੧੭੯. ਕਪ੍ਪਿਯਭੂਮਿਅਨੁਜਾਨਨਾ

੨੯੫. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਵੇਸਾਲੀ ਸੁਭਿਕ੍ਖਾ ਹੋਤਿ ਸੁਸਸ੍ਸਾ ਸੁਲਭਪਿਣ੍ਡਾ, ਸੁਕਰਾ ਉਞ੍ਛੇਨ ਪਗ੍ਗਹੇਨ ਯਾਪੇਤੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਤੋ ਰਹੋਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਮਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾਨਿ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖੇ ਦੁਸ੍ਸਸ੍ਸੇ ਦੁਲ੍ਲਭਪਿਣ੍ਡੇ ਅਨ੍ਤੋ ਵੁਟ੍ਠਂ ਅਨ੍ਤੋ ਪਕ੍ਕਂ ਸਾਮਂ ਪਕ੍ਕਂ ਉਗ੍ਗਹਿਤਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਕਂ ਤਤੋ ਨੀਹਟਂ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਵਨਟ੍ਠਂ ਪੋਕ੍ਖਰਟ੍ਠਂ, ਅਜ੍ਜਾਪਿ ਨੁ ਖੋ ਤਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਮਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾਨਿ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖੇ ਦੁਸ੍ਸਸ੍ਸੇ ਦੁਲ੍ਲਭਪਿਣ੍ਡੇ ਅਨ੍ਤੋ ਵੁਟ੍ਠਂ ਅਨ੍ਤੋ ਪਕ੍ਕਂ ਸਾਮਂ ਪਕ੍ਕਂ ਉਗ੍ਗਹਿਤਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਕਂ ਤਤੋ ਨੀਹਟਂ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਵਨਟ੍ਠਂ ਪੋਕ੍ਖਰਟ੍ਠਂ, ਅਜ੍ਜਾਪਿ ਨੁ ਖੋ ਤਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾਨਿ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖੇ ਦੁਸ੍ਸਸ੍ਸੇ ਦੁਲ੍ਲਭਪਿਣ੍ਡੇ ਅਨ੍ਤੋ ਵੁਟ੍ਠਂ ਅਨ੍ਤੋ ਪਕ੍ਕਂ ਸਾਮਂ ਪਕ੍ਕਂ ਉਗ੍ਗਹਿਤਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਕਂ ਤਤੋ ਨੀਹਟਂ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਵਨਟ੍ਠਂ ਪੋਕ੍ਖਰਟ੍ਠਂ, ਤਾਨਾਹਂ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਾਮਿ. ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨ੍ਤੋ ਵੁਟ੍ਠਂ ਅਨ੍ਤੋ ਪਕ੍ਕਂ ਸਾਮਂ ਪਕ੍ਕਂ ਉਗ੍ਗਹਿਤਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਨ ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਤੋ ਨੀਹਟਂ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਵਨਟ੍ਠਂ ਪੋਕ੍ਖਰਟ੍ਠਂ ਭੁਤ੍ਤਾਵਿਨਾ ਪਵਾਰਿਤੇਨ ਅਨਤਿਰਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਯਥਾਧਮ੍ਮੋ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਜਾਨਪਦਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਬਹੁਂ ਲੋਣਮ੍ਪਿ, ਤੇਲਮ੍ਪਿ, ਤਣ੍ਡੁਲਮ੍ਪਿ, ਖਾਦਨੀਯਮ੍ਪਿ ਸਕਟੇਸੁ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਬਹਾਰਾਮਕੋਟ੍ਠਕੇ ਸਕਟਪਰਿਵਟ੍ਟਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਛਨ੍ਤਿ – ਯਦਾ ਪਟਿਪਾਟਿਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮ, ਤਦਾ ਭਤ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ. ਮਹਾ ਚ ਮੇਘੋ ਉਗ੍ਗਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ ਆਨਨ੍ਦ, ਬਹੁਂ ਲੋਣਮ੍ਪਿ, ਤੇਲਮ੍ਪਿ, ਤਣ੍ਡੁਲਮ੍ਪਿ, ਖਾਦਨੀਯਮ੍ਪਿ ਸਕਟੇਸੁ ਆਰੋਪਿਤਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਮਹਾ ਚ ਮੇਘੋ ਉਗ੍ਗਤੋ; ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਆਨਨ੍ਦ, ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਾਨਨ੍ਦ, ਸਙ੍ਘੋ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿਮਂ ਵਿਹਾਰਂ ਕਪ੍ਪਿਯਭੂਮਿਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਵਾਸੇਤੁ, ਯਂ ਸਙ੍ਘੋ ਆਕਙ੍ਖਤਿ ਵਿਹਾਰਂ ਵਾ ਅਡ੍ਢਯੋਗਂ ਵਾ ਪਾਸਾਦਂ ਵਾ ਹਮ੍ਮਿਯਂ ਵਾ ਗੁਹਂ ਵਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬਾ. ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਵਿਹਾਰਂ ਕਪ੍ਪਿਯਭੂਮਿਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯ, ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਵਿਹਾਰਂ ਕਪ੍ਪਿਯਭੂਮਿਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਕਪ੍ਪਿਯਭੂਮਿਯਾ ਸਮ੍ਮੁਤਿ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਸਮ੍ਮਤੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਵਿਹਾਰੋ ਕਪ੍ਪਿਯਭੂਮਿ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ [ਸਮ੍ਮਤਿਕਾਯ (ਸ੍ਯਾ.)] ਕਪ੍ਪਿਯਭੂਮਿਯਾ ਯਾਗੁਯੋ ਪਚਨ੍ਤਿ, ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਪਚਨ੍ਤਿ, ਸੂਪਾਨਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਮਂਸਾਨਿ ਕੋਟ੍ਟੇਨ੍ਤਿ, ਕਟ੍ਠਾਨਿ ਫਾਲੇਨ੍ਤਿ. ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਭਗਵਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਯ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਂ ਮਹਾਸਦ੍ਦਂ ਕਾਕੋਰਵਸਦ੍ਦਂ, ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦੋ ਮਹਾਸਦ੍ਦੋ ਕਾਕੋਰਵਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ? ‘‘ਏਤਰਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਮ੍ਮੁਤਿਯਾ ਕਪ੍ਪਿਯਭੂਮਿਯਾ ਯਾਗੁਯੋ ਪਚਨ੍ਤਿ, ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਪਚਨ੍ਤਿ, ਸੂਪਾਨਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਿ, ਮਂਸਾਨਿ ਕੋਟ੍ਟੇਨ੍ਤਿ, ਕਟ੍ਠਾਨਿ ਫਾਲੇਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਏਸੋ, ਭਗਵਾ, ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦੋ ਮਹਾਸਦ੍ਦੋ ਕਾਕੋਰਵਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮੁਤਿ [ਸਮ੍ਮਤਿਕਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਕਪ੍ਪਿਯਭੂਮਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾ. ਯੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਕਪ੍ਪਿਯਭੂਮਿਯੋ – ਉਸ੍ਸਾਵਨਨ੍ਤਿਕਂ ਗੋਨਿਸਾਦਿਕਂ ਗਹਪਤਿ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਯਸੋਜੋ ਗਿਲਾਨੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਭੇਸਜ੍ਜਾਨਿ ਆਹਰਿਯਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਬਹਿ ਵਾਸੇਨ੍ਤਿ. ਉਕ੍ਕਪਿਣ੍ਡਿਕਾਪਿ ਖਾਦਨ੍ਤਿ, ਚੋਰਾਪਿ ਹਰਨ੍ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮੁਤਿਂ ਕਪ੍ਪਿਯਭੂਮਿਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤਸ੍ਸੋ ਕਪ੍ਪਿਯਭੂਮਿਯੋ – ਉਸ੍ਸਾਵਨਨ੍ਤਿਕਂ ਗੋਨਿਸਾਦਿਕਂ ਗਹਪਤਿਂ ਸਮ੍ਮੁਤਿਨ੍ਤਿ.

ਕਪ੍ਪਿਯਭੂਮਿਅਨੁਜਾਨਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸੀਹਭਾਣਵਾਰੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ.