੮. ਅਧਿਕਰਣਂ

੨੧੫. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ (ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ,) [( ) ਨਤ੍ਥਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਛਨ੍ਨੋਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਅਨੁਪਖਜ੍ਜ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਵਦਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਪਕ੍ਖਂ ਗਾਹੇਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਛਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਅਨੁਪਖਜ੍ਜ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਵਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਪਕ੍ਖਂ ਗਾਹੇਸ੍ਸਤੀਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ…ਪੇ… ਸਚ੍ਚਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿ…ਪੇ… ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ –

[ਪਰਿ. ੨੭੫] ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਾਨਿ – ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ, ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ, ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ, ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ [ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਞ੍ਚ (ਕ.)].

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ [ਪਰਿ. ੩੧੪]? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ [ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ (ਕ.)] ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ – ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ ਅਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ, ਵਿਨਯੋਤਿ ਵਾ ਅਵਿਨਯੋਤਿ ਵਾ, ਭਾਸਿਤਂ ਲਪਿਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਵਾ ਅਭਾਸਿਤਂ ਅਲਪਿਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਵਾ, ਆਚਿਣ੍ਣਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਵਾ ਅਨਾਚਿਣ੍ਣਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਵਾ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਵਾ ਅਪ੍ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ, ਲਹੁਕਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਗਰੁਕਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ, ਸਾਵਸੇਸਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਅਨਵਸੇਸਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ, ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ? ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਭਣ੍ਡਨਂ ਕਲਹੋ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਵਿਵਾਦੋ ਨਾਨਾਵਾਦੋ ਅਞ੍ਞਥਾਵਾਦੋ ਵਿਪਚ੍ਚਤਾਯ ਵੋਹਾਰੋ ਮੇਧਗਂ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ? [ਪਰਿ. ੩੧੫] ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਨੁਵਦਨ੍ਤਿ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਆਚਾਰਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ ਆਜੀਵਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ. ਯੋ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਵਾਦੋ ਅਨੁਵਦਨਾ ਅਨੁਲ੍ਲਪਨਾ ਅਨੁਭਣਨਾ ਅਨੁਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕਤਾ ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸਹਨਤਾ ਅਨੁਬਲਪ੍ਪਦਾਨਂ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ? ਪਞ੍ਚਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ, ਸਤ੍ਤਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ? [ਪਰਿ. ੩੧੭] ਯਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਯਤਾ, ਕਰਣੀਯਤਾ, ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਂ, ਞਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਂ, ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਂ, ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥਕਮ੍ਮਂ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ.

੨੧੬. ‘‘ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਕਿਂ ਮੂਲਂ? ਛ ਵਿਵਾਦਮੂਲਾਨਿ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ. ਤੀਣਿਪਿ ਅਕੁਸਲਮੂਲਾਨਿ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ, ਤੀਣਿਪਿ ਕੁਸਲਮੂਲਾਨਿ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ. [ਪਰਿ. ੨੭੨; ਅ. ਨਿ. ੨.੩੫-੩੬; ਮ. ਨਿ. ੩.੪੪] ਕਤਮਾਨਿ ਛ ਵਿਵਾਦਮੂਲਾਨਿ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੋਧਨੋ ਹੋਤਿ ਉਪਨਾਹੀ. ਯੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੋਧਨੋ ਹੋਤਿ ਉਪਨਾਹੀ, ਸੋ ਸਤ੍ਥਰਿਪਿ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਧਮ੍ਮੇਪਿ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਸਙ੍ਘੇਪਿ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਸਿਕ੍ਖਾਯਪਿ ਨ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿਪਿ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਧਮ੍ਮੇਪਿ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘੇਪਿ…ਪੇ… ਸਿਕ੍ਖਾਯਪਿ ਨ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ, ਸੋ ਸਙ੍ਘੇ ਵਿਵਾਦਂ ਜਨੇਤਿ. ਯੋ ਹੋਤਿ ਵਿਵਾਦੋ ਬਹੁਜਨਾਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਾਸੁਖਾਯ ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਏਵਰੂਪਞ੍ਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਵਾਦਮੂਲਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਥ, ਤਤ੍ਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਵਿਵਾਦਮੂਲਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਵਾਯਮੇਯ੍ਯਾਥ. ਏਵਰੂਪਞ੍ਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਵਾਦਮੂਲਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਥ, ਤਤ੍ਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਵਿਵਾਦਮੂਲਸ੍ਸ ਆਯਤਿਂ ਅਨਵਸ੍ਸਵਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਥ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਵਿਵਾਦਮੂਲਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਵਿਵਾਦਮੂਲਸ੍ਸ ਆਯਤਿਂ ਅਨਵਸ੍ਸਵੋ ਹੋਤਿ.

