੯. ਅਧਿਕਰਣਵੂਪਸਮਨਸਮਥੋ

ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੋ

੨੨੮. [ਪਰਿ. ੨੯੨-੨੯੩, ੩੦੭ ਆਦਯੋ] ‘‘ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਕਤਿਹਿ ਸਮਥੇਹਿ ਸਮ੍ਮਤਿ? ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਦ੍ਵੀਹਿ ਸਮਥੇਹਿ ਸਮ੍ਮਤਿ – ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ ਚ, ਯੇਭੁਯ੍ਯਸਿਕਾਯ ਚ. ਸਿਯਾ ਵਿਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਏਕਂ ਸਮਥਂ ਅਨਾਗਮ੍ਮ ਯੇਭੁਯ੍ਯਸਿਕਂ, ਏਕੇਨ ਸਮਥੇਨ ਸਮੇਯ੍ਯ – ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨਾਤਿ? ਸਿਯਾਤਿਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯਂ. ਯਥਾ ਕਥਂ ਵਿਯ? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ – ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ ਅਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਾ, ਵਿਨਯੋਤਿ ਵਾ ਅਵਿਨਯੋਤਿ ਵਾ, ਭਾਸਿਤਂ ਲਪਿਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਵਾ ਅਭਾਸਿਤਂ ਅਲਪਿਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਵਾ, ਆਚਿਣ੍ਣਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਵਾ ਅਨਾਚਿਣ੍ਣਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਵਾ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਵਾ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਤਥਾਗਤੇਨਾਤਿ ਵਾ, ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਅਨਾਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ, ਲਹੁਕਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਗਰੁਕਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ, ਸਾਵਸੇਸਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਅਨਵਸੇਸਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ, ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਅਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾ ਆਪਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ.

‘‘ਤੇ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ, ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ. ਕੇਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ? ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਸ੍ਮਿਂ? ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ. ਕਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮੁਖਤਾ? ਯਾਵਤਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਤੇ ਆਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਛਨ੍ਦਾਰਹਾਨਂ ਛਨ੍ਦੋ ਆਹਟੋ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾ ਨ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ – ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮੁਖਤਾ. ਕਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ? ਯੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਯੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ – ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ. ਕਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ? ਯੋ ਚ ਵਿਵਦਤਿ, ਯੇਨ ਚ ਵਿਵਦਤਿ, ਉਭੋ ਅਤ੍ਥਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ – ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ. ਏਵਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਕਾਰਕੋ ਉਕ੍ਕੋਟੇਤਿ, ਉਕ੍ਕੋਟਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ; ਛਨ੍ਦਦਾਯਕੋ ਖੀਯਤਿ, ਖੀਯਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.

੨੨੯. ‘‘ਤੇ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਵਾਸੇ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ, ਤੇਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਆਵਾਸੇ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ [ਬਹੁਤਰਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਭਿਕ੍ਖੂ, ਸੋ ਆਵਾਸੋ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਤੇ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਂ ਆਵਾਸਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ, ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ. ਕੇਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ? ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਸ੍ਮਿਂ? ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ. ਕਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮੁਖਤਾ? ਯਾਵਤਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਤੇ ਆਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਛਨ੍ਦਾਰਹਾਨਂ ਛਨ੍ਦੋ ਆਹਟੋ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾ ਨ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ – ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮੁਖਤਾ. ਕਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ? ਯੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਯੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ – ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ. ਕਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ? ਯੋ ਚ ਵਿਵਦਤਿ, ਯੇਨ ਚ ਵਿਵਦਤਿ, ਉਭੋ ਅਤ੍ਥਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ – ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ. ਏਵਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਕਾਰਕੋ ਉਕ੍ਕੋਟੇਤਿ, ਉਕ੍ਕੋਟਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ; ਛਨ੍ਦਦਾਯਕੋ ਖੀਯਤਿ, ਖੀਯਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.

੨੩੦. ‘‘ਤੇ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਂ ਆਵਾਸਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ, ਤੇਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ, ਤਂ ਆਵਾਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਵਾਸਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ – ‘ਇਦਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਏਵਂ ਜਾਤਂ, ਏਵਂ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ; ਸਾਧਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਨ੍ਤੁ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ, ਯਥਯਿਦਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਸੁਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾ’ਤਿ.

‘‘ਸਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਵਾਸਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵੁਡ੍ਢਤਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਆਗਨ੍ਤੁਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਵਕਤਰਾ, ਤੇਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਵਾਸਿਕੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ – ‘ਇਙ੍ਘ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ, ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਹੋਥ, ਯਾਵ ਮਯਂ ਮਨ੍ਤੇਮਾ’ਤਿ. ਸਚੇ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਵਾਸਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਵਕਤਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਆਗਨ੍ਤੁਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵੁਡ੍ਢਤਰਾ, ਤੇਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਵਾਸਿਕੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ – ‘ਤੇਨ ਹਿ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ, ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਇਧੇਵ ਤਾਵ ਹੋਥ, ਯਾਵ ਮਯਂ ਮਨ੍ਤੇਮਾ’ਤਿ.

‘‘ਸਚੇ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਵਾਸਿਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਮਨ੍ਤਯਮਾਨਾਨਂ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਨ ਮਯਂ ਸਕ੍ਕੋਮ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨਾ’ਤਿ, ਨ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਆਵਾਸਿਕੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਵਾਸਿਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਮਨ੍ਤਯਮਾਨਾਨਂ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਸਕ੍ਕੋਮ ਮਯਂ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨਾ’ਤਿ, ਤੇਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਵਾਸਿਕੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ – ‘ਸਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਯਥਾਜਾਤਂ ਯਥਾਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਥ, ਯਥਾ ਚ ਮਯਂ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਸ੍ਸਾਮ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ ਤਥਾ ਸੁਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਂ ਮਯਂ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮ. ਨੋ ਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਯਥਾਜਾਤਂ ਯਥਾਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਥ, ਯਥਾ ਚ ਮਯਂ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਸ੍ਸਾਮ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ ਤਥਾ ਨ ਸੁਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਮਯਂ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਏਵਂ ਸੁਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਤ੍ਵਾ ਆਵਾਸਿਕੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ.

