੫. ਕੂਟਦਨ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੨੩. ਏਵਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡਸੁਤ੍ਤਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਕੂਟਦਨ੍ਤਸੁਤ੍ਤਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤੋ ਯਥਾਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਸਂਵਣ੍ਣਨੋਕਾਸਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਭਾਵਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ, ਸੋਣਦਣ੍ਡ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸਙ੍ਗੀਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕੂਟਦਨ੍ਤਸੁਤ੍ਤਭਾਵਂ ਵਾ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ…ਪੇ… ਮਗਧੇਸੂਤਿ ਕੂਟਦਨ੍ਤਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਮਗਧਾ ਨਾਮ ਜਨਪਦਿਨੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਅਮ੍ਬਟ੍ਠਸੁਤ੍ਤੇ ਕੋਸਲਜਨਪਦਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੋ ਯਥਾਰਹਂ ਨੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸੋ – ਮਗੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਧਾਵਨ੍ਤੀਤਿ ਮਗਧਾ, ਰਾਜਕੁਮਾਰਾ, ਮਂਸੇਸੁ ਵਾ ਗਿਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਮਗਧਾ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ. ਰੁਲ਼੍ਹਿਤੋ, ਪਚ੍ਚਯਲੋਪਤੋ ਚ ਤੇਸਂ ਨਿਵਾਸਭੂਤੇਪਿ ਜਨਪਦੇ ਵੁਦ੍ਧਿ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਨੇਰੁਤ੍ਤਿਕਾ. ਜਨਪਦਨਾਮੇਯੇਵ ਬਹੁਵਚਨਂ, ਨ ਜਨਪਦਸਦ੍ਦੇ ਜਾਤਿਸਦ੍ਦਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਗਧੇਸੁ ਜਨਪਦੇ’’ਤਿ. ਇਤੋ ਪਰਨ੍ਤਿ ‘‘ਮਗਧੇਸੂ’’ਤਿ ਪਦਤੋ ਪਰਂ ‘‘ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ. ਪੁਰਿਮਸੁਤ੍ਤਦ੍ਵਯੇਤਿ ਅਮ੍ਬਟ੍ਠਸੋਣਦਣ੍ਡਸੁਤ੍ਤਦ੍ਵਯੇ. ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵਾਤਿ ਯਂ ਤਤ੍ਥ ਆਗਤਸਦਿਸਂ ਇਧਾਗਤਂ, ਤਂ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਤੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ, ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਤਰੁਣੋ ਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖੋ ਅਮ੍ਬਲਟ੍ਠਿਕਾ’’ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਅਮ੍ਬਲਟ੍ਠਿਕਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲੇ ਵੁਤ੍ਤਸਦਿਸਾਵਾ’’ਤਿ ਆਹ.
ਯਞ੍ਞਾਵਾਟਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਯਞ੍ਞਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਸਵਿਞ੍ਞਾਣਕਾਨਿ, ਅਵਿਞ੍ਞਾਣਕਾਨਿ ਚ ਯਞ੍ਞੂਪਕਰਣਾਨਿ ਉਪਟ੍ਠਪਿਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਮਹਾਯਞ੍ਞੋ ਉਪਕ੍ਖਟੋ’’ਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਉਪਕਰਣਂ ਤੇਸਂ ਤਥਾ ਸਜ੍ਜਨਮੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਸਜ੍ਜਿਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਵਚ੍ਛਤਰਸਤਾਨੀਤਿ ਯੁਵਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਾਨਿ ਬਲਵਵਚ੍ਛਸਤਾਨਿ. ਵਚ੍ਛਾਨਂ ਵਿਸੇਸਾਤਿ ਹਿ ਵਚ੍ਛਤਰਾ, ਤੇ ਪਨ ਵਚ੍ਛਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਦਮ੍ਮਾ, ਨ ਚ ਬਲੀਬਦ੍ਦਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਚ੍ਛਸਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਅਯਂ ਆਚਰਿਯਮਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੩੨੩). ਤਰ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਅਨਤ੍ਥਕੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਚ੍ਛਸਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਵਚ੍ਛਪ੍ਪਭੇਦੋ ਸਙ੍ਗਹਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਤੇਤਿ ਉਸਭਾਦਯੋ ਉਰਬ੍ਭਪਰਿਯੋਸਾਨਾ. ਅਨੇਕੇਸਨ੍ਤਿ ਅਨੇਕਜਾਤਿਕਾਨਂ. ਮਿਗਪਕ੍ਖੀਨਨ੍ਤਿ ਮਹਿਂਸਰੁਰੁਪਸਦਕੁਰੁਙ੍ਗਗੋਕਣ੍ਣਮਿਗਾਨਞ੍ਚੇਵ ਮੋਰਕਪਿਞ੍ਜਰਵਟ੍ਟਕਤਿਤ੍ਤਿਰ ਲਾਪਾਦਿਪਕ੍ਖੀਨਞ੍ਚ. ਸਙ੍ਖ੍ਯਾਵਸੇਨ ਅਨੇਕਤਂ ਸਤ੍ਤਸਤਗ੍ਗਹਣੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ‘‘ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਸਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਤ੍ਤਸਤਾਨਿ, ਸਤ੍ਤਸਤਾਨਿ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਥੂਣਨ੍ਤਿ ਯਞ੍ਞੋਪਕਰਣਾਨਂ ਮਿਗਪਕ੍ਖੀਨਂ ਬਨ੍ਧਨਤ੍ਥਮ੍ਭਂ. ਯੂਪੋਤਿਪਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੂਪਸਙ੍ਖਾਤ’’ਨ੍ਤਿ.
੩੨੮. ਵਿਧਾਤਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਵਿਨੋਦਨਾ. ਯੋ ਹਿ ਯਞ੍ਞਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਧਮਨਤੋ ਨਿਵਾਰਣਤੋ ਨਿਰੋਧਨਤੋ ਵਿਧਾ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਵਿਨੋਦਨਾ, ਤਾ ਏਵ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਨ੍ਦਂ ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਠਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ‘‘ਠਪਨਾ’’ਤਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਤੋ ਏਵ ਹਿ ਉਪਰੂਪਰਿ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਨ੍ਦਪ੍ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ. ਠਪਨਾ ਚੇਤਾ ਯਞ੍ਞਸ੍ਸ ਆਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਵਸੇਨ ਤੀਸੁ ਕਾਲੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਤਿਪ੍ਪਕਾਰਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਿਟ੍ਠਪਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਪਰਿਵਾਰਪਰਿਯਾਯੋ ‘‘ਪਰਿਕਰੋਨ੍ਤਿ ਯਞ੍ਞਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੋਲ਼ਸਪਰਿਵਾਰ’’ਨ੍ਤਿ.
ਮਹਾਵਿਜਿਤਰਾਜਯਞ੍ਞਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੩੩੬. ਪੁਬ੍ਬੇ ਭੂਤਂ ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ ਯਥਾ ‘‘ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਬ੍ਬਚਰਿਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪੁਰਿਮਜਾਤਿਸਮ੍ਭੂਤਂ ਬੋਧਿਸਮ੍ਭਾਰਭੂਤਂ ਪੁਞ੍ਞਚਰਿਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਅਨੁਗਾਮਿਨਿਧਿਸ੍ਸ ਥਾਵਰਨਿਧਿਨਾ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਉਪਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਸਦ੍ਦਵਿਦੂ ਪਨ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਕਾਲਸਤ੍ਤਮਿਯਾ ਨੇਪਾਤਿਕਪਦ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਤੀਤਕਾਲੇਤਿ ਹਿ ਤੇਸਂ ਮਤੇਨ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨੇਨ. ਮਹਨ੍ਤਂ ਪਥਵੀਮਣ੍ਡਲਂ ਵਿਜਿਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਮਹਨ੍ਤਂ ਵਾ ਵਿਜਿਤਂ ਪਥਵੀਮਣ੍ਡਲਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਨ੍ਤੋਰਟ੍ਠੇਤਿ ਯਸ੍ਸ ਵਿਜਿਤੇ ਵਿਹਰਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਰਟ੍ਠੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਹਿ ਵਿਜਿਤਸਦ੍ਦੋ ਰਜ੍ਜੇ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਤਸ੍ਸ ਏਕਰਾਜਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ, ਨ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਾਜਭਾਵਂ ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾਅਵਚਨਤੋ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਨ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਸਨ੍ਤਕਮਤ੍ਤੇਨ ਅਡ੍ਢਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਡ੍ਢੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਦ੍ਧਨੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੋ ਕੋਚੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਡ੍ਢਤਾ ਹਿ ਨਾਮ ਵਿਭਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਸਾ ਚ ਤਂ ਤਦੁਪਾਦਾਯ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਥਾ ਮਹਦ੍ਧਨਤਾਪੀਤਿ ਤਂ ਥਾਮਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਉਕ੍ਕਂਸਗਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਰਿਮਾਣਸਙ੍ਖ੍ਯੇਨਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਵਿਸੇਸਤੋ ਕਾਮਾ ਇਧ ਭੋਗਾ ਨਾਮਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਪਿਣ੍ਡਪਿਣ੍ਡਵਸੇਨਾਤਿ ਭਾਜਨਾਲਙ੍ਕਾਰਾਦਿਵਿਭਾਗਂ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਖਣ੍ਡਖਣ੍ਡਵਸੇਨ.
ਰੂਪਂ ਅਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ, ਅਨਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਵਾ ਮਾਸਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਕਤੋ ਮਾਸਕੋ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਥਾਲਕਾਦੀਨਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਨੇਕਕੋਟਿਸਙ੍ਖ੍ਯੇਨਾਤਿ ਕਹਾਪਣਾਨਂ ਕੋਟਿਸਤਾਦਿਪ੍ਪਮਾਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਨ੍ਤੇਨ ਕੋਟਿਸਤਪ੍ਪਮਾਣੇਨੇਵ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ.
ਤੁਟ੍ਠੀਤਿ ਸੁਮਨਤਾ. ਉਪਕਰਣਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਕਾਰਣਪਰਿਯਾਯੋ. ਕਿਂ ਪਨ ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਾਨਾਵਿਧਾਲਙ੍ਕਾਰਸੁਵਣ੍ਣਰਜਤਭਾਜਨਾਦਿਭੇਦ’’ਨ੍ਤਿ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਵਤ੍ਥਸੇਯ੍ਯਾਵਸਥਾਦੀਨਿ ਸਙ੍ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਸੁਵਣ੍ਣਰਜਤਮਣਿਮੁਤ੍ਤਾਵੇਲ਼ੁਰਿਯਵਜਿਰਪਵਾਲ਼ਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਰਤਨਾਨੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਯਥਾਹੁ –
‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਰਜਤਂ ਮੁਤ੍ਤਾ, ਮਣਿਵੇਲ਼ੁਰਿਯਾਨਿ ਚ;
ਵਜਿਰਞ੍ਚ ਪਵਾਲ਼ਨ੍ਤਿ, ਸਤ੍ਤਾਹੁ ਰਤਨਾਨਿਮੇ’’ਤਿ.
ਸਾਲਿਵੀਹਿਆਦਿ ਸਤ੍ਤਧਞ੍ਞਂ ਸਾਨੁਲੋਮਂ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਨਂ ਨਾਮ ਪੁਰੇਕ੍ਖਤਂ ਸਸ੍ਸਫਲਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਤਬ੍ਬਿਪਰਿਯਾਯਤੋ ਮੁਗ੍ਗਮਾਸਾਦਿ ਤਦਵਸੇਸਂ ਅਪਰਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਅਪਰਨ੍ਨਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਵਤ੍ਤਮਨ੍ਨਂ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਨਂ, ਤਤੋ ਅਪਰਸ੍ਮਿਂ ਪਵਤ੍ਤਮਨ੍ਨਂ ਅਪਰਨ੍ਨਂ. ਨ੍ਨ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਪਨ ਣ੍ਣ-ਕਾਰੇ ਕਤੇ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਣਂ, ਅਪਰਣ੍ਣਞ੍ਚਾਤਿ ਨੇਰੁਤ੍ਤਿਕਾ. ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਭਾਵੋ ਪਨੇਤੇਸਂ ਆਦਿਕਪ੍ਪੇ ਸਮ੍ਭਵਾਸਮ੍ਭਵਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪੁਰਿਮਂ ‘‘ਅਡ੍ਢੋ ਮਹਦ੍ਧਨੋ ਪਹੂਤਜਾਤਰੂਪਰਜਤੋ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਦੇਵਸਿਕਂ ਪਰਿਬ੍ਬਯਦਾਨਗਹਣਾਦਿਵਸੇਨ, ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਧਨਧਞ੍ਞਵਸੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਦਂ ਪਨ ‘‘ਪਹੂਤਧਨਧਞ੍ਞੋ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਨਿਧਾਨਗਤਧਨਵਸੇਨ, ਸਙ੍ਗਹਿਤਧਞ੍ਞਵਸੇਨ ਚਾਤਿ ਇਮਂ ਵਿਸੇਸਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਯਂ ਨਯੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਵੀਸਕਹਾਪਣਮ੍ਬਣਾਦਿਦੇਵਸਿਕਵਲ਼ਞ੍ਜਨਮ੍ਪਿ ਹਿ ਮਹਾਸਾਲਲਕ੍ਖਣਂ.
ਇਦਾਨਿ ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤਵਸੇਨ ਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਥ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦੁਤਿਯਨਯੋ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਇਮਿਨਾ ਏਵ ਹਿ ਪੁਰਿਮਵਚਨਂ ਨਿਧਾਨਗਤਧਨਵਸੇਨ, ਸਙ੍ਗਹਿਤਧਞ੍ਞਵਸੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਿਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਇਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਪਹੂਤਧਨਧਞ੍ਞੋ’’ਤਿ ਵਚਨਂ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਮਹਾਵਿਜਿਤਰਞ੍ਞੋ. ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਦੇਵਸਿਕਂ, ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਮੇਤਂ. ਦਾਸਕਮ੍ਮਕਰਪੋਰਿਸਾਦੀਨਂ ਵੇਤ੍ਤਨਾਨੁਪ੍ਪਦਾਨਂ ਪਰਿਬ੍ਬਯਦਾਨਂ. ਇਣਸੋਧਨਾਦਿਵਸੇਨ ਧਨਧਞ੍ਞਾਨਮਾਦਾਨਂ ਗਹਣਂ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਇਣਦਾਨਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਧਨਧਞ੍ਞਵਸੇਨਾਤਿ ਕਯਵਿਕ੍ਕਯਕਰਣੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਾਨਂ ਧਨਧਞ੍ਞਾਨਂ ਵਸੇਨ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਨ ਸਮੁਚ੍ਚਯਵਿਰਹਿਤਪਾਠੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਪਰਿਬ੍ਬਯਦਾਨਗ੍ਗਹਣਾਦਿਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਨਪਦੇਨ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਾਦਿਸੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾਨਂ ਧਨਧਞ੍ਞਾਨਂ ਵਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਕੋਟ੍ਠਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਧਞ੍ਞਟ੍ਠਪਨਟ੍ਠਾਨਂ, ਤਦੇਵ ਅਗਾਰਂ ਤਥਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਧਞ੍ਞੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰੋ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਸਾਰਗਬ੍ਭਂ ਕੋਸੋ, ਧਞ੍ਞਟ੍ਠਪਨਟ੍ਠਾਨਂ ਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾਪਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਥ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਅਸਿਨੋ ਤਿਕ੍ਖਭਾਵਪਰਿਹਾਰਤੋ ਪਰਿਚ੍ਛਦੋ ‘‘ਕੋਸੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ ਰਞ੍ਞੋ ਤਿਕ੍ਖਭਾਵਪਰਿਹਾਰਕਤ੍ਤਾ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨੀ ਸੇਨਾ ‘‘ਕੋਸੋ’’ਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਕੋਸੋ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਦ੍ਵਾਦਸਪੁਰਿਸੋ ਹਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਚਿ. ੩੧੪) ਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਹਤ੍ਥਿਆਦਯੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਵਤ੍ਥਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਗ੍ਗਹਣੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਕੁਪ੍ਪਭਣ੍ਡਟ੍ਠਪਨਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਂ ਤਿਵਿਧ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਤੋ ਹਿ ਅਞ੍ਞਂ ਲੋਹਅਯਦਾਰੁਵਿਸਾਣਵਤ੍ਥਾਦਿਕਮਸਾਰਦਬ੍ਬਂ ਗੋਪੇਤਬ੍ਬਤੋ ਗ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਕ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕੁਪ੍ਪਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਜਾਤਰੂਪਰਜਤਨਿਧਾਨਂ ਧਨਕੋਟ੍ਠਾਗਾਰਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਰਤਨਂ ਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਚਰਣਂ ਰਤਨਵਿਲੋਕਨਚਾਰਿਕਾ. ਕਾਮਂ ਤਮਤ੍ਥਂ ਰਾਜਾ ਜਾਨਾਤਿ, ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕੇਨ ਪਨ ਕਥਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਾਯ ਨਿਸ੍ਸਦ੍ਦਭਾਵਾਪਾਦਨਤ੍ਥਮੇਵ ਏਵਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਤਥਾ ਕਥਾਪਨੇ ਹਿ ਅਸਤਿ ਪਰਿਸਾ ਸਦ੍ਦਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਰਾਜਾ ਪਰਮ੍ਪਰਾਗਤਂ ਕੁਲਧਨਂ ਵਿਨਾਸੇਤੀ’’ਤਿ, ਤਤੋ ਚ ਪਕਤਿਕ੍ਖੋਭੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਤਿ ਪਨ ਤਥਾ ਕਥਾਪਨੇ ‘‘ਏਤਂਕਾਰਣਾ ਤਂ ਛਡ੍ਡੇਤੀ’’ਤਿ ਨਿਸ੍ਸਦ੍ਦਭਾਵਮਾਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਤੋ ਚ ਪਕਤਿਕ੍ਖੋਭੋ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਥਾ ਪੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਮਰਣਵਸਨ੍ਤਿ ਮਰਣਸ੍ਸ, ਮਰਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਵਾ ਵਿਸਯਂ.
੩੩੭. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਮਨ੍ਤਿਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ‘‘ਏਕੇਨ ਪਣ੍ਡਿਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਧਾਤ੍ਵਤ੍ਥਾਨੁਵਤ੍ਤਕੋ ਹੇਤ੍ਥ ਉਪਸਗ੍ਗੋ, ਪਕਰਣਾਧਿਗਤੋ ਚ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸੋ ਯਥਾ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਮਾਨੇਨ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਂ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਂ ਪਰਿਪਞ੍ਹਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਚਿ. ੪੩੪). ਤਥਾ ਹਿਸ੍ਸ ਪਦਭਾਜਨੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਮਾਨੇਨਾਤਿ ਸਿਕ੍ਖਿਤੁਕਾਮੇਨ. ਅਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਪਾਚਿ. ੪੩੬). ਆਮਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਮਨ੍ਤਿਤੁਕਾਮੋਸਿ. ਜਨਪਦਸ੍ਸ ਅਨੁਪਦ੍ਦਵਤ੍ਥਂ, ਯਞ੍ਞਸ੍ਸ ਚ ਚਿਰਾਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਯਂ ਰਾਜਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਹਰਨ੍ਤਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਗੇਹਾਨੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਅਨਾਦਰੇ ਵਾ ਏਤਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ.
੩੩੮. ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਸੁਖਸ੍ਸ ਵਿਦੂਸਨਤੋ, ਅਹਿਤਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਆਵਹਨਤੋ ਕਣ੍ਟਕਸਦਿਸਤਾਯ ਚੋਰਾ ਏਵ ਇਧ ‘‘ਕਣ੍ਟਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚੋਰਕਣ੍ਟਕੇਹਿ ਸਕਣ੍ਟਕੋ’’ਤਿ. ਯਥਾ ਗਾਮਵਾਸੀਨਂ ਘਾਤਕਾ ਗਾਮਘਾਤਕਾ ਅਭੇਦਵਸੇਨ, ਉਪਚਾਰੇਨ ਚ ਨਿਸ੍ਸਯਨਾਮਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਿਤੇਪਿ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ, ਏਵਂ ਪਨ੍ਥਿਕਾਨਂ ਦੁਹਨਾ ਬਾਧਨਾ ਪਨ੍ਥਦੁਹਾ. ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਪੇਤਸ੍ਸ ਅਯੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਰਣਸੀਲੋ ਅਧਮ੍ਮਕਾਰੀ, ਯੋ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਜਿਤੇ ਜਨਪਦਾਦੀਨਂ ਤਤੋ ਤਤੋ ਅਨਤ੍ਥਤੋ ਤਾਯਨੇਨ ਖਤ੍ਤਿਯੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਕਰਣਸੀਲੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਸ੍ਸੂਤਿ ਚੋਰਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਦਂਸੇਨ੍ਤਿ ਵਿਦ੍ਧਂਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਹਿ ਦਸ੍ਸਵੋ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਲੋਪੇਨ, ਤੇ ਏਵ ਖੀਲਸਦਿਸਤ੍ਤਾ ਖੀਲਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੁਖੀਲਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਖੇਤ੍ਤੇ ਖੀਲਂ ਕਸਨਾਦੀਨਂ ਸੁਖਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ, ਮੂਲਸਨ੍ਤਾਨੇਨ ਸਸ੍ਸਪਰਿਬੁਦ੍ਧਿਞ੍ਚ ਵਿਬਨ੍ਧਤਿ, ਏਵਂ ਦਸ੍ਸਵੋਪਿ ਰਜ੍ਜੇ ਰਾਜਾਣਾਯ ਸੁਖਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ, ਮੂਲਵਿਰੁਲ਼੍ਹਿਯਾ ਜਨਪਦਪਰਿਬੁਦ੍ਧਿਞ੍ਚ ਵਿਬਨ੍ਧਨ੍ਤੀ. ਪਾਣਚਾਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਮਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਹਿਂਸਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕੋਟ੍ਟਨੇਨਾ’’ਤਿ. ਵਧਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਹਿਂਸਨਤ੍ਥੋਪਿ ਹੋਤਿ ‘‘ਵਧਤਿ ਨ ਰੋਦਤਿ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਚਿ. ੮੮੦) ਵਿਯ, ਕਪ੍ਪਰਾਦੀਹਿ ਪੋਥਨੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਦ੍ਦੁ ਨਾਮ ਦਾਰੁਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਕਤੋ ਬਨ੍ਧਨੋਪਕਰਣਵਿਸੇਸੋ, ਤੇਨ ਬਨ੍ਧਨਂ ਤਥਾ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਰਜ੍ਜੁਬਨ੍ਧਨਸਙ੍ਖਲਿਕਬਨ੍ਧਨਘਰਬਨ੍ਧਨਾਦੀਨਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਹਾ-ਧਾਤੁਯਾ ਜਾਨਿਪਦਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਹਾਨਿਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ, ਸਾ ਚ ਧਨਹਾਯਨਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਤਂ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿਆਦਿ.
