੮. ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤਵਿਭਾਵਨਾ

੭੦. ਯੇਨ ਯੇਨ ਆਵਟ੍ਟਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤੇਨ ਸੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾ ਆਵਟ੍ਟੇਤਬ੍ਬਾ, ਸੋ ਆਵਟ੍ਟਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ, ‘‘ਕਤਮੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤੋ ਨਾਮਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ.

‘‘ਕਤਮੇ ਸੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾ ਕਤ੍ਥ ਵਿਭਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਰਕ੍ਖਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਾ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ…ਪੇ… ਗੋਚਰੋ’’ਤਿ ਗਾਥਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਿਸ੍ਸਂ ਗਾਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੋ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੋ ਧਮ੍ਮੋ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਤਿਸਂਵਰੋ ਧਮ੍ਮੋ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬੋ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬੋ, ਅਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬੋ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬੋ.

ਕਥਂ? ‘‘ਰਕ੍ਖਿਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੋ ਸਤਿਸਂਵਰੋ ਧਮ੍ਮੋ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਸਂਵਰੋ…ਪੇ… ਮਨੋਦ੍ਵਾਰਸਂਵਰੋ’’ਤਿ ਛਬ੍ਬਿਧੇਨ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਨਿਦ੍ਦਿਸਿਤਬ੍ਬੋ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ ਪਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੋ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਧਮ੍ਮੋ ‘‘ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦ-ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਅਵਿਹਿਂਸਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ ਤਿਵਿਧੇਨ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਪੁਰੇਕ੍ਖਾਰੋ’’ਤਿ ਪਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖਾ ਧਮ੍ਮਜਾਤਿ ‘‘ਦੁਕ੍ਖੇ ਞਾਣਂ, ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੇ ਞਾਣਂ, ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੇ ਞਾਣਂ, ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਾਯ ਞਾਣਂ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤੇ ਞਾਣਂ, ਅਪਰਨ੍ਤੇ ਞਾਣਂ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤੇ ਞਾਣਂ, ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੦੬੩) ਅਟ੍ਠਵਿਧੇਨ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਞਤ੍ਵਾਨ ਉਦਯਬ੍ਬਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣਂ ਧਮ੍ਮਜਾਤਂ ਪਞ੍ਞਾਸਵਿਧੇਨ ਉਦਯਬ੍ਬਯਞਾਣੇਨ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਭਿਭੂ’’ਤਿ ਪਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਭਿਭਵਨਂ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖਂ ਧਮ੍ਮਜਾਤਂ ‘‘ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਾਭਿਭਵਨਂ ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਾਭਿਭਵਨਂ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਾਭਿਭਵਨਂ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਾਭਿਭਵਨ’’ਨ੍ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇਨ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਂ.

ਸਤਿਸਂਵਰੋ ਕੁਸਲਪਕ੍ਖੋ ‘‘ਲੋਕਿਯੋ ਸਤਿਸਂਵਰੋ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋ ਸਤਿਸਂਵਰੋ’’ਤਿ ਦੁਬ੍ਬਿਧੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਲੋਕਿਯੋ ਸਤਿਸਂਵਰੋ ਕਾਮਾਵਚਰੋਵਾਤਿ ਏਕਵਿਧੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬੋ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾ ਸਤਿਸਂਵਰੋ ‘‘ਦਸ੍ਸਨਭੂਮਿ, ਭਾਵਨਾਭੂਮੀ’’ਤਿ ਦੁਬ੍ਬਿਧੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬੋ. ਕਾਮਾਵਚਰੋ ਸਤਿਸਂਵਰੋ ‘‘ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਸਂਵਰੋ ਵੇਦਨਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਸਂਵਰੋ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਸਂਵਰੋ ਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਸਂਵਰੋ’’ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬੋ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋ ਸਤਿਸਂਵਰੋਪਿ ਤਥਾ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯੋਪਿ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਸੇਨ ਦੁਬ੍ਬਿਧਾਦਿਭੇਦੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਦਟ੍ਠਾਨੇਨਪਿ ਪਦਟ੍ਠਾਨਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਾ.

ਅਕੁਸਲਪਕ੍ਖੇਨ ‘‘ਅਰਕ੍ਖਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ ਪਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਅਸਂਵਰੋ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਅਸਂਵਰੋ …ਪੇ… ਕਾਯਅਸਂਵਰੋ, ਚੋਪਨਕਾਯਅਸਂਵਰੋ, ਵਾਚਾਅਸਂਵਰੋ, ਮਨੋਅਸਂਵਰੋ’’ਤਿ ਅਟ੍ਠਵਿਧੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਹਤੇਨਾ’’ਤਿ ਪਦੇਨ ਗਹਿਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ‘‘ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਤਕ੍ਕੋ ਵਿਹਿਂਸਾਵਿਤਕ੍ਕੋ’’ਤਿ ਤਿਵਿਧੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠੀ’’ਤਿ ਪਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ‘‘ਦੁਕ੍ਖੇ ਅਞ੍ਞਾਣਂ…ਪੇ…ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਵਿਧੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਾ, ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਦਿਟ੍ਠਿਵਿਧੇਨਪਿ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਾ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧੇਨ ਸਸਙ੍ਖਾਰਿਕਵਿਧੇਨ ਵਿਭਜਿਤਬ੍ਬਂ.

‘‘ਏਤ੍ਤਕੋਵ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤੋ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ‘‘ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯੇਨ ਯੇਨ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸਭੂਤੇਨ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤੇਨ ਸੁਤ੍ਤਪ੍ਪਦੇਸਤ੍ਥਾ ਵਿਭਤ੍ਤਾ, ਸੋ ਸੋ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਵਿਸੇਸਭੂਤੋ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤੋ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਯਥਾਰਹ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਯੁਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ.

ਇਤਿ ਵਿਭਤ੍ਤਿਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤੇ ਸਤ੍ਤਿਬਲਾਨੁਰੂਪਾ ਰਚਿਤਾ

ਵਿਭਾਵਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਪਨ…ਪੇ… ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ.