੨. ਦੁਤਿਯਭਾਣਵਾਰੋ

੪੫੩. ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ – ‘‘ਯਸੋ ਕਿਰ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤੋ ਇਦਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਆਦਿਯਿਤੁਕਾਮੋ ਪਕ੍ਖਂ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਲਭਤਿ ਚ ਕਿਰ ਪਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਵੇਸਾਲਿਕਾਨਂ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਇਦਂ ਖੋ ਅਧਿਕਰਣਂ ਕਕ੍ਖਲ਼ਞ੍ਚ ਵਾਲ਼ਞ੍ਚ. ਕਂ ਨੁ ਖੋ ਮਯਂ ਪਕ੍ਖਂ ਲਭੇਯ੍ਯਾਮ, ਯੇਨ ਮਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਰਣੇ ਬਲਵਨ੍ਤਤਰਾ ਅਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਵੇਸਾਲਿਕਾਨਂ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਆਗਤਾਗਮੋ ਧਮ੍ਮਧਰੋ ਵਿਨਯਧਰੋ ਮਾਤਿਕਾਧਰੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਵਿਯਤ੍ਤੋ ਮੇਧਾਵੀ ਲਜ੍ਜੀ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕੋ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮੋ. ਸਚੇ ਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਰੇਵਤਂ ਪਕ੍ਖਂ ਲਭੇਯ੍ਯਾਮ, ਏਵਂ ਮਯਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਰਣੇ ਬਲਵਨ੍ਤਤਰਾ ਅਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਹੂਤਂ ਸਾਮਣਕਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਪਟਿਯਾਦੇਸੁਂ – ਪਤ੍ਤਮ੍ਪਿ, ਚੀਵਰਮ੍ਪਿ, ਨਿਸੀਦਨਮ੍ਪਿ, ਸੂਚਿਘਰਮ੍ਪਿ, ਕਾਯਬਨ੍ਧਨਮ੍ਪਿ, ਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਮ੍ਪਿ, ਧਮ੍ਮਕਰਣਮ੍ਪਿ. ਅਥ ਖੋ ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਂ ਸਾਮਣਕਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਆਦਾਯ ਨਾਵਾਯ ਸਹਜਾਤਿਂ ਉਜ੍ਜਵਿਂਸੁ; ਨਾਵਾਯ ਪਚ੍ਚੋਰੋਹਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਭਤ੍ਤਵਿਸ੍ਸਗ੍ਗਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਰਹੋਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚੇਤਸੋ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਕੇ ਨੁ ਖੋ ਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋ – ਪਾਚੀਨਕਾ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਪਾਵੇਯ੍ਯਕਾ ਵਾ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਲ਼੍ਹਸ੍ਸ, ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਵਿਨਯਞ੍ਚ ਚੇਤਸਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋ ਪਾਚੀਨਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋ ਪਾਵੇਯ੍ਯਕਾ [ਪਾਠੇਯ੍ਯਕਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸਕਾਯਿਕਾ ਦੇਵਤਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਮਞ੍ਞਾਯ – ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਸਮਿਞ੍ਜਿਤਂ ਵਾ ਬਾਹਂ ਪਸਾਰੇਯ੍ਯ, ਪਸਾਰਿਤਂ ਵਾ ਬਾਹਂ ਸਮ੍ਮਿਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸੇਸੁ ਦੇਵੇਸੁ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾ – ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਾ ਦੇਵਤਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਾਲ਼੍ਹਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ ਸਾਲ਼੍ਹ, ਅਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਪਾਚੀਨਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਪਾਵੇਯ੍ਯਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਸਾਲ਼੍ਹ, ਯਥਾਧਮ੍ਮੋ ਤਥਾ ਤਿਟ੍ਠਾਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਚਾਹਂ, ਦੇਵਤੇ, ਏਤਰਹਿ ਚ ਯਥਾਧਮ੍ਮੋ ਤਥਾ ਠਿਤੋ; ਅਪਿ ਚਾਹਂ ਨ ਤਾਵ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਆਵਿ ਕਰੋਮਿ, ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਮਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਰਣੇ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.

