੧. ਪਠਮਭਾਣਵਾਰੋ

੪੪੬. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਵਸ੍ਸਸਤਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਭਗਵਤਿ ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਦਸ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ – ਕਪ੍ਪਤਿ ਸਿਙ੍ਗਿਲੋਣਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਗਾਮਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਆਵਾਸਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਅਨੁਮਤਿਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਆਚਿਣ੍ਣਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਅਮਥਿਤਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਜਲ਼ੋਗਿਂ ਪਾਤੁਂ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਅਦਸਕਂ ਨਿਸੀਦਨਂ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਨ੍ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਯਸੋ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੋ ਵਜ੍ਜੀਸੁ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਯੇਨ ਵੇਸਾਲੀ ਤਦਵਸਰਿ. ਤਤ੍ਰ ਸੁਦਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਯਸੋ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੋ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਮਹਾਵਨੇ ਕੂਟਾਗਾਰਸਾਲਾਯਂ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਕਂਸਪਾਤਿਂ [ਕਂਸਚਾਟਿਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਉਦਕੇਨ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਮਜ੍ਝੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾਗਤੇ ਵੇਸਾਲਿਕੇ ਉਪਾਸਕੇ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ – ‘‘ਦੇਥਾਵੁਸੋ, ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਕਹਾਪਣਮ੍ਪਿ ਅਡ੍ਢਮ੍ਪਿ ਪਾਦਮ੍ਪਿ ਮਾਸਕਰੂਪਮ੍ਪਿ. ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇਨ ਕਰਣੀਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਯਸ੍ਮਾ ਯਸੋ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੋ ਵੇਸਾਲਿਕੇ ਉਪਾਸਕੇ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਾਵੁਸੋ, ਅਦਤ੍ਥ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਕਹਾਪਣਮ੍ਪਿ ਅਡ੍ਢਮ੍ਪਿ ਪਾਦਮ੍ਪਿ ਮਾਸਕਰੂਪਮ੍ਪਿ. ਨ ਕਪ੍ਪਤਿ ਸਮਣਾਨਂ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ; ਨ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ; ਨ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ; ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਣਿਸੁਵਣ੍ਣਾ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪੇਤਜਾਤਰੂਪਰਜਤਾ’’ਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਖੋ ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਉਪਾਸਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਯਸੇਨ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾ ਅਦਂਸੁਯੇਵ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਕਹਾਪਣਮ੍ਪਿ ਅਡ੍ਢਮ੍ਪਿ ਪਾਦਮ੍ਪਿ ਮਾਸਕਰੂਪਮ੍ਪਿ.

ਅਥ ਖੋ ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਸ੍ਸਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਤਂ ਹਿਰਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖਗ੍ਗੇਨ [ਭਿਕ੍ਖੁਗ੍ਗੇਨ (ਸ੍ਯਾ.)] ਪਟਿਵੀਸਂ [ਪਟਿਵਿਂਸਂ (ਸੀ.), ਪਟਿਵਿਸਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਭਾਜੇਸੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਯਸਂ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਏਸੋ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਯਸ, ਹਿਰਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਟਿਵੀਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਨਤ੍ਥਿ, ਮੇ ਆਵੁਸੋ, ਹਿਰਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਟਿਵੀਸੋ, ਨਾਹਂ ਹਿਰਞ੍ਞਂ ਸਾਦਿਯਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ – ‘‘ਅਯਂ ਆਵੁਸੋ ਯਸੋ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੋ ਉਪਾਸਕੇ ਸਦ੍ਧੇ ਪਸਨ੍ਨੇ ਅਕ੍ਕੋਸਤਿ, ਪਰਿਭਾਸਤਿ, ਅਪ੍ਪਸਾਦਂ ਕਰੋਤਿ; ਹਨ੍ਦਸ੍ਸ ਮਯਂ ਪਟਿਸਾਰਣੀਯਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ ਤੇ. ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਾਰਣੀਯਕਮ੍ਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਯਸੋ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੋ ਵੇਸਾਲਿਕੇ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਭਗਵਤਾ, ਆਵੁਸੋ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ – ‘ਪਟਿਸਾਰਣੀਯਕਮ੍ਮਕਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨੁਦੂਤੋ ਦਾਤਬ੍ਬੋ’ਤਿ. ਦੇਥ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਅਨੁਦੂਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਯਸਸ੍ਸ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਦੂਤਂ ਅਦਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਯਸੋ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੋ ਅਨੁਦੂਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵੇਸਾਲਿਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵੇਸਾਲਿਕੇ ਉਪਾਸਕੇ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਹਂ ਕਿਰਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੇ ਉਪਾਸਕੇ ਸਦ੍ਧੇ ਪਸਨ੍ਨੇ ਅਕ੍ਕੋਸਾਮਿ, ਪਰਿਭਾਸਾਮਿ, ਅਪ੍ਪਸਾਦਂ ਕਰੋਮਿ; ਯੋਹਂ ਅਧਮ੍ਮਂ ਅਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਦਾਮਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਦਾਮਿ, ਅਵਿਨਯਂ ਅਵਿਨਯੋਤਿ ਵਦਾਮਿ, ਵਿਨਯਂ ਵਿਨਯੋਤਿ ਵਦਾਮਿ.

੪੪੭. ‘‘ਏਕਮਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – [ਅ. ਨਿ. ੪.੫੦] ‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ, ਯੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਾ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਨ ਤਪਨ੍ਤਿ, ਨ ਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਵਿਰੋਚਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਅਬ੍ਭਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ, ਯੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਾ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਨ ਤਪਨ੍ਤਿ, ਨ ਭਾਸਨ੍ਤਿ ਨ ਵਿਰੋਚਨ੍ਤਿ. ਮਹਿਕਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ, ਯੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਾ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਨ ਤਪਨ੍ਤਿ, ਨ ਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਵਿਰੋਚਨ੍ਤਿ, ਧੂਮਰਜੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ, ਯੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਾ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਨ ਤਪਨ੍ਤਿ, ਨ ਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਵਿਰੋਚਨ੍ਤਿ. ਰਾਹੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸੁਰਿਨ੍ਦੋ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ, ਯੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਾ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਨ ਤਪਨ੍ਤਿ, ਨ ਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਵਿਰੋਚਨ੍ਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ, ਯੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਾ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਨ ਤਪਨ੍ਤਿ, ਨ ਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਵਿਰੋਚਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ, ਯੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਾ ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨ ਤਪਨ੍ਤਿ, ਨ ਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਵਿਰੋਚਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਸਨ੍ਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਸੁਰਂ ਪਿਵਨ੍ਤਿ, ਮੇਰਯਂ ਪਿਵਨ੍ਤਿ, ਸੁਰਾਮੇਰਯਪਾਨਾ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਰਤਾ – ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਠਮੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ, ਯੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਾ ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨ ਤਪਨ੍ਤਿ, ਨ ਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਵਿਰੋਚਨ੍ਤਿ. ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਾ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਰਤਾ – ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੁਤਿਯੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ, ਯੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਾ ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨ ਤਪਨ੍ਤਿ, ਨ ਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਵਿਰੋਚਨ੍ਤਿ. ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿ, ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਪ੍ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਾ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਰਤਾ – ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਤਿਯੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ, ਯੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਾ ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨ ਤਪਨ੍ਤਿ, ਨ ਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਵਿਰੋਚਨ੍ਤਿ. ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵੇਨ ਜੀਵਿਤਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ; ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਾ ਅਪ੍ਪਟਿਵਿਰਤਾ – ਅਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ, ਯੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਾ ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨ ਤਪਨ੍ਤਿ, ਨ ਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਵਿਰੋਚਨ੍ਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ, ਯੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਾ ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨ ਤਪਨ੍ਤਿ, ਨ ਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਨ ਵਿਰੋਚਨ੍ਤਿ’. ‘‘ਇਦਮਵੋਚਾਵੁਸੋ, ਭਗਵਾ. ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਸੁਗਤੋ ਅਥਾਪਰਂ ਏਤਦਵੋਚ ਸਤ੍ਥਾ –

‘‘ਰਾਗਦੋਸਪਰਿਕ੍ਲਿਟ੍ਠਾ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ;

ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਵੁਟਾ [ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵੁਤਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਪੋਸਾ, ਪਿਯਰੂਪਾਭਿਨਨ੍ਦਿਨੋ.

‘‘ਸੁਰਂ ਪਿਵਨ੍ਤਿ ਮੇਰਯਂ, ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ ਮੇਥੁਨਂ;

ਰਜਤਂ ਜਾਤਰੂਪਞ੍ਚ, ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਅਵਿਦ੍ਦਸੂ.

‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵੇਨ ਜੀਵਨ੍ਤਿ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ;

ਏਤੇ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਬੁਦ੍ਧੇਨਾਦਿਚ੍ਚਬਨ੍ਧੁਨਾ.

‘‘ਯੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਾ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ;

ਨ ਤਪਨ੍ਤਿ ਨ ਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਅਸੁਦ੍ਧਾ ਸਰਜਾ ਮਗਾ.

‘‘ਅਨ੍ਧਕਾਰੇਨ ਓਨਦ੍ਧਾ, ਤਣ੍ਹਾਦਾਸਾ ਸਨੇਤ੍ਤਿਕਾ;

ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਿ ਕਟਸਿਂ ਘੋਰਂ, ਆਦਿਯਨ੍ਤਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵਨ੍ਤਿ.

‘‘ਏਵਂਵਾਦੀ ਕਿਰਾਹਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੇ ਉਪਾਸਕੇ ਸਦ੍ਧੇ ਪਸਨ੍ਨੇ ਅਕ੍ਕੋਸਾਮਿ, ਪਰਿਭਾਸਾਮਿ, ਅਪ੍ਪਸਾਦਂ ਕਰੋਮਿ; ਯੋਹਂ ਅਧਮ੍ਮਂ ਅਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਦਾਮਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਦਾਮਿ, ਅਵਿਨਯਂ ਅਵਿਨਯੋਤਿ ਵਦਾਮਿ, ਵਿਨਯਂ ਵਿਨਯੋਤਿ ਵਦਾਮਿ.

੪੪੮. [ਸਂ. ਨਿ. ੪.੩੬੨ ਇਦਂ ਵਤ੍ਥੁ ਆਗਤਂ] ‘‘ਏਕਮਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰੇ ਰਾਜਪਰਿਸਾਯਂ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਅਯਮਨ੍ਤਰਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ – ‘ਕਪ੍ਪਤਿ ਸਮਣਾਨਂ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ; ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ; ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤ’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨਾਵੁਸੋ ਸਮਯੇਨ, ਮਣਿਚੂਲ਼ਕੋ ਗਾਮਣੀ ਤਸ੍ਸਂ ਪਰਿਸਾਯਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਣਿਚੂਲ਼ਕੋ ਗਾਮਣੀ ਤਂ ਪਰਿਸਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਮਾ ਅਯ੍ਯਾ ਏਵਂ ਅਵਚੁਤ੍ਥ. ਨ ਕਪ੍ਪਤਿ ਸਮਣਾਨਂ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ; ਨ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ; ਨ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ; ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਣਿਸੁਵਣ੍ਣਾ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪੇਤਜਾਤਰੂਪਰਜਤਾ’ਤਿ. ਅਸਕ੍ਖਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਣਿਚੂਲ਼ਕੋ ਗਾਮਣੀ ਤਂ ਪਰਿਸਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਣਿਚੂਲ਼ਕੋ ਗਾਮਣੀ ਤਂ ਪਰਿਸਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਮਣਿਚੂਲ਼ਕੋ ਗਾਮਣੀ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਾਜਨ੍ਤੇਪੁਰੇ ਰਾਜਪਰਿਸਾਯਂ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਂ ਅਯਮਨ੍ਤਰਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ – ਕਪ੍ਪਤਿ ਸਮਣਾਨਂ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ; ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ; ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਹਂ ਭਨ੍ਤੇ, ਤਂ ਪਰਿਸਂ ਏਤਦਵੋਚਂ – ਮਾ ਅਯ੍ਯਾ ਏਵਂ ਅਵਚੁਤ੍ਥ. ਨ ਕਪ੍ਪਤਿ ਸਮਣਾਨਂ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ; ਨ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ; ਨ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ; ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਣਿਸੁਵਣ੍ਣਾ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪੇਤਜਾਤਰੂਪਰਜਤਾਤਿ. ਅਸਕ੍ਖਿਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਂ ਪਰਿਸਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ. ਕਚ੍ਚਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋ ਵੁਤ੍ਤਵਾਦੀ ਚੇਵ ਭਗਵਤੋ ਹੋਮਿ, ਨ ਚ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭੂਤੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਾਮਿ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਾਨੁਧਮ੍ਮਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਮਿ, ਨ ਚ ਕੋਚਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੋ ਵਾਦਾਨੁਵਾਦੋ ਗਾਰਯ੍ਹਂ ਠਾਨਂ ਆਗਚ੍ਛਤੀ’ਤਿ? ‘ਤਗ੍ਘ ਤ੍ਵਂ, ਗਾਮਣਿ, ਏਵਂ ਬ੍ਯਾਕਰਮਾਨੋ ਵੁਤ੍ਤਵਾਦੀ ਚੇਵ ਮੇ ਹੋਸਿ; ਨ ਚ ਮਂ ਅਭੂਤੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਸਿ [ਪਾਰਾ. ੫੮੨], ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚਾਨੁਧਮ੍ਮਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਸਿ, ਨ ਚ ਕੋਚਿ ਸਹਧਮ੍ਮਿਕੋ ਵਾਦਾਨੁਵਾਦੋ ਗਾਰਯ੍ਹਂ ਠਾਨਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਨ ਹਿ, ਗਾਮਣਿ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਸਮਣਾਨਂ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾਨਂ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ; ਨ ਸਾਦਿਯਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ; ਨ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ; ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਮਣਿਸੁਵਣ੍ਣਾ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਪੇਤਜਾਤਰੂਪਰਜਤਾ. ਯਸ੍ਸ ਖੋ, ਗਾਮਣਿ, ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ ਕਪ੍ਪਤਿ, ਪਞ੍ਚਪਿ ਤਸ੍ਸ ਕਾਮਗੁਣਾ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ ਕਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਏਕਂਸੇਨੇਤਂ, ਗਾਮਣਿ, ਧਾਰੇਯ੍ਯਾਸਿ – ਅਸ੍ਸਮਣਧਮ੍ਮੋ ਅਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਧਮ੍ਮੋਤਿ. ਅਪਿ ਚਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ ਤਿਣਂ ਤਿਣਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਂ; ਦਾਰੁ ਦਾਰੁਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਂ; ਸਕਟਂ ਸਕਟਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਂ; ਪੁਰਿਸੋ ਪੁਰਿਸਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਤ੍ਵੇਵਾਹਂ, ਗਾਮਣਿ, ਕੇਨਚਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ ਸਾਦਿਤਬ੍ਬਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਦਾਮੀ’ਤਿ.

‘‘ਏਵਂਵਾਦੀ ਕਿਰਾਹਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੇ ਉਪਾਸਕੇ ਸਦ੍ਧੇ ਪਸਨ੍ਨੇ ਅਕ੍ਕੋਸਾਮਿ, ਪਰਿਭਾਸਾਮਿ, ਅਪ੍ਪਸਾਦਂ ਕਰੋਮਿ; ਯੋਹਂ ਅਧਮ੍ਮਂ ਅਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਦਾਮਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਦਾਮਿ, ਅਵਿਨਯਂ ਅਵਿਨਯੋਤਿ ਵਦਾਮਿ, ਵਿਨਯਂ ਵਿਨਯੋਤਿ ਵਦਾਮਿ.

੪੪੯. ‘‘ਏਕਮਿਦਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਪਨਨ੍ਦਂ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿ, ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਪੇਸਿ. ਏਵਂਵਾਦੀ ਕਿਰਾਹਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੇ ਉਪਾਸਕੇ ਸਦ੍ਧੇ ਪਸਨ੍ਨੇ ਅਕ੍ਕੋਸਾਮਿ, ਪਰਿਭਾਸਾਮਿ, ਅਪ੍ਪਸਾਦਂ ਕਰੋਮਿ; ਯੋਹਂ ਅਧਮ੍ਮਂ ਅਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਦਾਮਿ, ਧਮ੍ਮਂ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵਦਾਮਿ, ਅਵਿਨਯਂ ਅਵਿਨਯੋਤਿ ਵਦਾਮਿ, ਵਿਨਯਂ ਵਿਨਯੋਤਿ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਉਪਾਸਕਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਯਸਂ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਏਕੋਵ ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯੋ ਯਸੋ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੋ ਸਮਣੋ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯੋ. ਸਬ੍ਬੇਵਿਮੇ ਅਸ੍ਸਮਣਾ ਅਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ. ਵਸਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯੋ ਯਸੋ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੋ ਵੇਸਾਲਿਯਂ. ਮਯਂ ਅਯ੍ਯਸ੍ਸ ਯਸਸ੍ਸ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸੇਨਾਸਨਗਿਲਾਨਪ੍ਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਯਸੋ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੋ ਵੇਸਾਲਿਕੇ ਉਪਾਸਕੇ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਦੂਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਰਾਮਂ ਅਗਮਾਸਿ.

ਅਥ ਖੋ ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨੁਦੂਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਖਮਾਪਿਤਾਵੁਸੋ, ਯਸੇਨ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੇਨ ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ? ‘‘ਉਪਾਸਕੇਹਿ ਪਾਪਿਕਂ ਨੋ, ਆਵੁਸੋ, ਕਤਂ. ਏਕੋਵ ਯਸੋ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੋ ਸਮਣੋ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯੋ ਕਤੋ. ਸਬ੍ਬੇਵ ਮਯਂ ਅਸ੍ਸਮਣਾ ਅਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਕਤਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ – ‘‘ਅਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਯਸੋ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੋ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਅਸਮ੍ਮਤੋ ਗਿਹੀਨਂ ਪਕਾਸੇਸਿ; ਹਨ੍ਦਸ੍ਸ ਮਯਂ ਉਕ੍ਖੇਪਨੀਯਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਉਕ੍ਖੇਪਨੀਯਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਤੁਕਾਮਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਯਸੋ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੋ ਵੇਹਾਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਸਿ.

੪੫੦. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਯਸੋ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੋ ਪਾਵੇਯ੍ਯਕਾਨਞ੍ਚ [ਪਾਠੇਯ੍ਯਕਾਨਞ੍ਚ (ਸ੍ਯਾ.)] ਅਵਨ੍ਤਿਦਕ੍ਖਿਣਾਪਥਕਾਨਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਦੂਤਂ ਪਾਹੇਸਿ – ‘‘ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੁ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾ; ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਆਦਿਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਪੁਰੇ ਅਧਮ੍ਮੋ ਦਿਪ੍ਪਤਿ, ਧਮ੍ਮੋ ਪਟਿਬਾਹਿਯ੍ਯਤਿ; ਅਵਿਨਯੋ ਦਿਪ੍ਪਤਿ, ਵਿਨਯੋ ਪਟਿਬਾਹਿਯ੍ਯਤਿ; ਪੁਰੇ ਅਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋ ਦੁਬ੍ਬਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ; ਅਵਿਨਯਵਾਦਿਨੋ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਵਿਨਯਵਾਦਿਨੋ ਦੁਬ੍ਬਲਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਭੂਤੋ ਸਾਣਵਾਸੀ ਅਹੋਗਙ੍ਗੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਪਟਿਵਸਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਯਸੋ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੋ ਯੇਨ ਅਹੋਗਙ੍ਗੋ ਪਬ੍ਬਤੋ, ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਭੂਤੋ ਸਾਣਵਾਸੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਭੂਤਂ ਸਾਣਵਾਸਿਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਯਸੋ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਭੂਤਂ ਸਾਣਵਾਸਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਦਸ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ – ਕਪ੍ਪਤਿ ਸਿਙ੍ਗਿਲੋਣਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਗਾਮਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਆਵਾਸਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਅਨੁਮਤਿਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਆਚਿਣ੍ਣਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਅਮਥਿਤਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਜਲ਼ੋਗਿਂ ਪਾਤੁਂ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਅਦਸਕਂ ਨਿਸੀਦਨਂ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਨ੍ਤਿ. ਹਨ੍ਦ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਆਦਿਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਪੁਰੇ ਅਧਮ੍ਮੋ ਦਿਪ੍ਪਤਿ, ਧਮ੍ਮੋ ਪਟਿਬਾਹਿਯ੍ਯਤਿ; ਅਵਿਨਯੋ ਦਿਪ੍ਪਤਿ, ਵਿਨਯੋ ਪਟਿਬਾਹਿਯ੍ਯਤਿ; ਪੁਰੇ ਅਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋ ਦੁਬ੍ਬਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ; ਅਵਿਨਯਵਾਦਿਨੋ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਵਿਨਯਵਾਦਿਨੋ ਦੁਬ੍ਬਲਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਭੂਤੋ ਸਾਣਵਾਸੀ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਯਸਸ੍ਸ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਟ੍ਠਿਮਤ੍ਤਾ ਪਾਵੇਯ੍ਯਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ – ਸਬ੍ਬੇ ਆਰਞ੍ਞਿਕਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਤੇਚੀਵਰਿਕਾ, ਸਬ੍ਬੇਵ ਅਰਹਨ੍ਤੋ – ਅਹੋਗਙ੍ਗੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੁ. ਅਟ੍ਠਾਸੀਤਿਮਤ੍ਤਾ ਅਵਨ੍ਤਿਦਕ੍ਖਿਣਾਪਥਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ – ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਆਰਞ੍ਞਿਕਾ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਾ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਤੇਚੀਵਰਿਕਾ, ਸਬ੍ਬੇਵ ਅਰਹਨ੍ਤੋ – ਅਹੋਗਙ੍ਗੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਥੇਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਮਨ੍ਤਯਮਾਨਾਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਇਦਂ ਖੋ ਅਧਿਕਰਣਂ ਕਕ੍ਖਲ਼ਞ੍ਚ, ਵਾਲ਼ਞ੍ਚ; ਕਂ ਨੁ ਖੋ ਮਯਂ ਪਕ੍ਖਂ ਲਭੇਯ੍ਯਾਮ, ਯੇਨ ਮਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਰਣੇ ਬਲਵਨ੍ਤਤਰਾ ਅਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ.

੪੫੧. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਸੋਰੇਯ੍ਯੇ ਪਟਿਵਸਤਿ – ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਆਗਤਾਗਮੋ ਧਮ੍ਮਧਰੋ ਵਿਨਯਧਰੋ ਮਾਤਿਕਾਧਰੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਵਿਯਤ੍ਤੋ ਮੇਧਾਵੀ ਲਜ੍ਜੀ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕੋ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋ. ਅਥ ਖੋ ਥੇਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਸੋਰੇਯ੍ਯੇ ਪਟਿਵਸਤਿ – ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਆਗਤਾਗਮੋ ਧਮ੍ਮਧਰੋ ਵਿਨਯਧਰੋ ਮਾਤਿਕਾਧਰੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਵਿਯਤ੍ਤੋ ਮੇਧਾਵੀ ਲਜ੍ਜੀ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕੋ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋ. ਸਚੇ ਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਰੇਵਤਂ ਪਕ੍ਖਂ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮ, ਏਵਂ ਮਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਰਣੇ ਬਲਵਨ੍ਤਤਰਾ ਅਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ – ਦਿਬ੍ਬਾਯ ਸੋਤਧਾਤੁਯਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਾਯ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਿਕਾਯ – ਥੇਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਮਨ੍ਤਯਮਾਨਾਨਂ. ਸੁਤ੍ਵਾਨਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਇਦਂ ਖੋ ਅਧਿਕਰਣਂ ਕਕ੍ਖਲ਼ਞ੍ਚ ਵਾਲ਼ਞ੍ਚ. ਨ ਖੋ ਮੇਤਂ ਪਤਿਰੂਪਂ ਯੋਹਂ ਏਵਰੂਪੇ ਅਧਿਕਰਣੇ ਓਸਕ੍ਕੇਯ੍ਯਂ. ਇਦਾਨਿ ਚ ਪਨ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸੋਹਂ ਤੇਹਿ ਆਕਿਣ੍ਣੋ ਨ ਫਾਸੁ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਪਟਿਕਚ੍ਚੇਵ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਸੋਰੇਯ੍ਯਾ ਸਙ੍ਕਸ੍ਸਂ ਅਗਮਾਸਿ.

ਅਥ ਖੋ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੋਰੇਯ੍ਯਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਕਹਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ’’ਤਿ? ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਏਸਾਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਸਙ੍ਕਸ੍ਸਂ ਗਤੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਸਙ੍ਕਸ੍ਸਾ ਕਣ੍ਣਕੁਜ੍ਜਂ [ਕਨ੍ਨਕੁਜ੍ਜਂ (ਸੀ.)] ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਙ੍ਕਸ੍ਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਕਹਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ’’ਤਿ? ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਏਸਾਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਕਣ੍ਣਕੁਜ੍ਜਂ ਗਤੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਕਣ੍ਣਕੁਜ੍ਜਾ ਉਦੁਮ੍ਬਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਣ੍ਣਕੁਜ੍ਜਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਕਹਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ’’ਤਿ? ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਏਸਾਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਉਦੁਮ੍ਬਰਂ ਗਤੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਉਦੁਮ੍ਬਰਾ ਅਗ੍ਗਲ਼ਪੁਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਦੁਮ੍ਬਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਕਹਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ’’ਤਿ? ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਏਸਾਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਅਗ੍ਗਲ਼ਪੁਰਂ ਗਤੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਅਗ੍ਗਲ਼ਪੁਰਾ ਸਹਜਾਤਿਂ [ਸਹਂਜਾਤਿਂ (ਕ.)] ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਗ੍ਗਲ਼ਪੁਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ – ‘‘ਕਹਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ’’ਤਿ? ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘‘ਏਸਾਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਸਹਜਾਤਿਂ ਗਤੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਰੇਵਤਂ ਸਹਜਾਤਿਯਂ ਸਮ੍ਭਾਵੇਸੁਂ.