[ਪਰਿ.੨੭੨] ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਕ੍ਖੀ ਹੋਤਿ ਪਲ਼ਾਸੀ…ਪੇ… ਇਸ੍ਸੁਕੀ ਹੋਤਿ ਮਚ੍ਛਰੀ, ਸਠੋ ਹੋਤਿ ਮਾਯਾਵੀ, ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਹੋਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠੀ, ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੀ ਹੋਤਿ ਆਧਾਨਗ੍ਗਾਹੀ ਦੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੀ. ਯੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੀ ਹੋਤਿ ਆਧਾਨਗ੍ਗਾਹੀ ਦੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੀ, ਸੋ ਸਤ੍ਥਰਿਪਿ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਧਮ੍ਮੇਪਿ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਸਙ੍ਘੇਪਿ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਸਿਕ੍ਖਾਯਪਿ ਨ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿਪਿ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਧਮ੍ਮੇਪਿ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘੇਪਿ…ਪੇ… ਸਿਕ੍ਖਾਯਪਿ ਨ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ, ਸੋ ਸਙ੍ਘੇ ਵਿਵਾਦਂ ਜਨੇਤਿ. ਯੋ ਹੋਤਿ ਵਿਵਾਦੋ ਬਹੁਜਨਾਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਾਸੁਖਾਯ ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਏਵਰੂਪਞ੍ਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਵਾਦਮੂਲਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਥ, ਤਤ੍ਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਵਿਵਾਦਮੂਲਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਵਾਯਮੇਯ੍ਯਾਥ. ਏਵਰੂਪਞ੍ਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਵਾਦਮੂਲਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਥ, ਤਤ੍ਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਵਿਵਾਦਮੂਲਸ੍ਸ ਆਯਤਿਂ ਅਨਵਸ੍ਸਵਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਥ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਵਿਵਾਦਮੂਲਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਵਿਵਾਦਮੂਲਸ੍ਸ ਆਯਤਿਂ ਅਨਵਸ੍ਸਵੋ ਹੋਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਛ ਵਿਵਾਦਮੂਲਾਨਿ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ.

‘‘ਕਤਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਅਕੁਸਲਮੂਲਾਨਿ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਲੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਮੂਲ਼੍ਹਚਿਤ੍ਤਾ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ – ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ ਅਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ, ਵਿਨਯੋਤਿ ਵਾ ਅਵਿਨਯੋਤਿ ਵਾ, ਭਾਸਿਤਂ ਲਪਿਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਵਾ ਅਭਾਸਿਤਂ ਅਲਪਿਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਵਾ, ਆਚਿਣ੍ਣਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਵਾ ਅਨਾਚਿਣ੍ਣਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਵਾ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਵਾ ਅਪ੍ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ, ਲਹੁਕਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਗਰੁਕਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ, ਸਾਵਸੇਸਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਅਨਵਸੇਸਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ, ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ. ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਅਕੁਸਲਮੂਲਾਨਿ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ.

‘‘ਕਤਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਕੁਸਲਮੂਲਾਨਿ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਲੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਅਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਅਮੂਲ਼੍ਹਚਿਤ੍ਤਾ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ – ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ ਅਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ…ਪੇ… ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ. ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਕੁਸਲਮੂਲਾਨਿ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ.