੪੫੪. ਅਥ ਖੋ ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਂ ਸਾਮਣਕਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਆਦਾਯ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਰੇਵਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਥੇਰੋ ਸਾਮਣਕਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ – ਪਤ੍ਤਮ੍ਪਿ, ਚੀਵਰਮ੍ਪਿ, ਨਿਸੀਦਨਮ੍ਪਿ, ਸੂਚਿਘਰਮ੍ਪਿ, ਕਾਯਬਨ੍ਧਨਮ੍ਪਿ, ਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਮ੍ਪਿ, ਧਮ੍ਮਕਰਣਮ੍ਪੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਲਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਮੇ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਇਚ੍ਛਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤੁਂ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਉਤ੍ਤਰੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਰੇਵਤਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਕੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਉਤ੍ਤਰੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਤ੍ਤਰਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੁ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਤ੍ਤਰੋ ਸਾਮਣਕਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ – ਪਤ੍ਤਮ੍ਪਿ, ਚੀਵਰਮ੍ਪਿ, ਨਿਸੀਦਨਮ੍ਪਿ, ਸੂਚਿਘਰਮ੍ਪਿ, ਕਾਯਬਨ੍ਧਨਮ੍ਪਿ, ਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਮ੍ਪਿ, ਧਮ੍ਮਕਰਣਮ੍ਪੀ’’ਤਿ. ‘‘ਅਲਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਮੇ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਇਚ੍ਛਿ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਤੁਂ. ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਉਤ੍ਤਰ, ਭਗਵਤੋ ਸਾਮਣਕਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਉਪਨਾਮੇਨ੍ਤਿ. ਸਚੇ ਭਗਵਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਤੇ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਨੋ ਚੇ ਭਗਵਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਆਯਸ੍ਮਤੋ [ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਚ (ਸ੍ਯਾ.)] ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਉਪਨਾਮੇਨ੍ਤਿ – ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਥੇਰੋ ਸਾਮਣਕਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ. ਯਥਾ ਭਗਵਤਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤੋ, ਏਵਮੇਵ ਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੁ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਤ੍ਤਰੋ ਸਾਮਣਕਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ. ਯਥਾ ਥੇਰੇਨ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿਤੋ, ਏਵਮੇਵ ਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਤ੍ਤਰੋ ਵੇਸਾਲਿਕੇਹਿ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਨਿਪ੍ਪੀਲ਼ਿਯਮਾਨੋ ਏਕਂ ਚੀਵਰਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ‘‘ਵਦੇਯ੍ਯਾਥ, ਆਵੁਸੋ, ਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਤ੍ਤਰੋ ਥੇਰਂ ਵਦੇਤੁ; ਏਤ੍ਤਕਞ੍ਚ, ਭਨ੍ਤੇ, ਥੇਰੋ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਵਦੇਤੁ – ‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਮੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਬੁਦ੍ਧਾ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਪਾਚੀਨਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਅਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਪਾਵੇਯ੍ਯਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ’’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਤ੍ਤਰੋ ਵੇਸਾਲਿਕਾਨਂ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਰੇਵਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਥੇਰੋ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਵਦੇਤੁ – ‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਮੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਬੁਦ੍ਧਾ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਪਾਚੀਨਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਅਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਪਾਵੇਯ੍ਯਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ’’’ਤਿ. ‘‘ਅਧਮ੍ਮੇ ਮਂ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਨਿਯੋਜੇਸੀ’’ਤਿ ਥੇਰੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਤ੍ਤਰਂ ਪਣਾਮੇਸਿ.

ਅਥ ਖੋ ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਉਤ੍ਤਰਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘‘ਕਿਂ, ਆਵੁਸੋ ਉਤ੍ਤਰ, ਥੇਰੋ ਆਹਾ’’ਤਿ? ‘‘ਪਾਪਿਕਂ ਨੋ, ਆਵੁਸੋ, ਕਤਂ. ‘ਅਧਮ੍ਮੇ ਮਂ ਤ੍ਵਂ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਨਿਯੋਜੇਸੀ’’’ਤਿ ਥੇਰੋ ਮਂ ਪਣਾਮੇਸੀਤਿ. ‘‘ਨਨੁ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ [ਆਵੁਸੋ ਉਤ੍ਤਰ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)], ਵੁਡ੍ਢੋ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸੋਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮਾਵੁਸੋ, ਅਪਿ ਚ ਮਯਂ ਗਰੁਨਿਸ੍ਸਯਂ ਗਣ੍ਹਾਮਾ’’ਤਿ.

੪੫੫. ਅਥ ਖੋ ਸਙ੍ਘੋ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤੁਕਾਮੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਞਾਪੇਸਿ –

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਸਙ੍ਘੋ. ਸਚੇ ਮਯਂ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਇਧ ਵੂਪਸਮੇਸ੍ਸਾਮ, ਸਿਯਾਪਿ ਮੂਲਾਦਾਯਕਾ [ਮੂਲਦਾਯਕਾ (ਸੀ.)] ਭਿਕ੍ਖੂ ਪੁਨਕਮ੍ਮਾਯ ਉਕ੍ਕੋਟੇਯ੍ਯੁਂ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਯਤ੍ਥੇਵਿਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਤਤ੍ਥੇਵਿਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵੇਸਾਲਿਂ ਅਗਮਂਸੁ – ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤੁਕਾਮਾ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਸਬ੍ਬਕਾਮੀ ਨਾਮ ਪਥਬ੍ਯਾ ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰੋ ਵੀਸਵਸ੍ਸਸਤਿਕੋ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ, ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ, ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਪਟਿਵਸਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਮ੍ਭੂਤਂ ਸਾਣਵਾਸਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਹਂ, ਆਵੁਸੋ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਸਬ੍ਬਕਾਮੀ ਥੇਰੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਂ ਵਿਹਾਰਂ ਉਪਗਚ੍ਛਾਮਿ. ਸੋ ਤ੍ਵਂ ਕਾਲਸ੍ਸੇਵ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਕਾਮਿਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ.