ਪਞ੍ਚਸਿਖਮਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮੁਣ੍ਡਾਪਨਂ ਪਞ੍ਚਸਿਖਮੁਣ੍ਡਕਰਣਂ. ਤਂ ‘‘ਕਾਕਪਕ੍ਖਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵੋਹਰਨ੍ਤਿ. ਸੀਸੇ ਛਕਣੋਦਕਾਵਸੇਚਨਂ ਗੋਮਯਸਿਞ੍ਚਨਂ. ਕੁਦਣ੍ਡਕੋ ਨਾਮ ਚਤੁਹਤ੍ਥਤੋ ਊਨੋ ਰਸ੍ਸਦਣ੍ਡਕੋ, ਯੋ ‘‘ਗਦ੍ਦੁਲੋ’’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤੇਨ ਬਨ੍ਧਨਂ ਕੁਦਣ੍ਡਕਬਨ੍ਧਨਂ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਖੁਰਮੁਣ੍ਡਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਭਸ੍ਮਪੁਟਵਧਨਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਸਮ੍ਮਾਸਦ੍ਦੋ ਞਾਯਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਹੇਤੁਨਾ’’ਤਿਆਦਿ, ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਮੇਤਂ. ਊਹਨਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਉਦ੍ਧਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਪਨੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਤਤ੍ਥ ਕਤਪਰਿਚਯਤਾਯ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਦੇਤੂ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਨੁ ਅਨੁ ਪਦੇਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਦਿਨ੍ਨੇ ਅਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸਿਉਪਕਰਣਭਣ੍ਡਂ ਫਾਲਪਾਜਨਯੁਗਨਙ੍ਗਲਾਦਿ, ਇਮਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਬੀਜਭਤ੍ਤਮੇਵ ਨਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਕ੍ਖਿਕਰਣਪਣ੍ਣਾਰੋਪਨਨਿਬਨ੍ਧਨਂ ਵਡ੍ਢਿਯਾ ਸਹ ਵਾ ਵਿਨਾ ਵਾ ਪੁਨ ਗਹੇਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਦਾਨੇ ਹੋਤਿ, ਇਧ ਪਨ ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥਿ ਪੁਨ ਅਗ੍ਗਹੇਤੁਕਾਮਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਕ੍ਖਿਂ ਅਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮੂਲਚ੍ਛੇਜ੍ਜਵਸੇਨਾ’’ਤਿ. ਸਕ੍ਖਿਨ੍ਤਿ ਤਦਾ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਜਨਂ. ਪਣ੍ਣੇ ਅਨਾਰੋਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਤਾਲਾਦਿਪਣ੍ਣੇ ਯਥਾਚਿਣ੍ਣਂ ਲਿਖਨਵਸੇਨ ਅਨਾਰੋਪੇਤ੍ਵਾ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰੇਪਿ ਪਾਭਤਸਦ੍ਦੋ, ਇਧ ਪਨ ਭਣ੍ਡਮੂਲੇਯੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਭਣ੍ਡਮੂਲਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਭਣ੍ਡਮੂਲਞ੍ਹਿ ਪਕਾਰਤੋ ਉਦਯਭਣ੍ਡਾਨਿ ਆਭਰਤਿ ਸਂਹਰਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਪਾਭਤਂ. ਉਦਯਧਨਤੋ ਪਗੇਵ ਆਭਤਂ ਪਾਭਤਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦਵਿਦੂ, ਪਣ੍ਣਾਕਾਰੋ ਪਨ ਤਂ ਤਦਤ੍ਥਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੇਹਿ ਆਭਰੀਯਤੇਤਿ ਪਾਭਤਂ. ਪਤ੍ਥਨਤ੍ਥਜੋਤਕੋ ਹਿ ਅਯਂ ਪ-ਸਦ੍ਦੋ.
