੨. ਦੁਤਿਯਭਾਣਵਾਰੋ

ਪਕਾਸਨੀਯਕਮ੍ਮਂ

੩੩੬. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਮਹਤਿਯਾ ਪਰਿਸਾਯ ਪਰਿਵੁਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਸਰਾਜਿਕਾਯ ਪਰਿਸਾਯ. ਅਥ ਖੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨਞ੍ਜਲਿਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਜਿਣ੍ਣੋ ਦਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਵੁਡ੍ਢੋ ਮਹਲ੍ਲਕੋ ਅਦ੍ਧਗਤੋ ਵਯੋਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਦਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤੁ, ਮਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤੁ. ਅਹਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਰਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਲਂ, ਦੇਵਦਤ੍ਤ, ਮਾ ਤੇ ਰੁਚ੍ਚਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਰਿਹਰਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਜਿਣ੍ਣੋ ਦਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਵੁਡ੍ਢੋ ਮਹਲ੍ਲਕੋ ਅਦ੍ਧਗਤੋ ਵਯੋਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਦਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤੁ, ਮਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤੁ. ਅਹਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਰਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਾਨਮ੍ਪਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਦੇਵਦਤ੍ਤ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਨ ਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯਂ, ਕਿਂ ਪਨ ਤੁਯ੍ਹਂ ਛਵਸ੍ਸ ਖੇਲ਼ਾਸਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ – ਸਰਾਜਿਕਾਯ ਮਂ ਭਗਵਾ ਪਰਿਸਾਯ ਖੇਲ਼ਾਸਕਵਾਦੇਨ ਅਪਸਾਦੇਤਿ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੇਵ ਉਕ੍ਕਂਸਤੀਤਿ – ਕੁਪਿਤੋ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਅਯਞ੍ਚਰਹਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤਿ ਪਠਮੋ ਆਘਾਤੋ ਅਹੋਸਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਘੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਾਜਗਹੇ ਪਕਾਸਨੀਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤੁ – ‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ ਅਹੋਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ. ਯਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਰੇਯ੍ਯ ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾਯ, ਨ ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਵ ਤੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

੩੩੭. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ ਸਙ੍ਘੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਾਜਗਹੇ ਪਕਾਸਨੀਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੇਯ੍ਯ – ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ ਅਹੋਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ. ਯਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਰੇਯ੍ਯ ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾਯ, ਨ ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਵ ਤੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’ਤਿ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਸਙ੍ਘੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਾਜਗਹੇ ਪਕਾਸਨੀਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ – ‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ ਅਹੋਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ. ਯਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਰੇਯ੍ਯ ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾਯ, ਨ ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਵ ਤੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’ਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਾਜਗਹੇ ਪਕਾਸਨੀਯਂ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਰਣਂ – ‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ ਅਹੋਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ, ਯਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਰੇਯ੍ਯ ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾਯ, ਨ ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਵ ਤੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’ਤਿ – ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਕਤਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਾਜਗਹੇ ਪਕਾਸਨੀਯਂ ਕਮ੍ਮਂ – ‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ ਅਹੋਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ. ਯਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਰੇਯ੍ਯ ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾਯ, ਨ ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਵ ਤੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’ਤਿ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

੩੩੮. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਰਾਜਗਹੇ ਪਕਾਸੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਯਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਾਜਗਹੇ ਵਣ੍ਣੋ ਭਾਸਿਤੋ – ‘ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਗੋਧਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਗੋਧਿਪੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ. ਕਥਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਰਾਜਗਹੇ ਪਕਾਸੇਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨਨੁ ਤਯਾ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭੂਤੋਯੇਵ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਾਜਗਹੇ ਵਣ੍ਣੋ ਭਾਸਿਤੋ – ‘ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਗੋਧਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਗੋਧਿਪੁਤ੍ਤੋ’’’ ਤਿ? ‘‘ਏਵਂ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤ, ਭੂਤਂਯੇਵ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਰਾਜਗਹੇ ਪਕਾਸੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਘੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤੁ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਰਾਜਗਹੇ ਪਕਾਸੇਤੁਂ – ‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ ਅਹੋਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ. ਯਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਰੇਯ੍ਯ ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾਯ, ਨ ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਵ ਤੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਠਮਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਰਾਜਗਹੇ ਪਕਾਸੇਤੁਂ – ‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ ਅਹੋਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ. ਯਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਰੇਯ੍ਯ ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾਯ, ਨ ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਵ ਤੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’ਤਿ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਸਙ੍ਘੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਰਾਜਗਹੇ ਪਕਾਸੇਤੁਂ – ‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ ਅਹੋਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ, ਯਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਰੇਯ੍ਯ ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾਯ, ਨ ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਵ ਤੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’ਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ, ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਰਾਜਗਹੇ ਪਕਾਸੇਤੁਂ – ‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ ਅਹੋਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ, ਯਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਰੇਯ੍ਯ ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾਯ, ਨ ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਵ ਤੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’ਤਿ – ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਸਮ੍ਮਤੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਰਾਜਗਹੇ ਪਕਾਸੇਤੁਂ – ‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ ਅਹੋਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ. ਯਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਰੇਯ੍ਯ ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾਯ, ਨ ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਵ ਤੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’ਤਿ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

ਸਮ੍ਮਤੋ ਚ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਾਜਗਹਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਰਾਜਗਹੇ ਪਕਾਸੇਸਿ – ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ ਅਹੋਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ. ਯਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਰੇਯ੍ਯ ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾਯ, ਨ ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਵ ਤੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ ਦੁਬ੍ਬੁਦ੍ਧਿਨੋ, ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਉਸੂਯਕਾ ਇਮੇ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਉਸੂਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਯੇ ਪਨ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਦ੍ਧਾ ਪਸਨ੍ਨਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤੋ, ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਨ ਖੋ ਇਦਂ ਓਰਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਯਥਾ ਭਗਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਰਾਜਗਹੇ ਪਕਾਸਾਪੇਤੀ’’ਤਿ.

ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਕੁਮਾਰਵਤ੍ਥੁ

੩੩੯. ਅਥ ਖੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਯੇਨ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਕੁਮਾਰੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਕੁਮਾਰਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਖੋ, ਕੁਮਾਰ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦੀਘਾਯੁਕਾ, ਏਤਰਹਿ ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਾ. ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਕੁਮਾਰੋਵ ਸਮਾਨੋ ਕਾਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਕੁਮਾਰ, ਪਿਤਰਂ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਹੋਹਿ. ਅਹਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਕੁਮਾਰੋ – ਅਯ੍ਯੋ ਖੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ ਅਯ੍ਯੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਤਿ – ਊਰੁਯਾ ਪੋਤ੍ਥਨਿਕਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਦਿਵਾ ਦਿਵਸ੍ਸ [ਦਿਵਾ ਦਿਵਸਸ੍ਸ (ਕ.)] ਭੀਤੋ ਉਬ੍ਬਿਗ੍ਗੋ ਉਸ੍ਸਙ੍ਕੀ ਉਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਸਹਸਾ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਅਦ੍ਦਸਾਸੁਂ ਖੋ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰੇ ਉਪਚਾਰਕਾ ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਕੁਮਾਰਂ ਦਿਵਾ ਦਿਵਸ੍ਸ ਭੀਤਂ ਉਬ੍ਬਿਗ੍ਗਂ ਉਸ੍ਸਙ੍ਕਿਂ ਉਤ੍ਰਸ੍ਤਂ ਸਹਸਾ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤਂ; ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਅਗ੍ਗਹੇਸੁਂ. ਤੇ ਵਿਚਿਨਨ੍ਤਾ ਊਰੁਯਾ ਪੋਤ੍ਥਨਿਕਂ ਬਦ੍ਧਂ [ਬਨ੍ਧਂ (ਕ.)] ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਕੁਮਾਰਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ, ਕੁਮਾਰ, ਕਤ੍ਤੁਕਾਮੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਪਿਤਰਮ੍ਹਿ ਹਨ੍ਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕੇਨਾਸਿ ਉਸ੍ਸਾਹਿਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਅਯ੍ਯੇਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਮਤਿਂ ਅਕਂਸੁ – ‘‘ਕੁਮਾਰੋ ਚ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਚ, ਸਬ੍ਬੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਮਤਿਂ ਅਕਂਸੁ – ‘‘ਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪਰਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਕੁਮਾਰੋ ਚ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਚਾ’’ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਮਤਿਂ ਅਕਂਸੁ – ‘‘ਨ ਕੁਮਾਰੋ ਚ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ. ਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਰਾਜਾ ਵਕ੍ਖਤਿ ਤਥਾ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਕੁਮਾਰਂ ਆਦਾਯ ਯੇਨ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਸੇਨਿਯੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਮਾਗਧਸ੍ਸ ਸੇਨਿਯਸ੍ਸ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਸ੍ਸ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ‘‘ਕਥਂ, ਭਣੇ, ਮਹਾਮਤ੍ਤੇਹਿ ਮਤਿ ਕਤਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਕਚ੍ਚੇ, ਦੇਵ, ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਮਤਿਂ ਅਕਂਸੁ – ‘ਕੁਮਾਰੋ ਚ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਚ, ਸਬ੍ਬੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬਾ’ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਮਤਿਂ ਅਕਂਸੁ – ‘ਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪਰਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਕੁਮਾਰੋ ਚ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਚਾ’ਤਿ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਮਤਿਂ ਅਕਂਸੁ – ‘ਨ ਕੁਮਾਰੋ ਚ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ. ਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਰਾਜਾ ਵਕ੍ਖਤਿ ਤਥਾ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ, ਭਣੇ, ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘੋ ਵਾ? ਨਨੁ ਭਗਵਤਾ ਪਟਿਕਚ੍ਚੇਵ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਰਾਜਗਹੇ ਪਕਾਸਾਪਿਤੋ – ‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ ਅਹੋਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਅਞ੍ਞਾ ਪਕਤਿ. ਯਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਰੇਯ੍ਯ ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾਯ, ਨ ਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮੋ ਵਾ ਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਵ ਤੇਨ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’’ਤਿ? ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਤੇ ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਮਤਿਂ ਅਕਂਸੁ – ‘ਕੁਮਾਰੋ ਚ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਚ; ਸਬ੍ਬੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬਾ’ਤਿ; ਤੇ ਅਟ੍ਠਾਨੇ ਅਕਾਸਿ. ਯੇ ਤੇ ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਮਤਿਂ ਅਕਂਸੁ – ‘ਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬਾ; ਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪਰਜ੍ਝਨ੍ਤਿ; ਕੁਮਾਰੋ ਚ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਚਾ’ਤਿ; ਤੇ ਨੀਚੇ ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ. ਯੇ ਤੇ ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਮਤਿਂ ਅਕਂਸੁ – ‘ਨ ਕੁਮਾਰੋ ਚ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ; ਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬਾ; ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ; ਯਥਾ ਰਾਜਾ ਵਕ੍ਖਤਿ ਤਥਾ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ; ਤੇ ਉਚ੍ਚੇ ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਰਾਜਾ ਮਾਗਧੋ ਸੇਨਿਯੋ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਕੁਮਾਰਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਿਸ੍ਸ ਮਂ ਤ੍ਵਂ, ਕੁਮਾਰ, ਹਨ੍ਤੁਕਾਮੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਰਜ੍ਜੇਨਾਮ੍ਹਿ, ਦੇਵ, ਅਤ੍ਥਿਕੋ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਕੁਮਾਰ, ਰਜ੍ਜੇਨ ਅਤ੍ਥਿਕੋ, ਏਤਂ ਤੇ ਰਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਸ੍ਸ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸ ਰਜ੍ਜਂ ਨਿਯ੍ਯਾਦੇਸਿ.