੨੧੭. [ਪਰਿ. ੨੭੨] ‘‘ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਕਿਂ ਮੂਲਂ? ਛ ਅਨੁਵਾਦਮੂਲਾਨਿ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ. ਤੀਣਿਪਿ ਅਕੁਸਲਮੂਲਾਨਿ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ, ਤੀਣਿਪਿ ਕੁਸਲਮੂਲਾਨਿ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ, ਕਾਯੋਪਿ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ, ਵਾਚਾਪਿ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ. ‘‘ਕਤਮਾਨਿ ਛ ਅਨੁਵਾਦਮੂਲਾਨਿ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੋਧਨੋ ਹੋਤਿ ਉਪਨਾਹੀ. ਯੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕੋਧਨੋ ਹੋਤਿ ਉਪਨਾਹੀ, ਸੋ ਸਤ੍ਥਰਿਪਿ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਧਮ੍ਮੇਪਿ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਸਙ੍ਘੇਪਿ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਸਿਕ੍ਖਾਯਪਿ ਨ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿਪਿ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਧਮ੍ਮੇਪਿ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘੇਪਿ…ਪੇ… ਸਿਕ੍ਖਾਯਪਿ ਨ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ, ਸੋ ਸਙ੍ਘੇ ਅਨੁਵਾਦਂ ਜਨੇਤਿ. ਯੋ ਹੋਤਿ ਅਨੁਵਾਦੋ ਬਹੁਜਨਾਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਾਸੁਖਾਯ ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਏਵਰੂਪਞ੍ਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਵਾਦਮੂਲਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਥ, ਤਤ੍ਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਅਨੁਵਾਦਮੂਲਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਵਾਯਮੇਯ੍ਯਾਥ. ਏਵਰੂਪਞ੍ਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਵਾਦਮੂਲਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਥ, ਤਤ੍ਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਅਨੁਵਾਦਮੂਲਸ੍ਸ ਆਯਤਿਂ ਅਨਵਸ੍ਸਵਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਥ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਅਨੁਵਾਦਮੂਲਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਅਨੁਵਾਦਮੂਲਸ੍ਸ ਆਯਤਿਂ ਅਨਵਸ੍ਸਵੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਮਕ੍ਖੀ ਹੋਤਿ ਪਲ਼ਾਸੀ…ਪੇ… ਇਸ੍ਸੁਕੀ ਹੋਤਿ ਮਚ੍ਛਰੀ, ਸਠੋ ਹੋਤਿ ਮਾਯਾਵੀ, ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਹੋਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠੀ, ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੀ ਹੋਤਿ ਆਧਾਨਗ੍ਗਾਹੀ ਦੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੀ. ਯੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੀ ਹੋਤਿ ਆਧਾਨਗ੍ਗਾਹੀ ਦੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੀ, ਸੋ ਸਤ੍ਥਰਿਪਿ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਧਮ੍ਮੇਪਿ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਸਙ੍ਘੇਪਿ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਸਿਕ੍ਖਾਯਪਿ ਨ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਥਰਿਪਿ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ, ਧਮ੍ਮੇਪਿ…ਪੇ… ਸਙ੍ਘੇਪਿ…ਪੇ… ਸਿਕ੍ਖਾਯਪਿ ਨ ਪਰਿਪੂਰਕਾਰੀ, ਸੋ ਸਙ੍ਘੇ ਅਨੁਵਾਦਂ ਜਨੇਤਿ. ਯੋ ਹੋਤਿ ਅਨੁਵਾਦੋ ਬਹੁਜਨਾਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਾਸੁਖਾਯ ਬਹੁਨੋ ਜਨਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਏਵਰੂਪਞ੍ਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਵਾਦਮੂਲਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਥ, ਤਤ੍ਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਅਨੁਵਾਦਮੂਲਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ ਵਾਯਮੇਯ੍ਯਾਥ. ਏਵਰੂਪਞ੍ਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨੁਵਾਦਮੂਲਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਾ ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਥ, ਤਤ੍ਰ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਅਨੁਵਾਦਮੂਲਸ੍ਸ ਆਯਤ੍ਤਿਂ ਅਨਵਸ੍ਸਵਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਥ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਅਨੁਵਾਦਮੂਲਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਪਾਪਕਸ੍ਸ ਅਨੁਵਾਦਮੂਲਸ੍ਸ ਆਯਤਿਂ ਅਨਵਸ੍ਸਵੋ ਹੋਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਛ ਅਨੁਵਾਦਮੂਲਾਨਿ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ.

