੩. ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਕਣ੍ਡਂ (ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਵਿਭਙ੍ਗੋ)

੧. ਪਤ੍ਤਵਗ੍ਗੋ

੧. ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

ਇਮੇ ਖੋ ਪਨਾਯ੍ਯਾਯੋ ਤਿਂਸ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾ

ਧਮ੍ਮਾ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.

੭੩੩. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਬਹੂ ਪਤ੍ਤੇ ਸਨ੍ਨਿਚਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਿਹਾਰਚਾਰਿਕਂ ਆਹਿਣ੍ਡਨ੍ਤਾ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਬਹੂ ਪਤ੍ਤੇ ਸਨ੍ਨਿਚਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਪਤ੍ਤਵਾਣਿਜ੍ਜਂ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਆਮਤ੍ਤਿਕਾਪਣਂ ਵਾ ਪਸਾਰੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਚਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਚਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਚਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੭੩੪. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਪਤ੍ਤਸਨ੍ਨਿਚਯਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੭੩੫. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਪਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵੇ ਪਤ੍ਤਾ – ਅਯੋਪਤ੍ਤੋ, ਮਤ੍ਤਿਕਾਪਤ੍ਤੋ. ਤਯੋ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਾ – ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੋ ਪਤ੍ਤੋ, ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਪਤ੍ਤੋ, ਓਮਕੋ ਪਤ੍ਤੋ. ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੋਨਾਮਪਤ੍ਤੋ ਅਡ੍ਢਾਲ਼੍ਹਕੋਦਨਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਚਤੁਭਾਗਂ ਖਾਦਨਂ ਤਦੁਪਿਯਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਮਜ੍ਝਿਮੋ ਨਾਮਪਤ੍ਤੋ ਨਾਲ਼ਿਕੋਦਨਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਚਤੁਭਾਗਂ ਖਾਦਨਂ ਤਦੁਪਿਯਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਓਮਕੋ ਨਾਮਪਤ੍ਤੋ ਪਤ੍ਥੋਦਨਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਚਤੁਭਾਗਂ ਖਾਦਨਂ ਤਦੁਪਿਯਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ. ਤਤੋ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੋ ਅਪਤ੍ਤੋ ਓਮਕੋ ਅਪਤ੍ਤੋ.

ਸਨ੍ਨਿਚਯਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਵਿਕਪ੍ਪਿਤੋ.

ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸਹ ਅਰੁਣੁਗ੍ਗਮਨਾ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੋ ਹੋਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਗਣਸ੍ਸ ਵਾ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਙ੍ਘਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਡ੍ਢਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘‘ਅਯਂ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਪਤ੍ਤੋ ਰਤ੍ਤਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੋ, ਇਮਾਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਾ. ਬ੍ਯਤ੍ਤਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਪਟਿਬਲਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਪਤ੍ਤੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਪਤ੍ਤੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠੋ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਮਂ ਪਤ੍ਤਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਦਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.

ਤਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਡ੍ਢਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ – ‘‘ਅਯਂ ਮੇ, ਅਯ੍ਯਾਯੋ, ਪਤ੍ਤੋ ਰਤ੍ਤਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੋ, ਇਮਾਹਂ ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਾ. ਬ੍ਯਤ੍ਤਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਪਟਿਬਲਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਪਤ੍ਤੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਸੁਣਨ੍ਤੁ ਮੇ ਅਯ੍ਯਾਯੋ. ਅਯਂ ਪਤ੍ਤੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੋ ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠੋ. ਯਦਿ ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਅਯ੍ਯਾਯੋ ਇਮਂ ਪਤ੍ਤਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਦਦੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯਾ – ‘‘ਅਯਂ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਪਤ੍ਤੋ ਰਤ੍ਤਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯੋ. ਇਮਾਹਂ ਅਯ੍ਯਾਯ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਾ. ਤਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਪਤ੍ਤੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ – ‘‘ਇਮਂ ਪਤ੍ਤਂ ਅਯ੍ਯਾਯ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ.

੭੩੬. ਰਤ੍ਤਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸਞ੍ਞਾ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਰਤ੍ਤਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਰਤ੍ਤਾਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਅਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸਞ੍ਞਾ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਨਧਿਟ੍ਠਿਤੇ ਅਧਿਟ੍ਠਿਤਸਞ੍ਞਾ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਵਿਕਪ੍ਪਿਤੇ ਵਿਕਪ੍ਪਿਤਸਞ੍ਞਾ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਸਞ੍ਞਾ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਨਟ੍ਠੇ ਨਟ੍ਠਸਞ੍ਞਾ… ਅਵਿਨਟ੍ਠੇ ਵਿਨਟ੍ਠਸਞ੍ਞਾ… ਅਭਿਨ੍ਨੇ ਭਿਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ… ਅਵਿਲੁਤ੍ਤੇ ਵਿਲੁਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.

ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਤ੍ਤਂ ਅਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਰਤ੍ਤਾਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਰਤ੍ਤਾਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਰਤ੍ਤਾਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਅਨਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸਞ੍ਞਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੭੩੭. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਅਰੁਣੇ ਅਧਿਟ੍ਠੇਤਿ, ਵਿਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ, ਨਸ੍ਸਤਿ, ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ, ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਛਬ੍ਬਗ੍ਗਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਪਤ੍ਤਂ ਨ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਪਤ੍ਤੋ ਨ ਦਾਤਬ੍ਬੋ. ਯਾ ਨ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾਤਿ.

ਪਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੨. ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੭੩੮. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਗਾਮਕਾਵਾਸੇ ਵਸ੍ਸਂਵੁਟ੍ਠਾ [ਵਸ੍ਸਂਵੁਤ੍ਥਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਅਗਮਂਸੁ ਵਤ੍ਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਇਰਿਯਾਪਥਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਦੁਚ੍ਚੋਲ਼ਾ ਲੂਖਚੀਵਰਾ. ਉਪਾਸਕਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਇਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਵਤ੍ਤਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਇਰਿਯਾਪਥਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਦੁਚ੍ਚੋਲ਼ਾ ਲੂਖਚੀਵਰਾ, ਇਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਅਦਂਸੁ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕਥਿਨਂ ਅਤ੍ਥਤਂ ਕਾਲਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਭਾਜਾਪੇਸਿ. ਉਪਾਸਕਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਅਪਯ੍ਯਾਹਿ ਚੀਵਰਂ ਲਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨ ਮਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਚੀਵਰਂ ਲਭਾਮ. ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ – ‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕਥਿਨਂ ਅਤ੍ਥਤਂ ਕਾਲਚੀਵਰ’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਭਾਜਾਪੇਸੀ’’ਤਿ. ਉਪਾਸਕਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ‘ਕਾਲਚੀਵਰ’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਭਾਜਾਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤੇਸਂ ਉਪਾਸਕਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ‘ਕਾਲਚੀਵਰ’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਭਾਜਾਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ …ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ‘‘ਕਾਲਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਭਾਜਾਪੇਤੀਤਿ [ਭਾਜਾਪੇਸੀਤਿ (ਕ.)]? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ‘‘ਕਾਲਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਭਾਜਾਪੇਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੭੩੯. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ‘ਕਾਲਚੀਵਰ’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਭਾਜਾਪੇਯ੍ਯ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੭੪੦. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਅਨਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਏਕਾਦਸਮਾਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਅਤ੍ਥਤੇ ਕਥਿਨੇ ਸਤ੍ਤਮਾਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਕਾਲੇਪਿ ਆਦਿਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਏਤਂ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਨਾਮ.

ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ‘‘ਕਾਲਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਭਾਜਾਪੇਤਿ, ਪਯੋਗੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਗਣਸ੍ਸ ਵਾ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ…ਪੇ… ਇਦਂ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ‘‘ਕਾਲਚੀਵਰ’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਭਾਜਾਪਿਤਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਇਮਾਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯਾਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਯ੍ਯਾਯ ਦਮ੍ਮੀਤਿ.

੭੪੧. ਅਕਾਲਚੀਵਰੇ ਅਕਾਲਚੀਵਰਸਞ੍ਞਾ ‘‘ਕਾਲਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਭਾਜਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਕਾਲਚੀਵਰੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ‘‘ਕਾਲਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਭਾਜਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਕਾਲਚੀਵਰੇ ਕਾਲਚੀਵਰਸਞ੍ਞਾ ‘‘ਕਾਲਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਭਾਜਾਪੇਤਿ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ. ਕਾਲਚੀਵਰੇ ਅਕਾਲਚੀਵਰਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਕਾਲਚੀਵਰੇ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਕਾਲਚੀਵਰੇ ਕਾਲਚੀਵਰਸਞ੍ਞਾ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੭੪੨. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਕਾਲਚੀਵਰਂ ਕਾਲਚੀਵਰਸਞ੍ਞਾ ਭਾਜਾਪੇਤਿ, ਕਾਲਚੀਵਰਂ ਕਾਲਚੀਵਰਸਞ੍ਞਾ ਭਾਜਾਪੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਦੁਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੩. ਤਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੭੪੩. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਞ੍ਞਤਰਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚੀਵਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤਂ ਚੀਵਰਂ ਸਙ੍ਘਰਿਤ੍ਵਾ [ਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ (ਕ.)] ਨਿਕ੍ਖਿਪਿ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਯਂ ਤੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਮਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚੀਵਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤਂ, ਕਹਂ ਤਂ ਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤਂ ਚੀਵਰਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਹਨ੍ਦਾਯ੍ਯੇ, ਤੁਯ੍ਹਂ ਚੀਵਰਂ, ਆਹਰ ਮੇ’ਤਂ ਚੀਵਰਂ, ਯਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਤੁਯ੍ਹਮੇਵੇਤਂ, ਯਂ ਮਯ੍ਹਂ ਮਯ੍ਹਮੇਵੇਤਂ, ਆਹਰ ਮੇ’ਤਂ, ਸਕਂ ਪਚ੍ਚਾਹਰਾ’’ਤਿ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚੀਵਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰਾਚੇਸੁਂ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚੀਵਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤੀਤਿ [ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦੀਤਿ (ਕ.)]? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚੀਵਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੭੪੪. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚੀਵਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਾ ਪਚ੍ਛਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਹਨ੍ਦਾਯ੍ਯੇ, ਤੁਯ੍ਹਂ ਚੀਵਰਂ ਆਹਰ, ਮੇਤਂ ਚੀਵਰਂ, ਯਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਤੁਯ੍ਹਮੇਵੇਤਂ, ਯਂ ਮਯ੍ਹਂ ਮਯ੍ਹਮੇਵੇਤਂ, ਆਹਰ ਮੇਤਂ, ਸਕਂ ਪਚ੍ਚਾਹਰਾ’ਤਿ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਾਪੇਯ੍ਯ ਵਾ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੭੪੫. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ.