ਅਭਿਮਾਰਪੇਸਨਂ

੩੪੦. ਅਥ ਖੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਯੇਨ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਕੁਮਾਰੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਂ ਕੁਮਾਰਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਪੁਰਿਸੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਆਣਾਪੇਹਿ, ਯੇ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਕੁਮਾਰੋ ਮਨੁਸ੍ਸੇ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਯਥਾ, ਭਣੇ, ਅਯ੍ਯੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਆਹ ਤਥਾ ਕਰੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਏਕਂ ਪੁਰਿਸਂ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਗਚ੍ਛਾਵੁਸੋ, ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਆਗਚ੍ਛਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਗ੍ਗੇ ਦ੍ਵੇ ਪੁਰਿਸੇ ਠਪੇਸਿ – ‘‘ਯੋ ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਏਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਆਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਗ੍ਗੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਰਿਸੇ ਠਪੇਸਿ – ‘‘ਯੇ ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਦ੍ਵੇ ਪੁਰਿਸਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਆਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਗ੍ਗੇ ਅਟ੍ਠ ਪੁਰਿਸੇ ਠਪੇਸਿ – ‘‘ਯੇ ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਰਿਸਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਆਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਗ੍ਗੇ ਸੋਲ਼ਸ ਪੁਰਿਸੇ ਠਪੇਸਿ – ‘‘ਯੇ ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਅਟ੍ਠ ਪੁਰਿਸਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਏਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਸਿਚਮ੍ਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਧਨੁਕਲਾਪਂ ਸਨ੍ਨਯ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਭੀਤੋ ਉਬ੍ਬਿਗ੍ਗੋ ਉਸ੍ਸਙ੍ਕੀ ਉਤ੍ਰਸ੍ਤੋ ਪਤ੍ਥਦ੍ਧੇਨ ਕਾਯੇਨ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਭੀਤਂ ਉਬ੍ਬਿਗ੍ਗਂ ਉਸ੍ਸਙ੍ਕਿਂ ਉਤ੍ਰਸ੍ਤਂ ਪਤ੍ਥਦ੍ਧੇਨ ਕਾਯੇਨ ਠਿਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਹਾਵੁਸੋ, ਮਾ ਭਾਯੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਸਿਚਮ੍ਮਂ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਧਨੁਕਲਾਪਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇਸੁ ਸਿਰਸਾ ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਚ੍ਚਯੋ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਚ੍ਚਗਮਾ ਯਥਾਬਾਲਂ ਯਥਾਮੂਲ਼੍ਹਂ ਯਥਾਅਕੁਸਲਂ, ਯੋਹਂ ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਵਧਕਚਿਤ੍ਤੋ ਇਧੂਪਸਙ੍ਕਨ੍ਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਅਚ੍ਚਯਂ ਅਚ੍ਚਯਤੋ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੁ ਆਯਤਿਂ ਸਂਵਰਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਗ੍ਘ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਚ੍ਚਯੋ ਅਚ੍ਚਗਮਾ ਯਥਾਬਾਲਂ ਯਥਾਮੂਲ਼੍ਹਂ ਯਥਾਅਕੁਸਲਂ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਵਧਕਚਿਤ੍ਤੋ ਇਧੂਪਸਙ੍ਕਨ੍ਤੋ. ਯਤੋ ਚ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਚ੍ਚਯਂ ਅਚ੍ਚਯਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਕਰੋਸਿ, ਤਂ ਤੇ ਮਯਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਮ. ਵੁਡ੍ਢਿ ਹੇਸਾ, ਆਵੁਸੋ, ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ – ਯੋ ਅਚ੍ਚਯਂ ਅਚ੍ਚਯਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਕਰੋਤਿ, ਆਯਤਿਂ ਸਂਵਰਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਂ ਕਥਂ ਕਥੇਸਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਦਾਨਕਥਂ ਸੀਲਕਥਂ ਸਗ੍ਗਕਥਂ, ਕਾਮਾਨਂ ਆਦੀਨਵਂ ਓਕਾਰਂ ਸਂਕਿਲੇਸਂ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਪਕਾਸੇਸਿ. ਯਦਾ ਤਂ ਭਗਵਾ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਕਲ੍ਲਚਿਤ੍ਤਂ, ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤਂ, ਵਿਨੀਵਰਣਚਿਤ੍ਤਂ, ਉਦਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ, ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਯਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਮੁਕ੍ਕਂਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ ਤਂ ਪਕਾਸੇਸਿ – ਦੁਕ੍ਖਂ, ਸਮੁਦਯਂ, ਨਿਰੋਧਂ, ਮਗ੍ਗਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਸੁਦ੍ਧਂ ਵਤ੍ਥਂ ਅਪਗਤਕਾਲ਼ਕਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਰਜਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਆਸਨੇ ਵਿਰਜਂ ਵੀਤਮਲਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁਂ ਉਦਪਾਦਿ – ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਮੁਦਯਧਮ੍ਮਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋ ਪਤ੍ਤਧਮ੍ਮੋ ਵਿਦਿਤਧਮ੍ਮੋ ਪਰਿਯੋਗਾਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮੋ ਤਿਣ੍ਣਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੋ ਵਿਗਤਕਥਂਕਥੋ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਂ ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਵਾ ਵਿਵਰੇਯ੍ਯ, ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਵਾ ਮਗ੍ਗਂ ਆਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯ, ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਵਾ ਤੇਲਪਜ੍ਜੋਤਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ – ਚਕ੍ਖੁਮਨ੍ਤੋ ਰੂਪਾਨਿ ਦਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ – ਏਵਮੇਵਂ ਭਗਵਤਾ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮੋ ਪਕਾਸਿਤੋ. ਏਸਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ. ਉਪਾਸਕਂ ਮਂ ਭਗਵਾ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਾ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਗਚ੍ਛ, ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਗਚ੍ਛਾਹੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ.

ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਪੁਰਿਸਾ – ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਸੋ ਏਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਚਿਰੇਨ ਆਗਚ੍ਛਤੀਤਿ – ਪਟਿਪਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਅਦ੍ਦਸਂਸੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਭਗਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਂ ਕਥਂ ਕਥੇਸਿ…ਪੇ… ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕੇ ਨੋ ਭਗਵਾ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤੇ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤੇ ਪੁਰਿਸੇ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਾ ਖੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਗਚ੍ਛਿਤ੍ਥ, ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ.

ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਰਿਸਾ…ਪੇ… ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਅਟ੍ਠ ਪੁਰਿਸਾ…ਪੇ… ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਸੋਲ਼ਸ ਪੁਰਿਸਾ – ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਤੇ ਅਟ੍ਠ ਪੁਰਿਸਾ ਚਿਰੇਨ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ – ਪਟਿਪਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਅਦ੍ਦਸਾਸੁਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਭਗਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਂ ਕਥਂ ਕਥੇਸਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਦਾਨਕਥਂ…ਪੇ… ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕੇ ਨੋ ਭਗਵਾ ਧਾਰੇਤੁ ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਂ ਗਤੇ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤੇ ਪੁਰਿਸੇ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਾ ਖੋ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਗਚ੍ਛਿਤ੍ਥ, ਇਮਿਨਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ.

ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਏਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਯੇਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤੁਂ; ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਸੋ ਭਗਵਾ, ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਅਲਂ, ਆਵੁਸੋ; ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸਿ. ਅਹਮੇਵ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

ਲੋਹਿਤੁਪ੍ਪਾਦਕਕਮ੍ਮਂ

੩੪੧. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਭਗਵਾ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਛਾਯਾਯਂ ਚਙ੍ਕਮਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਆਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਮਹਤਿਂ ਸਿਲਂ ਪਵਿਜ੍ਝਿ – ਇਮਾਯ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਦ੍ਵੇ ਪਬ੍ਬਤਕੂਟਾ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਿਲਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਪਪਤਿਕਾ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦੇ ਰੁਹਿਰਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਉਦ੍ਧਂ ਉਲ੍ਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਬਹੁਂ ਤਯਾ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸੁਤਂ, ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ ਵਧਕਚਿਤ੍ਤੋ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਰੁਹਿਰਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ ਪਠਮਂ ਆਨਨ੍ਤਰਿਯਂ ਕਮ੍ਮਂ ਉਪਚਿਤਂ, ਯਂ ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਧਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਰੁਹਿਰਂ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂ – ‘‘ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ ਕਿਰ ਭਗਵਤੋ ਵਧੋ ਪਯੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਤੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਪਰਿਤੋ ਪਰਿਤੋ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਾ ਮਹਾਸਦ੍ਦਾ ਸਜ੍ਝਾਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ, ਭਗਵਤੋ ਰਕ੍ਖਾਵਰਣਗੁਤ੍ਤਿਯਾ. ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਭਗਵਾ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਂ ਮਹਾਸਦ੍ਦਂ ਸਜ੍ਝਾਯਸਦ੍ਦਂ. ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਆਨਨ੍ਦ, ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦੋ ਮਹਾਸਦ੍ਦੋ ਸਜ੍ਝਾਯਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ? ‘‘ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ – ‘ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ ਕਿਰ ਭਗਵਤੋ ਵਧੋ ਪਯੁਤ੍ਤੋ’ਤਿ. ਤੇ ਚ [ਤੇਧ (ਸੀ.)], ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਵਿਹਾਰਸ੍ਸ ਪਰਿਤੋ ਪਰਿਤੋ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਾ ਮਹਾਸਦ੍ਦਾ ਸਜ੍ਝਾਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ, ਭਗਵਤੋ ਰਕ੍ਖਾਵਰਣਗੁਤ੍ਤਿਯਾ. ਸੋ ਏਸੋ, ਭਗਵਾ, ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦੋ ਮਹਾਸਦ੍ਦੋ ਸਜ੍ਝਾਯਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ. ‘‘ਤੇਨ ਹਾਨਨ੍ਦ, ਮਮ ਵਚਨੇਨ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਹਿ – ਸਤ੍ਥਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੇ ਆਮਨ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਤੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੇ ਆਮਨ੍ਤੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਵਕਾਸੋ, ਯਂ ਪਰੂਪਕ੍ਕਮੇਨ ਤਥਾਗਤਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯ. ਅਨੁਪਕ੍ਕਮੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤਿ.