‘‘ਯਥਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਾਭਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਮੂਲਭਣ੍ਡਤ੍ਥਤਂ ਚੂਲ਼ਸੇਟ੍ਠਿਜਾਤਕਪਾਠੇਨ (ਜਾ. ੧.੧.੪) ਸਾਧੇਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਮਟ੍ਠਕਥਾ (ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੪) ‘‘ਅਪ੍ਪਕੇਨਪੀਤਿ ਥੋਕੇਨਪਿ ਪਰਿਤ੍ਤਕੇਨਪਿ. ਮੇਧਾਵੀਤਿ ਪਞ੍ਞਵਾ. ਪਾਭਤੇਨਾਤਿ ਭਣ੍ਡਮੂਲੇਨ. ਵਿਚਕ੍ਖਣੋਤਿ ਵੋਹਾਰਕੁਸਲੋ. ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਂ ਧਨਞ੍ਚ ਯਸਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਣ੍ਠਾਪੇਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਅਣੁਂ ਅਗ੍ਗਿਂਵ ਸਨ੍ਧਮਂ, ਯਥਾ ਪਣ੍ਡਿਤਪੁਰਿਸੋ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਗੋਮਯਚੁਣ੍ਣਾਦੀਨਿ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮੁਖਵਾਤੇਨ ਧਮਨ੍ਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ ਵਡ੍ਢੇਤਿ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਥੋਕਮ੍ਪਿ ਪਾਭਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਨਾਨਾਉਪਾਯੇਹਿ ਪਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਧਨਞ੍ਚ ਯਸਞ੍ਚ ਵਡ੍ਢੇਤਿ, ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਤਾਯ ਏਵ ਵਾ ਪਨ ਧਨਯਸਮਹਨ੍ਤਤਾਯ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤਿ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਂ ਪਾਕਟਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ.
ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਦੇਵਸਿਕਂ. ਮਾਸੇ ਮਾਸੇ ਦਾਤਬ੍ਬਂ ਮਾਸਿਕਂ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਅਨੁਪੋਸਥਿਕਾਦੀਨਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ. ਕੁਸਲਾਨੁਰੂਪੇਨ, ਕਮ੍ਮਾਨੁਰੂਪੇਨ ਸੂਰਭਾਵਾਨੁਰੂਪੇਨਾਤਿ ਦ੍ਵਨ੍ਦਤੋ ਪਰਂ ਸੁਯ੍ਯਮਾਨੋ ਅਨੁਰੂਪਸਦ੍ਦੋ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਛੇਕਭਾਵਾਨੁਰੂਪਤਾ ਚੇਤ੍ਥ ਕੁਸਲਾਨੁਰੂਪਂ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਕੁਲਸਦ੍ਦੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਚ ਜਾਣੁਸੋਣਿਆਦਿਕੁਲਾਨਮਿਵ ਕੁਲਾਨੁਰੂਪਮ੍ਪਿ ਦਾਤਬ੍ਬਤੋ ਯੁਜ੍ਜਤੇਵ. ਸੇਨਾਪਚ੍ਚਾਦਿ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ, ਇਮਿਨਾ ਭਤ੍ਤਵੇਤਨਂ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਕਕਮ੍ਮਪਸੁਤਤ੍ਤਾ, ਅਨੁਪਦ੍ਦਵਤ੍ਤਾ ਚ ਧਨਧਞ੍ਞਾਨਂ ਰਾਸਿਕੋ ਰਾਸਿਕਾਰਭੂਤੋ. ਖੇਮੇਨ ਠਿਤਾਤਿ ਅਨੁਪਦ੍ਦਵੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਭਯਾ’’ਤਿ, ਕੁਤੋਚਿਪਿ ਭਯਰਹਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੋਦਾ ਮੋਦਮਾਨਾਤਿ ਮੋਦਾਯ ਮੋਦਮਾਨਾ, ਸੋਮਨਸ੍ਸੇਨੇਵ ਮੋਦਮਾਨਾ, ਨ ਸਂਸਨ੍ਦਨਮਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਭਗਵਤਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੩੮੧) ਹਿ ਮੁਦਸਦ੍ਦੋ ਸਂਸਨ੍ਦਨੇਪਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਮੋਦਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਪਰੇਪਿ ਮੋਦਮਾਨਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਮੁਦਿਤਚਿਤ੍ਤਾਤਿ, ਅਸਞ੍ਞੋਗੇਪਿ ਵਤ੍ਤਿਚ੍ਛਾਯੇਵ ਵੁਦ੍ਧੀਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਪਾਠੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਇਦ੍ਧਫੀਤਭਾਵਨ੍ਤਿ ਸਮਿਦ੍ਧਵੇਪੁਲ੍ਲਭਾਵਂ.
ਚਤੁਪਰਿਕ੍ਖਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੩੩੯. ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਿਚ੍ਚੇ ਅਨੁਯਨ੍ਤਿ ਅਨੁਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਯਨ੍ਤਾ. ਤੇਯੇਵ ਆਨੁਯਨ੍ਤਾ ਯਥਾ ‘‘ਅਨੁਭਾਵੋ ਏਵ ਆਨੁਭਾਵੋ’’ਤਿ, ‘‘ਆਨੁਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਿਚ੍ਚੇ ਅਨੁਯੁਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਹਿ ਆਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਰਞ੍ਞੋ. ਤੇਤਿ ਆਨੁਯਨ੍ਤਖਤ੍ਤਿਯਾਦਯੋ. ‘‘ਅਮ੍ਹੇ ਏਤ੍ਥ ਬਹਿ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ‘‘ਨਿਬਨ੍ਧਵਿਪੁਲਾਯਾਗਮੋ ਗਾਮੋ ਨਿਗਮੋ. ਵਿਵਡ੍ਢਿਤਮਹਾਆਯੋ ਮਹਾਗਾਮੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੩੩੮) ਆਚਰਿਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਪਾਕਾਰਪਰਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਾਪਣੋ ਨਿਗਮੋ, ਸਪਾਕਾਰਾਪਣਂ ਨਗਰਂ, ਤਂ ਤਬ੍ਬਿਪਰੀਤੋ ਗਾਮੋ’’ਤਿ (ਕਙ੍ਖਾਵਿਤਰਣੀ ਅਭਿਨਵਟੀਕਾਯਂ ਸਙ੍ਘਾਦਿਸੇਸਕਣ੍ਡੇ ਕੁਲਦੂਸਕਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ) ਵਿਨਯਟੀਕਾਸੁ. ਗਸਨ੍ਤਿ ਮਦਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਗਾਮੋ, ਸ੍ਵੇਵ ਪਾਕਟੋ ਚੇ, ਨਿਗਮੋ ਨਾਮ ਅਤਿਰੇਕੋ ਗਾਮੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਭੁਸਤ੍ਥੋ ਹੇਤ੍ਥ ਨੀ-ਸਦ੍ਦੋ, ਸਞ੍ਞਾਸਦ੍ਦਤ੍ਤਾ ਚ ਰਸ੍ਸੋਤਿ ਸਦ੍ਦਵਿਦੂ. ਜਨਪਦਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋਵ. ‘‘ਸਾਮ੍ਯਾਮਚ੍ਚੋ ਸਖਾ ਕੋਸੋ, ਦੁਗ੍ਗਞ੍ਚ ਵਿਜਿਤਂ ਬਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਸੁ ਸਤ੍ਤਸੁ ਰਾਜਪਕਤੀਸੁ ਰਞ੍ਞੋ ਤਦਵਸੇਸਾਨਂ ਛਨ੍ਨਂ ਵਸੇਨ ਹਿਤਸੁਖਾਤਿਵੁਦ੍ਧਿ, ਤਦੇਕਦੇਸਾ ਚ ਆਨੁਯਨ੍ਤਾਦਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.