‘‘ਏਵਂ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਭੂਤੋ ਸਾਣਵਾਸੀ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਰੇਵਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਸਬ੍ਬਕਾਮੀ ਥੇਰੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਂ ਵਿਹਾਰਂ ਉਪਗਚ੍ਛਿ. ਗਬ੍ਭੇ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਬ੍ਬਕਾਮਿਸ੍ਸ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਗਬ੍ਭਪ੍ਪਮੁਖੇ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਰੇਵਤਸ੍ਸ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ – ਅਯਂ ਥੇਰੋ ਮਹਲ੍ਲਕੋ ਨ ਨਿਪਜ੍ਜਤੀਤਿ – ਨ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਕਾਮੀ – ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਗਨ੍ਤੁਕੋ ਕਿਲਨ੍ਤੋ ਨ ਨਿਪਜ੍ਜਤੀਤਿ – ਨ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਕਾਮੀ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਯ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਰੇਵਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਤਮੇਨ ਤ੍ਵਂ ਭੂਮਿ ਵਿਹਾਰੇਨ ਏਤਰਹਿ ਬਹੁਲਂ ਵਿਹਰਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰੇਨ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਰਹਿ ਬਹੁਲਂ ਵਿਹਰਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਕੁਲ੍ਲਕਵਿਹਾਰੇਨ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ ਭੂਮਿ ਏਤਰਹਿ ਬਹੁਲਂ ਵਿਹਰਸਿ. ਕੁਲ੍ਲਕਵਿਹਾਰੋ ਏਸੋ [ਹੇਸੋ (ਸ੍ਯਾ.)] ਭੂਮਿ ਯਦਿਦਂ ਮੇਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਿਹਿਭੂਤਸ੍ਸ ਆਚਿਣ੍ਣਾ ਮੇਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹਂ ਏਤਰਹਿਪਿ ਮੇਤ੍ਤਾਵਿਹਾਰੇਨ ਬਹੁਲਂ ਵਿਹਰਾਮਿ, ਅਪਿ ਚ ਖੋ ਮਯਾ ਚਿਰਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਥੇਰੋ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕਤਮੇਨ ਵਿਹਾਰੇਨ ਏਤਰਹਿ ਬਹੁਲਂ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤਾਵਿਹਾਰੇਨ ਖੋ ਅਹਂ ਭੂਮਿ ਏਤਰਹਿ ਬਹੁਲਂ ਵਿਹਰਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਮਹਾਪੁਰਿਸਵਿਹਾਰੇਨ ਕਿਰ, ਭਨ੍ਤੇ, ਥੇਰੋ ਏਤਰਹਿ ਬਹੁਲਂ ਵਿਹਰਤਿ. ਮਹਾਪੁਰਿਸਵਿਹਾਰੋ ਏਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਦਿਦਂ ਸੁਞ੍ਞਤਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਮੇ ਭੂਮਿ ਗਿਹਿਭੂਤਸ੍ਸ ਆਚਿਣ੍ਣਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾ. ਤੇਨਾਹਂ ਏਤਰਹਿਪਿ ਸੁਞ੍ਞਤਾਵਿਹਾਰੇਨ ਬਹੁਲਂ ਵਿਹਰਾਮਿ, ਅਪਿ ਚ ਮਯਾ ਚਿਰਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਰਹਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਯਞ੍ਚਰਹਿ ਥੇਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਾ, ਅਥਾਯਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਭੂਤੋ ਸਾਣਵਾਸੀ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਭੂਤੋ ਸਾਣਵਾਸੀ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਕਾਮੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਕਾਮਿਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਭੂਤੋ ਸਾਣਵਾਸੀ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਕਾਮਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵੇਸਾਲਿਕਾ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਦਸ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤਿ – ਕਪ੍ਪਤਿ ਸਿਙ੍ਗਿਲੋਣਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਗਾਮਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਆਵਾਸਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਅਨੁਮਤਿਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਆਚਿਣ੍ਣਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਅਮਥਿਤਕਪ੍ਪੋ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਜਲ਼ੋਗਿਂ, ਪਾਤੁਂ ਕਪ੍ਪਤਿ ਅਦਸਕਂ ਨਿਸੀਦਨਂ, ਕਪ੍ਪਤਿ ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਨ੍ਤਿ. ਥੇਰੇਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਮੂਲੇ ਬਹੁਧਮ੍ਮੋ ਚ ਵਿਨਯੋ ਚ ਪਰਿਯਤ੍ਤੋ. ਥੇਰਸ੍ਸ ਭਨ੍ਤੇ, ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਵਿਨਯਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਥਂ ਹੋਤਿ? ਕੇ ਨੁ ਖੋ ਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋ – ਪਾਚੀਨਕਾ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਪਾਵੇਯ੍ਯਕਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਤਯਾਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਮੂਲੇ ਬਹੁ ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਵਿਨਯੋ ਚ ਪਰਿਯਤ੍ਤੋ. ਤੁਯ੍ਹਂ ਪਨ, ਆਵੁਸੋ, ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਵਿਨਯਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਥਂ ਹੋਤਿ? ਕੇ ਨੁ ਖੋ ਧਮ੍ਮਵਾਦਿਨੋ – ਪਾਚੀਨਕਾ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਪਾਵੇਯ੍ਯਕਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਵਿਨਯਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ਅਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਪਾਚੀਨਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਪਾਵੇਯ੍ਯਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ; ਅਪਿ ਚਾਹਂ ਨ ਤਾਵ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਆਵਿ ਕਰੋਮਿ, ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਮਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਰਣੇ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਧਮ੍ਮਞ੍ਚ ਵਿਨਯਞ੍ਚ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ਅਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਪਾਚੀਨਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਪਾਵੇਯ੍ਯਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ; ਅਪਿ ਚਾਹਂ ਨ ਤਾਵ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਆਵਿ ਕਰੋਮਿ, ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਮਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਰਣੇ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.

੪੫੬. ਅਥ ਖੋ ਸਙ੍ਘੋ ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤੁਕਾਮੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ ਅਧਿਕਰਣੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਯਮਾਨੇ ਅਨਗ੍ਗਾਨਿ ਚੇਵ ਭਸ੍ਸਾਨਿ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਚੇਕਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਞਾਪੇਸਿ –

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਰਣੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਯਮਾਨੇ ਅਨਗ੍ਗਾਨਿ ਚੇਵ ਭਸ੍ਸਾਨਿ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਚੇਕਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਵੂਪਸਮੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਚੀਨਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਵੇਯ੍ਯਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਚ੍ਚਿਨਿ. ਪਾਚੀਨਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ – ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਕਾਮਿਂ, ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਞ੍ਚ ਸਾਲ਼੍ਹਂ, ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਞ੍ਚ ਖੁਜ੍ਜਸੋਭਿਤਂ, ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਞ੍ਚ ਵਾਸਭਗਾਮਿਕਂ; ਪਾਵੇਯ੍ਯਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ – ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਞ੍ਚ ਰੇਵਤਂ, ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਞ੍ਚ ਸਮ੍ਭੂਤਂ ਸਾਣਵਾਸਿਂ, ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਞ੍ਚ ਯਸਂ ਕਾਕਣ੍ਡਕਪੁਤ੍ਤਂ, ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਞ੍ਚ ਸੁਮਨਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਞਾਪੇਸਿ –

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਰਣੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਯਮਾਨੇ ਅਨਗ੍ਗਾਨਿ ਚੇਵ ਭਸ੍ਸਾਨਿ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਚੇਕਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਸਙ੍ਘੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਚੀਨਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਵੇਯ੍ਯਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ. ਏਸਾ ਞਤ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਧਿਕਰਣੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਯਮਾਨੇ ਅਨਗ੍ਗਾਨਿ ਚੇਵ ਭਸ੍ਸਾਨਿ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਚੇਕਸ੍ਸ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਸਙ੍ਘੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਚੀਨਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਵੇਯ੍ਯਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ. ਯਸ੍ਸਾਯਸ੍ਮਤੋ ਖਮਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਾਚੀਨਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪਾਵੇਯ੍ਯਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਮ੍ਮੁਤਿ, ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ, ਸੋ ਤੁਣ੍ਹਸ੍ਸ; ਯਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਸੋ ਭਾਸੇਯ੍ਯ.

‘‘ਸਮ੍ਮਤਾ ਸਙ੍ਘੇਨ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਚੀਨਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਵੇਯ੍ਯਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ, ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਯ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਤੁਂ. ਖਮਤਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਏਵਮੇਤਂ ਧਾਰਯਾਮੀ’’ਤਿ.

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਜਿਤੋ ਨਾਮ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦਸਵਸ੍ਸੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਕੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਙ੍ਘੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਜਿਤਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨਤਿ – ਥੇਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਸਨਪਞ੍ਞਾਪਕਂ. ਅਥ ਖੋ ਥੇਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਕਤ੍ਥ ਨੁ ਖੋ ਮਯਂ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਥੇਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਵਾਲਿਕਾਰਾਮੋ ਰਮਣੀਯੋ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦੋ ਅਪ੍ਪਨਿਗ੍ਘੋਸੋ. ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਵਾਲਿਕਾਰਾਮੇ ਇਮਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵੂਪਸਮੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ.

੪੫੭. ਅਥ ਖੋ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਵਾਲਿਕਾਰਾਮਂ ਅਗਮਂਸੁ – ਤਂ ਅਧਿਕਰਣਂ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨਿਤੁਕਾਮਾ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਞਾਪੇਸਿ –

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਅਹਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਕਾਮਿਂ ਵਿਨਯਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ.

ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਕਾਮੀ ਸਙ੍ਘਂ ਞਾਪੇਸਿ –

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਸਙ੍ਘੋ. ਯਦਿ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਲ੍ਲਂ, ਅਹਂ ਰੇਵਤੇਨ ਵਿਨਯਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਕਾਮਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਿਙ੍ਗਿਲੋਣਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਿਙ੍ਗਿਲੋਣਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਿਙ੍ਗਿਨਾ ਲੋਣਂ ਪਰਿਹਰਿਤੁਂ – ਯਤ੍ਥ ਅਲੋਣਕਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨਾਵੁਸੋ, ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ. [ਪਾਚਿ. ੨੫੪ ਆਦਯੋ] ‘‘ਕਤ੍ਥ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ, ਸੁਤ੍ਤਵਿਭਙ੍ਗੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਨ੍ਨਿਧਿਕਾਰਕਭੋਜਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਇਦਂ ਪਠਮਂ ਵਤ੍ਥੁ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਂ. ਇਤਿਪਿਦਂ ਵਤ੍ਥੁ ਉਦ੍ਧਮ੍ਮਂ, ਉਬ੍ਬਿਨਯਂ, ਅਪਗਤਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ. ਇਦਂ ਪਠਮਂ ਸਲਾਕਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਾਮਿ’’.

‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਾਯ ਛਾਯਾਯ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਾਯ ਵਿਕਾਲੇ ਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨਾਵੁਸੋ, ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ [ਪਾਚਿ. ੨੪੫]. ‘‘ਕਤ੍ਥ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਰਾਜਗਹੇ, ਸੁਤ੍ਤਵਿਭਙ੍ਗੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ਵਿਕਾਲਭੋਜਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਇਦਂ ਦੁਤਿਯਂ ਵਤ੍ਥੁ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਂ. ਇਤਿਪਿਦਂ ਵਤ੍ਥੁ ਉਦ੍ਧਮ੍ਮਂ, ਉਬ੍ਬਿਨਯਂ, ਅਪਗਤਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ. ਇਦਂ ਦੁਤਿਯਂ ਸਲਾਕਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਾਮਿ’’.

‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਗਾਮਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਗਾਮਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ – ਇਦਾਨਿ ਗਾਮਨ੍ਤਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ – ਭੁਤ੍ਤਾਵਿਨਾ ਪਵਾਰਿਤੇਨ ਅਨਤਿਰਿਤ੍ਤਂ ਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨਾਵੁਸੋ, ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ [ਪਾਚਿ. ੨੩੪]. ‘‘ਕਤ੍ਥ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ, ਸੁਤ੍ਤਵਿਭਙ੍ਗੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਨਤਿਰਿਤ੍ਤਭੋਜਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਇਦਂ ਤਤਿਯਂ ਵਤ੍ਥੁ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਂ. ਇਤਿਪਿਦਂ ਵਤ੍ਥੁ ਉਦ੍ਧਮ੍ਮਂ, ਉਬ੍ਬਿਨਯਂ, ਅਪਗਤਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ. ਇਦਂ ਤਤਿਯਂ ਸਲਾਕਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਾਮਿ’’.

‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਵਾਸਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਆਵਾਸਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ ਭਨ੍ਤੇ, ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਆਵਾਸਾ ਸਮਾਨਸੀਮਾ ਨਾਨੁਪੋਸਥਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਨਾਵੁਸੋ, ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ [ਮਹਾਵ. ੧੪੧ ਆਦਯੋ]. ‘‘ਕਤ੍ਥ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਰਾਜਗਹੇ, ਉਪੋਸਥਸਂਯੁਤ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਵਿਨਯਾਤਿਸਾਰੇ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਇਦਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਵਤ੍ਥੁ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਂ. ਇਤਿਪਿਦਂ ਵਤ੍ਥੁ ਉਦ੍ਧਮ੍ਮਂ, ਉਬ੍ਬਿਨਯਂ, ਅਪਗਤਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ. ਇਦਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਸਲਾਕਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਾਮਿ’’.

‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨੁਮਤਿਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਨੁਮਤਿਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਗ੍ਗੇਨ ਸਙ੍ਘੇਨ ਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ – ਆਗਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨੁਮਾਨੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨਾਵੁਸੋ, ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ [ਮਹਾਵ. ੩੮੩ ਆਦਯੋ]. ‘‘ਕਤ੍ਥ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਚਮ੍ਪੇਯ੍ਯਕੇ, ਵਿਨਯਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਵਿਨਯਾਤਿਸਾਰੇ ਦੁਕ੍ਕਟ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਇਦਂ ਪਞ੍ਚਮਂ ਵਤ੍ਥੁ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਂ. ਇਤਿਪਿਦਂ ਵਤ੍ਥੁ ਉਦ੍ਧਮ੍ਮਂ, ਉਬ੍ਬਿਨਯਂ, ਅਪਗਤਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ. ਇਦਂ ਪਞ੍ਚਮਂ ਸਲਾਕਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਾਮਿ’’.

‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਚਿਣ੍ਣਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਆਚਿਣ੍ਣਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ – ਇਦਂ ਮੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣਂ, ਇਦਂ ਮੇ ਆਚਰਿਯੇਨ ਅਜ੍ਝਾਚਿਣ੍ਣਂ – ਤਂ ਅਜ੍ਝਾਚਰਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਆਚਿਣ੍ਣਕਪ੍ਪੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਕਪ੍ਪਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਨ ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਇਦਂ ਛਟ੍ਠਂ ਵਤ੍ਥੁ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਂ. ਇਤਿਪਿਦਂ ਵਤ੍ਥੁ ਉਦ੍ਧਮ੍ਮਂ, ਉਬ੍ਬਿਨਯਂ, ਅਪਗਤਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ. ਇਦਂ ਛਟ੍ਠਂ ਸਲਾਕਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਾਮਿ’’.

‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਮਥਿਤਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਮਥਿਤਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ? ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਂ ਤਂ ਖੀਰਂ ਖੀਰਭਾਵਂ ਵਿਜਹਿਤਂ, ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ ਦਧਿਭਾਵਂ, ਤਂ ਭੁਤ੍ਤਾਵਿਨਾ ਪਵਾਰਿਤੇਨ ਅਨਤਿਰਿਤ੍ਤਂ ਪਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨਾਵੁਸੋ, ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ [ਪਾਚਿ. ੨੩੪]. ‘‘ਕਤ੍ਥ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ, ਸੁਤ੍ਤਵਿਭਙ੍ਗੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਅਨਤਿਰਿਤ੍ਤਭੋਜਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਇਦਂ ਸਤ੍ਤਮਂ ਵਤ੍ਥੁ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਂ. ਇਤਿਪਿਦਂ ਵਤ੍ਥੁ ਉਦ੍ਧਮ੍ਮਂ, ਉਬ੍ਬਿਨਯਂ, ਅਪਗਤਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ. ਇਦਂ ਸਤ੍ਤਮਂ ਸਲਾਕਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਾਮਿ’’.

‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਜਲ਼ੋਗਿਂ ਪਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਕਾ ਸਾ, ਆਵੁਸੋ, ਜਲ਼ੋਗੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਾ ਸਾ ਸੁਰਾ ਆਸੁਤਾ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤਾ ਮਜ੍ਜਭਾਵਂ, ਸਾ ਪਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨਾਵੁਸੋ, ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ [ਪਾਚਿ. ੩੨੬]. ‘‘ਕਤ੍ਥ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ, ਸੁਤ੍ਤਵਿਭਙ੍ਗੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸੁਰਾਮੇਰਯਪਾਨੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਇਦਂ ਅਟ੍ਠਮਂ ਵਤ੍ਥੁ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਂ. ਇਤਿਪਿਦਂ ਵਤ੍ਥੁ ਉਦ੍ਧਮ੍ਮਂ, ਉਬ੍ਬਿਨਯਂ, ਅਪਗਤਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ. ਇਦਂ ਅਟ੍ਠਮਂ ਸਲਾਕਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਾਮਿ’’.

‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਦਸਕਂ ਨਿਸੀਦਨ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨਾਵੁਸੋ, ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ [ਪਾਚਿ. ੫੩੧ ਆਦਯੋ]. ‘‘ਕਤ੍ਥ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ, ਸੁਤ੍ਤਵਿਭਙ੍ਗੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਛੇਦਨਕੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਇਦਂ ਨਵਮਂ ਵਤ੍ਥੁ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਂ. ਇਤਿਪਿਦਂ ਵਤ੍ਥੁ ਉਦ੍ਧਮ੍ਮਂ, ਉਬ੍ਬਿਨਯਂ, ਅਪਗਤਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ. ਇਦਂ ਨਵਮਂ ਸਲਾਕਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਾਮਿ’’.

‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਜਾਤਰੂਪਰਜਤ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਨਾਵੁਸੋ, ਕਪ੍ਪਤੀ’’ਤਿ [ਪਾਰਾ. ੫੮੦ ਆਦਯੋ]. ‘‘ਕਤ੍ਥ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਰਾਜਗਹੇ, ਸੁਤ੍ਤਵਿਭਙ੍ਗੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇ ਪਾਚਿਤ੍ਤਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਇਦਂ ਦਸਮਂ ਵਤ੍ਥੁ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਂ. ਇਤਿਪਿਦਂ ਵਤ੍ਥੁ ਉਦ੍ਧਮ੍ਮਂ, ਉਬ੍ਬਿਨਯਂ, ਅਪਗਤਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਂ. ਇਦਂ ਦਸਮਂ ਸਲਾਕਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਾਮਿ.

‘‘ਸੁਣਾਤੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸਙ੍ਘੋ. ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਾਨਿ. ਇਤਿਪਿਮਾਨਿ ਦਸਵਤ੍ਥੂਨਿ ਉਦ੍ਧਮ੍ਮਾਨਿ, ਉਬ੍ਬਿਨਯਾਨਿ, ਅਪਗਤਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਾਨੀ’’ਤਿ.

੪੫੮. ‘‘ਨਿਹਤਮੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਧਿਕਰਣਂ, ਸਨ੍ਤਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਂ ਸੁਵੂਪਸਨ੍ਤਂ. ਅਪਿ ਚ ਮਂ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇਪਿ ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸਿ – ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਰੇਵਤੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਬ੍ਬਕਾਮਿਂ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇਪਿ ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਪੁਟ੍ਠੋ ਪੁਟ੍ਠੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਕਾਮੀ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਇਮਾਯ ਖੋ ਪਨ ਵਿਨਯਸਙ੍ਗੀਤਿਯਾ ਸਤ੍ਤ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਿ ਅਨੂਨਾਨਿ ਅਨਧਿਕਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ, ਤਸ੍ਮਾਯਂ ਵਿਨਯਸਙ੍ਗੀਤਿ ‘‘ਸਤ੍ਤਸਤਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ.

ਦੁਤਿਯਭਾਣਵਾਰੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.

ਸਤ੍ਤਸਤਿਕਕ੍ਖਨ੍ਧਕੋ ਦ੍ਵਾਦਸਮੋ.

ਇਮਮ੍ਹਿ ਖਨ੍ਧਕੇ ਵਤ੍ਥੂ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿ.

ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –

ਦਸ ਵਤ੍ਥੂਨਿ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ, ਕਮ੍ਮਂ ਦੂਤੇਨ ਪਾਵਿਸਿ;

ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪੁਨ ਰੂਪਞ੍ਚ, ਕੋਸਮ੍ਬਿ ਚ ਪਾਵੇਯ੍ਯਕੋ.

ਮਗ੍ਗੋ ਸੋਰੇਯ੍ਯਂ ਸਙ੍ਕਸ੍ਸਂ, ਕਣ੍ਣਕੁਜ੍ਜਂ ਉਦੁਮ੍ਬਰਂ;

ਸਹਜਾਤਿ ਚ ਮਜ੍ਝੇਸਿ, ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਕਂ ਨੁ ਖੋ ਮਯਂ.

ਪਤ੍ਤਨਾਵਾਯ ਉਜ੍ਜਵਿ, ਰਹੋਸਿ ਉਪਨਾਮਯਂ [ਦੂਰਤੋਪਿ ਉਦਪਾਦਿ (ਕ.)];

ਗਰੁ [ਦਾਰੁਣਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸਙ੍ਘੋ ਚ ਵੇਸਾਲਿਂ, ਮੇਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਘੋ ਉਬ੍ਬਾਹਿਕਾਤਿ.

ਸਤ੍ਤਸਤਿਕਕ੍ਖਨ੍ਧਕੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.