ਚੀਵਰਂ ਨਾਮ ਛਨ੍ਨਂ ਚੀਵਰਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਚੀਵਰਂ ਵਿਕਪ੍ਪਨੁਪਗਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ.

ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾਤਿ ਪਰਿਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਵਿਪੁਲਂ, ਵਿਪੁਲੇਨ ਵਾ ਪਰਿਤ੍ਤਂ.

ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਯਂ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.

ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਆਣਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਸਕਿਂ ਆਣਤ੍ਤਾ ਬਹੁਕਮ੍ਪਿ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਗਣਸ੍ਸ ਵਾ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ…ਪੇ… ‘‘ਇਦਂ ਮੇ ਅਯ੍ਯੇ ਚੀਵਰਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਇਮਾਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯਾਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਯ੍ਯਾਯ ਦਮ੍ਮੀਤਿ.

੭੪੬. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ ਚੀਵਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਵੇਮਤਿਕਾ ਚੀਵਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ ਚੀਵਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.

ਅਞ੍ਞਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚੀਵਰਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤਿ ਵਾ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਾਪੇਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਅਨੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ.

੭੪੭. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸਾ ਵਾ ਦੇਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਸਨ੍ਤੀ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਤਤਿਯਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੪. ਚਤੁਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੭੪੮. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਗਿਲਾਨਾ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਉਪਾਸਕੋ ਯੇਨ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਂ ਤੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਅਫਾਸੁ, ਕਿਂ ਆਹਰੀਯਤੂ’’ਤਿ? ‘‘ਸਪ੍ਪਿਨਾ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਉਪਾਸਕੋ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਆਪਣਿਕਸ੍ਸ ਘਰਾ ਕਹਾਪਣਸ੍ਸ ਸਪ੍ਪਿਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਅਦਾਸਿ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਨ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਸਪ੍ਪਿਨਾ ਅਤ੍ਥੋ; ਤੇਲੇਨ ਮੇ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਉਪਾਸਕੋ ਯੇਨ ਸੋ ਆਪਣਿਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਆਪਣਿਕਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨ ਕਿਰਾਯ੍ਯੋ ਅਯ੍ਯਾਯ ਸਪ੍ਪਿਨਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਤੇਲੇਨ ਅਤ੍ਥੋ. ਹਨ੍ਦ ਤੇ ਸਪ੍ਪਿਂ, ਤੇਲਂ ਮੇ ਦੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ ਮਯਂ ਅਯ੍ਯੋ ਵਿਕ੍ਕੀਤਂ ਭਣ੍ਡਂ ਪੁਨ ਆਦਿਯਿਸ੍ਸਾਮ [ਆਹਰਿਸ੍ਸਾਮ (ਕ.)], ਕਦਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਣ੍ਡਂ ਵਿਕ੍ਕਾਯਿਸ੍ਸਤਿ [ਵਿਕ੍ਕੀਯਿਸ੍ਸਤਿ (?)]; ਸਪ੍ਪਿਸ੍ਸ ਕਯੇਨ ਸਪ੍ਪਿ ਹਟਂ, ਤੇਲਸ੍ਸ ਕਯਂ ਆਹਰ, ਤੇਲਂ ਹਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਉਪਾਸਕੋ ਉਜ੍ਝਾਯਤਿ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਿਪਾਚੇਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤਸ੍ਸ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਥ ਖੋ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੀਤਿ [ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸੀਤਿ (ਕ.)]? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ …ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੭੪੯. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਯ੍ਯ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੭੫੦. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ.

ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਪਯੋਗੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਗਣਸ੍ਸ ਵਾ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ…ਪੇ… ‘‘ਇਦਂ ਮੇ ਅਯ੍ਯੇ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪਿਤਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਇਮਾਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯਾਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਯ੍ਯਾਯ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ.

੭੫੧. ਅਞ੍ਞੇ ਅਞ੍ਞਸਞ੍ਞਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਞ੍ਞੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਞ੍ਞੇ ਅਨਞ੍ਞਸਞ੍ਞਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.

ਅਨਞ੍ਞੇ ਅਞ੍ਞਸਞ੍ਞਾ ਅਨਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨਞ੍ਞੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਅਨਞ੍ਞਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨਞ੍ਞੇ ਅਨਞ੍ਞਸਞ੍ਞਾ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੭੫੨. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਤਞ੍ਞੇਵ [ਤਞ੍ਚੇਵ (ਸ੍ਯਾ.)] ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਅਞ੍ਞਞ੍ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਚਤੁਤ੍ਥਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੫. ਪਞ੍ਚਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੭੫੩. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਗਿਲਾਨਾ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਉਪਾਸਕੋ ਯੇਨ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਚ੍ਚਿ, ਅਯ੍ਯੇ, ਖਮਨੀਯਂ ਕਚ੍ਚਿ ਯਾਪਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਖਮਨੀਯਂ, ਨ ਯਾਪਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਮੁਕਸ੍ਸ, ਅਯ੍ਯੇ, ਆਪਣਿਕਸ੍ਸ ਘਰੇ ਕਹਾਪਣਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤਤੋ ਯਂ ਇਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸਿ ਤਂ ਆਹਰਾਪੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਸਿਕ੍ਖਮਾਨੇ, ਅਮੁਕਸ੍ਸ ਆਪਣਿਕਸ੍ਸ ਘਰਾ ਕਹਾਪਣਸ੍ਸ ਤੇਲਂ ਆਹਰਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ ਤਸ੍ਸ ਆਪਣਿਕਸ੍ਸ ਘਰਾ ਕਹਾਪਣਸ੍ਸ ਤੇਲਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਅਦਾਸਿ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਨ ਮੇ, ਸਿਕ੍ਖਮਾਨੇ, ਤੇਲੇਨ ਅਤ੍ਥੋ, ਸਪ੍ਪਿਨਾ ਮੇ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ ਯੇਨ ਸੋ ਆਪਣਿਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਆਪਣਿਕਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨ ਕਿਰ, ਆਵੁਸੋ, ਅਯ੍ਯਾਯ ਤੇਲੇਨ ਅਤ੍ਥੋ, ਸਪ੍ਪਿਨਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਹਨ੍ਦ ਤੇ ਤੇਲਂ, ਸਪ੍ਪਿਂ ਮੇ ਦੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ ਮਯਂ, ਅਯ੍ਯੇ, ਵਿਕ੍ਕੀਤਂ ਭਣ੍ਡਂ ਪੁਨ ਆਦਿਯਿਸ੍ਸਾਮ, ਕਦਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਣ੍ਡਂ ਵਿਕ੍ਕਾਯਿਸ੍ਸਤਿ! ਤੇਲਸ੍ਸ ਕਯੇਨ ਤੇਲਂ ਹਟਂ, ਸਪ੍ਪਿਸ੍ਸ ਕਯਂ ਆਹਰ, ਸਪ੍ਪਿਂ ਹਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ ਰੋਦਨ੍ਤੀ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਤ੍ਵਂ, ਸਿਕ੍ਖਮਾਨੇ, ਰੋਦਸੀ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤੀਤਿ [ਚੇਤਾਪੇਸੀਤਿ (ਕ.)]? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੭੫੪. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਯ੍ਯ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੭੫੫. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਚੇਤਾਪੇਤ੍ਵਾ.

ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਪਯੋਗੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਗਣਸ੍ਸ ਵਾ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ…ਪੇ… ‘‘ਇਦਂ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪਿਤਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਇਮਾਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯਾਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਯ੍ਯਾਯ ਦਮ੍ਮੀਤਿ.

੭੫੬. ਅਞ੍ਞੇ ਅਞ੍ਞਸਞ੍ਞਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਞ੍ਞੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਞ੍ਞੇ ਅਨਞ੍ਞਸਞ੍ਞਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.

ਅਨਞ੍ਞੇ ਅਞ੍ਞਸਞ੍ਞਾ ਅਨਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨਞ੍ਞੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਅਨਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨਞ੍ਞੇ ਅਨਞ੍ਞਸਞ੍ਞਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੭੫੭. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਤਞ੍ਞੇਵ [ਤਞ੍ਚੇਵ (ਸ੍ਯਾ.)] ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਅਞ੍ਞਞ੍ਚ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਪਞ੍ਚਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੬. ਛਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੭੫੮. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਉਪਾਸਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚੀਵਰਤ੍ਥਾਯ ਛਨ੍ਦਕਂ ਸਙ੍ਘਰਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਪਾਵਾਰਿਕਸ੍ਸ ਘਰੇ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਅਮੁਕਸ੍ਸ, ਅਯ੍ਯੇ, ਪਾਵਾਰਿਕਸ੍ਸ ਘਰੇ ਚੀਵਰਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਤਤੋ ਚੀਵਰਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਾਜੇਥਾ’’ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਚੇਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਂਸੁ. ਉਪਾਸਕਾ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਸਙ੍ਘਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤੇਸਂ ਉਪਾਸਕਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ …ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਸਙ੍ਘਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਸਙ੍ਘਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਸਙ੍ਘਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੭੫੯. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਸਙ੍ਘਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਯ੍ਯ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੭੬੦. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨਾਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਦਿਨ੍ਨੇਨ.

ਸਙ੍ਘਿਕੇਨਾਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਨ ਗਣਸ੍ਸ, ਨ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ.

ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯਂਅਤ੍ਥਾਯ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਪਯੋਗੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਗਣਸ੍ਸ ਵਾ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ…ਪੇ… ‘‘ਇਦਂ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਸਙ੍ਘਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪਿਤਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਇਮਾਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ.…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯਾਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਯ੍ਯਾਯ ਦਮ੍ਮੀਤਿ.

੭੬੧. ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕਸਞ੍ਞਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਅਨਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕਸਞ੍ਞਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਦਾਨੇ ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਂ.

ਅਨਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਅਨਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕਸਞ੍ਞਾ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੭੬੨. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸੇਸਕਂ ਉਪਨੇਤਿ, ਸਾਮਿਕੇ ਅਪਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਉਪਨੇਤਿ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਛਟ੍ਠਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੭. ਸਤ੍ਤਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੭੬੩. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਉਪਾਸਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚੀਵਰਤ੍ਥਾਯ ਛਨ੍ਦਕਂ ਸਙ੍ਘਰਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਪਾਵਾਰਿਕਸ੍ਸ ਘਰੇ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਅਮੁਕਸ੍ਸ, ਅਯ੍ਯੇ, ਪਾਵਾਰਿਕਸ੍ਸ ਘਰੇ ਚੀਵਰਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਤਤੋ ਚੀਵਰਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਾਜੇਥਾ’’ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤੇਨ ਚ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਸਯਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਚੇਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਂਸੁ. ਉਪਾਸਕਾ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਸਙ੍ਘਿਕੇਨ ਸਞ੍ਞਾਚਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਸਙ੍ਘਿਕੇਨ ਸਞ੍ਞਾਚਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਸਙ੍ਘਿਕੇਨ ਸਞ੍ਞਾਚਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੭੬੪. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਸਙ੍ਘਿਕੇਨ ਸਞ੍ਞਾਚਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਯ੍ਯ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੭੬੫. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨਾਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਦਿਨ੍ਨੇਨ.

ਸਙ੍ਘਿਕੇਨਾਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਨ ਗਣਸ੍ਸ, ਨ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ.

ਸਞ੍ਞਾਚਿਕੇਨਾਤਿ ਸਯਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ.

ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯਂਅਤ੍ਥਾਯ ਦਿਨ੍ਨਂ ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਪਯੋਗੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਗਣਸ੍ਸ ਵਾ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ…ਪੇ… ‘‘ਇਦਂ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਸਙ੍ਘਿਕੇਨ ਸਞ੍ਞਾਚਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪਿਤਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਇਮਾਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯਾਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਯ੍ਯਾਯ ਦਮ੍ਮੀਤਿ.

੭੬੬. ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕਸਞ੍ਞਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਅਨਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕਸਞ੍ਞਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਦਾਨੇ ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਂ.

੭੬੭. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸੇਸਕਂ ਉਪਨੇਤਿ, ਸਾਮਿਕੇ ਅਪਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਉਪਨੇਤਿ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਸਤ੍ਤਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੮. ਅਟ੍ਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੭੬੮. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਪੂਗਸ੍ਸ ਪਰਿਵੇਣਵਾਸਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਯਾਗੁਯਾ ਕਿਲਮਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਪੂਗੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਯਾਗੁਅਤ੍ਥਾਯ ਛਨ੍ਦਕਂ ਸਙ੍ਘਰਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਆਪਣਿਕਸ੍ਸ ਘਰੇ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਮੁਕਸ੍ਸ, ਅਯ੍ਯੇ, ਆਪਣਿਕਸ੍ਸ ਘਰੇ ਯਾਗੁਅਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਤਤੋ ਤਣ੍ਡੁਲਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯਾਗੁਂ ਪਚਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਥਾ’’ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਚੇਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਂਸੁ. ਸੋ ਪੂਗੋ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਉਜ੍ਝਾਯਤਿ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਿਪਾਚੇਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਮਹਾਜਨਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਮਹਾਜਨਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਮਹਾਜਨਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੭੬੯. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਮਹਾਜਨਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਯ੍ਯ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੭੭੦. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨਾਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਦਿਨ੍ਨੇਨ.

ਮਹਾਜਨਿਕੇਨਾਤਿ ਗਣਸ੍ਸ, ਨ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਨ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ.

ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯਂਅਤ੍ਥਾਯ ਦਿਨ੍ਨਂ ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਪਯੋਗੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਗਣਸ੍ਸ ਵਾ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ…ਪੇ… ‘‘ਇਦਂ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਮਹਾਜਨਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪਿਤਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਇਮਾਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯਾਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਯ੍ਯਾਯ ਦਮ੍ਮੀਤਿ.

੭੭੧. ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕਸਞ੍ਞਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਅਨਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕਸਞ੍ਞਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਦਾਨੇ ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਂ.

੭੭੨. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸੇਸਕਂ ਉਪਨੇਤਿ, ਸਾਮਿਕੇ ਅਪਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਉਪਨੇਤਿ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਅਟ੍ਠਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੯. ਨਵਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੭੭੩. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਪੂਗਸ੍ਸ ਪਰਿਵੇਣਵਾਸਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਯਾਗੁਯਾ ਕਿਲਮਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਪੂਗੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਯਾਗੁਅਤ੍ਥਾਯ ਛਨ੍ਦਕਂ ਸਙ੍ਘਰਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਆਪਣਿਕਸ੍ਸ ਘਰੇ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਮੁਕਸ੍ਸ, ਅਯ੍ਯੇ, ਆਪਣਿਕਸ੍ਸ ਘਰੇ ਯਾਗੁਅਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ. ਤਤੋ ਤਣ੍ਡੁਲੇ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯਾਗੁਂ ਪਚਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਥਾ’’ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤੇਨ ਚ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਸਯਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਚੇਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਂਸੁ. ਸੋ ਪੂਗੋ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਉਜ੍ਝਾਯਤਿ ਖਿਯ੍ਯਤਿ ਵਿਪਾਚੇਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਮਹਾਜਨਿਕੇਨ ਸਞ੍ਞਾਚਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਮਹਾਜਨਿਕੇਨ ਸਞ੍ਞਾਚਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਮਹਾਜਨਿਕੇਨ ਸਞ੍ਞਾਚਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੭੭੪. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਮਹਾਜਨਿਕੇਨ ਸਞ੍ਞਾਚਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਯ੍ਯ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੭੭੫. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨਾਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਦਿਨ੍ਨੇਨ.

ਮਹਾਜਨਿਕੇਨਾਤਿ ਗਣਸ੍ਸ, ਨ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਨ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ.

ਸਞ੍ਞਾਚਿਕੇਨਾਤਿ ਸਯਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ.

ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯਂਅਤ੍ਥਾਯ ਦਿਨ੍ਨਂ ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਪਯੋਗੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਗਣਸ੍ਸ ਵਾ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ…ਪੇ… ‘‘ਇਦਂ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਮਹਾਜਨਿਕੇਨ ਸਞ੍ਞਾਚਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪਿਤਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ. ਇਮਾਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯਾਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਯ੍ਯਾਯ ਦਮ੍ਮੀਤਿ.

੭੭੬. ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕਸਞ੍ਞਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਅਨਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕਸਞ੍ਞਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਦਾਨੇ ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਂ.

ਅਨਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਅਨਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕਸਞ੍ਞਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੭੭੭. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸੇਸਕਂ ਉਪਨੇਤਿ, ਸਾਮਿਕੇ ਅਪਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਉਪਨੇਤਿ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਨਵਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੧੦. ਦਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੭੭੮. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ ਹੋਤਿ ਭਾਣਿਕਾ ਵਿਸਾਰਦਾ ਪਟ੍ਟਾ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਾਤੁਂ. ਬਹੂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਪਯਿਰੁਪਾਸਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਪਰਿਵੇਣਂ ਉਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤਿ [ਉਦ੍ਰੀਯਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)]. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਕਿਸ੍ਸਿਦਂ ਤੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਪਰਿਵੇਣਂ ਉਨ੍ਦ੍ਰਿਯਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨਤ੍ਥਾਵੁਸੋ, ਦਾਯਕਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਕਾਰਕਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਪਰਿਵੇਣਤ੍ਥਾਯ ਛਨ੍ਦਕਂ ਸਙ੍ਘਰਿਤ੍ਵਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਅਦਂਸੁ. ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤੇਨ ਚ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਸਯਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਭੇਸਜ੍ਜਂ ਚੇਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇਨ ਸਞ੍ਞਾਚਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇਨ ਸਞ੍ਞਾਚਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤੀਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇਨ ਸਞ੍ਞਾਚਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੭੭੯. ‘‘ਯਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇਨ ਸਞ੍ਞਾਚਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਯ੍ਯ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੭੮੦. ਯਾ ਪਨਾਤਿ ਯਾ ਯਾਦਿਸਾ…ਪੇ… ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ…ਪੇ… ਅਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਤਿ.

ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨਾਤਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਦਿਨ੍ਨੇਨ.

ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇਨਾਤਿ ਏਕਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ, ਨ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਨ ਗਣਸ੍ਸ.