੪੫੨. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਭੂਤੋ ਸਾਣਵਾਸੀ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਯਸਂ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਯਂ, ਆਵੁਸੋ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਆਗਤਾਗਮੋ ਧਮ੍ਮਧਰੋ ਵਿਨਯਧਰੋ ਮਾਤਿਕਾਧਰੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਵਿਯਤ੍ਤੋ ਮੇਧਾਵੀ ਲਜ੍ਜੀ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕੋ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋ. ਸਚੇ ਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਰੇਵਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮ, ਪਟਿਬਲੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਏਕੇਨੇਵ ਪਞ੍ਹੇਨ ਸਕਲਮ੍ਪਿ ਰਤ੍ਤਿਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤੁਂ. ਇਦਾਨਿ ਚ ਪਨਾਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਂ [ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸਰਭਾਣਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਜ੍ਝੇਸਿਸ੍ਸਤਿ. ਸੋ ਤ੍ਵਂ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਰਭਞ੍ਞਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਰੇਵਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਯਸੋ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਮ੍ਭੂਤਸ੍ਸ ਸਾਣਵਾਸਿਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਂ ਸਰਭਾਣਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਜ੍ਝੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਯਸੋ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਰਭਞ੍ਞਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਰੇਵਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਯਸੋ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਰੇਵਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਿਙ੍ਗਿਲੋਣਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਿਙ੍ਗਿਲੋਣਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਿਙ੍ਗਿਨਾ ਲੋਣਂ ਪਰਿਹਰਿਤੁਂ – ਯਤ੍ਥ ਅਲੋਣਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨਾਵੁਸੋ, ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਾਯ ਛਾਯਾਯ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਾਯ, ਵਿਕਾਲੇ ਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨਾਵੁਸੋ, ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਾਮਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਗਾਮਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ – ਇਦਾਨਿ ਗਾਮਨ੍ਤਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ – ਭੁਤ੍ਤਾਵਿਨਾ ਪਵਾਰਿਤੇਨ ਅਨਤਿਰਿਤ੍ਤਂ ਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨਾਵੁਸੋ, ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਵਾਸਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਆਵਾਸਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਆਵਾਸਾ ਸਮਾਨਸੀਮਾ ਨਾਨੁਪੋਸਥਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨਾਵੁਸੋ, ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨੁਮਤਿਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਨੁਮਤਿਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਗ੍ਗੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ – ਆਗਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨੁਮਾਨੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ [ਅਨੁਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ, ਅਨੁਜਾਨੇਸ੍ਸਾਮਾਤਿ, ਅਨੁਮਤਿਂ ਆਨੇਸ੍ਸਾਮਾਤਿ (ਕ.)]? ‘‘ਨਾਵੁਸੋ, ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਚਿਣ੍ਣਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਆਚਿਣ੍ਣਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਦਂ ਮੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣਂ, ਇਦਂ ਮੇ ਆਚਰਿਯੇਨ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣਂ, ਤਂ ਅਜ੍ਝਾਚਰਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਆਚਿਣ੍ਣਕਪ੍ਪੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਕਪ੍ਪਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਨ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮਥਿਤਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਮਥਿਤਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਂ ਤਂ ਖੀਰਂ ਖੀਰਭਾਵਂ ਵਿਜਹਿਤਂ, ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ ਦਧਿਭਾਵਂ, ਤਂ ਭੁਤ੍ਤਾਵਿਨਾ ਪਵਾਰਿਤੇਨ ਅਨਤਿਰਿਤ੍ਤਂ ਪਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨਾਵੁਸੋ, ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਜਲ਼ੋਗਿਂ ਪਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਕਾ ਸਾ, ਆਵੁਸੋ, ਜਲ਼ੋਗੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਾ ਸਾ ਸੁਰਾ ਆਸੁਤਾ, ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾ ਮਜ੍ਜਭਾਵਂ, ਸਾ ਪਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨਾਵੁਸੋ, ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਦਸਕਂ ਨਿਸੀਦਨ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨਾਵੁਸੋ, ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਜਾਤਰੂਪਰਜਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨਾਵੁਸੋ, ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਇਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ. ਹਨ੍ਦ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਆਦਿਯਿਸ੍ਸਾਮ. ਪੁਰੇ ਅਧਮ੍ਮੋ ਦਿਪ੍ਪਤਿ, ਧਮ੍ਮੋ ਪਟਿਬਾਹਿਯ੍ਯਤਿ; ਅਵਿਨਯੋ ਦਿਪ੍ਪਤਿ, ਵਿਨਯੋ ਪਟਿਬਾਹਿਯ੍ਯਤਿ; ਪੁਰੇ ਅਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋ ਦੁਬ੍ਬਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ; ਅਵਿਨਯਵਾਦਿਨੋ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਵਿਨਯਵਾਦਿਨੋ ਦੁਬ੍ਬਲਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਯਸਸ੍ਸ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ.

ਪਠਮਭਾਣਵਾਰੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.