‘‘ਕਤਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਅਕੁਸਲਮੂਲਾਨਿ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਲੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾ ਅਨੁਵਦਨ੍ਤਿ, ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ ਅਨੁਵਦਨ੍ਤਿ, ਮੂਲ਼੍ਹਚਿਤ੍ਤਾ ਅਨੁਵਦਨ੍ਤਿ – ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ, ਆਚਾਰਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ, ਆਜੀਵਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ. ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਅਕੁਸਲਮੂਲਾਨਿ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ.

‘‘ਕਤਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਕੁਸਲਮੂਲਾਨਿ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਲੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਾ ਅਨੁਵਦਨ੍ਤਿ, ਅਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ ਅਨੁਵਦਨ੍ਤਿ, ਅਮੂਲ਼੍ਹਚਿਤ੍ਤਾ ਅਨੁਵਦਨ੍ਤਿ – ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ, ਆਚਰਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ, ਆਜੀਵਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ. ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਕੁਸਲਮੂਲਾਨਿ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ.

‘‘ਕਤਮੋ ਕਾਯੋ [ਕਤਮੋ ਚ ਕਾਯੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋ ਹੋਤਿ, ਦੁਦ੍ਦਸ੍ਸਿਕੋ, ਓਕੋਟਿਮਕੋ, ਬਹ੍ਵਾਬਾਧੋ, ਕਾਣੋ ਵਾ, ਕੁਣੀ ਵਾ, ਖਞ੍ਜੋ ਵਾ, ਪਕ੍ਖਹਤੋ ਵਾ, ਯੇਨ ਨਂ ਅਨੁਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਕਾਯੋ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ.

‘‘ਕਤਮਾ ਵਾਚਾ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ? ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਦੁਬ੍ਬਚੋ ਹੋਤਿ, ਮਮ੍ਮਨੋ, ਏਲ਼ਗਲਵਾਚੋ, ਯਾਯ ਨਂ ਅਨੁਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਯਂ ਵਾਚਾ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ.

੨੧੮. ‘‘ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਕਿਂ ਮੂਲਂ? ਛ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ. ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿ ਕਾਯਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਨ ਵਾਚਤੋ, ਨ ਚਿਤ੍ਤਤੋ. ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿ ਵਾਚਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਨ ਕਾਯਤੋ, ਨ ਚਿਤ੍ਤਤੋ. ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿ ਕਾਯਤੋ ਚ ਵਾਚਤੋ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਨ ਚਿਤ੍ਤਤੋ. ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿ ਕਾਯਤੋ ਚ ਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਨ ਵਾਚਤੋ. ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿ ਵਾਚਤੋ ਚ ਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਨ ਕਾਯਤੋ. ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿ ਕਾਯਤੋ ਚ ਵਾਚਤੋ ਚ ਚਿਤ੍ਤਤੋ ਚ ਸਮੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਇਮੇ ਛ ਆਪਤ੍ਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਾ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਮੂਲਂ.

੨੧੯. ‘‘ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਕਿਂ ਮੂਲਂ? ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਏਕਂ ਮੂਲਂ – ਸਙ੍ਘੋ.

੨੨੦. ‘‘ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਕੁਸਲਂ, ਅਕੁਸਲਂ, ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ. ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਸਿਯਾ ਕੁਸਲਂ, ਸਿਯਾ ਅਕੁਸਲਂ, ਸਿਯਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਕੁਸਲਂ? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ – ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ ਅਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ…ਪੇ… ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ. ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਭਣ੍ਡਨਂ ਕਲਹੋ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਵਿਵਾਦੋ ਨਾਨਾਵਾਦੋ ਅਞ੍ਞਥਾਵਾਦੋ ਵਿਪਚ੍ਚਤਾਯ ਵੋਹਾਰੋ ਮੇਧਗਂ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਕੁਸਲਂ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਅਕੁਸਲਂ? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ – ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ ਅਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ…ਪੇ… ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ. ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਭਣ੍ਡਨਂ ਕਲਹੋ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਵਿਵਾਦੋ ਨਾਨਾਵਾਦੋ ਅਞ੍ਞਥਾਵਾਦੋ ਵਿਪਚ੍ਚਤਾਯ ਵੋਹਾਰੋ ਮੇਧਗਂ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਅਕੁਸਲਂ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤਾ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ – ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ ਅਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ…ਪੇ… ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ. ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਭਣ੍ਡਨਂ ਕਲਹੋ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਵਿਵਾਦੋ ਨਾਨਾਵਾਦੋ ਅਞ੍ਞਥਾਵਾਦੋ ਵਿਪਚ੍ਚਤਾਯ ਵੋਹਾਰੋ ਮੇਧਗਂ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ.

੨੨੧. ‘‘ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਕੁਸਲਂ, ਅਕੁਸਲਂ, ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ. ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਸਿਯਾ ਕੁਸਲਂ, ਸਿਯਾ ਅਕੁਸਲਂ, ਸਿਯਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਕੁਸਲਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾ ਅਨੁਵਦਨ੍ਤਿ – ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ, ਆਚਾਰਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ, ਆਜੀਵਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ. ਯੋ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਵਾਦੋ ਅਨੁਵਦਨਾ ਅਨੁਲ੍ਲਪਨਾ ਅਨੁਭਣਨਾ ਅਨੁਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕਤਾ ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸਹਨਤਾ ਅਨੁਬਲਪ੍ਪਦਾਨਂ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਕੁਸਲਂ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਅਕੁਸਲਂ? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾ ਅਨੁਵਦਨ੍ਤਿ – ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ, ਆਚਾਰਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ, ਆਜੀਵਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ. ਯੋ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਵਾਦੋ ਅਨੁਵਦਨਾ ਅਨੁਲ੍ਲਪਨਾ ਅਨੁਭਣਨਾ ਅਨੁਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕਤਾ ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸਹਨਤਾ ਅਨੁਬਲਪ੍ਪਦਾਨਂ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਅਕੁਸਲਂ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤਾ ਅਨੁਵਦਨ੍ਤਿ – ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ, ਆਚਾਰਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ, ਆਜੀਵਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ. ਯੋ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਵਾਦੋ ਅਨੁਵਦਨਾ ਅਨੁਲ੍ਲਪਨਾ ਅਨੁਭਣਨਾ ਅਨੁਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕਤਾ ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸਹਨਤਾ ਅਨੁਬਲਪ੍ਪਦਾਨਂ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ.

੨੨੨. ‘‘ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਕੁਸਲਂ [ਇਦਂ ਪਦਂ ਕੇਸੁਚਿ ਨਤ੍ਥਿ], ਅਕੁਸਲਂ, ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ? ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਸਿਯਾ ਅਕੁਸਲਂ, ਸਿਯਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ; ਨਤ੍ਥਿ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਕੁਸਲਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਅਕੁਸਲਂ? ਯਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਚੇਚ੍ਚ ਅਭਿਵਿਤਰਿਤ੍ਵਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਅਕੁਸਲਂ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ? ਯਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਅਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਅਚੇਚ੍ਚ ਅਨਭਿਵਿਤਰਿਤ੍ਵਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮੋ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ.

੨੨੩. ‘‘ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ ਕੁਸਲਂ, ਅਕੁਸਲਂ, ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ? ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ ਸਿਯਾ ਕੁਸਲਂ, ਸਿਯਾ ਅਕੁਸਲਂ, ਸਿਯਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ ਕੁਸਲਂ? ਯਂ ਸਙ੍ਘੋ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ – ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਂ, ਞਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਂ, ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਂ, ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥਕਮ੍ਮਂ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ ਕੁਸਲਂ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ ਅਕੁਸਲਂ? ਯਂ ਸਙ੍ਘੋ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ – ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਂ, ਞਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਂ, ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਂ, ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥਕਮ੍ਮਂ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ ਅਕੁਸਲਂ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ? ਯਂ ਸਙ੍ਘੋ ਅਬ੍ਯਾਕਤਚਿਤ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ – ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਂ, ਞਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਂ, ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਂ, ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥਕਮ੍ਮਂ – ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ.