ਤਂਤਂਕਿਚ੍ਚੇਸੁ ਰਞ੍ਞਾ ਅਮਾ ਸਹ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਮਚ੍ਚਾ. ‘‘ਅਮਾਵਾਸੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਹਿ ਸਮਕਿਰਿਯਾਯ ਅਮਾਤਿ ਅਬ੍ਯਯਪਦਂ, ਚ-ਪਚ੍ਚਯੇਨ ਤਦ੍ਧਿਤਸਿਦ੍ਧੀਤਿ ਨੇਰੁਤ੍ਤਿਕਾ. ਰਜ੍ਜਕਿਚ੍ਚਵੋਸਾਸਨਕਾਲੇ ਪਨ ਤੇ ਰਞ੍ਞਾ ਪਿਯਾ, ਸਹਪਵਤ੍ਤਨਕਾ ਚ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਪਿਯਸਹਾਯਕਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਰਞ੍ਞੋ ਪਰਿਸਤਿ ਭਵਾ ‘‘ਪਾਰਿਸਜ੍ਜਾ. ਕੇ ਪਨ ਤੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੇਸਾ ਆਣਤ੍ਤਿਕਾਰਕਾ’’ਤਿ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾਨੁਯੁਤ੍ਤਖਤ੍ਤਿਯਾਦੀਹਿ ਅਵਸੇਸਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਣਾਕਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਤਿਪਿ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੇ ਆਨੁਭਾਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਅਭਾਵੇ ਤਾਦਿਸਂ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ. ਵੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਚ ਤਾਦਿਸਾਨਮ੍ਪਿ ਰਾਜੂਨਂ ਤਦੁਭਯਂ ਹਾਯਤੇਵ, ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੇ ਪਨ ਅਸਤਿ ਪਗੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤਿ ਚ ਮਹਲ੍ਲਕਕਾਲੇ ਚ ਦਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਤੇਨਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣਦ੍ਵਯੇਨ. ਅਨੁਮਤਿਯਾਤਿ ਅਨੁਜਾਨਨੇਨ. ਪਕ੍ਖਾਤਿ ਸਪਕ੍ਖਾ ਯਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਭੂਤਾ. ਯਞ੍ਞਂ ਪਰਿਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ, ਸਮ੍ਭਾਰਾ, ਤੇ ਚ ਤਸ੍ਸ ਯਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਭੂਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਵਾਰਾ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਵਾਰਾ ਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਰਥੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਇਧਾਨਧਿਪ੍ਪੇਤਮਤ੍ਥਂ ਨਿਸੇਧੇਤਿ.
‘‘ਰਥੋ ਸੇਤਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ, ਝਾਨਕ੍ਖੋ ਚਕ੍ਕਵੀਰਿਯੋ;
ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਧੁਰਸਮਾਧਿ, ਅਨਿਚ੍ਛਾ ਪਰਿਵਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੪);
ਹਿ ਸਂਯੁਤ੍ਤਮਹਾਵਗ੍ਗਪਾਲ਼ਿ. ਤਤ੍ਥ ਰਥੋਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਯਾਨਸਞ੍ਞਿਤੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਮਗ੍ਗਰਥੋ. ਸੇਤਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋਤਿ ਚਤੁਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਸੀਲਾਲਙ੍ਕਾਰੋ. ‘‘ਸੀਲਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਝਾਨਕ੍ਖੋਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਝਾਨਙ੍ਗਾਨਂ ਵਸੇਨ ਝਾਨਮਯਅਕ੍ਖੋ. ਚਕ੍ਕਵੀਰਿਯੋਤਿ ਵੀਰਿਯਚਕ੍ਕੋ. ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਧੁਰਸਮਾਧੀਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਧੁਰਾਨਂ ਸਮਤਾ. ਅਨਿਚ੍ਛਾ ਪਰਿਵਾਰਣਨ੍ਤਿ ਅਲੋਭੋ ਸੀਹਧਮ੍ਮਾਦੀਨਿ ਵਿਯ ਪਰਿਵਾਰਣਂ.