[ਚੂਲ਼ਵ. ੩੩੪; ਅ. ਨਿ. ੫.੧੦੦] ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਥਾਰੋ ਸਨ੍ਤੋ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ. ਕਤਮੇ ਪਞ੍ਚ? ‘‘ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਸਤ੍ਥਾ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲੋਮ੍ਹੀ’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ ‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਮੇ ਸੀਲਂ ਪਰਿਯੋਦਾਤਂ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠ’ਨ੍ਤਿ ਚ. ਤਮੇਨਂ ਸਾਵਕਾ ਏਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ – ‘ਅਯਂ ਖੋ ਭਵਂ ਸਤ੍ਥਾ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲੋਮ੍ਹੀ’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ ‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਮੇ ਸੀਲਂ ਪਰਿਯੋਦਾਤਂ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠ’ਨ੍ਤਿ ਚ. ਮਯਞ੍ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ ਗਿਹੀਨਂ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਾਮ, ਨਾਸ੍ਸਸ੍ਸ ਮਨਾਪਂ. ਯਂ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਅਮਨਾਪਂ, ਕਥਂ ਨਂ ਮਯਂ ਤੇਨ ਸਮੁਦਾਚਰੇਯ੍ਯਾਮ? ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ ਖੋ ਪਨ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ – ਯਂ ਤੁਮੋ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਤੁਮੋਵ ਤੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਏਵਰੂਪਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਸਾਵਕਾ ਸੀਲਤੋ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ; ਏਵਰੂਪੋ ਚ ਪਨ ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਕੇਹਿ ਸੀਲਤੋ ਰਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਤ੍ਥਾ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਆਜੀਵੋ ਸਮਾਨੋ…ਪੇ… ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਧਮ੍ਮਦੇਸਨੋ ਸਮਾਨੋ…ਪੇ… ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੋ ਸਮਾਨੋ…ਪੇ… ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਞਾਣਦਸ੍ਸਨੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਞਾਣਦਸ੍ਸਨੋਮ੍ਹੀ’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ ‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਮੇ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਪਰਿਯੋਦਾਤਂ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠ’ਨ੍ਤਿ ਚ. ਤਮੇਨਂ ਸਾਵਕਾ ਏਵਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ – ‘ਅਯਂ ਖੋ ਭਵਂ ਸਤ੍ਥਾ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਞਾਣਦਸ੍ਸਨੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਞਾਣਦਸ੍ਸਨੋਮ੍ਹੀ’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ ‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਮੇ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਪਰਿਯੋਦਾਤਂ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠ’ਨ੍ਤਿ ਚ. ਮਯਞ੍ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ ਗਿਹੀਨਂ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਾਮ, ਨਾਸ੍ਸਸ੍ਸ ਮਨਾਪਂ. ਯਂ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਅਮਨਾਪਂ, ਕਥਂ ਨ ਮਯਂ ਤੇਨ ਸਮੁਦਾਚਰੇਯ੍ਯਾਮ? ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ ਖੋ ਪਨ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ – ਯਂ ਤੁਮੋ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਤੁਮੋਵ ਤੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਏਵਰੂਪਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਸਾਵਕਾ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਤੋ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ; ਏਵਰੂਪੋ ਚ ਪਨ ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਕੇਹਿ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਤੋ ਰਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚ ਸਤ੍ਥਾਰੋ ਸਨ੍ਤੋ ਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ. ‘‘ਅਹਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲੋ ਸਮਾਨੋ ‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲੋਮ੍ਹੀ’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਮਿ ‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਮੇ ਸੀਲਂ ਪਰਿਯੋਦਾਤਂ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠ’ਨ੍ਤਿ ਚ. ਨ ਚ ਮਂ ਸਾਵਕਾ ਸੀਲਤੋ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ; ਨ ਚਾਹਂ ਸਾਵਕੇਹਿ ਸੀਲਤੋ ਰਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਾਮਿ. ਅਹਂ ਖੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵੋ ਸਮਾਨੋ…ਪੇ… ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਧਮ੍ਮਦੇਸਨੋ ਸਮਾਨੋ…ਪੇ… ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੋ ਸਮਾਨੋ…ਪੇ… ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਞਾਣਦਸ੍ਸਨੋ ਸਮਾਨੋ ‘‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਞਾਣਦਸ੍ਸਨੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਾਮਿ ‘‘ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਮੇ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਪਰਿਯੋਦਾਤਂ ਅਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ ਚ, ਨ ਚ ਮਂ ਸਾਵਕਾ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਤੋ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਨ ਚਾਹਂ ਸਾਵਕੇਹਿ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਤੋ ਰਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਾਮਿ. ‘‘ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਵਕਾਸੋ, ਯਂ ਪਰੂਪਕ੍ਕਮੇਨ ਤਥਾਗਤਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯ. ਅਨੁਪਕ੍ਕਮੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤਿ. ਗਚ੍ਛਥ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਥਾਵਿਹਾਰਂ. ਅਰਕ੍ਖਿਯਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਾ’’ਤਿ.

ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿਪੇਸਨਂ

੩੪੨. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਾਜਗਹੇ ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿ ਨਾਮ ਹਤ੍ਥੀ ਚਣ੍ਡੋ ਹੋਤਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਘਾਤਕੋ. ਅਥ ਖੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਰਾਜਗਹਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਿਸਾਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਿਭਣ੍ਡੇ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਯਂ ਖੋ, ਭਣੇ, ਰਾਜਞਾਤਕਾ ਨਾਮ ਪਟਿਬਲਾ ਨੀਚਟ੍ਠਾਨਿਯਂ ਉਚ੍ਚਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਤੁਂ, ਭਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਵੇਤਨਮ੍ਪਿ ਵਡ੍ਢਾਪੇਤੁਂ. ਤੇਨ ਹਿ, ਭਣੇ, ਯਦਾ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਇਮਂ ਰਚ੍ਛਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਤਦਾ ਇਮਂ ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਮੁਞ੍ਚੇਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਰਚ੍ਛਂ ਪਟਿਪਾਦੇਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਹਤ੍ਥਿਭਣ੍ਡਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਾਜਗਹਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤਂ ਰਚ੍ਛਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿ. ਅਦ੍ਦਸਾਸੁਂ ਖੋ ਤੇ ਹਤ੍ਥਿਭਣ੍ਡਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਤਂ ਰਚ੍ਛਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਰਚ੍ਛਂ ਪਟਿਪਾਦੇਸੁਂ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿ ਹਤ੍ਥੀ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਸੋਣ੍ਡਂ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਹਟ੍ਠਕਣ੍ਣਵਾਲੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨ ਅਭਿਧਾਵਿ. ਅਦ੍ਦਸਾਸੁਂ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਅਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿ ਹਤ੍ਥੀ ਚਣ੍ਡੋ ਮਨੁਸ੍ਸਘਾਤਕੋ ਇਮਂ ਰਚ੍ਛਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ. ਪਟਿਕ੍ਕਮਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ; ਪਟਿਕ੍ਕਮਤੁ ਸੁਗਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਆਗਚ੍ਛਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾ ਭਾਯਿਤ੍ਥ. ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਵਕਾਸੋ, ਯਂ ਪਰੂਪਕ੍ਕਮੇਨ ਤਥਾਗਤਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯ. ਅਨੁਪਕ੍ਕਮੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਅਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿ ਹਤ੍ਥੀ ਚਣ੍ਡੋ ਮਨੁਸ੍ਸਘਾਤਕੋ ਇਮਂ ਰਚ੍ਛਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ. ਪਟਿਕ੍ਕਮਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ; ਪਟਿਕ੍ਕਮਤੁ ਸੁਗਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਆਗਚ੍ਛਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾ ਭਾਯਿਤ੍ਥ. ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਵਕਾਸੋ, ਯਂ ਪਰੂਪਕ੍ਕਮੇਨ ਤਥਾਗਤਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯ. ਅਨੁਪਕ੍ਕਮੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਥਾਗਤਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪਾਸਾਦੇਸੁਪਿ ਹਮ੍ਮਿਯੇਸੁਪਿ ਛਦਨੇਸੁਪਿ ਆਰੁਲ਼੍ਹਾ ਅਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ ਦੁਬ੍ਬੁਦ੍ਧਿਨੋ, ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਅਭਿਰੂਪੋ ਵਤ, ਭੋ [ਅਭਿਰੂਪੋ ਵਤ ਭੋ ਗੋਤਮੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)], ਮਹਾਸਮਣੋ ਨਾਗੇਨ ਵਿਹੇਠੀਯਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਯੇ ਪਨ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਦ੍ਧਾ ਪਸਨ੍ਨਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤੋ, ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਨਚਿਰਸ੍ਸਂ ਵਤ, ਭੋ, ਨਾਗੋ ਨਾਗੇਨ ਸਙ੍ਗਾਮੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਮੇਤ੍ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਫਰਿ. ਅਥ ਖੋ ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿ ਹਤ੍ਥੀ ਭਗਵਤੋ [ਭਗਵਤਾ (ਸੀ.)] ਮੇਤ੍ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਫੁਟ੍ਠੋ [ਫੁਟੋ (ਕ.)] ਸੋਣ੍ਡਂ ਓਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਪੁਰਤੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਿਸ੍ਸ ਕੁਮ੍ਭਂ ਪਰਾਮਸਨ੍ਤੋ ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿਂ ਹਤ੍ਥਿਂ ਇਮਾਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਅਜ੍ਝਭਾਸਿ –

‘‘ਮਾ ਕੁਞ੍ਜਰ ਨਾਗਮਾਸਦੋ, ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਹਿ ਕੁਞ੍ਜਰ ਨਾਗਮਾਸਦੋ;

ਨ ਹਿ ਨਾਗਹਤਸ੍ਸ ਕੁਞ੍ਜਰ ਸੁਗਤਿ, ਹੋਤਿ ਇਤੋ ਪਰਂ ਯਤੋ.

‘‘ਮਾ ਚ ਮਦੋ ਮਾ ਚ ਪਮਾਦੋ, ਨ ਹਿ ਪਮਤ੍ਤਾ ਸੁਗਤਿਂ ਵਜਨ੍ਤਿ ਤੇ;

ਤ੍ਵਞ੍ਞੇਵ ਤਥਾ ਕਰਿਸ੍ਸਸਿ, ਯੇਨ ਤ੍ਵਂ ਸੁਗਤਿਂ ਗਮਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿ ਹਤ੍ਥੀ ਸੋਣ੍ਡਾਯ ਭਗਵਤੋ ਪਾਦਪਂਸੂਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿਮੁਦ੍ਧਨਿ ਆਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕੁਟਿਯੋਵ [ਪਟਿਕੁਟਿਤੋ ਪਟਿਸਕ੍ਕਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਓਸਕ੍ਕਿ, ਯਾਵ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਦ੍ਦਕ੍ਖਿ. ਅਥ ਖੋ ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿ ਹਤ੍ਥੀ ਹਤ੍ਥਿਸਾਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਕੇ ਠਾਨੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਥਾ ਦਨ੍ਤੋ ਚ ਪਨ ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿ ਹਤ੍ਥੀ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਗਾਯਨ੍ਤਿ –

[ਮ. ਨਿ. ੨.੩੫੨; ਥੇਰਗਾ. ੮੭੮] ‘‘ਦਣ੍ਡੇਨੇਕੇ ਦਮਯਨ੍ਤਿ, ਅਙ੍ਕੁਸੇਹਿ ਕਸਾਹਿ ਚ;

ਅਦਣ੍ਡੇਨ ਅਸਤ੍ਥੇਨ, ਨਾਗੋ ਦਨ੍ਤੋ ਮਹੇਸਿਨਾ’’ਤਿ.

ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਯਾਵ ਪਾਪੋ ਅਯਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ, ਅਲਕ੍ਖਿਕੋ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਏਵਂਮਹਿਦ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਏਵਂ ਮਹਾਨੁਭਾਵਸ੍ਸ ਵਧਾਯ ਪਰਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਪਰਿਹਾਯਿ. ਭਗਵਤੋ ਚ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਅਭਿਵਡ੍ਢਿ.