੨੨੪. [ਪਰਿ. ੩੫੫] ‘‘ਵਿਵਾਦੋ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ, ਵਿਵਾਦੋ ਨੋ ਅਧਿਕਰਣਂ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਨੋ ਵਿਵਾਦੋ, ਅਧਿਕਰਣਞ੍ਚੇਵ ਵਿਵਾਦੋ ਚ. ਸਿਯਾ ਵਿਵਾਦੋ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ, ਸਿਯਾ ਵਿਵਾਦੋ ਨੋ ਅਧਿਕਰਣਂ, ਸਿਯਾ ਅਧਿਕਰਣਂ ਨੋ ਵਿਵਾਦੋ, ਸਿਯਾ ਅਧਿਕਰਣਞ੍ਚੇਵ ਵਿਵਾਦੋ ਚ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਵਿਵਾਦੋ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ – ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ ਅਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ…ਪੇ… ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ. ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਭਣ੍ਡਨਂ ਕਲਹੋ ਵਿਗ੍ਗਹੋ ਵਿਵਾਦੋ ਨਾਨਾਵਾਦੋ ਅਞ੍ਞਥਾਵਾਦੋ ਵਿਪਚ੍ਚਤਾਯ ਵੋਹਾਰੋ ਮੇਧਗਂ – ਅਯਂ ਵਿਵਾਦੋ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਵਿਵਾਦੋ ਨੋ ਅਧਿਕਰਣਂ? ਮਾਤਾਪਿ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਵਿਵਦਤਿ, ਪੁਤ੍ਤੋਪਿ ਮਾਤਰਾ ਵਿਵਦਤਿ, ਪਿਤਾਪਿ ਪੁਤ੍ਤੇਨ ਵਿਵਦਤਿ, ਪੁਤ੍ਤੋਪਿ ਪਿਤਰਾ ਵਿਵਦਤਿ, ਭਾਤਾਪਿ ਭਾਤਰਾ ਵਿਵਦਤਿ, ਭਾਤਾਪਿ ਭਗਿਨਿਯਾ ਵਿਵਦਤਿ, ਭਗਿਨੀਪਿ ਭਾਤਰਾ ਵਿਵਦਤਿ, ਸਹਾਯੋਪਿ ਸਹਾਯੇਨ ਵਿਵਦਤਿ – ਅਯਂ ਵਿਵਾਦੋ ਨੋ ਅਧਿਕਰਣਂ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਨੋ ਵਿਵਾਦੋ? ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ, ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ, ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ – ਇਦਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਨੋ ਵਿਵਾਦੋ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਅਧਿਕਰਣਞ੍ਚੇਵ ਵਿਵਾਦੋ ਚ? ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਅਧਿਕਰਣਞ੍ਚੇਵ ਵਿਵਾਦੋ ਚ.

੨੨੫. [ਪਰਿ. ੩੫੬] ‘‘ਅਨੁਵਾਦੋ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ, ਅਨੁਵਾਦੋ ਨੋ ਅਧਿਕਰਣਂ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਨੋ ਅਨੁਵਾਦੋ, ਅਧਿਕਰਣਞ੍ਚੇਵ ਅਨੁਵਾਦੋ ਚ. ਸਿਯਾ ਅਨੁਵਾਦੋ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ, ਸਿਯਾ ਅਨੁਵਾਦੋ ਨੋ ਅਧਿਕਰਣਂ, ਸਿਯਾ ਅਧਿਕਰਣਂ ਨੋ ਅਨੁਵਾਦੋ, ਸਿਯਾ ਅਧਿਕਰਣਞ੍ਚੇਵ ਅਨੁਵਾਦੋ ਚ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਨੁਵਾਦੋ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਨੁਵਦਨ੍ਤਿ – ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ, ਆਚਾਰਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ, ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ, ਆਜੀਵਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਾ. ਯੋ ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਵਾਦੋ ਅਨੁਵਦਨਾ ਅਨੁਲ੍ਲਪਨਾ ਅਨੁਭਣਨਾ ਅਨੁਸਮ੍ਪਵਙ੍ਕਤਾ ਅਬ੍ਭੁਸ੍ਸਹਨਤਾ ਅਨੁਬਲਪ੍ਪਦਾਨਂ – ਅਯਂ ਅਨੁਵਾਦੋ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਨੁਵਾਦੋ ਨੋ ਅਧਿਕਰਣਂ? ਮਾਤਾਪਿ ਪੁਤ੍ਤਂ ਅਨੁਵਦਤਿ, ਪੁਤ੍ਤੋਪਿ ਮਾਤਰਂ ਅਨੁਵਦਤਿ, ਪਿਤਾਪਿ ਪੁਤ੍ਤਂ ਅਨੁਵਦਤਿ, ਪੁਤ੍ਤੋਪਿ ਪਿਤਰਂ ਅਨੁਵਦਤਿ, ਭਾਤਾਪਿ ਭਾਤਰਂ ਅਨੁਵਦਤਿ, ਭਾਤਾਪਿ ਭਗਿਨਿਂ ਅਨੁਵਦਤਿ, ਭਗਿਨੀਪਿ ਭਾਤਰਂ ਅਨੁਵਦਤਿ, ਸਹਾਯੋਪਿ ਸਹਾਯਂ ਅਨੁਵਦਤਿ – ਅਯਂ ਅਨੁਵਾਦੋ ਨੋ ਅਧਿਕਰਣਂ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਨੋ ਅਨੁਵਾਦੋ? ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ, ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ, ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ – ਇਦਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਨੋ ਅਨੁਵਾਦੋ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਅਧਿਕਰਣਞ੍ਚੇਵ ਅਨੁਵਾਦੋ ਚ? ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਅਧਿਕਰਣਞ੍ਚੇਵ ਅਨੁਵਾਦੋ ਚ.

੨੨੬. [ਪਰਿ. ੩੫੭] ‘‘ਆਪਤ੍ਤਿ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਨੋ ਅਧਿਕਰਣਂ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਨੋ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਅਧਿਕਰਣਞ੍ਚੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿ ਚ. ਸਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ, ਸਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਿ ਨੋ ਅਧਿਕਰਣਂ, ਸਿਯਾ ਅਧਿਕਰਣਂ ਨੋ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਸਿਯਾ ਅਧਿਕਰਣਞ੍ਚੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿ ਚ. ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਆਪਤ੍ਤਿ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ? ਪਞ੍ਚਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ, ਸਤ੍ਤਪਿ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ – ਅਯਂ ਆਪਤ੍ਤਿ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਆਪਤ੍ਤਿ ਨੋ ਅਧਿਕਰਣਂ? ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ – ਅਯਂ ਆਪਤ੍ਤਿ ਨੋ ਅਧਿਕਰਣਂ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਨੋ ਆਪਤ੍ਤਿ? ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ, ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ, ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ – ਇਦਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਨੋ ਆਪਤ੍ਤਿ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਅਧਿਕਰਣਞ੍ਚੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿ ਚ? ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਅਧਿਕਰਣਞ੍ਚੇਵ ਆਪਤ੍ਤਿ ਚ.

੨੨੭. [ਪਰਿ. ੩੫੮] ‘‘ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ, ਕਿਚ੍ਚਂ ਨੋ ਅਧਿਕਰਣਂ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਨੋ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਅਧਿਕਰਣਞ੍ਚੇਵ ਕਿਚ੍ਚਞ੍ਚ. ਸਿਯਾ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ, ਸਿਯਾ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨੋ ਅਧਿਕਰਣਂ, ਸਿਯਾ ਅਧਿਕਰਣਂ ਨੋ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਸਿਯਾ ਅਧਿਕਰਣਞ੍ਚੇਵ ਕਿਚ੍ਚਞ੍ਚ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ? ਯਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਯਤਾ, ਕਰਣੀਯਤਾ, ਅਪਲੋਕਨਕਮ੍ਮਂ, ਞਤ੍ਤਿਕਮ੍ਮਂ, ਞਤ੍ਤਿਦੁਤਿਯਕਮ੍ਮਂ, ਞਤ੍ਤਿਚਤੁਤ੍ਥਕਮ੍ਮਂ – ਇਦਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨੋ ਅਧਿਕਰਣਂ? ਆਚਰਿਯਕਿਚ੍ਚਂ, ਉਪਜ੍ਝਾਯਕਿਚ੍ਚਂ, ਸਮਾਨੁਪਜ੍ਝਾਯਕਿਚ੍ਚਂ, ਸਮਾਨਾਚਰਿਯਕਿਚ੍ਚਂ – ਇਦਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਨੋ ਅਧਿਕਰਣਂ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਨੋ ਕਿਚ੍ਚਂ? ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ, ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ, ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ – ਇਦਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਨੋ ਕਿਚ੍ਚਂ.

‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਅਧਿਕਰਣਞ੍ਚੇਵ ਕਿਚ੍ਚਞ੍ਚ? ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ ਅਧਿਕਰਣਞ੍ਚੇਵ ਕਿਚ੍ਚਞ੍ਚ.