਨ ਦੇਤੀ’’ਤਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਚਣ੍ਡਕਾਲ਼ੀ – ‘ਅਲਂ ਤਾਵ ਤੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਵੁਟ੍ਠਾਪਿਤੇਨਾ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਖੀਯਨਧਮ੍ਮਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ‘ਚਣ੍ਡਕਾਲ਼ੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਲਂ ਤਾਵ ਤੇ ਅਯ੍ਯੇ ਵੁਟ੍ਠਾਪਿਤੇਨਾ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਖੀਯਨਧਮ੍ਮਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ [ਆਪਜ੍ਜੀਤਿ (ਕ.)]? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਣ੍ਡਕਾਲ਼ੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ – ‘‘ਅਲਂ ਤਾਵ ਤੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਵੁਟ੍ਠਾਪਿਤੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਖੀਯਨਧਮ੍ਮਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –
੧੧੪੭. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ – ‘ਅਲਂ ਤਾਵ ਤੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਵੁਟ੍ਠਾਪਿਤੇਨਾ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਖੀਯਨਧਮ੍ਮਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੧੪੮. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.
ਅਲਂ ਤਾਵ ਤੇ ਅਯ੍ਯੇ ਵੁਟ੍ਠਾਪਿਤੇਨਾਤਿ ਅਲਂ ਤਾਵ ਤੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਉਪਸਮ੍ਪਾਦਿਤੇਨ. ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਖੀਯਨਧਮ੍ਮਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
੧੧੪੯. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਕਤਿਯਾ ਛਨ੍ਦਾ ਦੋਸਾ ਮੋਹਾ ਭਯਾ ਕਰੋਨ੍ਤਂ ਖਿਯ੍ਯਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.
ਛਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.
੭. ਸਤ੍ਤਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੧੫੦. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਯਾਚਿ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ – ‘‘ਸਚੇ ਮੇ ਤ੍ਵਂ, ਅਯ੍ਯੇ, ਚੀਵਰਂ ਦਸ੍ਸਸਿ ਏਵਾਹਂ ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ਨੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ – ‘ਸਚੇ ਮੇ ਤ੍ਵਂ, ਅਯ੍ਯੇ, ਚੀਵਰਂ ਦਸ੍ਸਸਿ ਏਵਾਹਂ ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ਨੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਤਿ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ – ‘‘ਸਚੇ ਮੇ ਤ੍ਵਂ, ਅਯ੍ਯੇ, ਚੀਵਰਂ ਦਸ੍ਸਸਿ ਏਵਾਹਂ ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ਨੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰੋਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ – ‘‘ਸਚੇ ਮੇ ਤ੍ਵਂ, ਅਯ੍ਯੇ, ਚੀਵਰਂ ਦਸ੍ਸਸਿ ਏਵਾਹਂ ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ਨੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਤਿ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –
੧੧੫੧. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ – ‘ਸਚੇ ਮੇ ਤ੍ਵਂ, ਅਯ੍ਯੇ, ਚੀਵਰਂ ਦਸ੍ਸਸਿ, ਏਵਾਹਂ ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ਸਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕਿਨੀ ਨੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੧੫੨. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.
ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ ਨਾਮ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾ.
ਸਚੇ ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਅਯ੍ਯੇ ਚੀਵਰਂ ਦਸ੍ਸਸਿ ਏਵਾਹਂ ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਏਵਾਹਂ ਤਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮਿ.
ਸਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕਿਨੀਤਿ ਅਸਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯੇ.
ਨੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨ ਸਯਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ.
ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਆਣਾਪੇਯ੍ਯ. ‘‘ਨੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
੧੧੫੩. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯੇ, ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਨ ਲਭਤਿ, ਗਿਲਾਨਾਯ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.
ਸਤ੍ਤਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.
੮. ਅਟ੍ਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੧੫੪. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਯਾਚਿ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ‘‘ਸਚੇ ਮਂ ਤ੍ਵਂ, ਅਯ੍ਯੇ, ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਸ੍ਸਸਿ ਏਵਾਹਂ ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ਨੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ – ਸਚੇ ਮਂ ਤ੍ਵਂ, ਅਯ੍ਯੇ, ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਸ੍ਸਸਿ ਏਵਾਹਂ ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ਨੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਤਿ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ – ‘‘ਸਚੇ ਮਂ ਤ੍ਵਂ ਅਯ੍ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਸ੍ਸਸਿ ਏਵਾਹਂ ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ਨੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰੋਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ – ‘‘ਸਚੇ ਮਂ ਤ੍ਵਂ, ਅਯ੍ਯੇ, ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਸ੍ਸਸਿ ਏਵਾਹਂ ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ਨੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਤਿ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –
੧੧੫੫. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ – ‘ਸਚੇ ਮਂ ਤ੍ਵਂ ਅਯ੍ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਸ੍ਸਸਿ ਏਵਾਹਂ ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ, ਸਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕਿਨੀ ਨੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੧੫੬. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.
ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ ਨਾਮ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾ.
ਸਚੇ ਮਂ ਤ੍ਵਂ ਅਯ੍ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਸ੍ਸਸੀਤਿ ਦ੍ਵੇ ਸਂਵਚ੍ਛਰਾਨਿ ਉਪਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਸਿ.
ਏਵਾਹਂ ਤਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਏਵਾਹਂ ਤਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮਿ.
ਸਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਿਕਿਨੀਤਿ ਅਸਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯੇ.
ਨੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨ ਸਯਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ.
ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਆਣਾਪੇਯ੍ਯ. ‘‘ਨੇਵ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮਿ ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਪਨਾਯ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਧੁਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਤ੍ਤੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.
੧੧੫੭. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯੇ, ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਨ ਲਭਤਿ, ਗਿਲਾਨਾਯ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.
ਅਟ੍ਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.
੯. ਨਵਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੧੫੮. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪੁਰਿਸਸਂਸਟ੍ਠਂ ਕੁਮਾਰਕਸਂਸਟ੍ਠਂ ਚਣ੍ਡਿਂ ਸੋਕਾਵਾਸਂ [ਸੋਕਵਸ੍ਸਂ (ਸੀ.) ਸੋਕਾਵਸ੍ਸਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਚਣ੍ਡਕਾਲ਼ਿਂ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਪੁਰਿਸਸਂਸਟ੍ਠਂ ਕੁਮਾਰਕਸਂਸਟ੍ਠਂ ਚਣ੍ਡਿਂ ਸੋਕਾਵਾਸਂ [ਸੋਕਵਸ੍ਸਂ (ਸੀ.) ਸੋਕਾਵਸ੍ਸਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਚਣ੍ਡਕਾਲ਼ਿਂ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪੁਰਿਸਸਂਸਟ੍ਠਂ ਕੁਮਾਰਕਸਂਸਟ੍ਠਂ ਚਣ੍ਡਿਂ ਸੋਕਾਵਾਸਂ [ਸੋਕਵਸ੍ਸਂ (ਸੀ.) ਸੋਕਾਵਸ੍ਸਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਚਣ੍ਡਕਾਲ਼ਿਂ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ [ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸੀਤਿ (ਕ.)]? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪੁਰਿਸਸਂਸਟ੍ਠਂ ਕੁਮਾਰਕਸਂਸਟ੍ਠਂ ਚਣ੍ਡਿਂ ਸੋਕਾਵਾਸਂ ਚਣ੍ਡਕਾਲ਼ਿਂ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –
੧੧੫੯. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪੁਰਿਸਸਂਸਟ੍ਠਂ ਕੁਮਾਰਕਸਂਸਟ੍ਠਂ ਚਣ੍ਡਿਂ ਸੋਕਾਵਾਸਂ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੧੬੦. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.
ਪੁਰਿਸੋ ਨਾਮ ਪਤ੍ਤਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ. ਕੁਮਾਰਕੋ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ. ਸਂਸਟ੍ਠਾ ਨਾਮ ਅਨਨੁਲੋਮਿਕੇਨ ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕੇਨ ਸਂਸਟ੍ਠਾ. ਚਣ੍ਡੀ ਨਾਮ ਕੋਧਨਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਸੋਕਾਵਾਸਾ ਨਾਮ ਪਰੇਸਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਸੋਕਂ ਆਵਿਸਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ ਨਾਮ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾ. ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ.
‘‘ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਣਂ ਵਾ ਆਚਰਿਨਿਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਸੀਮਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹਿ ਦੁਕ੍ਕਟਾ. ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ; ਗਣਸ੍ਸ ਚ ਆਚਰਿਨਿਯਾ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੧੧੬੧. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੀ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.
ਨਵਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.
੧੦. ਦਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੧੬੨. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿਪਿ ਸਾਮਿਕੇਨਪਿ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਮਾਤਾਪਿਤਰੋਪਿ ਸਾਮਿਕੋਪਿ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਮ੍ਪਿ ਸਾਮਿਕਸ੍ਸਪਿ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿਪਿ ਸਾਮਿਕੇਨਪਿ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ, ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿਪਿ ਸਾਮਿਕੇਨਪਿ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿਪਿ ਸਾਮਿਕੇਨਪਿ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –
੧੧੬੩. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਮਾਤਾਪਿਤੂਹਿ ਵਾ ਸਾਮਿਕੇਨ ਵਾ ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਂ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੧੬੪. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.
ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਨਾਮ ਜਨਕਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਸਾਮਿਕੋ ਨਾਮ ਯੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਅਨਨੁਞ੍ਞਾਤਾਤਿ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਾ. ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ ਨਾਮ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾ. ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ.
ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਗਣਂ ਵਾ ਆਚਰਿਨਿਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਸੀਮਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹਿ ਦੁਕ੍ਕਟਾ. ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਗਣਸ੍ਸ ਚ ਆਚਰਿਨਿਯਾ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੧੧੬੫. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੀ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਅਪਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.
ਦਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.
੧੧. ਏਕਾਦਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੧੬੬. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ – ‘‘ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਪਹੂਤਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਭੋਜਨੀਯਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਨ ਤਾਵਾਹਂ, ਅਯ੍ਯਾ, ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਕੋਕਾਲਿਕਂ ਕਟਮੋਦਕਤਿਸ੍ਸਕਂ ਖਣ੍ਡਦੇਵਿਯਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਸਮੁਦ੍ਦਦਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਛਨ੍ਦਦਾਨੇਨ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਛਨ੍ਦਦਾਨੇਨ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ [ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸੀਤਿ (ਕ.)]? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਛਨ੍ਦਦਾਨੇਨ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –
੧੧੬੭. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਛਨ੍ਦਦਾਨੇਨ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੧੬੮. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.
ਪਾਰਿਵਾਸਿਕਛਨ੍ਦਦਾਨੇਨਾਤਿ ਵੁਟ੍ਠਿਤਾਯ ਪਰਿਸਾਯ. ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ ਨਾਮ ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਛਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਿਕ੍ਖਿਤਸਿਕ੍ਖਾ. ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ.
‘‘ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਣਂ ਵਾ ਆਚਰਿਨਿਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਸੀਮਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹਿ ਦੁਕ੍ਕਟਾ. ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਗਣਸ੍ਸ ਚ ਆਚਰਿਨਿਯਾ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੧੧੬੯. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਵੁਟ੍ਠਿਤਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.
ਏਕਾਦਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.
੧੨. ਦ੍ਵਾਦਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੧੭੦. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਨੁਵਸ੍ਸਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਉਪਸ੍ਸਯੋ ਨ ਸਮ੍ਮਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ [ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਿਹਾਰਚਾਰਿਕਂ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ (ਸੀ.)] ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਨੁਵਸ੍ਸਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਉਪਸ੍ਸਯੋ ਨ ਸਮ੍ਮਤੀ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਨੁਵਸ੍ਸਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਨੁਵਸ੍ਸਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਨੁਵਸ੍ਸਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –
੧੧੭੧. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਨੁਵਸ੍ਸਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੧੭੨. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.
ਅਨੁਵਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸਂਵਚ੍ਛਰਂ. ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ.
‘‘ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਣਂ ਵਾ ਆਚਰਿਨਿਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਸੀਮਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹਿ ਦੁਕ੍ਕਟਾ. ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਗਣਸ੍ਸ ਚ ਆਚਰਿਨਿਯਾ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੧੧੭੩. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਏਕਨ੍ਤਰਿਕਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.
ਦ੍ਵਾਦਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.
੧੩. ਤੇਰਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ
੧੧੭੪. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਏਕਂ ਵਸ੍ਸਂ ਦ੍ਵੇ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਉਪਸ੍ਸਯੋ ਤਥੇਵ ਨ ਸਮ੍ਮਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ [ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਿਹਾਰਚਾਰਿਕਂ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ (ਸੀ.)] ਤਥੇਵ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਏਕਂ ਵਸ੍ਸਂ ਦ੍ਵੇ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਉਪਸ੍ਸਯੋ ਤਥੇਵ ਨ ਸਮ੍ਮਤੀ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਏਕਂ ਵਸ੍ਸਂ ਦ੍ਵੇ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਏਕਂ ਵਸ੍ਸਂ ਦ੍ਵੇ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਏਕਂ ਵਸ੍ਸਂ ਦ੍ਵੇ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –
੧੧੭੫. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਏਕਂ ਵਸ੍ਸਂ ਦ੍ਵੇ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯ, ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.
੧੧੭੬. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.
ਏਕਂ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਏਕਂ ਸਂਵਚ੍ਛਰਂ. ਦ੍ਵੇ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ.
‘‘ਦ੍ਵੇ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਗਣਂ ਵਾ ਆਚਰਿਨਿਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਸੀਮਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਦ੍ਵੀਹਿ ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਹਿ ਦੁਕ੍ਕਟਾ. ਕਮ੍ਮਵਾਚਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਗਣਸ੍ਸ ਚ ਆਚਰਿਨਿਯਾ ਚ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.
੧੧੭੭. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਏਕਨ੍ਤਰਿਕਂ ਏਕਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.
ਤੇਰਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.
ਕੁਮਾਰੀਭੂਤਵਗ੍ਗੋ ਅਟ੍ਠਮੋ.