ਸਞ੍ਞਾਚਿਕੇਨਾਤਿ ਸਯਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ.

ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯਂਅਤ੍ਥਾਯ ਦਿਨ੍ਨਂ ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਪਯੋਗੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਗਣਸ੍ਸ ਵਾ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ…ਪੇ… ‘‘ਇਦਂ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਅਞ੍ਞੁਦ੍ਦਿਸਿਕੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕੇਨ ਸਞ੍ਞਾਚਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪਿਤਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਇਮਾਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯਾਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਯ੍ਯਾਯ ਦਮ੍ਮੀਤਿ.

੭੮੧. ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕਸਞ੍ਞਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕੇ ਅਨਞ੍ਞਦਤ੍ਥਿਕਸਞ੍ਞਾ ਅਞ੍ਞਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਦਾਨੇ ਉਪਨੇਤਬ੍ਬਂ.

੭੮੨. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਸੇਸਕਂ ਉਪਨੇਤਿ, ਸਾਮਿਕੇ ਅਪਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਉਪਨੇਤਿ, ਆਪਦਾਸੁ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਦਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੧੧. ਏਕਾਦਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੭੮੩. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ ਹੋਤਿ ਭਾਣਿਕਾ ਵਿਸਾਰਦਾ ਪਟ੍ਟਾ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਾਤੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਸੀਤਕਾਲੇ ਮਹਗ੍ਘਂ ਕਮ੍ਬਲਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਸਿ ਸਮਾਦਪੇਸਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਸਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਸਮਾਦਪਿਤੋ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜਿਤੋ ਸਮ੍ਪਹਂਸਿਤੋ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਵਦੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਅਯ੍ਯੇ, ਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚੇ ਮੇ ਤ੍ਵਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦਾਤੁਕਾਮੋਸਿ, ਇਮਂ ਕਮ੍ਬਲਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਕਮ੍ਬਲਂ ਦਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਮਹਿਚ੍ਛਾ ਇਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ. ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਰਾਜਾਨਂ ਕਮ੍ਬਲਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਰਾਜਾਨਂ ਕਮ੍ਬਲਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਰਾਜਾਨਂ ਕਮ੍ਬਲਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੀਤਿ [ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸੀਤਿ (ਕ.)]? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਰਾਜਾਨਂ ਕਮ੍ਬਲਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੭੮੪. ‘‘ਗਰੁਪਾਵੁਰਣਂ [ਪਾਪੁਰਣਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਚੇਤਾਪੇਨ੍ਤਿਯਾ ਚਤੁਕ੍ਕਂਸਪਰਮਂ ਚੇਤਾਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤੋ ਚੇ ਉਤ੍ਤਰਿ ਚੇਤਾਪੇਯ੍ਯ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੭੮੫. ਗਰੁਪਾਵੁਰਣਂ ਨਾਮ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸੀਤਕਾਲੇ ਪਾਵੁਰਣਂ.

ਚੇਤਾਪੇਨ੍ਤਿਯਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿਯਾ.

ਚਤੁਕ੍ਕਂਸਪਰਮਂ ਚੇਤਾਪੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸੋਲ਼ਸਕਹਾਪਣਗ੍ਘਨਕਂ ਚੇਤਾਪੇਤਬ੍ਬਂ.

ਤਤੋ ਚੇ ਉਤ੍ਤਰਿ ਚੇਤਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਤੁਤ੍ਤਰਿ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਪਯੋਗੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਗਣਸ੍ਸ ਵਾ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ…ਪੇ… ‘‘ਇਦਂ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਗਰੁਪਾਵੁਰਣਂ ਅਤਿਰੇਕਚਤੁਕ੍ਕਂਸਪਰਮਂ ਚੇਤਾਪਿਤਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਇਮਾਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯਾਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਯ੍ਯਾਯ ਦਮ੍ਮੀਤਿ.

੭੮੬. ਅਤਿਰੇਕਚਤੁਕ੍ਕਂਸੇ ਅਤਿਰੇਕਸਞ੍ਞਾ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਤਿਰੇਕਚਤੁਕ੍ਕਂਸੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਤਿਰੇਕਚਤੁਕ੍ਕਂਸੇ ਊਨਕਸਞ੍ਞਾ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.

