੮. ਮਹਾਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
ਅਚੇਲਕਸ੍ਸਪਵਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਨਾ
੩੮੧. ਏਵਂ ਜਾਲਿਯਸੁਤ੍ਤਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਮਹਾਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤੋ ਯਥਾਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਸਂਵਣ੍ਣਨੋਕਾਸਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਭਾਵਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ, ਜਾਲਿਯਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸਙ੍ਗੀਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਹਾਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤਭਾਵਂ ਵਾ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ…ਪੇ… ਉਰੁਞ੍ਞਾਯਂ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਮਹਾਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਏਤਦੇਵ ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਰਟ੍ਠੇ ਤਂ ਨਗਰਂ, ਤਸ੍ਸ ਰਟ੍ਠਸ੍ਸਪਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਨਗਰੇ ਭਗਵਾ ਵਿਹਾਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਨਗਰਸ੍ਸਪਿ ‘‘ਉਰੁਞ੍ਞਾ’’ਤ੍ਵੇਵ ਨਾਮਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਉਰੁਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ ਉਰੁਞ੍ਞਾਨਾਮਜਨਪਦੇ ਉਰੁਞ੍ਞਾਨਾਮਨਗਰੇਤਿ ਆਵੁਤ੍ਤਿਆਦਿਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਇਮਿਨਾ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ – ਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਨਿਯਤਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਪੁਥੁਵਚਨਾਵ ਜਨਪਦਵਾਚੀ ਸਦ੍ਦਾ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਨਿਯਤਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਪੁਥੁਵਚਨਾਪਿ ਯਥਾ ‘‘ਆਲ਼ਵਿਯਂ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੮੪, ੮੯) ਕੇਚਿ ਜਨਪਦਮੇਵਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਅਪਨੇਤੁਂ ‘‘ਭਗਵਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਰਮਣੀਯੋਤਿ ਮਨੋਹਰਭੂਮਿਭਾਗਤਾਯ, ਛਾਯੂਦਕਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਜਨਵਿਵਿਤ੍ਤਤਾਯ ਚ ਮਨੋਰਮੋ. ਮਿਗਾਨਂ ਅਭਯਂ ਦੇਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਮਿਗਦਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਚੇਲਂ ਵਤ੍ਥਂ, ਤਂ ਨਤ੍ਥਿ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਚੇਲੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨਗ੍ਗਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ’’ਤਿ. ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਗੋਤ੍ਤਨਾਮਂ. ਤਪਨਂ ਸਨ੍ਤਪਨਂ ਕਾਯਸ੍ਸ ਖੇਦਨਂ ਤਪੋ, ਸੋ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤਪਸ੍ਸੀ. ਯਸ੍ਮਾ ਤਥਾਭੂਤੋ ਤਪਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ, ਤਪੋ ਚ ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਪਨਿਸ੍ਸਿਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਮੁਤ੍ਤਾਚਾਰਾਦੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਪਰਤੋ ਪਾਲ਼ਿਯ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੩੯੭) ਮਾਗਤਾ ਹਤ੍ਥਾਪਲੇਖਨਾਦਯੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਲੂਖਂ ਫਰੁਸਂ ਸਾਧੁਸਮ੍ਮਤਾਚਾਰਵਿਰਹਤੋ ਅਪਸਾਦਨੀਯਂ ਆਜੀਵਤਿ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਲੂਖਾਜੀਵੀਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਮੁਤ੍ਤਕਨਯੋ. ਉਪ੍ਪਣ੍ਡੇਤੀਤਿ ਉਹਸਨਵਸੇਨ ਪਰਿਭਾਸਤਿ. ਉਪਵਦਤੀਤਿ ਅਵਞ੍ਞਾਪੁਬ੍ਬਕਂ ਅਪਵਦਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਹੀਲ਼ੇਤਿ ਵਮ੍ਭੇਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ ਞਾਣਂ ਧਮ੍ਮਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਧਮ੍ਮਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤੁਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਾਰਣਸ੍ਸ ਅਨੁਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਥਾਵੁਤ੍ਤਸਦ੍ਦਤ੍ਥੋਯੇਵੇਤ੍ਥ ਕਾਰਣਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਹੇਤੁਭਾਵਤੋ. ਅਤ੍ਥਵਸਾ ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਹਿ ਸਦ੍ਦਪਯੋਗੋ. ਸੋਯੇਵ ਚ ਸਦ੍ਦਤ੍ਥੋ ਪਰੇਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਅਨੁਕਾਰਣਂ ਤਦਨੁਰੂਪਂ ਤਸ੍ਸਦਿਸਂ ਵਾ ਤਤੋ ਪਚ੍ਛਾ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣਭਾਵਤੋ. ਪਰੇਹੀਤਿ ਯੇਸਂ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤੇਹਿ ਪਰੇਹਿ. ਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਯਥਾ ਤੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾ ਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਤੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣੇਨ ਸਕਾਰਣੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਵਾਦੋ ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਵਾਦੋ ਵਾ ਕੋਚਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋਪਿ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਂ ਕਾਰਣਂ ਠਾਨਂ ਨਾਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਕਿਮੇਵਂ ਨਾਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਦੇਵਤ੍ਥਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
੩੮੨. ਇਦਾਨਿ ਯਂ ਵਿਭਜ੍ਜਵਾਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਭਗਵਤਾ ‘‘ਨ ਮੇਤੇ ਵੁਤ੍ਤਵਾਦਿਨੋ’’ਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਵਤ੍ਵਾ ਤਂ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਧਾਹਂ ਕਸ੍ਸਪਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਵਿਭਾਗੇਨ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਅਨੁਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਕਾਯਕਿਲਮਥਂ ‘‘ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗੋ ਦੁਕ੍ਖੋ ਅਨਰਿਯੋ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੮੧; ਮਹਾਵ. ੧੩). ਗਰਹਤਿ, ਸਾਤ੍ਥਕਂ ਪਨ ਉਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਕਾਯਕਿਲਮਥਂ ‘‘ਆਰਞ੍ਞਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਪਂਸੁਕੂਲਿਕੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਅ. ਨਿ. ੫.੧੮੧, ੧੮੨; ਪਰਿ. ੩੨੫) ਵਣ੍ਣੇਤਿ. ਅਪ੍ਪਪੁਞ੍ਞਤਾਯਾਤਿ ਅਪੁਞ੍ਞਤਾਯ. ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਛਦਨਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਯਂ ਅਪ੍ਪਹਰਿਤੇ ਠਿਤੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਚਿ. ੧੩੫) ਵਿਯ ਅਭਾਵਤ੍ਥੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਭਾਵਤੋ ਕਮ੍ਮਫਲਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੭੧; ਮ. ਨਿ. ੧.੪੪੫; ੨.੯੪, ੨੨੫; ੩.੯੧, ੧੧੬, ੧੩੬; ਸਂ. ਨਿ. ੩.੨੧੦; ਅ. ਨਿ. ੩.੧੧੮; ੧੦.੧੭੬; ਧ. ਸ. ੧੨੨੧; ਵਿਭ. ੯੦੭) ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪੁਰਕ੍ਖਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਵੁਤ੍ਤਿਹੇਤੁ ਤਥਾ ਤਥਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਪੂਰਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਤੀਣਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਮਤ੍ਤਤੋ ਅਤਿਰੇਕਂ. ‘‘ਭਿਯ੍ਯੋਸੋ’’ਤਿ ਹਿ ਇਦਂ ਭਿਯ੍ਯੋਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮਾਨਤ੍ਥਂ ਨੇਪਾਤਿਕਂ. ਅਨੇਸਨਵਸੇਨਾਤਿ ਕੋਹਞ੍ਞੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਸਨ੍ਤਗੁਣਸਮ੍ਭਾਵਨਿਚ੍ਛਾਯ ਯਥਾ ਤਥਾ ਤਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੇਸਿਤਬ੍ਬਮੇਸਨਾਵਸੇਨ ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਜੀਵਿਤਵੁਤ੍ਤਿਹੇਤੁ ਤੀਣਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ.ਇਮੇ ਦ੍ਵੇਤਿ ‘‘ਅਪ੍ਪਪੁਞ੍ਞੋ, ਪੁਞ੍ਞਵਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਕਾਰਿਨੋ ਦ੍ਵੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇ.
ਦੁਤਿਯਨਯੇ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇਤਿ ‘‘ਅਪ੍ਪਪੁਞ੍ਞੋ, ਪੁਞ੍ਞਵਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸੁਚਰਿਤਕਾਰਿਨੋ ਦ੍ਵੇ ਪੁਗ੍ਗਲੇ.
ਪਠਮਦੁਤਿਯਨਯੇਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਤਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਨਯੇਸੁਪਿ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਠਮਤਤਿਯਨਯੇਸੁ ਚੇਤ੍ਥ ਅਹੇਤੁਕਅਕਿਰਿਯਵਾਦਿਨੋ. ਦੁਤਿਯਚਤੁਤ੍ਥਨਯੇਸੁ ਪਨ ਕਮ੍ਮਕਿਰਿਯਵਾਦਿਨੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਪ੍ਪਦੁਕ੍ਖਵਿਹਾਰੀਤਿ ਅਪ੍ਪਕਂ ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਵਿਹਾਰੀ. ਬਾਹਿਰਕਾਚਾਰਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਾਸਨਾਚਾਰਤੋ ਬਾਹਿਰਕੇਨ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਚਾਰੇਨ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਮ੍ਮਿਕੇਨ ਅਨੇਸਨਾਯ ਲਦ੍ਧਪਚ੍ਚਯਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਸੁਖੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤ੍ਵਾ ਸੁਖਂ ਕਤ੍ਵਾ, ‘‘ਸੁਖੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਅਧੁਨਾ ਪਾਠੋ.
‘‘ਨ ਦਾਨਿ ਮਯਾ ਸਦਿਸੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਮਞ੍ਞਨਾਨਂ ਵਸੇਨ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਪੂਰਣਮਾਹ. ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ ਤੀਣਿ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਨਿ ਪੁਰੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨਾਤਿ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਕਾਮੇਸੁ ਦੋਸੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾਯਾਤਿ ਬਾਹਿਰਪਬ੍ਬਜ੍ਜਮੁਪਗਤਾਯ ਤਾਪਸਦਾਰਿਕਾਯ, ਛਨ੍ਨਪਰਿਬ੍ਬਾਜਿਕਾਯ ਚ. ‘‘ਅਪਰੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਹਿ ‘‘ਤਾਪਸੋ ਵਾ ਛਨ੍ਨਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਵਾ’’ਤਿ ਅਧਿਕਾਰੋ. ਦਹਰਾਯਾਤਿ ਤਰੁਣਾਯ. ਮੁਦੁਕਾਯਾਤਿ ਸੁਖੁਮਾਲਾਯ. ਲੋਮਸਾਯਾਤਿ ਤਨੁਤਮ੍ਬਲੋਮਤਾਯ ਅਪ੍ਪਲੋਮਵਤਿਯਾ. ਲੋਮਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਲੋਮਸਾ. ਲਿਙ੍ਗਤ੍ਤਯੇਪਿ ਹਿ ਸ-ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਦਸਿਦ੍ਧਿਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦਵਿਦੂ. ਕਾਮੇਸੂਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇਸੁ. ਪਾਤਬ੍ਬਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਰਿਭੋਗਤ੍ਥੋ ਹੇਤ੍ਥ ਪਾ-ਸਦ੍ਦੋ, ਤਬ੍ਬਸਦ੍ਦੋ ਚ ਭਾਵਸਾਧਨੋ. ਤਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਨ ਸਕਤ੍ਥੇ ਯਥਾ ‘‘ਦੇਵਤਾ’’ਤਿ, ਪਾਤਬ੍ਬਤਨ੍ਤਿ ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨਕਤਂ, ਕਤ੍ਤੁਸਾਧਨੋ ਚੇਤ੍ਥ ਤਬ੍ਬਸਦ੍ਦੋ ਯਥਾ ਉਪਰਿਪਣ੍ਣਾਸਕੇ ਪਞ੍ਚਤ੍ਤਯਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਯੇ ਹਿ ਕੇਚਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਸਮਣਾ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਮਤ੍ਤੇਨ ਏਤਸ੍ਸ ਆਯਤਨਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੨੪) ਤਥਾ ਹਿ ਤਦਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਂ, ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤਵਿਞ੍ਞਾਤਮਤ੍ਤੇਨ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰਿਕਸਞ੍ਞਾਪਵਤ੍ਤਿਮਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਯਞ੍ਹਿ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ, (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੨੪) ਤਟ੍ਟੀਕਾਯਞ੍ਚ ‘‘ਯਥਾ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾਤਿ ਬਹੁਲਂ ਵਚਨਤੋ ਕਤ੍ਤੁਸਾਧਨੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਸਦ੍ਦੋ, ਏਵਂ ਇਧ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਸਦ੍ਦੋਤਿ ਆਹ ‘ਵਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ,’’ ਤਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਨ ਭਾਵੇ. ਅਸ੍ਸਾਦਿਯਮਾਨਪਕ੍ਖੇ ਠਿਤੋ ਕਿਲੇਸਕਾਮੋਪਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋਯੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸੁ ਯਥਾਰੁਚਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਇਦਨ੍ਤਿ ਨਯਚਤੁਕ੍ਕਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਥਪ੍ਪਭੇਦਵਿਭਜਨਂ. ‘‘ਤਿਤ੍ਥਿਯਵਸੇਨ ਆਗਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਤਥਾ ਵਿਭਤ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੩੮੨) ਆਚਰਿਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਥਾਯੇਵ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਯਮ੍ਪਿ ਵਿਭਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਾਸਨੇਪੀਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇਪਿ.
ਕਥਂ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਚ੍ਚੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਨ ਲਭਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨੇਸਨਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਿ ਅਸਨ੍ਤਂ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਮੇ’’ਤਿ ਯਥਾਰੁਤਂ ਪਟਿਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਸਾਮਨ੍ਤਜਪ੍ਪਨਪਚ੍ਚਯਪਟਿਸੇਵਨਇਰਿਯਾਪਥਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸਙ੍ਖਾਤਾਨਿ ਤੀਣਿ ਵਾ ਕੁਹਨਵਤ੍ਥੂਨਿ ਪਟਿਸੇਵਿਤ੍ਵਾ.
ਤਾਦਿਸੋਵਾਤਿ ਧੁਤਙ੍ਗ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੨੨; ਥੇਰਗਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੮੪੪ ਆਦਯੋ) ਸਮਾਦਾਨਵਸੇਨ ਲੂਖਾਜੀਵੀ ਏਵ. ਅਨੇਸਨਵਸੇਨਾਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਪਟਿਜਾਨਨੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿਪਿ ਹਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ.
ਦੁਲ੍ਲਭਸੁਖੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ ਦੁਗ੍ਗਤੀਸੁ ਉਪਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨ੍ਤਸਦ੍ਦੋ ਭਾਵਲਕ੍ਖਣੇ, ਅਸਕ੍ਕੁਣਮਾਨੇ ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੩੮੩. ਅਸੁਕਟ੍ਠਾਨਤੋਤਿ ਅਸੁਕਭਵਤੋ. ਆਗਤਾਤਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਇਧਾਗਤਾ. ਇਦਾਨਿ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚਾਤਿ ਉਪਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨੇਵ ਆਯਤਿਂ ਗਮਿਤਬ੍ਬਭਵਞ੍ਚ. ਤਤੋਤਿ ਅਤੀਤਭਵਤੋ. ਪੁਨ ਉਪਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਆਯਤਿਂ ਅਨਨ੍ਤਰਭਵੇ ਪੁਨ ਉਪਪਤ੍ਤਿਂ, ਤਤੋ ਅਨਨ੍ਤਰਭਵੇਪਿ ਪੁਨ ਉਪਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂ. ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਗਰਹਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਥਾਭੂਤਮਜਾਨਨ੍ਤੋ ਇਚ੍ਛਾਦੋਸਵਸੇਨ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਰਹੇਯ੍ਯ, ਨ ਤਥਾ ਚਾਹਂ, ਅਹਂ ਪਨ ਯਥਾਭੂਤਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪੇਤਂ ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਗਰਹਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪੇਤਸ੍ਸ ਤਪਸ੍ਸ ਗਰਹਾਯ ਕਾਰਣਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਇਮਮਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਮੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਭਣ੍ਡਿਕਨ੍ਤਿ ਪੁਟਭਣ੍ਡਿਕਂ. ਉਪਮਾਪਕ੍ਖੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤਾਯ ਧੋਤਂ, ਤਥਾ ਅਧੋਤਞ੍ਚ, ਉਪਮੇਯ੍ਯਪਕ੍ਖੇ ਪਨ ਪਸਂਸਿਤਬ੍ਬਗੁਣਤਾਯ ਧੋਤਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ, ਤਥਾ ਅਧੋਤਞ੍ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਚੇਵ ਗਰਹਣਂ, ਪਸਂਸਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਚ ਪਸਂਸਨਂ.
੩੮੪. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ, ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਗਰੁਕਤ੍ਤਾ ਨ ਕੋਚਿ ਨ ਸਾਧੂਤਿ ਵਦਤਿ. ਪਞ੍ਚਵਿਧਂ ਵੇਰਨ੍ਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਪਞ੍ਚਵਿਧਵੇਰਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧਸ੍ਸ ਸੀਲਸ੍ਸ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵਤੋ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵੇਰਹੇਤੁਤਾਯ ਚ ‘‘ਵੇਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਤੋ ਏਵ ਚ ਤਂ ਨ ਕੋਚਿ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਵਦਤਿ ਤਥਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਦਿਅਤ੍ਥਾਨਮਸਾਧਨਤੋ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਾਧੁਭਾਵਸ੍ਸ ਦੂਸਨਤੋ ਚ. ਨ ਨਿਰੁਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਰੂਪਗ੍ਗਹਣੇ ਨ ਨਿਵਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਦਸ੍ਸਨੀਯਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥੋ ਹਿ ਚਕ੍ਖੁਪਟਿਲਾਭੋਤਿ ਤੇਸਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਯਮੇਵ ਨਯੋ ਸੋਤਾਦੀਸੁਪਿ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਚਦ੍ਵਾਰੇ ਅਸਂਵਰੋ ਸਾਧੁ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਤਤ੍ਥ ਸਂਵਰੋ ਨ ਸਾਧੂਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਨ…ਪੇ… ਅਸਂਵਰ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਕਥਾਤੋ ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਯਂ ਤੇ ਏਕਚ੍ਚਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਤੇ ‘‘ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਯਂ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਾਦਿਂ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਮਯਂ ਨ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਵਦਾਮ. ਯਂ ਤੇ…ਪੇ… ‘‘ਨ ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਯਂ ਪਨ ਤੇ ਅਨਵਜ੍ਜਪਚ੍ਚਯਪਰਿਭੋਗਂ, ਸੁਨਿਵਤ੍ਥਸੁਪਾਰੁਤਾਦਿਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ‘‘ਨ ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਮਯਂ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਵਦਾਮਾਤਿ.
ਇਤਿ ਯਂ ਪਰਵਾਦਮੂਲਕਂ ਚਤੁਕ੍ਕਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ, ਤਦੇਵ ਪੁਨ ਸਕਵਾਦਮੂਲਕਂ ਚਤੁਕ੍ਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਞ੍ਹਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕੇਨਚਿ ਸਮਾਨਂ, ਤੇਨਪਿ ਤਂ ਸਮਾਨਮੇਵ. ਯਞ੍ਚ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕੇਨਚਿ ਅਸਮਾਨਂ, ਤੇਨਪਿ ਤਂ ਅਸਮਾਨਮੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮਾਨਾਸਮਾਨਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਮਾਨਤਨ੍ਤਿ ਸਮਾਨਤਾਮਤ੍ਤਂ. ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਹਿ ਪਹਾਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹਾਨਂ, ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦਨਞ੍ਚ ਸਕਵਾਦੇਵ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਪਰਵਾਦੇ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤ੍ਯਾਹਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਕਵਾਦਪਰਵਾਦਾਨੁਰੂਪਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਞ੍ਚਸੀਲਾਦਿਵਸੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਾਪਨਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੩੮੫. ਅਨ੍ਤਮਿਤਿ ਆਣਤ੍ਤਿਯਂ ਪਞ੍ਚਮੀਅਤ੍ਤਨੋਪਦਂ. ਲਦ੍ਧਿਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਕਿਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮੇ ਅਨਵਸੇਸਂ ਪਹਾਯ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਪਰੇ ਗਣਾਚਰਿਯਾ, ਏਤ੍ਥ ਤਾਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਦ੍ਧਿਂ ਵਦੇਹੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਂ ਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ. ਕਾਰਣਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਸਮਣੋਵ ਗੋਤਮੋ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮੇ ਅਨਵਸੇਸਂ ਪਹਾਯ ਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਕਾਰਣੇਨਪਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਗਾਹਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਹੇਤੁਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ. ਉਭਯਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮੇਤ੍ਥ ਕਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਕਾਰਣਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਸਾਧਿਯਮਾਨੇ ਅਨ੍ਵਯਤੋ, ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਚ ਕਾਰਣਂ ਸਮਤ੍ਥੇਤੁਂ ਸਦਿਸਾਸਦਿਸਪ੍ਪਭੇਦਂ ਉਪਮੋਦਾਹਰਣਦ੍ਵਯਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ. ਅਪਿਚ ਹੇਤੁਪਮੋਦਾਹਰਣਵਸੇਨ ਤਿਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਯਥਾਪਟਿਞ੍ਞਾਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਸਾਧਿਤੇ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਨੁ ਪਚ੍ਛਾ ਭਾਸਨ੍ਤੋ ਨਿਗਮੇਨ੍ਤੋਪਿ ਸਮਨੁਭਾਸਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਉਪਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਪਾਠਸੇਸੋ. ‘‘ਕਿਂ ਤੇ’’ਤਿਆਦਿ ਉਪਸਂਹਰਣਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ. ਦੁਤਿਯਪਦੇਪੀਤਿ ‘‘ਸਙ੍ਘੇਨ ਵਾ ਸਙ੍ਘ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦੇਪਿ. ਵਚਨਸੇਸਂ, ਉਪਸਂਹਰਣਾਕਾਰਞ੍ਚ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਤਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਤਂ ਪਹਾਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਵਸੇਸਂ ਪਹਾਯ ਵਤ੍ਤਨਸਙ੍ਖਾਤਂ, ਸਮਾਦਾਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਵਸੇਸਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਨਸਙ੍ਖਾਤਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਂ. ਯੋਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਕੁਸਲਾਦਿਪਦੇਹਿ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ. ਅਕੋਸਲ੍ਲਸਮ੍ਭੂਤਾਦਿਅਤ੍ਥੇਨ ਅਕੁਸਲਾ ਚੇਵ ਤਤੋਯੇਵ ਅਕੁਸਲਾਤਿ ਚ ਸਙ੍ਖਾਤਾ,ਸਙ੍ਖਾਤਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਞਾਤਤ੍ਥੋ, ਕੋਟ੍ਠਾਸਤ੍ਥੋ ਚ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਞਾਤਾ, ਕੋਟ੍ਠਾਸਂ ਵਾ ਕਤ੍ਵਾ ਠਪਿਤਾ’’ਤਿ, ਪੁਰਿਮੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਪਦੇਨ ਏਕਨ੍ਤਾਕੁਸਲੇ ਵਦਤਿ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਤਂ ਸਹਗਤੇ, ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਿਯੇ ਚ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸਕਰਣੇਨ ਠਪਨਂ ਉਪਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਅਕੁਸਲਪਕ੍ਖਿਕਭਾਵੇਨ ਹਿ ਵਵਤ੍ਥਾਪਨਂ ਕੋਟ੍ਠਾਸਕਰਣਂ. ਅਵਜ੍ਜਸਦ੍ਦੋ ਦੋਸਤ੍ਥੋ ਗਾਰਯ੍ਹਪਰਿਯਾਯਤ੍ਤਾ, ਅ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਚ ਤਬ੍ਭਾਵਵੁਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਦੋਸਾ’’ਤਿ. ਅਰਿਯਾ ਨਾਮ ਨਿਦ੍ਦੋਸਾ. ਇਮੇ ਪਨ ਅਕੁਸਲਾ ਕਥਞ੍ਚਿਪਿ ਨਿਦ੍ਦੋਸਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਦ੍ਦੋਸਟ੍ਠੇਨ ਅਰਿਯਾ ਭਵਿਤੁਂ ਨਾਲਂ ਅਸਮਤ੍ਥਾ.
੩੮੬-੩੯੨. ‘‘ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤਂ ਕਾਰਣੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਯੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਯਂ ਵਾ ਪਨਾਤਿ ਅਸਮ੍ਭਾਵਨਾਵਚਨਮੇਤਂ, ਯਂ ਵਾ ਪਨ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਹਾਯ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਚ ਅਤ੍ਥਵਸਾ ਪੁਥੁਵਚਨਵਿਪਰਿਣਾਮੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਂ ਵਾ ਤਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਪਹਾਯ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਗਣਾਚਰਿਯਾ ਚੇਤ੍ਥ ਪੂਰਣਮਕ੍ਖਲਿਆਦਯੋ. ਸਤ੍ਥੁਪਭਵਤ੍ਤਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਪਿ ਸਤ੍ਥੁਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਵਿਭਾਵੀਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਙ੍ਘ…ਪੇ… ਸਿਦ੍ਧਿਤੋ’’ਤਿ, ਸਾ ਪਨ ਪਸਂਸਾ ਪਸਾਦਹੇਤੁਕਾਤਿ ਪਸਾਦਮੁਖੇਨ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਸੀਦਮਾਨਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥੇਨ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਅਪ੍ਪਸੀਦਮਾਨਾਪਿ ਏਵਮੇਵ ਨ ਪਸੀਦਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਅਨ੍ਵਯਤੋ ਸਤ੍ਥੁਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਾਵਕੇਸੁ, ਸਾਵਕਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਸਾਦੋ ਸਮੁਚ੍ਚੀਯਤਿ, ਏਵਂ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਸਤ੍ਥੁਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਾਵਕੇਸੁ, ਸਾਵਕਵਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਸਤ੍ਥਰਿਅਪ੍ਪਸਾਦੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਤਥਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਤਬ੍ਬਿਵਰਣਂ. ਸਰੀਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ, ਰੂਪਕਾਯਪਾਰਿਪੂਰਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰੂਪਪ੍ਪਮਾਣੇ ਸਤ੍ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ‘‘ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਵਾ ਸੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਦਨ੍ਤੁ ਘੋਸਪ੍ਪਮਾਣੇ, ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਮਾਣੇ ਚ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਨਾਚਾਰਗੋਚਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਂ ਪਨ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਮਾਣੇ, ਲੂਖਪ੍ਪਮਾਣੇ ਚ. ਆਚਾਰਗੋਚਰਾਦੀਹਿ ਧਮ੍ਮੋ, ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਲੂਖੋ ਚ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਭਵਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਾਰੋ’’ਤਿ ਪਠਮਪਦੇ ਰੂਪਪ੍ਪਮਾਣਾ, ਘੋਸਪ੍ਪਮਾਣਾ, ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਮਾਣਾ ਚ, ਦੁਤਿਯਪਦੇ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਮਾਣਾਵ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਕੀਵਰੂਪੋਤਿ ਕਿਤ੍ਤਕਜਾਤਿਕੋ. ਯਾ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਸਂਸਾਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਅਯਮੇਵ ਵਾ ਪਾਠੋ.
ਤਤ੍ਥ ਯਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ, ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾਨਮੇਵ ਚ ਪਾਸਂਸਤਾ, ਅਞ੍ਞੇਸਞ੍ਚ ਤਦਭਾਵੋ ਜੋਤਿਤੋ, ਤਂ ਵਿਰਤਿਪ੍ਪਹਾਨਸਂਵਰੁਦ੍ਦੇਸਵਸੇਨ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੇਤੁਘਾਤਵਿਰਤਿਯਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਪ੍ਪਹਾਨਮਤ੍ਤਂ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਤ੍ਤਵਸੇਨ ਤਦਙ੍ਗਪ੍ਪਹਾਨਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਥਾਲਾਭਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਤ੍ਤਵਸੇਨਾਤਿ ਚ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ‘‘ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਵਾ ਵਿਵਿਧਂ ਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਵਸੇਨ, ਨ ਪਨ ਨਾਮਰੂਪਵਵਤ੍ਥਾਨਪਚ੍ਚਯਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਪੁਬ੍ਬਕਂ ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਤਯਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਸਮ੍ਮਸਨਵਸੇਨ. ਨਾਮਰੂਪਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ, ਹਿ ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਬਾਹਿਰਕਾਨਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਇਤਰਾਨਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਨਿਸ੍ਸਰਣਪ੍ਪਹਾਨਾਨਿ ਤੀਣਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥਿ ਮਗ੍ਗਫਲਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਤਾ. ਲੋਕਿਯਪਞ੍ਚਸੀਲਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਸੀਲਸਂਵਰੋ, ‘‘ਖਮੋ ਹੋਤਿ ਸੀਤਸ੍ਸ ਉਣ੍ਹਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੪; ੩.੧੫੯; ਅ. ਨਿ. ੪.੧੧੪) ਵੁਤ੍ਤੋ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਖਨ੍ਤਿਸਂਵਰੋ, ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯੇਤੇ ਪਿਧਿਯ੍ਯਰੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸੁ. ਨਿ. ੧੦੪੧; ਚੂਲ਼ਨਿ. ੬੦) ਵੁਤ੍ਤੋ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਕੋ ਮਗ੍ਗਞਾਣਸਙ੍ਖਾਤੋ ਞਾਣਸਂਵਰੋ, ਮਨਚ੍ਛਟ੍ਠਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਪਿਦਹਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰੋ, ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪਾਪਕਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੪੦੩; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੩੫; ਸਂ. ਨਿ. ੫.੮; ਵਿਭ. ੨੦੫) ਵੁਤ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵੀਰਿਯਸਂਵਰੋਤਿ ਇਮਂ ਸਂਵਰਪਞ੍ਚਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
‘‘ਪਞ੍ਚ ਖੋ ਪਨਿਮੇ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸੀਲਸ੍ਸੇਵ ਪੁਨ ਗਹਣਂ ਸਾਸਨੇ ਸੀਲਸ੍ਸ ਬਹੁਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਦੇਕਦੇਸੇ ਏਵ ਪਰੇਸਂ ਅਵਟ੍ਠਾਨਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ‘‘ਉਪੋਸਥੁਦ੍ਦੇਸਾ’’ਤਿ ਅਧੁਨਾ ਪਾਠੋ. ਪਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਭਾਵੇਨ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਯਾ ਹਿ…ਪੇ… ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਸੀਹਨਾਦਨ੍ਤਿ ਸੇਟ੍ਠਨਾਦਂ, ਅਭੀਤਨਾਦਂ ਕੇਨਚਿ ਅਪ੍ਪਟਿਵਤ੍ਤਿਯਵਾਦਂ. ਯਂ ਪਨ ਵਦਨ੍ਤਿ –
‘‘ਉਤ੍ਤਰਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇ ਬ੍ਯਗ੍ਘ-ਪੁਙ੍ਗਵੋਸਭਕੁਞ੍ਜਰ;
ਸੀਹਸਦ੍ਦੂਲਨਾਗਾਦ੍ਯਾ, ਪੁਮੇ ਸੇਟ੍ਠਤ੍ਥਗੋਚਰਾ’’ਤਿ.
ਤਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਅਰਿਯਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਮਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ
੩੯੩. ‘‘ਅਯਂ ਪਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਮਮ ਵਾਦੋ ਅਵਿਪਰੀਤੋਵ, ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਅਵਿਪਰੀਤਭਾਵੋ ਇਮਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤੋ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਵਿਪਰੀਤਭਾਵਾਵਬੋਧਨਤ੍ਥਂ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਕਸ੍ਸਪਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਯਂ ਯੋਜਨਾ – ਯਂ ਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਾਮਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਏਵਂ ਞਸ੍ਸਤਿ ਦਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਵਦਨ੍ਤੋ ਯੁਤ੍ਤਪਤ੍ਤਕਾਲੇ ਤਥਭਾਵਤੋ ਭੂਤਂ, ਏਕਂਸੇਨ ਹਿਤਾਵਹਭਾਵਤੋ ਅਤ੍ਥਂ, ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਨਪੇਤਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਂ, ਵਿਨਯਯੋਗਤੋ, ਪਰੇਸਞ੍ਚ ਵਿਨਯਨਤੋ ਵਿਨਯਂ ਵਦਤੀ’’ਤਿ, ਸੋ ਮਯਾ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਪਵੇਦਿਤੋ ਸਕਲਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਨਿਸ੍ਸਰਣਭੂਤੋ ਅਤ੍ਥਿ ਕਸ੍ਸਪ ਮਗ੍ਗੋ, ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਧਿਗਮੂਪਾਯਭੂਤਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਾਤਿ, ਤੇਨ ‘‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਵਸੇਸਂ ਪਹਾਯ ਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤੋ ਵਾਦੋ ਕੇਨਚਿ ਅਸਮ੍ਪਕਮ੍ਪਿਤੋ ਯਥਾਭੂਤ ਸੀਹਨਾਦੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਦਕ੍ਖਤੀਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਸ੍ਸਤਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਪਦਸਿਦ੍ਧਿ ‘‘ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਸਾਵਕੋ ਏਵਰੂਪਂ ਞਸ੍ਸਤਿ ਵਾ ਦਕ੍ਖਤਿ ਵਾ ਸਕ੍ਖਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ.
‘‘ਏਵਮੇਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੩.੧੩੪) ਵਿਯ ਚ ਮਗ੍ਗਞ੍ਚ ਪਟਿਪਦਞ੍ਚ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ. ‘‘ਅਯਮੇਵਾ’’ਤਿ ਸਾਵਧਾਰਣਵਚਨਂ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪੁਥੁਭਾਵਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤ੍ਥਂ, ਸਬ੍ਬਅਰਿਯਸਾਧਾਰਣਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ, ਸਾਸਨੇ ਪਾਕਟਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਞ੍ਚ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕਾਯਨੋ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਮਗ੍ਗੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੭੩; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੦੬; ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੬੭, ੩੮੪).
‘‘ਏਸੇਵ ਮਗ੍ਗੋ ਨਤ੍ਥਞ੍ਞੋ, ਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ’’ਤਿ, (ਧ. ਪ. ੨੭੪) –
‘‘ਏਕਾਯਨਂ ਜਾਤਿਖਯਨ੍ਤਦਸ੍ਸੀ,
ਮਗ੍ਗਂ ਪਜਾਨਾਤਿ ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ;
ਏਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਅਤਰਿਂ ਸੁ ਪੁਬ੍ਬੇ,
ਤਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਯੇ ਚ ਤਰਨ੍ਤਿ ਓਘ’’ਨ੍ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੩੮੪, ੪੦੯; ਚੂਲ਼ਨਿ. ੧੦੭, ੨੧੧; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੧੭੦) ਚ –
ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਚੇਵ ਸੁਤ੍ਤਪਦੇਸੇਸੁ, ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਦੇਸੇਸੁ (ਵਿਭ. ੩੫੫) ਚ ਏਕੋਵਾਯਂ ਮਗ੍ਗੋ ਪਾਕਟੋਤਿ.
ਤਪੋਪਕ੍ਕਮਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੩੯੪. ਤਪੋਯੇਵ ਉਪਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਤੋ, ਆਰਭਿਤਬ੍ਬਤੋ ਤਪੋਪਕ੍ਕਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਪਾਰਮ੍ਭਾ’’ਤਿ, ਆਰਮ੍ਭਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਤਪਕਰਣਮੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਤਪੋਕਮ੍ਮਾਨੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਸਮਣਕਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤਾਤਿ ਸਮਣੇਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਿਤਾ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਮ੍ਮਸਙ੍ਖਾਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਨਿਚ੍ਚੋਲੋਤਿ ਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਚੋਲੋ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚੋਲੋ. ਚੇਲਂ, ਚੋਲੋਤਿ ਚ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ. ਕੋਚਿ ਛਿਨ੍ਨਭਿਨ੍ਨਪਟਪਿਲੋਤਿਕਧਰੋਪਿ ਦਸਨ੍ਤਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ‘‘ਨਿਚ੍ਚੋਲੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਲਭੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ‘‘ਨਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਗ੍ਗਿਯਵਤਸਮਾਦਾਨੇਨ ਸਬ੍ਬਥਾ ਨਗ੍ਗੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਲੋਕਿਯਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਚਾਰਵਿਰਹਿਤਤਾਵ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾਚਾਰਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਉਚ੍ਚਾਰਕਮ੍ਮਾਦੀਸੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਕਥਂ ਵਿਰਹਿਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਠਿਤਕੋਵਾ’’ਤਿਆਦਿ, ਇਦਞ੍ਚ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਵਮਿਤ੍ਵਾ ਮੁਖਵਿਕ੍ਖਾਲਨਾਦਿਆਚਾਰਸ੍ਸਪਿ ਤੇਨ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਤ੍ਤਾ. ਅਪਲਿਖਤੀਤਿ ਉਦਕੇਨ ਅਧੋਵਨਤੋ ਅਪਲਿਹਤਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਦਣ੍ਡਕਂ ‘‘ਸਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਪਟਿਪਦਂ ਪੂਰੇਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਚ੍ਚਾਰਂ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਪਲਿਖਤੀਤਿ ਅਪਕਸਤਿ.
‘‘ਏਹਿ ਭਦਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਉਪਗਮਨਸਙ੍ਖਾਤੋ ਵਿਧਿ ਏਹਿਭਦ੍ਦਨ੍ਤੋ, ਤਂ ਚਰਤੀਤਿ ਏਹਿਭਦ੍ਦਨ੍ਤਿਕੋ, ਰੁਲ਼੍ਹਿਸਦ੍ਦੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਤਦ੍ਧਿਤਸਿਦ੍ਧਿ ਯਥਾ ‘‘ਏਹਿਪਸ੍ਸਿਕੋ’’ਤਿ, (ਮ. ਨਿ. ੧.੭੪) ਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਨਏਹਿਭਦ੍ਦਨ੍ਤਿਕੋ, ਤਦੇਵਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਾਗਹਣਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ. ਨ ਏਤੀਤਿ ਨ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਂ ਨਤਿਟ੍ਠਭਦ੍ਦਨ੍ਤਿਕੋਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਸਮਣੇਨ ਨਾਮ ਸਯਂਵਚਨਕਰੇਨੇਵ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਪਰਵਚਨਕਰੇਨਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ…ਪੇ… ਨ ਕਰੋਤਿ. ਪੁਰੇਤਰਨ੍ਤਿ ਤਂ ਠਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਉਪਗਮਨਤੋ ਪਠਮਤਰਂ, ਤਂ ਕਿਰ ਸੋ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਨਾਮ ਯਾਦਿਚ੍ਛਕੀ ਏਵ ਭਿਕ੍ਖਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਕਤਂ ਪਨ ‘‘ਮਮ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਬਹੂ ਖੁਦ੍ਦਕਾ ਪਾਣਾ ਸਙ੍ਘਾਟਮਾਪਾਦਿਤਾ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਨਾਧਿਵਾਸੇਤਿ. ਨਿਮਨ੍ਤਨਮ੍ਪਿ ‘‘ਏਵਂ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਕਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਨ ਸਾਦਿਯਤਿ. ਕੁਮ੍ਭੀਤਿ ਪਕ੍ਕਭਿਕ੍ਖਾਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਕੁਮ੍ਭੋ. ਉਕ੍ਖਲੀਤਿ ਭਿਕ੍ਖਾਪਚਨਕੁਮ੍ਭੋ. ਪਚ੍ਛੀਤਿ ਭਿਕ੍ਖਾਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪਿਟਕਂ. ਤਤੋਪੀਤਿ ਕੁਮ੍ਭੀਕਲ਼ੋਪਿਤੋਪਿ. ਕੁਮ੍ਭੀਆਦੀਸੁਪਿ ਸੋ ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੁਮ੍ਭੀਕਲ਼ੋਪਿਯੋ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਅਯਂ ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਉਭਿਨ੍ਨਮਨ੍ਤਰਾਲ਼ਂ.
ਕਬਲ਼ਨ੍ਤਰਾਯੋਤਿ ਆਲੋਪਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ. ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਸੋ ਸਤ੍ਤਸਞ੍ਞੀ. ਪੁਰਿਸਨ੍ਤਰਗਤਾਯਾਤਿ ਪੁਰਿਸਸਮੀਪਗਤਾਯ. ਰਤਿਅਨ੍ਤਰਾਯੋਤਿ ਕਾਮਰਤਿਯਾ ਅਨ੍ਤਰਾਯੋ. ਗਾਮਸਭਾਗਾਦਿਵਸੇਨ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਕਿਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਸਂਕਿਤ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਸਂਹਟਤਣ੍ਡੁਲਾਦਿਸਞ੍ਚਯੋ ਤੇਨ ਕਤਭਤ੍ਤਮਿਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਂਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕਤਭਤ੍ਤੇਸੂ’’ਤਿ. ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯੇ ਮਹਾਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਟੀਕਾਯਂ ਪਨ ਆਚਰਿਯੇਨੇਵ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਂਕਿਤ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਸਂਕਿਤ੍ਤਿ, ਗਾਮਵਾਸੀਹਿ ਸਮੁਦਾਯਵਸੇਨ ਕਿਰਿਯਮਾਨਕਿਰਿਯਾ, ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਭਤ੍ਤਸਂਕਿਤ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਤਿ ਆਹ ‘ਸਂਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕਤਭਤ੍ਤੇਸੂ’ਤਿ’’. ਇਦਂ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਟਿਪਦਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਯਥਾ ਚੇਤ੍ਥ, ਏਵਂ ‘‘ਨਏਹਿਭਦ੍ਦਨ੍ਤਿਕੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਟਿਪਦਾਦਸ੍ਸਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਾਸਦ੍ਦੋ ਸੁਨਖਪਰਿਯਾਯੋ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸੁਨਖਸ੍ਸ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ. ਸਮੂਹਸਮੂਹਚਾਰਿਨੀਤਿ ਸਙ੍ਘਸਙ੍ਘਚਾਰਿਨੀ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਤਿ ਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਕਰਮਨੁਸ੍ਸਾ.
ਸੋਵੀਰਕਨ੍ਤਿ ਕਞ੍ਜਿਕਂ. ‘‘ਲੋਣਸੋਵੀਰਕ’’ਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ, ਤਦਯੁਤ੍ਤਮੇਵ, ‘‘ਸਬ੍ਬਸਸ੍ਸਸਮ੍ਭਾਰੇਹਿ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਲੋਣਸੋਵੀਰਕਞ੍ਹਿ ਸਬ੍ਬਮਚ੍ਛਮਂਸਪੁਪ੍ਫਫਲਾਦਿਸਮ੍ਭਾਰਕਤਂ. ਸੁਰਾਪਾਨਮੇਵਾਤਿ ਮਜ੍ਜਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਤ੍ਤਾਯ ਸੁਰਾਯ ਪਾਨਮੇਵ. ਮੇਰਯਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਲਕ੍ਖਣਹਾਰੇਨ, ਏਕਸੇਸਨਯੇਨ ਵਾ. ਸਬ੍ਬੇਸੁਪੀਤਿ ਸਾਵਜ੍ਜਾਨਵਜ੍ਜੇਸੁਪਿ ਕਞ੍ਜਿਕਸੁਰਾਦੀਸੁ. ਏਕਾਗਾਰਮੇਵ ਭਿਕ੍ਖਾਚਰਿਯਾਯ ਉਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਏਕਾਗਾਰਿਕੋ. ਨਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਤਿ ਭਿਕ੍ਖਾਲਾਭੇ ਤਦੁਤ੍ਤਰਿ ਨ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਕਾਲੋਪੇਨੇਵ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਏਕਾਲੋਪਿਕੋ. ਦੀਯਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਦਤ੍ਤਿ, ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਆਲੋਪਮਤ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿ ਖੁਦ੍ਦਕਂ ਭਿਕ੍ਖਾਦਾਨਭਾਜਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਖੁਦ੍ਦਕਪਾਤੀ’’ਤਿ. ਅਗ੍ਗਭਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਨਾਮਟ੍ਠਭਿਕ੍ਖਂ, ਸਮਾਭਿਸਙ੍ਖਤਤਾਯ ਵਾ ਉਤ੍ਤਮਭਿਕ੍ਖਂ. ਅਭੁਞ੍ਜਨਵਸੇਨ ਏਕੋ ਹੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਾਹਿਕੋ, ਆਹਾਰੋ, ਤਂ ਆਹਾਰਂ ਆਹਾਰੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਪਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਦਿਵਸਲਙ੍ਘਕੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਕਦਿਵਸਨ੍ਤਰਿਕ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ‘‘ਦ੍ਵਾਹਿਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ. ਅਪਿਚ ਏਕਾਹਂ ਅਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਏਕਾਹਂ ਭੁਞ੍ਜਨਂ, ਏਕਾਹਵਾਰੋ ਵਾ ਏਕਾਹਿਕਂ. ਦ੍ਵੀਹਂ ਅਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੀਹਂ ਭੁਞ੍ਜਨਂ, ਦ੍ਵੀਹਵਾਰੋ ਵਾ ਦ੍ਵਾਹਿਕਂ. ਸੇਸਦ੍ਵਯੇਪਿ ਅਯਂ ਨਯੋ. ਉਕ੍ਕਟ੍ਠੋ ਹਿ ਪਰਿਯਾਯਭਤ੍ਤਭੋਜਨਿਕੋ ਦ੍ਵੀਹਂ ਅਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਏਕਾਹਮੇਵ ਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਏਵਂ ਸੇਸਦ੍ਵਯੇਪਿ. ਮਜ੍ਝਿਮਾਗਮਟੀਕਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਏਕਾਹਂ ਅਨ੍ਤਰਭੂਤਂ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਏਕਾਹਿਕਂ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸ ਨਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਦਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਵਾਰਤ੍ਥੋ ਪਰਿਯਾਯ ਸਦ੍ਦੋ. ਏਕਾਹਵਾਰੇਨਾਤਿ ਏਕਾਹਿਕਵਾਰੇਨ. ‘‘ਏਕਾਹਿਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਵਿਧਿਮੇਵ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਵਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਇਤਿ ਏਵਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
੩੯੫. ਸਾਮਾਕੋ ਨਾਮ ਗੋਧੁਮੋ. ਸਯਂਜਾਤਾ ਵੀਹਿਜਾਤੀਤਿ ਅਰੋਪਿਮਵੀਹਿਜਾਤਿ. ਯਦੇਵ ‘‘ਵੀਹੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਲਿਖਿਤ੍ਵਾਤਿ ਕਸਿਤ੍ਵਾ. ਸਿਲੇਸੋਪੀਤਿ ਕਣਿਕਾਰਾਦਿਰੁਕ੍ਖਨਿਯ੍ਯਾਸੋਪਿ. ਕੁਣ੍ਡਕਨ੍ਤਿ ਤਨੁਤਰਂ ਤਣ੍ਡੁਲਸਕਲਂ, ਤਣ੍ਡੁਲਖਣ੍ਡਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਓਦਨੇਨ ਕਤਂ ਕਞ੍ਜਿਯਂ ਓਦਨਕਞ੍ਜਿਯਂ. ‘‘ਵਾਸਿਤਕੇਨ ਪਿਞ੍ਞਾਕੇਨ ਨਹਾਯੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਚਿ. ੧੨੦੩) ਵਿਯ ਪਿਞ੍ਞਾਕ ਸਦ੍ਦੋ ਤਿਲਪਿਟ੍ਠਪਰਿਯਾਯੋ. ਯਥਾਹ ‘‘ਪਿਞ੍ਞਾਕਂ ਨਾਮ ਤਿਲਪਿਟ੍ਠਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤਰੁਣਕਦਲਿਕ੍ਖਨ੍ਧਮੇਵ ਪਿਞ੍ਞਾਕ’’ਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ, ਨ ਗਹੇਤਬ੍ਬਮੇਤਂ ਕਤ੍ਥਚਿਪਿ ਤਥਾ ਅਵਚਨਤੋ.