‘‘ਤੇਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਗਨ੍ਤੁਕੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਆਵਾਸਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਮਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ – ‘ਯਥਾਜਾਤਂ ਯਥਾਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਮਯਂ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮ. ਸਚੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਵਾ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਵਾ ਅਨ੍ਤਰੇਨ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ ਤਥਾ ਸੁਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਂ ਮਯਂ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਦੇਸ੍ਸਾਮ. ਨੋ ਚੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਵਾ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਵਾ ਅਨ੍ਤਰੇਨ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ ਤਥਾ ਨ ਸੁਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਮਯਂ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਦੇਸ੍ਸਾਮ. ਮਯਮੇਵ ਇਮਸ੍ਸ ਅਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਸਾਮਿਨੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਏਵਂ ਸੁਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤੁਕੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਆਵਾਸਿਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਦੇਤਬ੍ਬਂ.

‘‘ਤੇ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ, ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ. ਕੇਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ? ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਸ੍ਮਿਂ? ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ…ਪੇ… ਏਵਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਕਾਰਕੋ ਉਕ੍ਕੋਟੇਤਿ, ਉਕ੍ਕੋਟਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ; ਛਨ੍ਦਦਾਯਕੋ ਖੀਯਤਿ, ਖੀਯਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.

ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯਵੂਪਸਮਨਂ

੨੩੧. ‘‘ਤੇਹਿ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਰਣੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਯਮਾਨੇ ਅਨਨ੍ਤਾਨਿ [ਅਨਗ੍ਗਾਨਿ (ਸੀ.)] ਚੇਵ ਭਸ੍ਸਾਨਿ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਚੇਕਸ੍ਸ [ਨ ਚੇਤਸ੍ਸ (ਕ.)] ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਰੂਪਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ. ‘‘ਦਸਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬੋ – ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤਿ ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਣੁਮਤ੍ਤੇਸੁ ਵਜ੍ਜੇਸੁ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵੀ, ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ; ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਹੋਤਿ ਸੁਤਧਰੋ ਸੁਤਸਨ੍ਨਿਚਯੋ, ਯੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਾ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਾ ਸਾਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਕੇਵਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਅਭਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਥਾਰੂਪਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਧਾਤਾ [ਧਤਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਵਚਸਾ ਪਰਿਚਿਤਾ ਮਨਸਾਨੁਪੇਕ੍ਖਿਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾ; ਉਭਯਾਨਿ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਾਨਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਸ੍ਵਾਗਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸੁਵਿਭਤ੍ਤਾਨਿ ਸੁਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਨਿ ਸੁਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਾਨਿ ਸੁਤ੍ਤਸੋ ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸੋ; ਵਿਨਯੇ ਖੋ ਪਨ ਠਿਤੋ [ਛੇਕੋ (ਕ.)] ਹੋਤਿ ਅਸਂਹੀਰੋ; ਪਟਿਬਲੋ ਹੋਤਿ ਉਭੋ ਅਤ੍ਥਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੇ ਅਸ੍ਸਾਸੇਤੁਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਨਿਜ੍ਝਾਪੇਤੁਂ ਪੇਕ੍ਖੇਤੁਂ ਪਸਾਦੇਤੁਂ; ਅਧਿਕਰਣਸਮੁਪ੍ਪਾਦਵੂਪਸਮਨਕੁਸਲੋ ਹੋਤਿ; ਅਧਿਕਰਣਂ ਜਾਨਾਤਿ; ਅਧਿਕਰਣਸਮੁਦਯਂ ਜਾਨਾਤਿ; ਅਧਿਕਰਣਨਿਰੋਧਂ ਜਾਨਾਤਿ; ਅਧਿਕਰਣਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਂ ਜਾਨਾਤਿ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਇਮੇਹਿ ਦਸਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤੁਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਠਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬੋ, ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

੨੩੨. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਰਣੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਯਮਾਨੇ ਅਨਨ੍ਤਾਨਿ ਚੇਵ ਭਸ੍ਸਾਨਿ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਚੇਕਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਞ੍ਚ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਰਣੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਯਮਾਨੇ ਅਨਨ੍ਤਾਨਿ ਚੇਵ ਭਸ੍ਸਾਨਿ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਚੇਕਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਞ੍ਚ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਚ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਮ੍ਮੁਤਿ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਸਮ੍ਮਤੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਚ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

‘‘ਤੇ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ, ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ. ਕੇਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ? ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਸ੍ਮਿਂ? ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ…ਪੇ… ਏਵਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਕਾਰਕੋ ਉਕ੍ਕੋਟੇਤਿ, ਉਕ੍ਕੋਟਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.

੨੩੩. ‘‘ਤੇਹਿ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਰਣੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਯਮਾਨੇ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਨੇਵ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਗਤਂ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਸੁਤ੍ਤਵਿਭਙ੍ਗੋ, ਸੋ ਅਤ੍ਥਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਚ੍ਛਾਯਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਪਟਿਬਾਹਤਿ, ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬਾ –

‘‘ਸੁਣਨ੍ਤੁ ਮੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ. ਇਮਸ੍ਸ ਨੇਵ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਗਤਂ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਸੁਤ੍ਤਵਿਭਙ੍ਗੋ. ਸੋ ਅਤ੍ਥਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਚ੍ਛਾਯਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਪਟਿਬਾਹਤਿ. ਯਦਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ.

‘‘ਤੇ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ, ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ. ਕੇਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ? ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਸ੍ਮਿਂ? ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ…ਪੇ… ਏਵਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਕਾਰਕੋ ਉਕ੍ਕੋਟੇਤਿ, ਉਕ੍ਕੋਟਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.

‘‘ਤੇਹਿ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਰਣੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਯਮਾਨੇ ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ, ਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਖੋ ਆਗਤਂ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਸੁਤ੍ਤਵਿਭਙ੍ਗੋ, ਸੋ ਅਤ੍ਥਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਚ੍ਛਾਯਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਪਟਿਬਾਹਤਿ, ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬਾ –

‘‘ਸੁਣਨ੍ਤੁ ਮੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ. ਇਮਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਖੋ ਆਗਤਂ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਸੁਤ੍ਤਵਿਭਙ੍ਗੋ. ਸੋ ਅਤ੍ਥਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਚ੍ਛਾਯਾਯ ਅਤ੍ਥਂ ਪਟਿਬਾਹਤਿ. ਯਦਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ.