ਪਞ੍ਚਵਤ੍ਥੁਯਾਚਨਕਥਾ

੩੪੩. [ਪਾਚਿ. ੨੦੯] ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਪਰਿਹੀਨਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੋ ਸਪਰਿਸੋ ਕੁਲੇਸੁ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਕੁਲੇਸੁ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ! ਕਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨ ਮਨਾਪਂ, ਕਸ੍ਸ ਸਾਦੁਂ ਨ ਰੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਸਪਰਿਸੋ ਕੁਲੇਸੁ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ! ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ…ਪੇ… ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਦੇਵਦਤ੍ਤ, ਸਪਰਿਸੋ ਕੁਲੇਸੁ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿ…ਪੇ… ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕੁਲੇਸੁ ਤਿਕਭੋਜਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸ੍ਸਾਮਿ ਤਯੋ ਅਤ੍ਥਵਸੇ ਪਟਿਚ੍ਚ – ਦੁਮ੍ਮਙ੍ਕੂਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨ ਨਿਗ੍ਗਹਾਯ; ਪੇਸਲਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਾਯ, ਮਾ ਪਾਪਿਚ੍ਛਾ ਪਕ੍ਖਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ; ਕੁਲਾਨੁਦ੍ਦਯਾਯ [ਕੁਲਾਨੁਦਯਤਾਯ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਚ. ਗਣਭੋਜਨੇ ਯਥਾਧਮ੍ਮੋ ਕਾਰੇਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ.

[ਪਾਰਾ. ੪੦੯] ਅਥ ਖੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਯੇਨ ਕੋਕਾਲਿਕੋ ਕਟਮੋਦਕਤਿਸ੍ਸਕੋ [ਕਟਮੋਰਕਤਿਸ੍ਸਕੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਖਣ੍ਡਦੇਵਿਯਾ ਪੁਤ੍ਤੋ ਸਮੁਦ੍ਦਦਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਕੋਕਾਲਿਕਂ ਕਟਮੋਦਕਤਿਸ੍ਸਕਂ ਖਣ੍ਡਦੇਵਿਯਾ ਪੁਤ੍ਤਂ ਸਮੁਦ੍ਦਦਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਥ, ਮਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਭੇਦਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ ਚਕ੍ਕਭੇਦ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕੋਕਾਲਿਕੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਮਣੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਗੋਤਮੋ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ. ਕਥਂ ਮਯਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਭੇਦਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ ਚਕ੍ਕਭੇਦ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਥ, ਮਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਯਾਚਿਸ੍ਸਾਮ – ‘ਭਗਵਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲੇਖਸ੍ਸ ਧੁਤਸ੍ਸ ਪਾਸਾਦਿਕਸ੍ਸ ਅਪਚਯਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ. ਇਮਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਯਾ ਸਲ੍ਲੇਖਾਯ ਧੁਤਤਾਯ ਪਾਸਾਦਿਕਤਾਯ ਅਪਚਯਾਯ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਯਾਵਜੀਵਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕਾ ਅਸ੍ਸੁ; ਯੋ ਗਾਮਨ੍ਤਂ ਓਸਰੇਯ੍ਯ, ਵਜ੍ਜਂ ਨਂ ਫੁਸੇਯ੍ਯ. ਯਾਵਜੀਵਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਾ ਅਸ੍ਸੁ; ਯੋ ਨਿਮਨ੍ਤਨਂ ਸਾਦਿਯੇਯ੍ਯ, ਵਜ੍ਜਂ ਨਂ ਫੁਸੇਯ੍ਯ. ਯਾਵਜੀਵਂ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾ ਅਸ੍ਸੁ; ਯੋ ਗਹਪਤਿਚੀਵਰਂ ਸਾਦਿਯੇਯ੍ਯ, ਵਜ੍ਜਂ ਨਂ ਫੁਸੇਯ੍ਯ. ਯਾਵਜੀਵਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਿਕਾ ਅਸ੍ਸੁ; ਯੋ ਛਨ੍ਨਂ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਵਜ੍ਜਂ ਨਂ ਫੁਸੇਯ੍ਯ. ਯਾਵਜੀਵਂ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਨ ਖਾਦੇਯ੍ਯੁਂ; ਯੋ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਖਾਦੇਯ੍ਯ, ਵਜ੍ਜਂ ਨਂ ਫੁਸੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਨਾਨੁਜਾਨਿਸ੍ਸਤਿ. ਤੇ ਮਯਂ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਵਤ੍ਥੂਹਿ ਜਨਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਕ੍ਕਾ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਵਤ੍ਥੂਹਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ ਕਾਤੁਂ ਚਕ੍ਕਭੇਦੋ. ਲੂਖਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ ਹਿ, ਆਵੁਸੋ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਸਪਰਿਸੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਭਗਵਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲੇਖਸ੍ਸ ਧੁਤਸ੍ਸ ਪਾਸਾਦਿਕਸ੍ਸ ਅਪਚਯਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ. ਇਮਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਿਯਾ ਸਲ੍ਲੇਖਾਯ ਧੁਤਤਾਯ ਪਾਸਾਦਿਕਤਾਯ ਅਪਚਯਾਯ ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਯਾਵਜੀਵਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕਾ ਅਸ੍ਸੁ; ਯੋ ਗਾਮਨ੍ਤਂ ਓਸਰੇਯ੍ਯ, ਵਜ੍ਜਂ ਨਂ ਫੁਸੇਯ੍ਯ. ਯਾਵਜੀਵਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਾ ਅਸ੍ਸੁ; ਯੋ ਨਿਮਨ੍ਤਨਂ ਸਾਦਿਯੇਯ੍ਯ, ਵਜ੍ਜਂ ਨਂ ਫੁਸੇਯ੍ਯ. ਯਾਵਜੀਵਂ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾ ਅਸ੍ਸੁ; ਯੋ ਗਹਪਤਿਚੀਵਰਂ ਸਾਦਿਯੇਯ੍ਯ, ਵਜ੍ਜਂ ਨਂ ਫੁਸੇਯ੍ਯ. ਯਾਵਜੀਵਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਿਕਾ ਅਸ੍ਸੁ; ਯੋ ਛਨ੍ਨਂ ਉਪਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਵਜ੍ਜਂ ਨਂ ਫੁਸੇਯ੍ਯ. ਯਾਵਜੀਵਂ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਨ ਖਾਦੇਯ੍ਯੁਂ; ਯੋ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਖਾਦੇਯ੍ਯ, ਵਜ੍ਜਂ ਨਂ ਫੁਸੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਲਂ, ਦੇਵਦਤ੍ਤ. ਯੋ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਹੋਤੁ; ਯੋ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਗਾਮਨ੍ਤੇ ਵਿਹਰਤੁ. ਯੋ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤੁ; ਯੋ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਨਿਮਨ੍ਤਨਂ ਸਾਦਿਯਤੁ. ਯੋ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਪਂਸੁਕੂਲਿਕੋ ਹੋਤੁ; ਯੋ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਗਹਪਤਿਚੀਵਰਂ ਸਾਦਿਯਤੁ. ਅਟ੍ਠਮਾਸੇ ਖੋ ਮਯਾ, ਦੇਵਦਤ੍ਤ, ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਸੇਨਾਸਨਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ; ਤਿਕੋਟਿਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ – ਅਦਿਟ੍ਠਂ, ਅਸ੍ਸੁਤਂ, ਅਪਰਿਸਙ੍ਕਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ – ਨ ਭਗਵਾ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਅਨੁਜਾਨਾਤੀਤਿ – ਹਟ੍ਠੋ ਉਦਗ੍ਗੋ ਸਪਰਿਸੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