ਊਨਕਚਤੁਕ੍ਕਂਸੇ ਅਤਿਰੇਕਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਊਨਕਚਤੁਕ੍ਕਂਸੇ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਊਨਕਚਤੁਕ੍ਕਂਸੇ ਊਨਕਸਞ੍ਞਾ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੭੮੭. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਚਤੁਕ੍ਕਂਸਪਰਮਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਊਨਕਚਤੁਕ੍ਕਂਸਪਰਮਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਞਾਤਕਾਨਂ, ਪਵਾਰਿਤਾਨਂ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਨੇਨ, ਮਹਗ੍ਘਂ ਚੇਤਾਪੇਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਗ੍ਘਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਏਕਾਦਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

੧੨. ਦ੍ਵਾਦਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ

੭੮੮. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ ਹੋਤਿ ਭਾਣਿਕਾ ਵਿਸਾਰਦਾ ਪਟ੍ਟਾ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਾਤੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਉਣ੍ਹਕਾਲੇ ਮਹਗ੍ਘਂ ਖੋਮਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਰਾਜਾਨਂ ਪਸੇਨਦਿਂ ਕੋਸਲਂ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਸਿ ਸਮਾਦਪੇਸਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਸਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਸਮਾਦਪਿਤੋ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜਿਤੋ ਸਮ੍ਪਹਂਸਿਤੋ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਵਦੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਅਯ੍ਯੇ, ਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ ਮੇ ਤ੍ਵਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦਾਤੁਕਾਮੋਸਿ, ਇਮਂ ਖੋਮਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾਯ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਖੋਮਂ ਦਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਮਹਿਚ੍ਛਾ ਇਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ. ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਰਾਜਾਨਂ ਖੋਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਯਾ ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਅਯ੍ਯਾ ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਰਾਜਾਨਂ ਖੋਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਰਾਜਾਨਂ ਖੋਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੀਤਿ [ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸੀਤਿ (ਕ.)]? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾਤਿ’’. ਵਿਗਰਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ…ਪੇ… ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਥੁਲ੍ਲਨਨ੍ਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਰਾਜਾਨਂ ਖੋਮਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਤਿ! ਨੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਨਂ ਵਾ ਪਸਾਦਾਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਇਮਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਉਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੁ –

੭੮੯. ‘‘ਲਹੁਪਾਵੁਰਣਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਚੇਤਾਪੇਨ੍ਤਿਯਾ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਕਂਸਪਰਮਂ ਚੇਤਾਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਤੋ ਚੇ ਉਤ੍ਤਰਿ ਚੇਤਾਪੇਯ੍ਯ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੭੯੦. ਲਹੁਪਾਵੁਰਣਂ ਨਾਮ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਉਣ੍ਹਕਾਲੇ ਪਾਵੁਰਣਂ.

ਚੇਤਾਪੇਨ੍ਤਿਯਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤਿਯਾ.

ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਕਂਸਪਰਮਂ ਚੇਤਾਪੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸਕਹਾਪਣਗ੍ਘਨਕਂ ਚੇਤਾਪੇਤਬ੍ਬਂ.

ਤਤੋ ਚੇ ਉਤ੍ਤਰਿ ਚੇਤਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਤੁਤ੍ਤਰਿ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ, ਪਯੋਗੇ ਦੁਕ੍ਕਟਂ. ਪਟਿਲਾਭੇਨ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਹੋਤਿ. ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਗਣਸ੍ਸ ਵਾ ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯਾ ਵਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ…ਪੇ… ਇਦਂ ਮੇ, ਅਯ੍ਯੇ, ਲਹੁਪਾਵੁਰਣਂ ਅਤਿਰੇਕਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਕਂਸਪਰਮਂ ਚੇਤਾਪਿਤਂ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ, ਇਮਾਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਮੀਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯਾਤਿ…ਪੇ… ਦਦੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਯ੍ਯਾਯ ਦਮ੍ਮੀਤਿ.

੭੯੧. ਅਤਿਰੇਕਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਕਂਸੇ ਅਤਿਰੇਕਸਞ੍ਞਾ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਤਿਰੇਕਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਕਂਸੇ ਵੇਮਤਿਕਾ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਅਤਿਰੇਕਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਕਂਸੇ ਊਨਕਸਞ੍ਞਾ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.

ਊਨਕਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਕਂਸੇ ਅਤਿਰੇਕਸਞ੍ਞਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਊਨਕਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਕਂਸੇ ਵੇਮਤਿਕਾ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਊਨਕਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਕਂਸੇ ਊਨਕਸਞ੍ਞਾ, ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ.

੭੯੨. ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਕਂਸਪਰਮਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਊਨਕਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਕਂਸਪਰਮਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਞਾਤਕਾਨਂ, ਪਵਾਰਿਤਾਨਂ, ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਨੇਨ, ਮਹਗ੍ਘਂ ਚੇਤਾਪੇਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਗ੍ਘਂ ਚੇਤਾਪੇਤਿ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ, ਆਦਿਕਮ੍ਮਿਕਾਯਾਤਿ.

ਦ੍ਵਾਦਸਮਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.

ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ ਖੋ, ਅਯ੍ਯਾਯੋ, ਤਿਂਸ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਾ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਤਤ੍ਥਾਯ੍ਯਾਯੋ ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ – ‘‘ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਥ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ’’? ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ – ‘‘ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਥ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ’’? ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ – ‘‘ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਥ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ’’? ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇਤ੍ਥਾਯ੍ਯਾਯੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀਤਿ.

ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਵਿਭਙ੍ਗੇ ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਕਣ੍ਡਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.