ਯੇਭੁਯ੍ਯਸਿਕਾਵਿਨਯੋ

੨੩੪. ‘‘ਤੇ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ, ਤੇਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਯ੍ਯਾਦੇਤਬ੍ਬਂ – ‘ਨ ਮਯਂ [ਨ ਚ ਮਯਂ (ਕ.)], ਭਨ੍ਤੇ, ਸਕ੍ਕੋਮ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ, ਸਙ੍ਘੋਵ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੂ’ਤਿ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਰੂਪਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯਸਿਕਾਯ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ. ਪਞ੍ਚਹਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹਾਪਕੋ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬੋ – ਯੋ ਨ ਛਨ੍ਦਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਦੋਸਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਮੋਹਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਨ ਭਯਾਗਤਿਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਗਹਿਤਾਗਹਿਤਞ੍ਚ ਜਾਨੇਯ੍ਯ…ਪੇ… ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਠਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬੋ, ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹਾਪਕਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹਾਪਕਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹਾਪਕਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਤਿ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਸਮ੍ਮਤੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹਾਪਕੋ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

‘‘ਤੇਨ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹਾਪਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਲਾਕਾ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਯਥਾ ਬਹੁਤਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋ ਵਦਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ. ਕੇਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ? ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ ਚ, ਯੇਭੁਯ੍ਯਸਿਕਾਯ ਚ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਸ੍ਮਿਂ? ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ. ਕਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮੁਖਤਾ? ਯਾਵਤਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਤੇ ਆਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਛਨ੍ਦਾਰਹਾਨਂ ਛਨ੍ਦੋ ਆਹਟੋ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾ ਨ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ – ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮੁਖਤਾ. ਕਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ? ਯੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਯੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ – ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ. ਕਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ? ਯੋ ਚ ਵਿਵਦਤਿ, ਯੇਨ ਚ ਵਿਵਦਤਿ, ਉਭੋ ਅਤ੍ਥਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਾ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ – ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ. ਕਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਯੇਭੁਯ੍ਯਸਿਕਾਯ? ਯਾ ਯੇਭੁਯ੍ਯਸਿਕਾਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾ ਕਰਣਂ ਉਪਗਮਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪਗਮਨਂ ਅਧਿਵਾਸਨਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨਾ – ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਯੇਭੁਯ੍ਯਸਿਕਾਯ. ਏਵਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਕਾਰਕੋ ਉਕ੍ਕੋਟੇਤਿ, ਉਕ੍ਕੋਟਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ; ਛਨ੍ਦਦਾਯਕੋ ਖੀਯਤਿ, ਖੀਯਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤਿਵਿਧਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹੋ

੨੩੫. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਏਵਂ ਜਾਤਂ ਏਵਂ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ – ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਧਿਕਰਣਵੂਪਸਮਨੇਨ – ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰ ਆਵਾਸੇ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਥੇਰਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ ਆਗਤਾਗਮਾ ਧਮ੍ਮਧਰਾ ਵਿਨਯਧਰਾ ਮਾਤਿਕਾਧਰਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਵਿਯਤ੍ਤਾ ਮੇਧਾਵਿਨੋ ਲਜ੍ਜਿਨੋ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕਾ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾ. ਤੇ ਚੇ ਥੇਰਾ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਯ੍ਯੁਂ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ, ਏਵਮਿਦਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਸੁਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਂ ਆਵਾਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇ ਥੇਰੇ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਇਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਏਵਂ ਜਾਤਂ, ਏਵਂ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਥੇਰਾ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਨ੍ਤੁ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ, ਯਥਯਿਦਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਸੁਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਥੇਰਾ – ਯਥਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮਿਤਂ ਤਥਾ ਸੁਵੂਪਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ [ਯਥਾ ਸੁਵੂਪਸਨ੍ਤਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] – ਤਥਾ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਸੁਂ.

ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ – ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਧਿਕਰਣਵੂਪਸਮਨੇਨ, ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਨਂ ਥੇਰਾਨਂ ਅਧਿਕਰਣਵੂਪਸਮਨੇਨ – ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰ ਆਵਾਸੇ ਤਯੋ ਥੇਰਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਦ੍ਵੇ ਥੇਰਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਏਕੋ ਥੇਰੋ ਵਿਹਰਤਿ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਆਗਤਾਗਮੋ ਧਮ੍ਮਧਰੋ ਵਿਨਯਧਰੋ ਮਾਤਿਕਾਧਰੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਵਿਯਤ੍ਤੋ ਮੇਧਾਵੀ ਲਜ੍ਜੀ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕੋ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋ. ਸੋ ਚੇ ਥੇਰੋ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਯ੍ਯ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ, ਏਵਮਿਦਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਸੁਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਂ ਆਵਾਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਥੇਰਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਇਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਏਵਂ ਜਾਤਂ, ਏਵਂ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ. ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਥੇਰੋ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ, ਯਥਯਿਦਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਸੁਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ ਥੇਰੋ – ਯਥਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮਿਤਂ, ਯਥਾ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇਹਿ ਥੇਰੇਹਿ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮਿਤਂ, ਯਥਾ ਤੀਹਿ ਥੇਰੇਹਿ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮਿਤਂ, ਯਥਾ ਦ੍ਵੀਹਿ ਥੇਰੇਹਿ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮਿਤਂ, ਤਥਾ ਸੁਵੂਪਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ – ਤਥਾ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਸਿ.

ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਧਿਕਰਣਵੂਪਸਮਨੇਨ, ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਨਂ ਥੇਰਾਨਂ ਅਧਿਕਰਣਵੂਪਸਮਨੇਨ, ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਥੇਰਾਨਂ ਅਧਿਕਰਣਵੂਪਸਮਨੇਨ, ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਥੇਰਾਨਂ ਅਧਿਕਰਣਵੂਪਸਮਨੇਨ, ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠਾ ਏਕਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਧਿਕਰਣਵੂਪਸਮਨੇਨ, ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ…ਪੇ… ‘‘ਨਿਹਤਮੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਸਨ੍ਤਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਸੁਵੂਪਸਨ੍ਤਂ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਤਯੋ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹੇ – ਗੂਲ਼੍ਹਕਂ, ਸਕਣ੍ਣਜਪ੍ਪਕਂ, ਵਿਵਟਕਂ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗੂਲ਼੍ਹਕੋ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹੋ ਹੋਤਿ? ਤੇਨ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹਾਪਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਲਾਕਾਯੋ ਵਣ੍ਣਾਵਣ੍ਣਾਯੋ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਮੇਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਅਯਂ ਏਵਂਵਾਦਿਸ੍ਸ ਸਲਾਕਾ, ਅਯਂ ਏਵਂਵਾਦਿਸ੍ਸ ਸਲਾਕਾ. ਯਂ ਇਚ੍ਛਸਿ ਤਂ ਗਣ੍ਹਾਹੀ’ਤਿ. ਗਹਿਤੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ – ‘ਮਾ ਚ ਕਸ੍ਸਚਿ ਦਸ੍ਸੇਹੀ’ਤਿ. ਸਚੇ ਜਾਨਾਤਿ – ਅਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਬਹੁਤਰਾਤਿ, ਦੁਗ੍ਗਹੋਤਿ, ਪਚ੍ਚੁਕ੍ਕਡ੍ਢਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਜਾਨਾਤਿ – ਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਬਹੁਤਰਾਤਿ, ਸੁਗ੍ਗਹੋਤਿ, ਸਾਵੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਗੂਲ਼੍ਹਕੋ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਕਣ੍ਣਜਪ੍ਪਕੋ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹੋ ਹੋਤਿ? ਤੇਨ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹਾਪਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਏਕਮੇਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਉਪਕਣ੍ਣਕੇ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ – ‘ਅਯਂ ਏਵਂਵਾਦਿਸ੍ਸ ਸਲਾਕਾ, ਅਯਂ ਏਵਂਵਾਦਿਸ੍ਸ ਸਲਾਕਾ. ਯਂ ਇਚ੍ਛਸਿ ਤਂ ਗਣ੍ਹਾਹੀ’ਤਿ. ਗਹਿਤੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ – ‘ਮਾ ਚ ਕਸ੍ਸਚਿ ਆਰੋਚੇਹੀ’ਤਿ. ਸਚੇ ਜਾਨਾਤਿ – ਅਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਬਹੁਤਰਾਤਿ, ਦੁਗ੍ਗਹੋਤਿ, ਪਚ੍ਚੁਕ੍ਕਡ੍ਢਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਚੇ ਜਾਨਾਤਿ – ਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਬਹੁਤਰਾਤਿ, ਸੁਗ੍ਗਹੋਤਿ, ਸਾਵੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਕਣ੍ਣਜਪ੍ਪਕੋ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਵਟਕੋ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹੋ ਹੋਤਿ? ਸਚੇ ਜਾਨਾਤਿ – ਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਬਹੁਤਰਾਤਿ, ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠੇਨੇਵ ਵਿਵਟੇਨ ਗਾਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਵਟਕੋ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਯੋ ਸਲਾਕਗ੍ਗਾਹਾ’’ਤਿ.

ਸਤਿਵਿਨਯੋ

੨੩੬. [ਪਰਿ. ੨੯੨-੨੯੩, ੩੦੭ ਆਦਯੋ] ‘‘ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਕਤਿਹਿ ਸਮਥੇਹਿ ਸਮ੍ਮਤਿ? ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਚਤੂਹਿ ਸਮਥੇਹਿ ਸਮ੍ਮਤਿ – ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ ਚ, ਸਤਿਵਿਨਯੇਨ ਚ, ਅਮੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯੇਨ ਚ, ਤਸ੍ਸਪਾਪਿਯਸਿਕਾਯ ਚ. ਸਿਯਾ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਦ੍ਵੇ ਸਮਥੇ ਅਨਾਗਮ੍ਮ – ਅਮੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯਞ੍ਚ, ਤਸ੍ਸਪਾਪਿਯਸਿਕਞ੍ਚ; ਦ੍ਵੀਹਿ ਸਮਥੇਹਿ ਸਮ੍ਮੇਯ੍ਯ – ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ ਚ, ਸਤਿਵਿਨਯੇਨ ਚਾਤਿ? ਸਿਯਾਤਿਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯਂ. ਯਥਾ ਕਥਂ ਵਿਯ? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਮੂਲਿਕਾਯ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ [ਤਸ੍ਸ ਖੋ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)], ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਵਿਨਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਾਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਤੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਙ੍ਘਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗ ਕਰਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਮੂਲਿਕਾਯ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤਿ. ਸੋਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਸਤਿਵਿਨਯਂ ਯਾਚਾਮੀ’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬੋ. ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਮੂਲਿਕਾਯ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਸਤਿਵਿਨਯਂ ਯਾਚਤਿ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਵਿਨਯਂ ਦਦੇਯ੍ਯ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਮੂਲਿਕਾਯ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਸਤਿਵਿਨਯਂ ਯਾਚਤਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਵਿਨਯਂ ਦੇਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਵਿਨਯਸ੍ਸ ਦਾਨਂ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਾਮਿ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਾਮਿ…ਪੇ….

‘‘ਦਿਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਵਿਨਯੋ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

‘‘ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ. ਕੇਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ? ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ ਚ ਸਤਿਵਿਨਯੇਨ ਚ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਸ੍ਮਿਂ? ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ…ਪੇ… ਕਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ? ਯੋ ਚ ਅਨੁਵਦਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਅਨੁਵਦਤਿ, ਉਭੋ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ – ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਤਿਵਿਨਯਸ੍ਮਿਂ? ਯਾ ਸਤਿਵਿਨਯਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾ ਕਰਣਂ ਉਪਗਮਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪਗਮਨਂ ਅਧਿਵਾਸਨਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨਾ – ਇਦਂ ਤਤ੍ਥ ਸਤਿਵਿਨਯਸ੍ਮਿਂ. ਏਵਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਕਾਰਕੋ ਉਕ੍ਕੋਟੇਤਿ, ਉਕ੍ਕੋਟਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ; ਛਨ੍ਦਦਾਯਕੋ ਖੀਯਤਿ, ਖੀਯਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.

ਅਮੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯੋ

੨੩੭. ‘‘ਸਿਯਾ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਦ੍ਵੇ ਸਮਥੇ ਅਨਾਗਮ੍ਮ – ਸਤਿਵਿਨਯਞ੍ਚ, ਤਸ੍ਸਪਾਪਿਯਸਿਕਞ੍ਚ; ਦ੍ਵੀਹਿ ਸਮਥੇਹਿ ਸਮ੍ਮੇਯ੍ਯ – ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ ਚ, ਅਮੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯੇਨ ਚਾਤਿ? ਸਿਯਾਤਿਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯਂ. ਯਥਾ ਕਥਂ ਵਿਯ? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਹੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਸਕਤੋ. ਤੇਨ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਸਕਤੇਨ ਬਹੁਂ ਅਸ੍ਸਾਮਣਕਂ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣਂ ਹੋਤਿ ਭਾਸਿਤਪਰਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਸਕਤੇਨ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ – ‘ਸਰਤਾਯਸ੍ਮਾ ਏਵਰੂਪਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤਾ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਤਿ – ‘ਅਹਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਅਹੋਸਿਂ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਸਕਤੋ. ਤੇਨ ਮੇ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਸਕਤੇਨ ਬਹੁਂ ਅਸ੍ਸਾਮਣਕਂ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣਂ ਭਾਸਿਤਪਰਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਨਾਹਂ ਤਂ ਸਰਾਮਿ. ਮੂਲ਼੍ਹੇਨ ਮੇ ਏਤਂ ਕਤ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਨਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤੇਵ – ‘ਸਰਤਾਯਸ੍ਮਾ ਏਵਰੂਪਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤਾ’ਤਿ. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਅਮੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਾਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਤੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਙ੍ਘਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਅਹੋਸਿਂ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਸਕਤੋ. ਤੇਨ ਮੇ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਸਕਤੇਨ ਬਹੁਂ ਅਸ੍ਸਾਮਣਕਂ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣਂ ਭਾਸਿਤਪਰਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਮਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਸਕਤੇਨ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ – ‘ਸਰਤਾਯਸ੍ਮਾ ਏਵਰੂਪਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤਾ’ਤਿ. ਤ੍ਯਾਹਂ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ‘ਅਹਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਅਹੋਸਿਂ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਸਕਤੋ. ਤੇਨ ਮੇ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਸਕਤੇਨ ਬਹੁਂ ਅਸ੍ਸਾਮਣਕਂ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣਂ ਭਾਸਿਤਪਰਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਨਾਹਂ ਤਂ ਸਰਾਮਿ. ਮੂਲ਼੍ਹੇਨ ਮੇ ਏਤਂ ਕਤ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਮਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤੇਵ – ‘ਸਰਤਾਯਸ੍ਮਾ ਏਵਰੂਪਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤਾ’ਤਿ. ‘ਸੋਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮੂਲ਼੍ਹੋ ਸਙ੍ਘਂ ਅਮੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯਂ ਯਾਚਾਮੀ’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬੋ. ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਅਹੋਸਿ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਸਕਤੋ. ਤੇਨ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਸਕਤੇਨ ਬਹੁਂ ਅਸ੍ਸਾਮਣਕਂ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣਂ ਭਾਸਿਤਪਰਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਸਕਤੇਨ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ – ‘ਸਰਤਾਯਸ੍ਮਾ ਏਵਰੂਪਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤਾ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਤਿ – ‘ਅਹਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਅਹੋਸਿਂ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਸਕਤੋ. ਤੇਨ ਮੇ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਸਕਤੇਨ ਬਹੁਂ ਅਸ੍ਸਾਮਣਕਂ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣਂ ਭਾਸਿਤਪਰਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਨਾਹਂ ਤਂ ਸਰਾਮਿ. ਮੂਲ਼੍ਹੇਨ ਮੇ ਏਤਂ ਕਤ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਨਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤੇਵ – ‘ਸਰਤਾਯਸ੍ਮਾ ਏਵਰੂਪਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤਾ’ਤਿ. ਸੋ ਅਮੂਲ਼੍ਹੋ ਸਙ੍ਘਂ ਅਮੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯਂ ਯਾਚਤਿ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਅਮੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯਂ ਦਦੇਯ੍ਯ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਅਹੋਸਿ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਸਕਤੋ. ਤੇਨ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਸਕਤੇਨ ਬਹੁਂ ਅਸ੍ਸਾਮਣਕਂ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣਂ ਭਾਸਿਤਪਰਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਸਕਤੇਨ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣੇਨ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤਿ – ‘ਸਰਤਾਯਸ੍ਮਾ ਏਵਰੂਪਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤਾ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਤਿ – ‘ਅਹਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੋ ਅਹੋਸਿਂ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਸਕਤੋ. ਤੇਨ ਮੇ ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਪਰਿਯਾਸਕਤੇਨ ਬਹੁਂ ਅਸ੍ਸਾਮਣਕਂ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣਂ ਭਾਸਿਤਪਰਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਨਾਹਂ ਤਂ ਸਰਾਮਿ. ਮੂਲ਼੍ਹੇਨ ਮੇ ਏਤਂ ਕਤ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਨਂ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਚੋਦੇਨ੍ਤੇਵ – ‘ਸਰਤਾਯਸ੍ਮਾ ਏਵਰੂਪਿਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤਾ’ਤਿ. ਸੋ ਅਮੂਲ਼੍ਹੋ ਸਙ੍ਘਂ ਅਮੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯਂ ਯਾਚਤਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਅਮੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯਂ ਦੇਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਅਮੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯਸ੍ਸ ਦਾਨਂ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਾਮਿ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਾਮਿ…ਪੇ….

‘‘ਦਿਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਅਮੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯੋ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

‘‘ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ. ਕੇਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ? ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ ਚ, ਅਮੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯੇਨ ਚ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਸ੍ਮਿਂ? ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ…ਪੇ… ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਅਮੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯਸ੍ਮਿਂ? ਯਾ ਅਮੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾ ਕਰਣਂ ਉਪਗਮਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪਗਮਨਂ ਅਧਿਵਾਸਨਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨਾ – ਇਦਂ ਤਤ੍ਥ ਅਮੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯਸ੍ਮਿਂ. ਏਵਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਕਾਰਕੋ ਉਕ੍ਕੋਟੇਤਿ, ਉਕ੍ਕੋਟਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ; ਛਨ੍ਦਦਾਯਕੋ ਖੀਯਤਿ, ਖੀਯਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.

ਤਸ੍ਸਪਾਪਿਯਸਿਕਾਵਿਨਯੋ

੨੩੮. ‘‘ਸਿਯਾ ਅਨੁਵਾਦਾਧਿਕਰਣਂ ਦ੍ਵੇ ਸਮਥੇ ਅਨਾਗਮ੍ਮ – ਸਤਿਵਿਨਯਞ੍ਚ, ਅਮੂਲ਼੍ਹਵਿਨਯਞ੍ਚ; ਦ੍ਵੀਹਿ ਸਮਥੇਹਿ ਸਮ੍ਮੇਯ੍ਯ – ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ ਚ, ਤਸ੍ਸਪਾਪਿਯਸਿਕਾਯ ਚਾਤਿ? ਸਿਯਾਤਿਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯਂ. ਯਥਾ ਕਥਂ ਵਿਯ? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਗਰੁਕਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦੇਤਿ – ‘ਸਰਤਾਯਸ੍ਮਾ ਏਵਰੂਪਿਂ ਗਰੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤਾ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਵਾ ਪਾਰਾਜਿਕਸਾਮਨ੍ਤਂ ਵਾ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਤਿ – ‘ਨ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਰਾਮਿ ਏਵਰੂਪਿਂ ਗਰੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤਾ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਵਾ ਪਾਰਾਜਿਕਸਾਮਨ੍ਤਂ ਵਾ’ਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਸੋ ਨਿਬ੍ਬੇਠੇਨ੍ਤਂ ਅਤਿਵੇਠੇਤਿ – ‘ਇਙ੍ਘਾਯਸ੍ਮਾ ਸਾਧੁਕਮੇਵ ਜਾਨਾਹਿ, ਯਦਿ ਸਰਸਿ ਏਵਰੂਪਿਂ ਗਰੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤਾ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਵਾ ਪਾਰਾਜਿਕਸਾਮਨ੍ਤਂ ਵਾ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਤਿ – ‘ਨ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਰਾਮਿ ਏਵਰੂਪਿਂ ਗਰੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤਾ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਵਾ ਪਾਰਾਜਿਕਸਾਮਨ੍ਤਂ ਵਾ. ਸਰਾਮਿ ਚ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਵਰੂਪਿਂ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਿਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤਾ’ਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਸੋ ਨਿਬ੍ਬੇਠੇਨ੍ਤਂ ਅਤਿਵੇਠੇਤਿ – ‘ਇਙ੍ਘਾਯਸ੍ਮਾ ਸਾਧੁਕਮੇਵ ਜਾਨਾਹਿ, ਯਦਿ ਸਰਸਿ ਏਵਰੂਪਿਂ ਗਰੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤਾ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਵਾ ਪਾਰਾਜਿਕਸਾਮਨ੍ਤਂ ਵਾ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਤਿ – ‘ਇਮਞ੍ਹਿ ਨਾਮਾਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਿਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਪੁਟ੍ਠੋ ਪਟਿਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਕਿਂ ਪਨਾਹਂ ਏਵਰੂਪਿਂ ਗਰੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਵਾ ਪਾਰਾਜਿਕਸਾਮਨ੍ਤਂ ਵਾ, ਪੁਟ੍ਠੋ ਨ ਪਟਿਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ? ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਤਿ – ‘ਇਮਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਿਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਪੁਟ੍ਠੋ ਨ ਪਟਿਜਾਨਿਸ੍ਸਸਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਤ੍ਵਂ ਏਵਰੂਪਿਂ ਗਰੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਵਾ ਪਾਰਾਜਿਕਸਾਮਨ੍ਤਂ ਵਾ, ਅਪੁਟ੍ਠੋ ਪਟਿਜਾਨਿਸ੍ਸਸਿ? ਇਙ੍ਘਾਯਸ੍ਮਾ ਸਾਧੁਕਮੇਵ ਜਾਨਾਹਿ, ਯਦਿ ਸਰਸਿ ਏਵਰੂਪਿਂ ਗਰੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤਾ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਵਾ ਪਾਰਾਜਿਕਸਾਮਨ੍ਤਂ ਵਾ’ਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਵਦੇਸਿ – ‘ਸਰਾਮਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਏਵਰੂਪਿਂ ਗਰੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤਾ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਵਾ ਪਾਰਾਜਿਕਸਾਮਨ੍ਤਂ ਵਾ. ਦਵਾ ਮੇ ਏਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਰਵਾ ਮੇ ਏਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ – ਨਾਹਂ ਤਂ ਸਰਾਮਿ ਏਵਰੂਪਿਂ ਗਰੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤਾ, ਪਾਰਾਜਿਕਂ ਵਾ ਪਾਰਾਜਿਕਸਾਮਨ੍ਤਂ ਵਾ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ [ਤਸ੍ਸ ਖੋ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ (ਕ.) ਤਸ੍ਸ ਖ੍ਵਤਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ (ਸ੍ਯਾ.)], ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਸ੍ਸਪਾਪਿਯਸਿਕਾਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਗਰੁਕਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨੋ ਅਵਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ, ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਅਵਜਾਨਾਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨਾਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤਿ, ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਭਾਸਤਿ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਸ੍ਸਪਾਪਿਯਸਿਕਾਕਮ੍ਮਂ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਗਰੁਕਾਯ ਆਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਿਯਮਾਨੋ ਅਵਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ, ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਅਵਜਾਨਾਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨਾਞ੍ਞਂ ਪਟਿਚਰਤਿ, ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਭਾਸਤਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਸ੍ਸਪਾਪਿਯਸਿਕਾਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਸ੍ਸਪਾਪਿਯਸਿਕਾਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਰਣਂ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਾਮਿ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਾਮਿ…ਪੇ….

‘‘ਕਤਂ ਸਙ੍ਘੇਨ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਸ੍ਸਪਾਪਿਯਸਿਕਾਕਮ੍ਮਂ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

‘‘ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ. ਕੇਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ? ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ ਚ, ਤਸ੍ਸਪਾਪਿਯਸਿਕਾਯ ਚ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਸ੍ਮਿਂ? ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ…ਪੇ… ਕਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਸਪਾਪਿਯਸਿਕਾਯ? ਯਾ ਤਸ੍ਸਪਾਪਿਯਸਿਕਾਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾ ਕਰਣਂ ਉਪਗਮਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪਗਮਨਂ ਅਧਿਵਾਸਨਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨਾ – ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਸਪਾਪਿਯਸਿਕਾਯ. ਏਵਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਕਾਰਕੋ ਉਕ੍ਕੋਟੇਤਿ, ਉਕ੍ਕੋਟਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ; ਛਨ੍ਦਦਾਯਕੋ ਖੀਯਤਿ, ਖੀਯਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.

ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਕਰਣਂ

੨੩੯. [ਪਰਿ. ੨੯੫, ੩੦੬, ੩੦੮ ਆਦਯੋ] ‘‘ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਕਤਿਹਿ ਸਮਥੇਹਿ ਸਮ੍ਮਤਿ? ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਤੀਹਿ ਸਮਥੇਹਿ ਸਮ੍ਮਤਿ – ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ ਚ, ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਕਰਣੇਨ ਚ, ਤਿਣਵਤ੍ਥਾਰਕੇਨ ਚ. ਸਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਏਕਂ ਸਮਥਂ ਅਨਾਗਮ੍ਮ – ਤਿਣਵਤ੍ਥਾਰਕਂ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਸਮਥੇਹਿ ਸਮ੍ਮੇਯ੍ਯ – ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ ਚ, ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਕਰਣੇਨ ਚਾਤਿ? ਸਿਯਾਤਿਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯਂ. ਯਥਾ ਕਥਂ ਵਿਯ? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਲਹੁਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ; ਤਂ ਪਟਿਦੇਸੇਮੀ’ਤਿ. ਤੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ – ‘ਪਸ੍ਸਸੀ’ਤਿ? ‘ਆਮ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ‘ਆਯਤਿਂ ਸਂਵਰੇਯ੍ਯਾਸੀ’ਤਿ.

‘‘ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ. ਕੇਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ? ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ ਚ, ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਕਰਣੇਨ ਚ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਸ੍ਮਿਂ? ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ…ਪੇ… ਕਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ? ਯੋ ਚ ਦੇਸੇਤਿ, ਯਸ੍ਸ ਚ ਦੇਸੇਤਿ, ਉਭੋ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ – ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਕਰਣਸ੍ਮਿਂ? ਯਾ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਕਰਣਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾ ਕਰਣਂ ਉਪਗਮਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪਗਮਨਂ ਅਧਿਵਾਸਨਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨਾ – ਇਦਂ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਕਰਣਸ੍ਮਿਂ. ਏਵਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੋ ਉਕ੍ਕੋਟੇਤਿ, ਉਕ੍ਕੋਟਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਏਵਞ੍ਚੇਤਂ ਲਭੇਥ, ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਕੁਸਲਂ. ਨੋ ਚੇ ਲਭੇਥ, ਤੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਡ੍ਢਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ – ‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ; ਤਂ ਪਟਿਦੇਸੇਮੀ’ਤਿ. ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬਾ –

‘‘ਸੁਣਨ੍ਤੁ ਮੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਸਰਤਿ, ਵਿਵਰਤਿ, ਉਤ੍ਤਾਨਿਂ ਕਰੋਤਿ ਦੇਸੇਤਿ. ਯਦਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਅਹਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ – ‘ਪਸ੍ਸਸੀ’ਤਿ? ‘ਆਮ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ‘ਆਯਤਿਂ ਸਂਵਰੇਯ੍ਯਾਸੀ’ਤਿ.

‘‘ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ. ਕੇਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ? ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ ਚ, ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਕਰਣੇਨ ਚ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਸ੍ਮਿਂ? ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ…ਪੇ… ਕਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ? ਯੋ ਚ ਦੇਸੇਤਿ, ਯਸ੍ਸ ਚ ਦੇਸੇਤਿ, ਉਭੋ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ – ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਕਰਣਸ੍ਮਿਂ? ਯਾ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਕਰਣਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾ ਕਰਣਂ ਉਪਗਮਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪਗਮਨਂ ਅਧਿਵਾਸਨਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨਾ – ਇਦਂ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਕਰਣਸ੍ਮਿਂ. ਏਵਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੋ ਉਕ੍ਕੋਟੇਤਿ, ਉਕ੍ਕੋਟਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ. ਏਵਞ੍ਚੇਤਂ ਲਭੇਥ, ਇਚ੍ਚੇਤਂ ਕੁਸਲਂ. ਨੋ ਚੇ ਲਭੇਥ, ਤੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਙ੍ਘਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਵੁਡ੍ਢਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਂ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਆਪਨ੍ਨੋ; ਤਂ ਪਟਿਦੇਸੇਮੀ’ਤਿ. ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਯਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਸਰਤਿ, ਵਿਵਰਤਿ, ਉਤ੍ਤਾਨਿਂ ਕਰੋਤਿ, ਦੇਸੇਤਿ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਅਹਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ – ‘ਪਸ੍ਸਸੀ’ਤਿ? ‘ਆਮ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ‘ਆਯਤਿਂ ਸਂਵਰੇਯ੍ਯਾਸੀ’ਤਿ.

‘‘ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ. ਕੇਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ? ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ ਚ, ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਕਰਣੇਨ ਚ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਸ੍ਮਿਂ? ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ…ਪੇ… ਏਵਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੋ ਉਕ੍ਕੋਟੇਤਿ, ਉਕ੍ਕੋਟਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ; ਛਨ੍ਦਦਾਯਕੋ ਖੀਯਤਿ, ਖੀਯਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.

ਤਿਣਵਤ੍ਥਾਰਕਂ

੨੪੦. ‘‘ਸਿਯਾ ਆਪਤ੍ਤਾਧਿਕਰਣਂ ਏਕਂ ਸਮਥਂ ਅਨਾਗਮ੍ਮ – ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਕਰਣਂ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਸਮਥੇਹਿ ਸਮ੍ਮੇਯ੍ਯ – ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ ਚ, ਤਿਣਵਤ੍ਥਾਰਕੇਨ ਚਾਤਿ? ਸਿਯਾਤਿਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯਂ. ਯਥਾ ਕਥਂ ਵਿਯ? ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਣ੍ਡਨਜਾਤਾਨਂ ਕਲਹਜਾਤਾਨਂ ਵਿਵਾਦਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਵਿਹਰਤਂ ਬਹੁਂ ਅਸ੍ਸਾਮਣਕਂ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣਂ ਹੋਤਿ ਭਾਸਿਤਪਰਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਖੋ ਭਣ੍ਡਨਜਾਤਾਨਂ ਕਲਹਜਾਤਾਨਂ ਵਿਵਾਦਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਵਿਹਰਤਂ ਬਹੁਂ ਅਸ੍ਸਾਮਣਕਂ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣਂ ਭਾਸਿਤਪਰਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਸਚੇ ਮਯਂ ਇਮਾਹਿ ਆਪਤ੍ਤੀਹਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਕਾਰੇਸ੍ਸਾਮ, ਸਿਯਾਪਿ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਕਕ੍ਖਲ਼ਤ੍ਤਾਯ ਵਾਲ਼ਤ੍ਤਾਯ ਭੇਦਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ. ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਵਰੂਪਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਤਿਣਵਤ੍ਥਾਰਕੇਨ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੂਪਸਮੇਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬੇਹੇਵ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਬ੍ਬਂ, ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਣ੍ਡਨਜਾਤਾਨਂ ਕਲਹਜਾਤਾਨਂ ਵਿਵਾਦਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਵਿਹਰਤਂ ਬਹੁਂ ਅਸ੍ਸਾਮਣਕਂ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣਂ ਭਾਸਿਤਪਰਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਸਚੇ ਮਯਂ ਇਮਾਹਿ ਆਪਤ੍ਤੀਹਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਕਾਰੇਸ੍ਸਾਮ, ਸਿਯਾਪਿ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਕਕ੍ਖਲ਼ਤ੍ਤਾਯ ਵਾਲ਼ਤ੍ਤਾਯ ਭੇਦਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਤਿਣਵਤ੍ਥਾਰਕੇਨ ਵੂਪਸਮੇਯ੍ਯ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਥੁਲ੍ਲਵਜ੍ਜਂ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਿਹਿਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਕਤੋਪਕ੍ਖਿਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਕੋ ਪਕ੍ਖੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਸੁਣਨ੍ਤੁ ਮੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਣ੍ਡਨਜਾਤਾਨਂ ਕਲਹਜਾਤਾਨਂ ਵਿਵਾਦਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਵਿਹਰਤਂ ਬਹੁਂ ਅਸ੍ਸਾਮਣਕਂ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣਂ ਭਾਸਿਤਪਰਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਸਚੇ ਮਯਂ ਇਮਾਹਿ ਆਪਤ੍ਤੀਹਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਕਾਰੇਸ੍ਸਾਮ, ਸਿਯਾਪਿ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਕਕ੍ਖਲ਼ਤ੍ਤਾਯ ਵਾਲ਼ਤ੍ਤਾਯ ਭੇਦਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ. ਯਦਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਅਹਂ ਯਾ ਚੇਵ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਯਾ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਞ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥਾਯ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਅਤ੍ਥਾਯ, ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਤਿਣਵਤ੍ਥਾਰਕੇਨ ਦੇਸੇਯ੍ਯਂ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਥੁਲ੍ਲਵਜ੍ਜਂ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਿਹਿਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

੨੪੧. ‘‘ਅਥਾਪਰੇਸਂ ਏਕਤੋਪਕ੍ਖਿਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਕੋ ਪਕ੍ਖੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

੨੪੨. ‘‘ਅਥਾਪਰੇਸਂ ਏਕਤੋਪਕ੍ਖਿਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਣ੍ਡਨਜਾਤਾਨਂ ਕਲਹਜਾਤਾਨਂ ਵਿਵਾਦਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਵਿਹਰਤਂ ਬਹੁਂ ਅਸ੍ਸਾਮਣਕਂ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣਂ ਭਾਸਿਤਪਰਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਸਚੇ ਮਯਂ ਇਮਾਹਿ ਆਪਤ੍ਤੀਹਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਕਾਰੇਸ੍ਸਾਮ, ਸਿਯਾਪਿ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਕਕ੍ਖਲ਼ਤ੍ਤਾਯ ਵਾਲ਼ਤ੍ਤਾਯ ਭੇਦਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਅਹਂ ਯਾ ਚੇਵ ਇਮੇਸਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਯਾ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਇਮੇਸਞ੍ਚੇਵ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਅਤ੍ਥਾਯ, ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਤਿਣਵਤ੍ਥਾਰਕੇਨ ਦੇਸੇਯ੍ਯਂ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਥੁਲ੍ਲਵਜ੍ਜਂ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਿਹਿਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਣ੍ਡਨਜਾਤਾਨਂ ਕਲਹਜਾਤਾਨਂ ਵਿਵਾਦਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਵਿਹਰਤਂ ਬਹੁਂ ਅਸ੍ਸਾਮਣਕਂ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣਂ ਭਾਸਿਤਪਰਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਸਚੇ ਮਯਂ ਇਮਾਹਿ ਆਪਤ੍ਤੀਹਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਕਾਰੇਸ੍ਸਾਮ, ਸਿਯਾਪਿ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਕਕ੍ਖਲ਼ਤ੍ਤਾਯ ਵਾਲ਼ਤ੍ਤਾਯ ਭੇਦਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ. ਅਹਂ ਯਾ ਚੇਵ ਇਮੇਸਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਯਾ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਪਤ੍ਤਿ, ਇਮੇਸਞ੍ਚੇਵ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਅਤ੍ਥਾਯ, ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਤਿਣਵਤ੍ਥਾਰਕੇਨ ਦੇਸੇਮਿ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਥੁਲ੍ਲਵਜ੍ਜਂ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਿਹਿਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਇਮਾਸਂ ਆਪਤ੍ਤੀਨਂ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਤਿਣਵਤ੍ਥਾਰਕੇਨ ਦੇਸਨਾ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਥੁਲ੍ਲਵਜ੍ਜਂ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਿਹਿਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਦੇਸਿਤਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਇਮਾ ਆਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਤਿਣਵਤ੍ਥਾਰਕੇਨ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਥੁਲ੍ਲਵਜ੍ਜਂ, ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਿਹਿਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

‘‘ਅਥਾਪਰੇਸਂ…ਪੇ… ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

‘‘ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ. ਕੇਨ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ? ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨ ਚ, ਤਿਣਵਤ੍ਥਾਰਕੇਨ ਚ. ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯਸ੍ਮਿਂ? ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ.

‘‘ਕਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮੁਖਤਾ? ਯਾਵਤਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਤੇ ਆਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਛਨ੍ਦਾਰਹਾਨਂ ਛਨ੍ਦੋ ਆਹਟੋ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾ ਨ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ – ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਮੁਖਤਾ.

‘‘ਕਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ? ਯੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਯੇਨ ਵਿਨਯੇਨ ਯੇਨ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇਨ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ – ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮੁਖਤਾ, ਵਿਨਯਸਮ੍ਮੁਖਤਾ.

‘‘ਕਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ? ਯੋ ਚ ਦੇਸੇਤਿ, ਯਸ੍ਸ ਚ ਦੇਸੇਤਿ, ਉਭੋ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ – ਅਯਂ ਤਤ੍ਥ ਪੁਗ੍ਗਲਸਮ੍ਮੁਖਤਾ.

‘‘ਕਿਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਤਿਣਵਤ੍ਥਾਰਕਸ੍ਮਿਂ? ਯਾ ਤਿਣਵਤ੍ਥਾਰਕਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਿਰਿਯਾ ਕਰਣਂ ਉਪਗਮਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪਗਮਨਂ ਅਧਿਵਾਸਨਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਨਾ – ਇਦਂ ਤਤ੍ਥ ਤਿਣਵਤ੍ਥਾਰਕਸ੍ਮਿਂ. ਏਵਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਿਕਰਣਂ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੋ ਉਕ੍ਕੋਟੇਤਿ, ਉਕ੍ਕੋਟਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ; ਛਨ੍ਦਦਾਯਕੋ ਖੀਯਤਿ, ਖੀਯਨਕਂ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯਂ.

[ਪਰਿ. ੨੯੫, ੩੦੭, ੩੦੮] ‘‘ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ ਕਤਿਹਿ ਸਮਥੇਹਿ ਸਮ੍ਮਤਿ? ਕਿਚ੍ਚਾਧਿਕਰਣਂ ਏਕੇਨ ਸਮਥੇਨ ਸਮ੍ਮਤਿ – ਸਮ੍ਮੁਖਾਵਿਨਯੇਨਾ’’ਤਿ.

ਸਮਥਕ੍ਖਨ੍ਧਕਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.