ਅਥ ਖੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਸਪਰਿਸੋ ਰਾਜਗਹਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਹਿ ਵਤ੍ਥੂਹਿ ਜਨਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਸਿ – ‘‘ਮਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਯਾਚਿਮ੍ਹਾ – ‘ਭਗਵਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਸ੍ਸ…ਪੇ… ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ. ਇਮਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ…ਪੇ… ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਯਾਵਜੀਵਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕਾ ਅਸ੍ਸੁ; ਯੋ ਗਾਮਨ੍ਤਂ ਓਸਰੇਯ੍ਯ, ਵਜ੍ਜਂ ਨਂ ਫੁਸੇਯ੍ਯ…ਪੇ… ਯਾਵਜੀਵਂ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਨ ਖਾਦੇਯ੍ਯੁਂ; ਯੋ ਮਚ੍ਛਮਂਸਂ ਖਾਦੇਯ੍ਯ, ਵਜ੍ਜਂ ਨਂ ਫੁਸੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਨਾਨੁਜਾਨਾਤਿ. ਤੇ ਮਯਂ ਇਮੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਵਤ੍ਥੂਹਿ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਾਮਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਾ ਅਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ ਦੁਬ੍ਬੁਦ੍ਧਿਨੋ, ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਇਮੇ ਖੋ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਧੁਤਾ ਸਲ੍ਲੇਖਵੁਤ੍ਤਿਨੋ. ਸਮਣੋ ਪਨ ਗੋਤਮੋ ਬਾਹੁਲ੍ਲਿਕੋ ਬਾਹੁਲ੍ਲਾਯ ਚੇਤੇਤੀ’’ਤਿ. ਯੇ ਪਨ ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਦ੍ਧਾ ਪਸਨ੍ਨਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤੋ, ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਸਙ੍ਘਭੇਦਾਯ ਪਰਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤਿ ਚਕ੍ਕਭੇਦਾਯਾ’’ਤਿ! ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਾਨਂ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਾਨਂ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘਭੇਦਾਯ ਪਰਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤਿ ਚਕ੍ਕਭੇਦਾਯਾ’’ਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ…ਪੇ… ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਦੇਵਦਤ੍ਤ, ਸਙ੍ਘਭੇਦਾਯ ਪਰਕ੍ਕਮਸਿ ਚਕ੍ਕਭੇਦਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਅਲਂ, ਦੇਵਦਤ੍ਤ. ਮਾ ਤੇ ਰੁਚ੍ਚਿ ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ. ਗਰੁਕੋ ਖੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤ, ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ. ਯੋ ਖੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤ, ਸਮਗ੍ਗਂ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਕਂ [ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਤਿਕਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਕਿਬ੍ਬਿਸਂ ਪਸਵਤਿ, ਕਪ੍ਪਂ ਨਿਰਯਮ੍ਹਿ ਪਚ੍ਚਤਿ. ਯੋ ਚ ਖੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤ, ਭਿਨ੍ਨਂ ਸਙ੍ਘਂ ਸਮਗ੍ਗਂ ਕਰੋਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਤਿ, ਕਪ੍ਪਂ ਸਗ੍ਗਮ੍ਹਿ ਮੋਦਤਿ. ਅਲਂ, ਦੇਵਦਤ੍ਤ. ਮਾ ਤੇ ਰੁਚ੍ਚਿ ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ. ਗਰੁਕੋ ਖੋ, ਦੇਵਦਤ੍ਤ, ਸਙ੍ਘਭੇਦੋ’’ਤਿ.

[ਉਦਾ. ੪੮] ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਰਾਜਗਹਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਰਾਜਗਹੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇਦਾਨਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ ਆਨਨ੍ਦ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰੇਵ ਭਗਵਤਾ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਾ, ਉਪੋਸਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਰਾਜਗਹੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਧਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਰਾਜਗਹਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿਂ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਰਾਜਗਹੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਯੇਨਾਹਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇਦਾਨਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ ਆਨਨ੍ਦ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰੇਵ ਭਗਵਤਾ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਰੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਾ, ਉਪੋਸਥਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ ਸਙ੍ਘਕਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਅਜ੍ਜਤਗ੍ਗੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ –

[ਉਦਾ. ੪੮] ‘‘ਸੁਕਰਂ ਸਾਧੁਨਾ ਸਾਧੁਂ, ਸਾਧੁਂ ਪਾਪੇਨ ਦੁਕ੍ਕਰਂ;

ਪਾਪਂ ਪਾਪੇਨ ਸੁਕਰਂ, ਪਾਪਮਰਿਯੇਹਿ ਦੁਕ੍ਕਰ’’ਨ੍ਤਿ.

ਦੁਤਿਯਭਾਣਵਾਰੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.