੨. ਸਤਿਵਿਨਯੋ

੧੮੯. [ਇਦਂ ਵਤ੍ਥੁ ਪਾਰਾ. ੩੮੦ ਆਦਯੋ] ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਦਬ੍ਬੇਨ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੇਨ ਜਾਤਿਯਾ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਾਵਕੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਬ੍ਬਂ ਤੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਚਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਿ ਉਤ੍ਤਰਿ [ਉਤ੍ਤਰਿਂ (ਸੀ.)] ਕਰਣੀਯਂ, ਕਤਸ੍ਸ ਵਾ ਪਤਿਚਯੋ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਦਬ੍ਬਸ੍ਸ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਰਹੋਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਮਯਾ ਖੋ ਜਾਤਿਯਾ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਂ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਾਵਕੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਬ੍ਬਂ ਮਯਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਂ. ਨਤ੍ਥਿ ਚ ਮੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਉਤ੍ਤਰਿਕਰਣੀਯਂ, ਕਤਸ੍ਸ ਵਾ ਪਤਿਚਯੋ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਂ ਕਰੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ?

ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਦਬ੍ਬਸ੍ਸ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਪੇਯ੍ਯਂ ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਧ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਹੋਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ – ‘ਮਯਾ ਖੋ ਜਾਤਿਯਾ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਂ. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਾਵਕੇਨ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਮਯਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਂ. ਨਤ੍ਥਿ ਚ ਮੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਉਤ੍ਤਰਿਕਰਣੀਯਂ, ਕਤਸ੍ਸ ਵਾ ਪਤਿਚਯੋ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਂ ਕਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ? ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਪੇਯ੍ਯਂ ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਉਦ੍ਦਿਸੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਇਚ੍ਛਾਮਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ, ਦਬ੍ਬ. ਤੇਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਦਬ੍ਬ, ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਪੇਹਿ ਭਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਉਦ੍ਦਿਸਾਹੀ’’ਤਿ [ਉਦ੍ਦਿਸਾਤਿ (ਪਾਰਾ. ੩੮੦)]. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਘੋ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਸੇਨਾਸਨਪਞ੍ਞਾਪਕਞ੍ਚ ਭਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਕਞ੍ਚ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤੁ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਠਮਂ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬੋ [ਦਬ੍ਬੋ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)]. ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

੧੯੦. ‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਸੇਨਾਸਨਪਞ੍ਞਾਪਕਞ੍ਚ ਭਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਕਞ੍ਚ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਸਙ੍ਘੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਸੇਨਾਸਨਪਞ੍ਞਾਪਕਞ੍ਚ ਭਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਕਞ੍ਚ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਦਬ੍ਬਸ੍ਸ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਪਞ੍ਞਾਪਕਸ੍ਸ ਚ ਭਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਕਸ੍ਸ ਚ ਸਮ੍ਮੁਤਿ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਸਮ੍ਮਤੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸੇਨਾਸਨਪਞ੍ਞਾਪਕੋ ਚ ਭਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਕੋ ਚ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

੧੯੧. ਸਮ੍ਮਤੋ ਚ ਪਨਾਯਸ੍ਮਾ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਭਾਗਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਾ ਤੇਸਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ – ਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਸਙ੍ਗਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਨਯਧਰਾ ਤੇਸਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ – ਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਵਿਨਯਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕਾ ਤੇਸਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ – ਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਾਕਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਝਾਯਿਨੋ ਤੇਸਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ – ਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨ ਬ੍ਯਾਬਾਧਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਿਕਾ ਕਾਯਦਲ਼੍ਹਿਬਹੁਲਾ [ਕਾਯਦਡ੍ਢਿਬਹੁਲਾ (ਸੀ.)] ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ – ਇਮਾਯਪਿਮੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਰਤਿਯਾ ਅਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ. ਯੇਪਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਕਾਲੇ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਤੇਜੋਧਾਤੁਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤੇਨੇਵ ਆਲੋਕੇਨ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ; ਅਪਿਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਵਿਕਾਲੇ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ – ਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਦਬ੍ਬਸ੍ਸ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ.

ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ, ਆਵੁਸੋ ਦਬ੍ਬ, ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਹੀ’’ਤਿ. ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਏਵਂ ਵਦੇਤਿ – ‘‘ਕਤ੍ਥ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਪੇਮੀ’’ਤਿ? ਤੇ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਦੂਰੇ ਅਪਦਿਸਨ੍ਤਿ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ, ਆਵੁਸੋ ਦਬ੍ਬ, ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਹਿ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ, ਆਵੁਸੋ, ਚੋਰਪਪਾਤੇ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਹਿ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ, ਆਵੁਸੋ, ਇਸਿਗਿਲਿਪਸ੍ਸੇ ਕਾਲ਼ਸਿਲਾਯਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਹਿ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵੇਭਾਰਪਸ੍ਸੇ ਸਤ੍ਤਪਣ੍ਣਿਗੁਹਾਯਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਹਿ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸੀਤਵਨੇ ਸਪ੍ਪਸੋਣ੍ਡਿਕਪਬ੍ਭਾਰੇ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਹਿ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ, ਆਵੁਸੋ, ਗੋਤਮਕਕਨ੍ਦਰਾਯਂ [ਗੋਮਟਕਨ੍ਦਰਾਯਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਹਿ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ, ਆਵੁਸੋ, ਤਿਨ੍ਦੁਕਕਨ੍ਦਰਾਯਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਹਿ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ, ਆਵੁਸੋ, ਤਪੋਦਕਨ੍ਦਰਾਯਂ [ਕਪੋਤਕਨ੍ਦਰਾਯਂ (ਕ.)] ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਹਿ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ, ਆਵੁਸੋ, ਤਪੋਦਾਰਾਮੇ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਹਿ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ, ਆਵੁਸੋ, ਜੀਵਕਮ੍ਬਵਨੇ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਹਿ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ, ਆਵੁਸੋ, ਮਦ੍ਦਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਮਿਗਦਾਯੇ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਹੀ’’ਤਿ.

ਤੇਸਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਜੋਧਾਤੁਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯਾ ਜਲਮਾਨਾਯ ਪੁਰਤੋ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਤੇਪਿ ਤੇਨੇਵ ਆਲੋਕੇਨ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਦਬ੍ਬਸ੍ਸ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਏਵਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ – ਅਯਂ ਮਞ੍ਚੋ, ਇਦਂ ਪੀਠਂ, ਅਯਂ ਭਿਸਿ, ਇਦਂ ਬਿਬ੍ਬੋਹਨਂ [ਬਿਮ੍ਬੋਹਨਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)], ਇਦਂ ਵਚ੍ਚਟ੍ਠਾਨਂ, ਇਦਂ ਪਸ੍ਸਾਵਟ੍ਠਾਨਂ, ਇਦਂ ਪਾਨੀਯਂ, ਇਦਂ ਪਰਿਭੋਜਨੀਯਂ, ਅਯਂ ਕਤ੍ਤਰਦਣ੍ਡੋ, ਇਦਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਕਤਿਕਸਣ੍ਠਾਨਂ, ਇਮਂ ਕਾਲਂ ਪਵਿਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਇਮਂ ਕਾਲਂ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਏਵਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦੇਵ ਵੇਲ਼ੁਵਨਂ ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛਤਿ.

੧੯੨. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ [ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੁਮ੍ਮਜਕਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਵਕਾ ਚੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਪੁਞ੍ਞਾ ਚ. ਯਾਨਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਲਾਮਕਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਤਾਨਿ ਤੇਸਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ ਲਾਮਕਾਨਿ ਚ ਭਤ੍ਤਾਨਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਾਜਗਹੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਥੇਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਿਕਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਦਾਤੁਂ – ਸਪ੍ਪਿਮ੍ਪਿ, ਤੇਲਮ੍ਪਿ, ਉਤ੍ਤਰਿਭਙ੍ਗਮ੍ਪਿ. ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾਨਂ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਾਕਤਿਕਂ ਦੇਨ੍ਤਿ – ਯਥਾਰਨ੍ਧਂ [ਯਥਾਰਦ੍ਧਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਕਣਾਜਕਂ ਬਿਲਙ੍ਗਦੁਤਿਯਂ. ਤੇ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਥੇਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਤ੍ਤਗ੍ਗੇ ਕਿਂ ਅਹੋਸਿ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਕਿਂ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ [ਕਿਂ ਨਾਹੋਸਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)]? ਏਕਚ੍ਚੇ ਥੇਰਾ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਪ੍ਪਿ ਅਹੋਸਿ, ਤੇਲਂ ਅਹੋਸਿ, ਉਤ੍ਤਰਿਭਙ੍ਗਂ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ. ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ, ਆਵੁਸੋ, ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਹੋਸਿ – ਪਾਕਤਿਕਂ ਯਥਾਰਨ੍ਧਂ ਕਣਾਜਕਂ ਬਿਲਙ੍ਗਦੁਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਕਲ੍ਯਾਣਭਤ੍ਤਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚਤੁਕ੍ਕਭਤ੍ਤਂ ਦੇਤਿ ਨਿਚ੍ਚਭਤ੍ਤਂ. ਸੋ ਭਤ੍ਤਗ੍ਗੇ ਸਪੁਤ੍ਤਦਾਰੋ ਉਪਤਿਟ੍ਠਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਿਸਤਿ – ਅਞ੍ਞੇ ਓਦਨੇਨ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਸੂਪੇਨ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਤੇਲੇਨ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਉਤ੍ਤਰਿਭਙ੍ਗੇਨ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਕਲ੍ਯਾਣਭਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਨੋ ਭਤ੍ਤਂ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਕਲ੍ਯਾਣਭਤ੍ਤਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਆਰਾਮਂ ਅਗਮਾਸਿ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਕਰਣੀਯੇਨ. ਸੋ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਕਲ੍ਯਾਣਭਤ੍ਤਿਕਂ ਗਹਪਤਿਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਸਿ ਸਮਾਦਪੇਸਿ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਸਿ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਕਲ੍ਯਾਣਭਤ੍ਤਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਦਬ੍ਬੇਨ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਸਮਾਦਪਿਤੋ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜਿਤੋ ਸਮ੍ਪਹਂਸਿਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਸ੍ਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਘਰੇ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਭਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾਨਂ ਖੋ, ਗਹਪਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਘਰੇ ਸ੍ਵਾਤਨਾਯ ਭਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਕਲ੍ਯਾਣਭਤ੍ਤਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸਿ. ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਪਾਪਭਿਕ੍ਖੂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਘਰੇ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਘਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਸਿਂ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਯੇ, ਜੇ, ਸ੍ਵੇ ਭਤ੍ਤਿਕਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਤੇ ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਕਣਾਜਕੇਨ ਬਿਲਙ੍ਗਦੁਤਿਯੇਨ ਪਰਿਵਿਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਅਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਖੋ ਸਾ ਦਾਸੀ ਕਲ੍ਯਾਣਭਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਨੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ.

ਅਥ ਖੋ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ – ਹਿਯ੍ਯੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕਲ੍ਯਾਣਭਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਨੋ ਭਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ; ਸ੍ਵੇ ਅਮ੍ਹੇ ਕਲ੍ਯਾਣਭਤ੍ਤਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਸਪੁਤ੍ਤਦਾਰੋ ਉਪਤਿਟ੍ਠਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਿਸਿਸ੍ਸਤਿ; ਅਞ੍ਞੇ ਓਦਨੇਨ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਸੂਪੇਨ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਤੇਲੇਨ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਉਤ੍ਤਰਿਭਙ੍ਗੇਨ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ. ਤੇ ਤੇਨੇਵ ਸੋਮਨਸ੍ਸੇਨ ਨ ਚਿਤ੍ਤਰੂਪਂ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਪਿਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਯੇਨ ਕਲ੍ਯਾਣਭਤ੍ਤਿਕਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਨੋ ਨਿਵੇਸਨਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਸਾ ਦਾਸੀ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ; ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨਿਸੀਦਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਨਿਸ੍ਸਂਸਯਂ ਖੋ ਨ ਤਾਵ ਭਤ੍ਤਂ ਸਿਦ੍ਧਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਯਥਾ ਮਯਂ ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਨਿਸੀਦਾਪਿਯਾਮਾ’’ਤਿ [ਨਿਸੀਦਾਪੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ (ਕ.)]. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਦਾਸੀ ਕਣਾਜਕੇਨ [ਕਾਣਾਜਕੇਨ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਬਿਲਙ੍ਗਦੁਤਿਯੇਨ ਉਪਗਞ੍ਛਿ – ਭੁਞ੍ਜਥ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ. ‘‘ਮਯਂ ਖੋ, ਭਗਿਨਿ, ਨਿਚ੍ਚਭਤ੍ਤਿਕਾ’’ਤਿ. ‘‘ਜਾਨਾਮਿ ਅਯ੍ਯਾ ਨਿਚ੍ਚਭਤ੍ਤਿਕਾਤਿ. ਅਪਿ ਚਾਹਂ ਹਿਯ੍ਯੋਵ ਗਹਪਤਿਨਾ ਆਣਤ੍ਤਾ – ‘ਯੇ, ਜੇ, ਸ੍ਵੇ ਭਤ੍ਤਿਕਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਕੋਟ੍ਠਕੇ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਣਾਜਕੇਨ ਬਿਲਙ੍ਗਦੁਤਿਯੇਨ ਪਰਿਵਿਸਾ’ਤਿ. ਭੁਞ੍ਜਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ – ਹਿਯ੍ਯੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਕਲ੍ਯਾਣਭਤ੍ਤਿਕੋ ਗਹਪਤਿ ਆਰਾਮਂ ਅਗਮਾਸਿ ਦਬ੍ਬਸ੍ਸ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ. ਨਿਸ੍ਸਂਸਯਂ ਖੋ ਮਯਂ ਦਬ੍ਬੇਨ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੇਨ ਗਹਪਤਿਨੋ ਅਨ੍ਤਰੇ ਪਰਿਭਿਨ੍ਨਾਤਿ [ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਰਿਭਿਨ੍ਨਾਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)]. ਤੇ ਤੇਨੇਵ ਦੋਮਨਸ੍ਸੇਨ ਨ ਚਿਤ੍ਤਰੂਪਂ ਭੁਞ੍ਜਿਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਆਰਾਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਪਟਿਸਾਮੇਤ੍ਵਾ ਬਹਾਰਾਮਕੋਟ੍ਠਕੇ ਸਙ੍ਘਾਟਿਪਲ੍ਲਤ੍ਥਿਕਾਯ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਾ ਮਙ੍ਕੁਭੂਤਾ ਪਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਅਧੋਮੁਖਾ ਪਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਨਾ.

ਅਥ ਖੋ ਮੇਤ੍ਤਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਯੇਨ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਵਨ੍ਦਾਮਿ ਅਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਾਲਪਿਂਸੁ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਮੇਤ੍ਤਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਵਨ੍ਦਾਮਿ ਅਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਾਲਪਿਂਸੁ. ‘‘ਕ੍ਯਾਹਂ ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਅਪਰਜ੍ਝਾਮਿ? ਕਿਸ੍ਸ ਮਂ ਅਯ੍ਯਾ ਨਾਲਪਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਤਥਾ ਹਿ ਪਨ ਤ੍ਵਂ, ਭਗਿਨਿ, ਅਮ੍ਹੇ ਦਬ੍ਬੇਨ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੇਨ ਵਿਹੇਠਿਯਮਾਨੇ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕ੍ਯਾਹਂ, ਅਯ੍ਯਾ, ਕਰੋਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚੇ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਭਗਿਨਿ, ਇਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਅਜ੍ਜੇਵ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਨਾਸਾਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕ੍ਯਾਹਂ, ਅਯ੍ਯਾ, ਕਰੋਮਿ? ਕਿਂ ਮਯਾ ਸਕ੍ਕਾ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਭਗਿਨਿ, ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਵਂ ਵਦੇਹਿ – ‘ਇਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਨਪ੍ਪਤਿਰੂਪਂ, ਯਾਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਿਸਾ ਅਭਯਾ ਅਨੀਤਿਕਾ ਅਨੁਪਦ੍ਦਵਾ ਸਾਯਂ ਦਿਸਾ ਸਭਯਾ ਸਈਤਿਕਾ ਸਉਪਦ੍ਦਵਾ; ਯਤੋ ਨਿਵਾਤਂ ਤਤੋ ਸਵਾਤਂ [ਤਤੋ ਪਵਾਤਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)]; ਉਦਕਂ ਮਞ੍ਞੇ ਆਦਿਤ੍ਤਂ; ਅਯ੍ਯੇਨਮ੍ਹਿ ਦਬ੍ਬੇਨ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੇਨ ਦੂਸਿਤਾ’’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਅਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਖੋ ਮੇਤ੍ਤਿਯਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ [ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤਾ ਖੋ ਮੇਤ੍ਤਿਯਾ [ਸਾ ਮੇਤ੍ਤਿਯਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਦਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਨਪ੍ਪਤਿਰੂਪਂ, ਯਾਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਿਸਾ ਅਭਯਾ ਅਨੀਤਿਕਾ ਅਨੁਪਦ੍ਦਵਾ ਸਾਯਂ ਦਿਸਾ ਸਭਯਾ ਸਈਤਿਕਾ ਸਉਪਦ੍ਦਵਾ; ਯਤੋ ਨਿਵਾਤਂ ਤਤੋ ਸਵਾਤਂ; ਉਦਕਂ ਮਞ੍ਞੇ ਆਦਿਤ੍ਤਂ; ਅਯ੍ਯੇਨਮ੍ਹਿ ਦਬ੍ਬੇਨ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੇਨ ਦੂਸਿਤਾ’’ਤਿ.

੧੯੩. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਸਰਸਿ ਤ੍ਵਂ, ਦਬ੍ਬ, ਏਵਰੂਪਂ ਕਤ੍ਤਾ ਯਥਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਆਹਾ’’ਤਿ? ‘‘ਯਥਾ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਰਸਿ ਤ੍ਵਂ, ਦਬ੍ਬ, ਏਵਰੂਪਂ ਕਤ੍ਤਾ ਯਥਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਆਹਾ’’ਤਿ? ‘‘ਯਥਾ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਭਗਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਰਸਿ ਤ੍ਵਂ, ਦਬ੍ਬ, ਏਵਰੂਪਂ ਕਤ੍ਤਾ ਯਥਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਆਹਾ’’ਤਿ? ‘‘ਯਥਾ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਖੋ, ਦਬ੍ਬ, ਦਬ੍ਬਾ ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬੇਠੇਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਤਯਾ ਕਤਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਵਦੇਹਿ. ਸਚੇ ਅਕਤਂ ਅਕਤਨ੍ਤਿ ਵਦੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਯਤੋਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਜਾਤੋ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇਨਪਿ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਸੇਵਿਤਾ, ਪਗੇਵ ਜਾਗਰੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮੇਤ੍ਤਿਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਨਾਸੇਥ. ਇਮੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਥਾ’’ਤਿ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾ ਭਗਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਾਵਿਸਿ.

ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮੇਤ੍ਤਿਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਨਾਸੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਮਾਵੁਸੋ, ਮੇਤ੍ਤਿਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਨਾਸੇਥ, ਨ ਸਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪਰਜ੍ਝਤਿ; ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਾ ਉਸ੍ਸਾਹਿਤਾ ਕੁਪਿਤੇਹਿ ਅਨਤ੍ਤਮਨੇਹਿ ਚਾਵਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਆਵੁਸੋ, ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਅਮੂਲਿਕਾਯ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਥਾ’’ਤਿ? ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ. ਯੇ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਾ…ਪੇ… ਤੇ ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਖਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵਿਪਾਚੇਨ੍ਤਿ – ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਅਮੂਲਿਕਾਯ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ …ਪੇ… ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਅਮੂਲਿਕਾਯ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿ…ਪੇ… ਵਿਗਰਹਿਤ੍ਵਾ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ –

‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਘੋ ਦਬ੍ਬਸ੍ਸ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਵਿਨਯਂ ਦੇਤੁ. ਏਵਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਾਤਬ੍ਬੋ – ‘‘ਤੇਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਬ੍ਬੇਨ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਘਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ, ਵੁਡ੍ਢਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ, ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਇਮੇ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਮੂਲਿਕਾਯ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤਿ. ਸੋਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਸਤਿਵਿਨਯਂ ਯਾਚਾਮੀ’ਤਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਯਾਚਿਤਬ੍ਬੋ – ‘ਇਮੇ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਮੂਲਿਕਾਯ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤਿ. ਸੋਹਂ [ਸੋਹਂ ਭਨ੍ਤੇ (ਕ.)] ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘਂ ਸਤਿਵਿਨਯਂ ਯਾਚਾਮੀ’ਤਿ. ‘‘ਬ੍ਯਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਪਟਿਬਲੇਨ ਸਙ੍ਘੋ ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

੧੯੪. ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਇਮੇ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਅਮੂਲਿਕਾਯ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤਿ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਸਤਿਵਿਨਯਂ ਯਾਚਤਿ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਦਬ੍ਬਸ੍ਸ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਵਿਨਯਂ ਦਦੇਯ੍ਯ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਇਮੇ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਅਮੂਲਿਕਾਯ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤਿ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਸਤਿਵਿਨਯਂ ਯਾਚਤਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਦਬ੍ਬਸ੍ਸ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਵਿਨਯਂ ਦੇਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਦਬ੍ਬਸ੍ਸ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਵਿਨਯਸ੍ਸ ਦਾਨਂ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਾਮਿ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਦਾਮਿ – ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਇਮੇ ਮੇਤ੍ਤਿਯਭੂਮਜਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਦਬ੍ਬਂ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਂ ਅਮੂਲਿਕਾਯ ਸੀਲਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨੁਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤਿ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਦਬ੍ਬੋ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤੋ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਸਤਿਵਿਨਯਂ ਯਾਚਤਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਦਬ੍ਬਸ੍ਸ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਵਿਨਯਂ ਦੇਤਿ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਦਬ੍ਬਸ੍ਸ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਵਿਨਯਸ੍ਸ ਦਾਨਂ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਦਿਨ੍ਨੋ ਸਙ੍ਘੇਨ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਦਬ੍ਬਸ੍ਸ ਮਲ੍ਲਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤਿਵਿਨਯੋ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

੧੯੫. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਿਕਾਨਿ ਸਤਿਵਿਨਯਸ੍ਸ ਦਾਨਾਨਿ. ਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿਕੋ, ਅਨੁਵਦਨ੍ਤਿ ਚ ਨਂ, ਯਾਚਤਿ ਚ, ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘੋ ਸਤਿਵਿਨਯਂ ਦੇਤਿ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮਗ੍ਗੇਨ – ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਿਕਾਨਿ ਸਤਿਵਿਨਯਸ੍ਸ ਦਾਨਾਨੀ’’ਤਿ.