੧. ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

ਇਮੇ ਖੋ ਪਨਾਯ੍ਯਾਯੋ ਛਸਟ੍ਠਿਸਤਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾ

ਧਮ੍ਮਾ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.

੭੯੩. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਉਪਾਸਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘੋ ਲਸੁਣੇਨ ਪਵਾਰਿਤੋ ਹੋਤਿ – ‘‘ਯਾਸਂ ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਲਸੁਣੇਨ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਹਂ ਲਸੁਣੇਨਾ’’ਤਿ. ਖੇਤ੍ਤਪਾਲੋ ਚ ਆਣਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ – ‘‘ਸਚੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਏਕਮੇਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਦ੍ਵੇਤਯੋ ਭਣ੍ਡਿਕੇ ਦੇਹੀ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਉਸ੍ਸਵੋ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਭਤਂ ਲਸੁਣਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤਂ ਉਪਾਸਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਲਸੁਣੇਨ, ਆਵੁਸੋ, ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ‘‘ਨਤ੍ਥਾਯ੍ਯੇ. ਯਥਾਭਤਂ ਲਸੁਣਂ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਂ. ਖੇਤ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਖੇਤ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਲਸੁਣਂ ਹਰਾਪੇਸਿ. ਖੇਤ੍ਤਪਾਲੋ ਉਜ੍ਝਾਯਤਿ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਿਪਾਚੇਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਨ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਲਸੁਣਂ ਹਰਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤਸ੍ਸ ਖੇਤ੍ਤਪਾਲਸ੍ਸ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਨ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਲਸੁਣਂ ਹਰਾਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਨ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਲਸੁਣਂ ਹਰਾਪੇਤੀਤਿ [ਹਰਾਪੇਸੀਤਿ (ਕ.)]? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਨ ਮਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਬਹੁਂ ਲਸੁਣਂ ਹਰਾਪੇਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ –

‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਜਾਪਤਿ ਅਹੋਸਿ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਚ ਧੀਤਰੋ – ਨਨ੍ਦਾ, ਨਨ੍ਦਵਤੀ, ਸੁਨ੍ਦਰੀਨਨ੍ਦਾ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਹਂਸਯੋਨਿਂ ਉਪਪਜ੍ਜਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸੋਵਣ੍ਣਮਯਾ ਪਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਸੋ ਤਾਸਂ ਏਕੇਕਂ ਪਤ੍ਤਂ ਦੇਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ‘‘ਅਯਂ ਹਂਸੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਏਕੇਕਂ ਪਤ੍ਤਂ ਦੇਤੀ’’ਤਿ ਤਂ ਹਂਸਰਾਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਪੁਨ ਜਾਯਮਾਨਾ ਪਤ੍ਤਾ ਸੇਤਾ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਤਦਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਤਿਲੋਭੇਨ ਸੁਵਣ੍ਣਾ ਪਰਿਹੀਨਾ. ਇਦਾਨਿ ਲਸੁਣਾ ਪਰਿਹਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

[ਜਾ. ੧.੧.੧੩੬ ਸੁਵਣ੍ਣਹਂਸਜਾਤਕੇਪਿ] ‘‘ਯਂ ਲਦ੍ਧਂ ਤੇਨ ਤੁਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਅਤਿਲੋਭੋ ਹਿ ਪਾਪਕੋ;

ਹਂਸਰਾਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਸੁਵਣ੍ਣਾ ਪਰਿਹਾਯਥਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ ਦੁਬ੍ਭਰਤਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੭੯੪. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਲਸੁਣਂ ਖਾਦੇਯ੍ਯ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੭੯੫. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਲਸੁਣਂ ਨਾਮ ਮਾਗਧਕਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

‘‘ਖਾਦਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾ’’ਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਜ੍ਝੋਹਾਰੇ ਅਜ੍ਝੋਹਾਰੇ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

੭੯੬. ਲਸੁਣੇ ਲਸੁਣਸਞ੍ਞਾ ਖਾਦਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਲਸੁਣੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਖਾਦਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ. ਲਸੁਣੇ ਅਲਸੁਣਸਞ੍ਞਾ ਖਾਦਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ.

ਅਲਸੁਣੇ ਲਸੁਣਸਞ੍ਞਾ ਖਾਦਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਲਸੁਣੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਖਾਦਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਲਸੁਣੇ ਅਲਸੁਣਸਞ੍ਞਾ ਖਾਦਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੭੯੭. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਪਲਣ੍ਡੁਕੇ, ਭਞ੍ਜਨਕੇ, ਹਰੀਤਕੇ, ਚਾਪਲਸੁਣੇ, ਸੂਪਸਮ੍ਪਾਕੇ, ਮਂਸਸਮ੍ਪਾਕੇ, ਤੇਲਸਮ੍ਪਾਕੇ, ਸਾਲ਼ਵੇ, ਉਤ੍ਤਰਿਭਙ੍ਗੇ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.