੩੯੬. ਸਣੇਹਿ ਸਣਵਾਕੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਾਨਿ ਸਾਣਾਨਿ, ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਮਿਸ੍ਸਕਾਨਿ ਸਾਣਾਨਿ ਏਵ ਮਸਾਣਾਨਿ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ, ਨ ਛਚੀਵਰਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਿ ਭਙ੍ਗਾਨਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਮਸਾਣਾਨਿ ਨਾਮ ਚੋਲ਼ਵਿਸੇਸਾਨੀਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਮਸ੍ਸਕਚੋਲ਼ਾਨੀ’’ਤਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਤਦਯੁਤ੍ਤਮੇਵ ਪੋਰਾਣੇਹਿ ਤਥਾ ਅਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਏਰਕਤਿਣਾਦੀਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਅਕ੍ਕਮਕਚਿਕਦਲਿਵਾਕਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ, ਏਰਕਾਦੀਹਿ ਕਤਾਨਿ ਹਿ ਛਵਾਨਿ ਲਾਮਕਾਨਿ ਦੁਸ੍ਸਾਨੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਛਵਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤ੍ਥ ਹੀਨਵਾਚਕੋ, ਪੁਰਿਮਵਿਕਪ੍ਪੇ ਪਨ ਮਤਸਰੀਰਵਾਚਕੋ. ਛਡ੍ਡਿਤਨਨ੍ਤਕਾਨੀਤਿ ਛਡ੍ਡਿਤਪਿਲੋਤਿਕਾਨਿ. ਅਜਿਨਸ੍ਸੇਦਨ੍ਤਿ ਅਜਿਨਂ, ਪਕਤਿਅਜਿਨਮਿਗਚਮ੍ਮਂ, ਤਦੇਵ ਮਜ੍ਝੇ ਫਾਲਿਤਕਞ੍ਚੇ, ਅਜਿਨਸ੍ਸ ਖਿਪਂ ਫਾਲਿਤਮੁਪਡ੍ਢਨ੍ਤਿ ਅਜਿਨਕ੍ਖਿਪਂ. ‘‘ਸਖੁਰਕਨ੍ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੫੫) ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਾ ਸਮੁਦਿਤਞ੍ਚੇ, ਅਜਿਨਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ ਤੇਸਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਿਨਯਸਂਵਣ੍ਣਨਾਸੁ ਪਨ ‘‘ਅਜਿਨਮੇਵ ਅਭੇਦਤੋ ਅਜਿਨਕ੍ਖਿਪ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਉਜ੍ਜਵੁਜ੍ਜਵੇਨ ਕਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ. ‘‘ਗਨ੍ਥੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਵਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਫਲਕਚੀਰੇ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਉਪਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਜਿਤਵਾਦਸ੍ਸ ਪਟਿਕਿਟ੍ਠਤਰਭਾਵੇ ਉਪਮਾਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਯਦੇਵ ਕੇਸਕਮ੍ਬਲਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਾਗਮੇ (ਅ. ਨਿ. ੩.੧੩੮) ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਤਨ੍ਤਾਵੁਤਾਨੀਤਿ ਤਨ੍ਤਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵੀਤਾਨਿ. ਪਟਿਕਿਟ੍ਠੋਤਿ ਹੀਨੋ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕੇਸਕਮ੍ਬਲੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਉਬ੍ਭਟ੍ਠਕੋ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ‘‘ਉਦ੍ਧਂ ਠਿਤਕੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਮਜ੍ਝਿਮਾਗਮਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਮਹਾਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨੧੫) ਵੁਤ੍ਤੋ. ਉਬ੍ਭਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਉਪਰਿਅਤ੍ਥੇ ਨੇਪਾਤਿਕੋ ਯਥਾ ‘‘ਉਬ੍ਭਜਾਣੁਮਣ੍ਡਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਨੇਕਪਰਿਮਾਣਾ, ਹਿ ਨਿਪਾਤਾ, ਅਨੇਕਤ੍ਥਾ ਚ.
ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਯਾਮਵਸੇਨੇਵ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਵਤਾਨੁਯੋਗੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਵੀਰਿਯਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਯੇਵ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕੋ, ਅਥ ਖੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋਪਿ…ਪੇ… ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਯਕਣ੍ਟਕੇਤਿ ਅਯੋਮਯਕਣ੍ਟਕੇ. ਪਕਤਿਕਣ੍ਟਕੇਤਿ ਸਲਾਕਕਣ੍ਟਕੇ. ਉਚ੍ਚਭੂਮਿਯਂ ਥਣ੍ਡਿਲਸਦ੍ਦੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਚ੍ਚੇ ਭੂਮਿਟ੍ਠਾਨੇ’’ਤਿ. ਅਯਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਤੋ ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਥਣ੍ਡਿਲਨ੍ਤਿ ਸਮਾਪਕਤਿਭੂਮਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਪਤ੍ਥਣ੍ਡਿਲੇ ਪਾਤੁਰਹੋਸੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਅਮਰਕੋਸੇਪਿ ਹਿ ਨਿਘਣ੍ਟੁਸਤ੍ਥੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵੇਦੀ ਪਰਿਕ੍ਖਤਾ ਭੂਮਿ, ਸਮੇ ਥਣ੍ਡਿਲਂ ਚਾਤੁਰੇ’’ਤਿ (ਸਤ੍ਤਰਸਮਵਗ੍ਗੇ ੧੮ ਗਾਥਾਯਂ) ਤਸ੍ਮਾ ਥਣ੍ਡਿਲੇ ਅਨਨ੍ਤਰਹਿਤਾਯ ਪਕਤਿਭੂਮਿਯਂ ਸੇਯ੍ਯਮ੍ਪਿ ਕਪ੍ਪੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਘਣ੍ਟੁਸਤ੍ਥੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯੋ ਥਣ੍ਡਿਲੇ ਵਤ ਵਸਾ, ਸੇਤੇ ਥਣ੍ਡਿਲਸਾਯਿ ਸੋ’’ਤਿ (ਸਤ੍ਤਰਸਮਵਗ੍ਗੇ ੪੪ ਗਾਥਾਯਂ) ਰਜੋ ਏਵ ਜਲ੍ਲਂ ਮਲੀਨਂ ਰਜੋਜਲ੍ਲਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਰੀਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਲਦ੍ਧਂ ਆਸਨਨ੍ਤਿ ਨਿਸੀਦਿਤੁਂ ਯਥਾਲਦ੍ਧਮਾਸਨਂ. ਅਕੋਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਅਨੁਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ. ਤਥਾ ਚਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਸੀਦਨਸੀਲੋ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤੋ ਹਿ ਤਂ ਅਕੋਪੇਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਚਤੂਸੁ ਮਹਾਵਿਕਟੇਸੁ ਗੂਥਮੇਵਿਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਗੂਥਂ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ਆਸਯਵਸੇਨ ਵਿਰੂਪਂ ਕਟਤ੍ਤਾ ‘‘ਵਿਕਟ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਾਯਂ ਤਤਿਯਨ੍ਤਿ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਤਤਿਯਸਮਯਂ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਉਦਕੋਰੋਹਨਾਨੁਯੋਗਸ੍ਸ. ਪਾਤੋਪਦਮਿਵ ਸਾਯਂਪਦਂ ਨੇਪਾਤਿਕਂ. ਅਨੁਸਾਰਲੋਪੇਨ ਪਨ ‘‘ਸਾਯਤਤਿਯਕ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ.
ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਅਚੇਲਕੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਯਾਵ ‘‘ਥੁਸੋਦਕਂ ਪਿਵਤੀ’’ਤਿ ਏਤਾਨਿ ਵਤਪਦਾਨਿ ਏਕਵਾਰਾਨਿ, ‘‘ਏਕਾਗਾਰਿਕੋ ਵਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਪਨ ਨਾਨਾਵਾਰਾਨਿ, ਨਾਨਾਕਾਲਿਕਾਨਿ ਵਾ. ਤਥਾ ‘‘ਸਾਕਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ, ‘‘ਸਾਣਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਮਸਾਣਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਚ. ਤਥਾ ਹੇਤ੍ਥ ਵਾ-ਸਦ੍ਦਗ੍ਗਹਣਂ, ਪਿ-ਸਦ੍ਦਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚ ਕਤਂ. ਪਿ-ਸਦ੍ਦੋਪਿ ਇਧ ਵਿਕਪ੍ਪਤ੍ਥੋ ਏਵ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਪੁਰਿਮੇਸੁ ਪਨ ਵਤਪਦੇਸੁ ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਨ ਕਤਂ, ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਚੇਲਕੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਾਣਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਸ੍ਸ, ‘‘ਰਜੋਜਲ੍ਲਧਰੋਪਿ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਉਦਕੋਰੋਹਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਸ੍ਸ ਚ ਅਵਿਰੋਧੋ ਸਿਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਕਿਮੇਤ੍ਥ ਅਵਿਰੋਧਚਿਨ੍ਤਾਯ. ਉਮ੍ਮਤ੍ਤਕਪਚ੍ਛਿਸਦਿਸੋ ਹਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਵਾਦੋ. ਅਪਿਚ ‘‘ਅਚੇਲਕੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਤਪ੍ਪਸਙ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਰੋਧਮੇਵ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ਤੇਨ ਅਚੇਲਕਸ੍ਸਪੇਨ ‘‘ਸਾਣਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਤਪੋਪਕ੍ਕਮਨਿਰਤ੍ਥਕਤਾਵਣ੍ਣਨਾ
੩੯੭. ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਦੀਹੀਤਿ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ, ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਦਾ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾਤਿ ਇਮਾਹਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਹਿ ਸਮ੍ਪਦਾਹਿ. ਵਿਨਾਤਿ ਵਿਰਹਿਤਤ੍ਤਾ, ਵਿਨਾ ਵਾ ਤਾਹਿ ਨ ਕਦਾਚਿਪਿ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਂ ਵਾ ਸਮ੍ਭਵਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਤਪੋਪਕ੍ਕਮਾਨਂ ਨਿਰਤ੍ਥਕਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋਤਿ ਸਪਾਠਸੇਸਯੋਜਨਾ. ਦੋਸਵੇਰਵਿਰਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦੋਸਸਙ੍ਖਾਤਵੇਰਤੋ ਵਿਰਹਿਤਂ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਦੋਸਸ੍ਸ ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਉਜੁਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਂ ਪਨ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦੋਸਗ੍ਗਹਣੇਨ ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਝਾਨਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮਾ ਗਹਿਤਾ. ਵੇਰਗ੍ਗਹਣੇਨ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕਭੂਤਾ ਸਤ੍ਤਾ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਹਿ ਦੋਸਰਹਿਤਂ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਵੇਰਰਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੩੯੭), ਤਦੇਤਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੇਰਸਦ੍ਦਸ੍ਸੇਵ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ਤਦਤ੍ਥਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਦੋਸਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਿਚਾਰੇਤਬ੍ਬਂ.
੩੯੮. ਏਤ੍ਤਕਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਨਗ੍ਗਚਰਿਯਾਦਿਮਤ੍ਤਂ. ਪਾਕਟਭਾਵੇਨ ਕਾਯਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਗਮੇਤੀਤਿ ਪਕਤਿ, ਲੋਕਸਿਦ੍ਧਵਾਦੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਕਤਿਕਥਾ ਏਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਮਤ੍ਤਾ ਸੁਖਪਰਿਚ੍ਚਾਗਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਧ. ਪ. ੨੯੦) ਵਿਯ ਮਤ੍ਤਾਸਦ੍ਦੋ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤੋਨੀਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਮਾਣਵਾਚਕੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮਿਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇਨ ਪਨ ਪਮਾਣੇਨ ਪਹਾਤਬ੍ਬੋ ਏਵ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਕ੍ਕਮੋ ਪਕਰਣਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਇਮਿਨਾ ‘‘ਤਪੋਪਕ੍ਕਮੇਨਾ’’ਤਿ ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰੇਨ ਵਾ ਅਧਿਗਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਕ੍ਕਮੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਤਤੋਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਮਞ੍ਞਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਕ੍ਕਮੇਨ ਸੁਦੁਕ੍ਕਰਭਾਵਤੋ. ਇਮਂ ਹੇਤੁਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਪਦਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਨ ਸਦ੍ਧਿ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ਸਬ੍ਬਵਾਰੇਸੁ.
੩੯੯. ਅਞ੍ਞਥਾਤਿ ਯਦਿ ਅਚੇਲਕਭਾਵਾਦਿਨਾ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਂ ਵਾ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਸੁਵਿਜਾਨੋਵ ਸਮਣੋ, ਸੁਵਿਜਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾਵ ਸਾਮਞ੍ਞਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਂ ਵਦਥ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਜ੍ਜਾਨੋਵ ਸਮਣੋ ਦੁਜ੍ਜਾਨੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹਾ’’ਤਿ. ਤਂ ਪਕਤਿਵਾਦਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ਯਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਾਕਤਿਕਂ ਸਾਮਞ੍ਞਂ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਞ੍ਚ ਹਦਯੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਅਚੇਲਕਸ੍ਸਪੇਨ ‘‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਸੁਦੁਕ੍ਕਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਭਗਵਤਾ ਚ ਤਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਪਕਤਿ ਖੋ ਏਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਭਾਸਿਤਂ, ਤਮੇਵ ਇਧ ਪਾਕਤਿਕਸਾਮਞ੍ਞਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਵਿਸਯਂ ਕਥਂ ਪਟਿਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ. ਸਭਾਵਤੋਵ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਏਵ ਸਮਣਸ੍ਸ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚ ਦੁਜ੍ਜਾਨਭਾਵਂ ਆਵਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਪੁਨਪਿ ‘‘ਪਕਤਿ ਖੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਰਾਪੀਤਿ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵਾਦੇਪਿ. ਪਦਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁਪਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਵਾਕ੍ਯਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ.
ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾਵਣ੍ਣਨਾ
੪੦੦-੧. ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਿਦ੍ਧੇਨ ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਕਥਂ ਉਗ੍ਗਹੇਸੀਤਿ ਪਰਿਪਕ੍ਕਞਾਣਤ੍ਤਾ ਘਟੇ ਪਦੀਪੇਨ ਵਿਯ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਸਮੁਜ੍ਜਲਨ੍ਤੇਨ ਪਞ੍ਞਾਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯੇਨ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਤਾ ਦੇਸਿਤਮਤ੍ਥਂ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਤਂ ਦੇਸਨਂ ਉਪਧਾਰੇਸਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਉਗ੍ਗਹੇਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ…ਪੇ… ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਯੋ ਅਚੇਲਕੋ ਹੋਤਿ, ਯਾਵ ਉਦਕੋਰੋਹਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਚ. ਤਸ੍ਸ ਚੇਤਿ ਵਾ ਪਦਚ੍ਛੇਦੋ, ਅਭਾਵਿਤਾ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਾ ਹੋਤਿ ਚੇਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਾ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯੋ ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ, ਯਾਹਿ ਸਮਣੋ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਦਿਵਿਜਾਨਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਦਿਵਿਜਾਨਨਹੇਤੁ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਪੁਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਥ-ਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਕਾਰਣੇ. ਏਵਮੀਦਿਸੇਸੁ. ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਆਦਿਅਤ੍ਥੋ, ਉਪਲਕ੍ਖਣਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਵਾਯਂ, ਤੇਨ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਦਾਯ, ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾਯਾ’’ਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੀਲਚਿਤ੍ਤਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਦਾਹਿ ਅਞ੍ਞਾ’’ਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਚ ਅਸੇਕ੍ਖਸੀਲਾਦਿਕ੍ਖਨ੍ਧਤ੍ਤਯਂ ਸਙ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਪਰਿਯੋਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਕਾਕੋਲੋਕਨਮਿਵ ਉਭਯਾਪੇਕ੍ਖਵਚਨਂ.
ਸੀਹਨਾਦਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੪੦੨. ਅਨੁਤ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਤਾਯ, ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਤ੍ਥਵਿਸਯਤਾਯ ਚ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ. ਮਹਾਸੀਹਨਾਦਨ੍ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸੀਹਨਾਦਂ. ਅਤਿਵਿਯ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਤਾਯ ਪਰਮਵਿਸੁਦ੍ਧਂ. ‘‘ਪਰਮਨ੍ਤਿ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਂ. ਤੇਨਾਹ ‘ਉਤ੍ਤਮ’ਨ੍ਤਿ’’ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਯਾਯੋ ਚ ਪਰਮਸਦ੍ਦੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਤਸ੍ਸਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੀਲਮੇਵਾਤਿ ਲੋਕਿਯਸੀਲਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸੀਲਸਾਮਞ੍ਞਮੇਵ. ਯਥਾ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਂ ਭਗਵਤੋ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸੀਲਂ ਸਵਾਸਨਪਟਿਪਕ੍ਖਧਮ੍ਮਵਿਦ੍ਧਂਸਨਤੋ, ਏਵਂ ਲੋਕਿਯਸੀਲਮ੍ਪਿ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਮੇਵ ਤਦਨੁਚ੍ਛਵਿਕਭਾਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਏਵਞ੍ਹਿ ‘‘ਨਾਹਂ ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਵਚਨਂ ਉਪਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਯਾਵਤਾ ਕਸ੍ਸਪ ਅਰਿਯਂ ਪਰਮਂ ਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਸੀਲਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ. ‘‘ਯਦਿਦਂ ਅਧਿਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯੇ ਅਨਿਯਮਵਚਨਂ. ‘‘ਯਦਿਦਂ ਅਧਿਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਸੀਲਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤ-ਸਦ੍ਦੇਨਪਿ ਉਭਯਸ੍ਸੇਵ ਪਰਾਮਸਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਸੀਲੇਪਿ ਪਰਮਸੀਲੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਸਮਸਮਨ੍ਤਿ ਸਮੇਨ ਵਿਸੇਸਨਭੂਤੇਨ ਸੀਲੇਨ ਸਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ‘‘ਮਮ ਸੀਲਸਮੇਨ ਸੀਲੇਨ ਮਯਾ ਸਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸੀਲੇਤਿ ਦੁਵਿਧੇਪਿ ਸੀਲੇ. ਇਤਿ ਇਮਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਇਮਂ ਸੀਲਵਿਸਯਂ. ਪਠਮਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕ੍ਕਮਤੋ ਪਠਮਂ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਠਮਭੂਤਂ.
ਤਪਤੀਤਿ ਕਿਲੇਸੇ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪਤਿ, ਵਿਧਮਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਤਦੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤੁਲ੍ਯਾਧਿਕਰਣਸਮਾਸਮਾਹ. ਜਿਗੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਹੀਲ਼ੇਤਿ ਲਾਮਕਤੋ ਠਪੇਤਿ. ਆਰਕਾ ਕਿਲੇਸੇਹੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦੋਸਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯਾ. ਆਰਮ੍ਭਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨਾਤਿ ਅਟ੍ਠਾਰਮ੍ਭਵਤ੍ਥੁਵਸੇਨ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵੀਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵੀਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤਾ. ਲੋਕਿਯਮਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਵ. ਮਗ੍ਗਫਲਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਵੀਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤਾ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਤਿ ਅਧਿਕਾਰਵਸੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸਬ੍ਬੁਕ੍ਕਟ੍ਠਭਾਵਤੋ ਪਰਮਾ ਨਾਮ. ਯਥਾ ਯੁਵਿਨੋ ਭਾਵੋ ਯੋਬ੍ਬਨਂ, ਏਵਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਿਨੋ ਭਾਵੋ ਜੇਗੁਚ੍ਛਂ. ਯਦਿਦਂ ਅਧਿਜੇਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸੀਲੇ ਵਿਯ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਜੇਗੁਚ੍ਛਂ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਜੇਗੁਚ੍ਛੇਪਿ ਅਧਿਜੇਗੁਚ੍ਛੇਪਿ. ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਪਞ੍ਞਾਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਯਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੪੧; ਵਿਭ. ੭੯੩) ਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਞਾਣਂ. ਯਥਾਹ ਵਿਭਙ੍ਗੇ –
‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਤਰਂ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਞਾਣਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਯਿਟ੍ਠਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਹੁਤਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਸੁਕਟਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ ਕਮ੍ਮਾਨਂ ਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋ…ਪੇ… ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਚਾਨੁਲੋਮਿਕਂ ਞਾਣਂ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਸਾਸਵਾ ਕੁਸਲਾ ਪਞ੍ਞਾ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਵਿਭ. ੭੯੩).
ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਹਿ ਅਕੁਸਲਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਹੋਤੁ, ਪਰਸ੍ਸ ਵਾ, ਨ ਸਕਂ ਨਾਮ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਤ੍ਥਭਞ੍ਜਨਤੋ, ਅਨਤ੍ਥਜਨਨਤੋ ਚ. ਤਥਾ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਕੁਸਲਂ ਸਕਂ ਨਾਮ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਨਤ੍ਥਭਞ੍ਜਨਤੋ, ਅਤ੍ਥਜਨਨਤੋ ਚ. ਏਵਂ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਭਾਵੇ ਪਵਤ੍ਤਾ ਪਞ੍ਞਾ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਪਞ੍ਞਾ ਨਾਮ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਤਿ ਮਗ੍ਗਸਚ੍ਚਸ੍ਸ, ਪਰਮਤ੍ਥਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਚ ਅਨੁਲੋਮਨਤੋ ਸਚ੍ਚਾਨੁਲੋਮਿਕਸਞ੍ਞਿਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾ, ਲੋਕਿਯਮਤ੍ਤਤੋ ਪਞ੍ਞਾਵ. ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਸ੍ਸ ਨਪੁਂਸਕਲਿਙ੍ਗਵਿਪਰਿਯਾਯੋ ਇਧ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ. ਯਾਯਂ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਤਿ ਸੀਲੇ ਵਿਯ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਵਸੇਨ ਦੁਵਿਧਾਪਿ ਬੁਦ੍ਧਪਞ੍ਞਾ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਪਿ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਯਪਿ. ਯਥਾਰਹਂ ਪਰਿਤ੍ਤਮਹਗ੍ਗਤਭਾਵਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯੇਵ ਨਾਮ. ਮਗ੍ਗਫਲਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਨਾਨਿ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯੋ. ਅਥ ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਦਿਵਿਰਤੀਨਂ ਅਧਿਸੀਲਗ੍ਗਹਣੇਨ, ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮਸ੍ਸ ਅਧਿਜੇਗੁਚ੍ਛਗ੍ਗਹਣੇਨ, ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਅਗ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਸਤਿਸਮਾਧਯੋ ਮਗ੍ਗਫਲਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਨਿਸ੍ਸਰਣਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮੇਵ. ਯਾ ਅਯਂ ਅਧਿਵਿਮੁਤ੍ਤੀਤਿ ਸੀਲੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਦੁਵਿਧਾਪਿ ਅਧਿਵਿਮੁਤ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾਪਿ ਅਧਿਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾਪਿ.
੪੦੩. ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਜਨਵਿਵਿਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਮਿਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਨਦਨ੍ਤੇਨ ਵਿਨਾ ਅਞ੍ਞੋ ਜਨੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਕਕੋਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਸੁ ਪਰਿਸਾਸੂਤਿ ਖਤ੍ਤਿਯਪਰਿਸਾ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਸਮਣਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਤਾਵਤਿਂਸਮਾਰਬ੍ਰਹ੍ਮਪਰਿਸਾਤਿ ਇਮਾਸੁ ਅਟ੍ਠਸੁ ਪਰਿਸਾਸੁ.
ਤਦਤ੍ਥਂ ਮਜ੍ਝਿਮਾਗਮਵਰੇ ਮਹਾਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤਪਦੇਨ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੫੦) ਸਾਧੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿਮਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਾਨੀਤਿ ਵਿਸਾਰਦਭਾਵਾ, ਞਾਣਪ੍ਪਹਾਨਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕੁਤੋਚਿਪਿ ਅਸਨ੍ਤਸ੍ਸਨਭਾਵਾ ਨਿਬ੍ਭਯਭਾਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਵੇਸਾਰਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਾਰਜ੍ਜਾਭਾਵਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸੋਮਨਸ੍ਸਮਯਞਾਣਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮਂ. ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਪਨ ਅਸਾਧਾਰਣਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਤਥਾਗਤਵੇਸਾਰਜ੍ਜਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਾਨਿ ਪੁਞ੍ਞੁਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਗਤਾਨਿ, ਤਥਾ ਆਗਤਵੇਸਾਰਜ੍ਜਾਨੀ’’ਤਿ ਵਾ ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਤਥਾਗਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਤੁਲ੍ਯਾਧਿਕਰਣਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯੋ. ਨੇਰੁਤ੍ਤਿਕਾ ਪਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਮਾਸੇ ਸਿਦ੍ਧੇ ਸਾਮਞ੍ਞਤ੍ਤਾ, ਸਞ੍ਞਾਸਦ੍ਦਤ੍ਤਾ ਚ ਤਥਾ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਸਭਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਸੇਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਂ ਉਤ੍ਤਮਟ੍ਠਾਨਂ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਟਿਜਾਨਨਵਸੇਨ ਅਭਿਮੁਖਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਅਟ੍ਠਪਰਿਸਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਆਸਭਾ, ਬੁਦ੍ਧਾ, ਤੇਸਂ ਠਾਨਨ੍ਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਪਿਚ ਤਯੋ ਪੁਙ੍ਗਵਾ – ਗਵਸਤਜੇਟ੍ਠਕੋ ਉਸਭੋ, ਗਵਸਹਸ੍ਸਜੇਟ੍ਠਕੋ ਵਸਭੋ. ਵਜਸਤਜੇਟ੍ਠਕੋ ਵਾ ਉਸਭੋ, ਵਜਸਹਸ੍ਸਜੇਟ੍ਠਕੋ ਵਸਭੋ. ਏਕਗਾਮਖੇਤ੍ਤੇ ਵਾ ਜੇਟ੍ਠੋ ਉਸਭੋ, ਦ੍ਵੀਸੁ ਗਾਮਖੇਤ੍ਤੇਸੁ ਜੇਟ੍ਠੋ ਵਸਭੋ, ਸਬ੍ਬਗਵਸੇਟ੍ਠੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਜੇਟ੍ਠੋ ਸਬ੍ਬਪਰਿਸ੍ਸਯਸਹੋ ਸੇਤੋ ਪਾਸਾਦਿਕੋ ਮਹਾਭਾਰਵਹੋ ਅਸਨਿਸਤਸਦ੍ਦੇਹਿਪਿ ਅਕਮ੍ਪਨੀਯੋ ਨਿਸਭੋਤਿ. ਨਿਸਭੋਵ ਇਧ ‘‘ਉਸਭੋ’’ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ. ਉਸਭਸ੍ਸ ਇਦਨ੍ਤਿ ਆਸਭਂ, ਇਦਂ ਪਨ ਆਸਭਂ ਵਿਯਾਤਿ ਆਸਭਂ. ਯਥੇਵ ਹਿ ਨਿਸਭਸਙ੍ਖਾਤੋ ਉਸਭੋ ਉਸਭਬਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਚਤੂਹਿ ਪਾਦੇਹਿ ਪਥਵਿਂ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਅਚਲਟ੍ਠਾਨੇਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਏਵਂ ਤਥਾਗਤੋਪਿ ਦਸਤਥਾਗਤਬਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਚਤੂਹਿ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪਾਦੇਹਿ ਅਟ੍ਠਪਰਿਸਾਪਥਵਿਂ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਕੇਨਚਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੇਨ ਪਚ੍ਚਾਮਿਤ੍ਤੇਨ ਅਕਮ੍ਪਿਯੋ ਅਚਲਟ੍ਠਾਨੇਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਏਵਂ ਤਿਟ੍ਠਮਾਨੋਵ ਤਂ ਆਸਭਂ ਠਾਨਂ ਪਟਿਵਿਜਾਨਾਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ ਨ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਆਰੋਪੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਸਭਂ ਠਾਨਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ.
ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤੀਤਿ ‘‘ਸੇਟ੍ਠਨਾਦਂ ਅਭੀਤਨਾਦਂ ਨਦਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਵਾਯਮਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਸੀਹਨਾਦਸਦਿਸਂ ਨਾਦਂ ਨਦਤਿ. ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਖਨ੍ਧਵਗ੍ਗਸਂਯੁਤ੍ਤੇ ਆਗਤੇਨ ਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤੇਨ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੭੮) ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਯਥਾ ਵਾ ਸੀਹੋ ਮਿਗਰਾਜਾ ਪਰਿਸ੍ਸਯਾਨਂ ਸਹਨਤੋ, ਗੋਣਮਹਿਂ ਸਮਤ੍ਤਵਾਰਣਾਦੀਨਂ ਹਨਨਤੋ ਚ ‘‘ਸੀਹੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਤਥਾਗਤੋ ਮੁਨਿਰਾਜਾ ਲੋਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਹਨਤੋ, ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਾਨਂ ਹਨਨਤੋ ਚ ‘‘ਸੀਹੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੀਹਸ੍ਸ ਨਾਦਂ ਨਦਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਮਿਗਸੀਹੋ ਸੀਹਬਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਵਿਸਾਰਦੋ ਵਿਗਤਲੋਮਹਂਸੋ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤਿ, ਏਵਂ ਤਥਾਗਤਸੀਹੋ ਦਸਤਥਾਗਤਬਲੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਟ੍ਠਸੁ ਪਰਿਸਾਸੁ ਵਿਸਾਰਦੋ ਵਿਗਤਲੋਮਹਂਸੋ ‘‘ਇਤਿ ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੭੮; ਅ. ਨਿ. ੮.੨) ਨਯੇਨ ਨਾਨਾਵਿਧਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਰਿਸਾਸੁ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤੀ’’ਤਿ.
ਪਞ੍ਹਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਞਾਤੁਮਿਚ੍ਛਿਤਂ ਅਤ੍ਥਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਣਬਲਾਨੁਰੂਪਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ. ਤਙ੍ਖਣਞ੍ਞੇਵਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇਯੇਵ ਠਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਪਟਿਭਾਨੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ. ਅਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੂਪਂ, ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਾਨੁਰੂਪਞ੍ਚ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਤੋਸੇਤਿਯੇਵ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ. ਸੋਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤੀਤਿ ਅਟ੍ਠਕ੍ਖਣਵਜ੍ਜਿਤੇਨ ਨਵਮੇਨ ਖਣੇਨ ਲਬ੍ਭਮਾਨਤ੍ਤਾ ‘‘ਯਂ ਨੋ ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਸਤਿ, ਤਂ ਮਯਂ ਸੋਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਆਦਰਭਾਵਜਾਤਾ ਮਹਨ੍ਤੇਨੇਵ ਉਸ੍ਸਾਹੇਨ ਸੋਤਬ੍ਬਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਤਿ. ਕਲ੍ਲਚਿਤ੍ਤਾ ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਪਸਾਦਾਭਿਵੁਦ੍ਧਿਯਾ ਵਿਗਤੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਤਾਯ ਕਲ੍ਲਚਿਤ੍ਤਾ ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਮੁਦ੍ਧਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾਤਿ ਤੁਚ੍ਛਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ ਨਿਰਤ੍ਥਕਪ੍ਪਸਨ੍ਨਾ. ਪਸਨ੍ਨਾਕਾਰੋ ਨਾਮ ਪਸਨ੍ਨੇਹਿ ਕਾਤਬ੍ਬਸਕ੍ਕਾਰੋ, ਸੋ ਦੁਵਿਧੋ ਧਮ੍ਮਾਮਿਸਪੂਜਾਵਸੇਨ, ਤਤ੍ਥ ਆਮਿਸਪੂਜਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਣੀਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਧਮ੍ਮਪੂਜਾ ਪਨ ਪਾਲ਼ਿਯਮੇਵ ‘‘ਤਥਤ੍ਤਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਤਥਾਭਾਵਾਯਾਤਿ ਯਥਾਭਾਵਾਯ ਯਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਨਿਸ੍ਸਰਣਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ, ਤਥਾਭਾਵਾਯ. ਤਦੇਵਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪਟਿਪਤ੍ਤਿਪੂਰਣਤ੍ਥਾਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਹਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਨਿਸ੍ਸਰਣਪਰਿਯੋਸਾਨਾ, ਸਾ ਚ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਯਾਯ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਯਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਾ, ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਞ੍ਚ ਸਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਙ੍ਗਸਮਵਾਯੇ ਏਕਂਸਿਕਾ ਤਸ੍ਸਾ ਪਾਰਿਪੂਰੀਤਿ ਤਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕੇਚਿ ਸਰਣੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਯਥਾ ਪੂਰੇਨ੍ਤਾ ਪੂਰੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਨਾਮ, ਤਥਾ ਪੂਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਪਨ ਪੂਰੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨੋਕਾਸੇਤਿ ‘‘ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਚ ਆਰਾਧੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਸੀਹਨਾਦਕਿਚ੍ਚਪਾਰਿਪੂਰਿਟ੍ਠਪਨੇ ਪਾਲ਼ਿਪਦੇਸੇ. ਸਮੋਧਾਨੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਸਙ੍ਕਲਯਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਕਚ੍ਚਂ…ਪੇ… ਪਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਭਗਵਤੋ ਏਕੋ ਸੀਹਨਾਦੋ ਅਸਾਧਾਰਣੋ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਪ੍ਪਟਿਵਤ੍ਤਿਯੋ ਸੇਟ੍ਠਨਾਦੋ ਅਭੀਤਨਾਦੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ. ਅਪਰਂ ਤਪਸ੍ਸਿਨ੍ਤਿ ਅਧਿਕਾਰੋ. ਪੁਰਿਮਾਨਂ ਦਸਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਏਕਚ੍ਚਂ ਤਪਸ੍ਸਿਂ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਸੀਹਨਾਦਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ‘‘ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਮਯ੍ਹਂ ਸਦਿਸੋ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਸੀਹਨਾਦਾ ਪੁਰਿਮਕਾਨਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਸੀਹਨਾਦਾਨਂ, ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਚੇਤਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕੇਕਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ‘‘ਪਰਿਸਾਸੁ ਚ ਨਦਤੀ’’ਤਿ ਆਦਯੋ ‘‘ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਚ ਮਂ ਆਰਾਧੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਦਸ ਦਸ ਸੀਹਨਾਦਾ ਪਰਿਵਾਰਾ. ‘‘ਏਕਚ੍ਚਂ ਤਪਸ੍ਸਿਂ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਹਿ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਨ੍ਤੋ ਭਗਵਾ ਪਰਿਸਾਸੁ ਨਦਤਿ ਵਿਸਾਰਦੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਦਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ, ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਨ ਪਰਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਾਧੇਤਿ, ਸੁਤ੍ਵਾ ਸੋਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ, ਸੁਤ੍ਵਾ ਚ ਭਗਵਤੋ ਪਸੀਦਨ੍ਤਿ, ਪਸਨ੍ਨਾ ਚ ਪਸਨ੍ਨਾਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਯਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਤਥਤ੍ਤਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਚ ਮਂ ਆਰਾਧੇਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਥਯੋਜਨਾ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਅਯਮੇਵ ਨਯੋ ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਨਵਸੁ.
‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸੀਹਨਾਦਾਨਂ ਸਙ੍ਕਲਯਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਂ. ਤੇ ਦਸਾਤਿ ‘‘ਪਰਿਸਾਸੁ ਚ ਨਦਤੀ’’ਤਿ ਆਦਯੋ ਦਸ ਸੀਹਨਾਦਾ. ਪੁਰਿਮਾਨਂ ਦਸਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਮੂਲਭੂਤਾਨਂ ਪੁਰਿਮਕਾਨਂ ਦਸਸੀਹਨਾਦਾਨਂ. ਪਰਿਵਾਰਵਸੇਨਾਤਿ ਮੂਲਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਪਰਿਵਾਰਵਸੇਨ ਯੋਜਿਯਮਾਨਾ ਸਤਂ ਸੀਹਨਾਦਾ. ਪੁਰਿਮਾ ਚ ਦਸਾਤਿ ਮੂਲਮੂਲਿਯੋ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵਾਰਵਸੇਨ ਅਯੋਜਿਯਮਾਨਾ ਪੁਰਿਮਕਾ ਚ ਦਸਾਤਿ ਏਵਂ ਦਸਾਧਿਕਂ ਸੀਹਨਾਦਸਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸੁਤ੍ਤੇਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮਾਗਮਚੂਲ਼ਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤਾਦਿਮ੍ਹਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੯੩) ਤੇਨਾਤਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਮਹਤ੍ਤੇਨ. ਮਹਾਸੀਹਨਾਦਤ੍ਤਾ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਹਾਸੀਹਨਾਦ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਨ ਪਨ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯੇ ਮਹਾਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤਮਿਵ ਚੂਲ਼ਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤਮੁਪਾਦਾਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਤਿਤ੍ਥਿਯਪਰਿਵਾਸਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੪੦੪. ਪਟਿਸੇਧੇਤ੍ਵਾਤਿ ਤਥਾ ਭਾਵਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ. ਯਂ ਭਗਵਾ ਪਾਥਿਕਵਗ੍ਗੇ ਉਦੁਮ੍ਬਰਿਕਸੁਤ੍ਤੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੫੭) ‘‘ਇਧ ਨਿਗ੍ਰੋਧ ਤਪਸ੍ਸੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਭਾਗਂ, ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਵਿਭਾਗਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਸਪਰਿਸਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਰੋਧਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਦਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਦਿਤਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਉਦੁਮ੍ਬਰਿਕਸੁਤ੍ਤੇ ਆਗਤਨਯੇਨ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਿਗ੍ਰੋਧਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਨਦਿਤਂ. ਤਪਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਤਿ ਉਤ੍ਤਮਤਪਚਾਰੀ, ਤਪੇਨ ਵਾ ਵੀਰਿਯੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ. ਇਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਰਾਜਗਹੇ…ਪੇ… ਪਞ੍ਹਂ ਅਪੁਚ੍ਛੀ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਵਚਨਂ. ਆਚਰਿਯੇਨ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੪੦੩) ਪਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨਮੇਵ ਪਚ੍ਚਾਮਟ੍ਠਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਕਾਮਂ ਯਦਾ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਞ੍ਹਮਪੁਚ੍ਛਿ, ਭਗਵਾ ਚਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ, ਨ ਤਦਾ ਭਗਵਾ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਵਿਹਰਤਿ, ਰਾਜਗਹਸਮੀਪੇਯੇਵ ਉਦੁਮ੍ਬਰਿਕਾਯ ਦੇਵਿਯਾ ਉਯ੍ਯਾਨੇ ਵਿਹਰਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਤਥਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ, ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਤ੍ਤਾ ਚ, ਤਥਾਪਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਭਗਵਤੋ ਵਿਹਾਰੋ ਨ ਤਾਵ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਤਤ੍ਰ ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ‘‘ਤਤ੍ਰ ਰਾਜਗਹੇ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ ਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ‘‘ਯਂ ਤਂ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ’’ਤਿ ਇਦਂ ਤਤ੍ਥ ਕਤਵਿਹਾਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਮਹਾਵਿਹਾਰੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਉਦੁਮ੍ਬਰਿਕਾਯਾਤਿ ਤਨ੍ਨਾਮਿਕਾਯ. ਉਯ੍ਯਾਨੇਤਿ ਤਤ੍ਥ ਕਤਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਨਾਮ ਛਨ੍ਨਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ. ਸਨ੍ਧਾਨੋ ਨਾਮ ਪਞ੍ਚਉਪਾਸਕਸਤਪਰਿਵਾਰੋ ਅਨਾਗਾਮਿਉਪਾਸਕੋ. ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪਨ੍ਤਿ ‘‘ਯਗ੍ਘੇ ਗਹਪਤਿ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਕੇਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਲ੍ਲਪਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੫੩) ਸਲ੍ਲਾਪਕਥਂ. ਪਰਨ੍ਤਿ ਅਤਿਸਯਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਵਿਯਾਤਿ ਪਦਪੂਰਣਮਤ੍ਤੇ ਯਥਾ ਤਂ ‘‘ਅਤਿਵਿਯਾ’’ਤਿ. ਅਨ੍ਧਬਾਲਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾ ਅਨ੍ਧਂ ਬਾਲਜਨਂ. ਯੋਗੇਤਿ ਨਯੇ, ਦੁਕ੍ਖਨਿਸ੍ਸਰਣੂਪਾਯੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
੪੦੫. ਅਨੇਨਾਤਿ ਭਗਵਤਾ. ਖਨ੍ਧਕੇਤਿ ਮਹਾਵਗ੍ਗੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਖਨ੍ਧਕੇ (ਮਹਾਵ. ੯੬) ਯਂ ਪਰਿਵਾਸਂ ਪਰਿਵਸਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯੋ ਭੂਤੋਤਿ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਪੁਬ੍ਬੋ’’ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੭੬) ਆਚਰਿਯਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਠਮਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਪਰਿਵਸਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਾਮਣੇਰਭੂਮਿਯਂ ਠਿਤੋ’’ਤਿ. ਤਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਰਿਵਾਸਂ. ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ‘‘ਆਕਙ੍ਖਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ, ਆਕਙ੍ਖਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਦ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਗ੍ਗਹਣਂ. ‘‘ਉਤ੍ਤਰਿਦਿਰਤ੍ਤਤਿਰਤ੍ਤਂ ਸਹਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੫੧) ਏਤ੍ਥ ਦਿਰਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਂ ਵਿਯ ਵਚਨਸਿਲਿਟ੍ਠਤਾਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਾਮਣੇਰਭੂਮਿਯਂ ਠਿਤੇਨੇਵ ਪਰਿਵਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਗਿਹਿਭੂਤੇਨ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਪਰਿਵਸਿਤ੍ਵਾਯੇਵ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਲਭਤਿ. ਨ ਗਾਮਪ੍ਪਵੇਸਨਾਦੀਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਨਵੇਸਿਯਾਵਿਧਵਾਥੁਲ੍ਲਕੁਮਾਰਿਕਪਣ੍ਡਕਭਿਕ੍ਖੁਨਿਗੋਚਰਤਾ, ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਨਂ ਕਿਂ ਕਰਣੀਯੇਸੁ ਦਕ੍ਖਾਨਲਸਾਦਿਤਾ, ਉਦ੍ਦੇਸਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਦੀਸੁ ਤਿਬ੍ਬਚ੍ਛਨ੍ਦਤਾ, ਯਸ੍ਸ ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨਤੋ ਇਧਾਗਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਭਣਨੇ ਅਤ੍ਤਮਨਤਾ, ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਅਵਣ੍ਣਭਣਨੇ ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਾ, ਯਸ੍ਸ ਤਿਤ੍ਥਾਯਤਨਤੋ ਇਧਾਗਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਭਣਨੇ ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਾ, ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਵਣ੍ਣਭਣਨੇ ਅਤ੍ਤਮਨਤਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਵਤ੍ਤਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪੂਰੇਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਵਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਦਾ ਪਰਿਵਸਤਿ, ਤਦਾ ਪੂਰਮਾਨੇਨ ਪਰਿਵਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਟ੍ਠਵਤ੍ਤਪੂਰਣੇਨਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਂ ਵਤ੍ਤਾਨਂ ਪੂਰਣੇਨ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਪਰਿਵਾਸੇ, ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਵਾ. ਘਂਸਿਤ੍ਵਾ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਵੀਮਂਸਨਵਸੇਨ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਵਿਯ ਘਂਸਿਤ੍ਵਾ ਕੋਟ੍ਟੇਤ੍ਵਾ. ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯਾਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ. ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਪਿ ਹਿ ਤੇਨ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਤਿ.
‘‘ਗਣਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਗਣਪ੍ਪਹੋਨਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਮਜ੍ਝੇ ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਗ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੪੦੫) ਆਚਰਿਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਬਹੂਸੁਪਿ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ‘‘ਤਂ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਕਾਰਿਤਵਸੇਨ ਪਾਠੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਚਿਰਮੁਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਚਿਰੂਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਂ ਪਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਚਿਰਮੇਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕਾਵ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾ ਉਪਧਿਵਿਵੇਕਤ੍ਥਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨਾਧਿਕਾਰਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕਾਯੇਨ ਚੇਵ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਚਾ’’ਤਿ. ਵੂਪਕਟ੍ਠੋਤਿ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋ. ਤਾਦਿਸਸ੍ਸ ਸੀਲਵਿਸੋਧਨੇ ਅਪ੍ਪਮਾਦੋ ਅਵੁਤ੍ਤਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਅਪ੍ਪਮਾਦਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਪੇਸਿਤਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਤਿ ਪੇਸਿਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨੋ ਤਪ੍ਪੋਣੋ ਤਪ੍ਪਬ੍ਭਾਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਂਭੂਤੋ ਚ ਤਥਾ ਅਨਪੇਕ੍ਖਤਾਯ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਕਾਯੋ ਨਾਮਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਮਾਵਿਕਾਤੁਂ ‘‘ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਅਤ੍ਤਭਾਵੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਰੂਪਕਾਯਸ੍ਸ ਅਵਿਸਯਤ੍ਤਾ. ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸ੍ਸ. ਜਾਤਿਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਪਿ ਆਚਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਏਵ ਅਰਹਤ੍ਤਾਧਿਗਮਾਯ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਪੇਕ੍ਖਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਤੇਪਿ ਜਾਤਿਕੁਲਪੁਤ੍ਤੇ ਤੇਹੇਵ ਆਚਾਰਕੁਲਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਏਕਸਙ੍ਗਹੇ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਚਾਰਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਇਮਿਨਾ ਹਿ ਆਚਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਜਾਤਿਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਪਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਆਚਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਮੇਵਾਧਿਪ੍ਪੇਤਭਾਵੋ ਚ ‘‘ਸਮ੍ਮਦੇਵਾ’’ਤਿ ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ‘‘ਓਤਿਣ੍ਣੋਮ੍ਹਿ ਜਾਤਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਹਿ ਸਂਵੇਗਪੁਬ੍ਬਿਕਂ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸਮ੍ਮਦੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹੇਤੁਨਾਵ ਕਾਰਣੇਨੇਵਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਹੇਤੁਨਾਤਿ ਨਯੇਨ ਉਪਾਯੇਨ. ਕਾਰਣੇਨੇਵਾਤਿ ਤਬ੍ਬਿਵਰਣਵਚਨਂ. ਤਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ. ਤਦੇਵ ਹਿ ‘‘ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਮਰਹਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਤਥਾ ਅਭਾਵਤੋ. ‘‘ਯਂਤਂਸਦ੍ਦਾ ਨਿਚ੍ਚਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾ’’ਤਿ ਸਦ੍ਦਨਯੇਨਪਿ ਤਦਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ‘‘ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ…ਪੇ… ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਮਿਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਨਤ੍ਥਿ ਪਰੋ ਜਨੋ ਤਥਾ ਸਚ੍ਛਿਕਰਣੇ ਪਚ੍ਚਯੋ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਅਪਰਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋ, ਤਂ. ਉਪ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਸਂ-ਸਦ੍ਦੋਪਿ ਧਾਤੁਸਦ੍ਦਾਨੁਵਤ੍ਤਕੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ, ਪਤ੍ਵਾ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਧਾਤੁਸਦ੍ਦਾਨੁਵਤ੍ਤਕੋ, ਸਂ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਨ ਧਾਤੁਵਿਸੇਸਕੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ, ਅਸੇਕ੍ਖਾ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਯੋ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤ੍ਵਾ, ਪਰਿਪੂਰੇਤ੍ਵਾਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਨ੍ਤਿ ਨਿਗਮਨਵਸੇਨ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਤੁਂ. ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ…ਪੇ… ਵਿਹਾਸੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਏਵ ਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਨਿਕੂਟੇਨ ਦੇਸਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਪਿਤਾ, ਤਂ ਪਨ ਨਿਗਮੇਤੁਂ ‘‘ਅਞ੍ਞਤਰੋ…ਪੇ… ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਾਹਕੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਕਤੋਵ ਇਧ ਅਞ੍ਞਤਰੋ, ਨ ਪਨ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਅਪਾਕਟਤੋ. ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਉਬ੍ਬਾਹਨੇ ਚੇਤਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ਤਥਾ ਉਬ੍ਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਚ ਤੇਸਮਬ੍ਭਨ੍ਤਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਆਪਨ੍ਨੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਭਗਵਤੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਕੇਚਿ ਪਨ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ – ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਚੇਤਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੇਯੇਵ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਅਤੋ ਚੇਤ੍ਥ ਸਹ ਪਾਠਸੇਸੇਨ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਭਗਵਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਨ ਵਿਭਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਇਤਿ ਸੁਮਙ੍ਗਲਵਿਲਾਸਿਨਿਯਾ ਦੀਘਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ ਪਰਮਸੁਖੁਮਗਮ੍ਭੀਰਦੁਰਨੁਬੋਧਤ੍ਥਪਰਿਦੀਪਨਾਯ ਸੁਵਿਮਲਵਿਪੁਲਪਞ੍ਞਾਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯਜਨਨਾਯ ਸਾਧੁਵਿਲਾਸਿਨਿਯਾ ਨਾਮ ਲੀਨਤ੍ਥਪ੍ਪਕਾਸਨਿਯਾ ਮਹਾਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪਕਾਸਨਾ.
ਮਹਾਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.