ਅਟ੍ਠਪਰਿਕ੍ਖਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੩੪੦. ਉਭਤੋ ਸੁਜਾਤਾਦੀਹਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇਹਿ. ਯਸਸਾਤਿ ਪਞ੍ਚਵਿਧੇਨ ਆਨੁਭਾਵੇਨ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਣਾਠਪਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ‘‘ਦਾਤਾਦਾਨਸ੍ਸ ਫਲਂ ਪਚ੍ਚਨੁਭੋਤਿ ਪਤ੍ਤਿਯਾਯਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦਾਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਾਨੇ ਸੂਰੋਤਿ ਦਾਨਸੂਰੋ, ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੇ ਈਸਕਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਮੁਤ੍ਤਚਾਗੋ, ਤਬ੍ਭਾਵੋ ਪਨ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾਞਾਣਸ੍ਸ ਤਿਕ੍ਖਵਿਸਦਭਾਵੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਤਿਕ੍ਖਵਿਸਦਭਾਵਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ ‘‘ਸਦ੍ਦੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਦਾਨਸੂਰੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਸਦ੍ਧਾਮਤ੍ਤਕੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਕਤਾ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਮਿਵ ਉਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਸੋ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਂ ਦਾਨਂ ਦੇਤੀਤਿ ਯਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਪਰਸ੍ਸ ਦੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਤਿ ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਤਬ੍ਬਿਸਯਂ ਲੋਭਂ ਸੁਟ੍ਠੁਮਭਿਭਵਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਪਤਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ. ਕਾਰਣੋਪਚਾਰਵਚਨਞ੍ਹੇਤਂ. ਪਰਤੋਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਬ੍ਬਿਸਯੇਨ ਲੋਭੇਨ ਅਨਾਕਡ੍ਢਨੀਯਤ੍ਤਾ ਨ ਦਾਸੋ, ਨ ਸਹਾਯੋ.
ਤਦੇਵਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ, ਅਨ੍ਵਯਤੋ ਚ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਇਧਾਨਧਿਪ੍ਪੇਤਸ੍ਸ ਹਿ ਦਾਸਾਦਿਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਦਸ੍ਸਨਂ. ਖਾਦਨੀਯਭੋਜਨੀਯਾਦੀਸੁ ਮਧੁਰਸ੍ਸੇਵ ਪਣੀਤਤ੍ਤਾ ‘‘ਮਧੁਰਂ ਭੁਞ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਏਤਂ, ਪਣੀਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਦਾਸੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਦਾਸਬ੍ਯਤਂ ਉਪਗਤਤ੍ਤਾ. ਸਹਾਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਿਯਭਾਵਾਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਤੋ. ਸਾਮੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੇਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਣ੍ਹਾਦਾਸਬ੍ਯਤੋ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ. ਯਂ ਪਨੇਤਂ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਾਮਿਪਰਿਭੋਗਸਦਿਸਾ’’ਤਿ, (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੩੪੦) ਤਂ ਤਣ੍ਹਾਦਾਸਬ੍ਯਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਾਸਾਮਞ੍ਞਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਪਰਿਭੋਗੋ ਸਾਮਿਪਰਿਭੋਗੋ ਵਿਯ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸੇਵ ਦਾਨਂ ਦਾਨਸਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਵਾ ਪਮਾਦਲਿਖਿਤਮੇਤਂ. ਤਾਦਿਸੋਤਿ ਦਾਨਸਾਮਿਸਭਾਵੋ.
ਸਮਿਤਪਾਪਸਮਣਬਾਹਿਤਪਾਪਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੇਨੇਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਮਤ੍ਤਸਮਣਜਾਤਿਮਤ੍ਤਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਾ ਕਪਣਾਦਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਦੁਗ੍ਗਤਾਤਿ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਜੀਵਿਕਮੁਪਗਤਾ ਕਸਿਰਵੁਤ੍ਤਿਕਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਦਲਿਦ੍ਦਮਨੁਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਪਥਾਵਿਨੋਤਿ ਮਗ੍ਗਗਾਮਿਨੋ. ਵਣਿਬ੍ਬਕਾਤਿ ਦਾਯਕਾਨਂ ਗੁਣਕਿਤ੍ਤਨਵਸੇਨ, ਕਮ੍ਮਫਲਕਿਤ੍ਤਨਮੁਖੇਨ ਚ ਯਾਚਨਕਾ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਗ੍ਗਚਰਿਯਾਦਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੇ ਇਟ੍ਠਂ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਦੁਭਯੇਨੇਵ ਹਿ ਦਾਨਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਥੋਮਨਾ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਯੇ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਵਣਿਬ੍ਬਕਾ ਨਾਮਾਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਪਸਤਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੀਹਿਤਣ੍ਡੁਲਾਦਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਰਾਵਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਾਗੁਭਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ. ਓਪਾਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਓਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਪਾਤਬ੍ਬਤੋ ਨਦੀਤਲ਼ਾਕਾਦੀਨਂ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਂ ਤਿਤ੍ਥਂ, ਓਪਾਨਮਿਵਭੂਤੋਤਿ ਓਪਾਨਭੂਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਦਪਾਨਭੂਤੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਹੁਤ੍ਵਾਤਿ ਭਾਵਤੋ. ਸੁਤਮੇਵ ਸੁਤਜਾਤਨ੍ਤਿ ਜਾਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਥਨ੍ਤਰਵਾਚਕਤ੍ਤਮਾਹ ਯਥਾ ‘‘ਕੋਸਜਾਤ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਤੀਤਾਦਿਅਤ੍ਥਚਿਨ੍ਤਨਸਮਤ੍ਥਤਾ ਨਾਮ ਤਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਅਨੁਮਾਨਵਸੇਨ, ਇਤਿਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਵਸੇਨ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਵਿਯ ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਦਸ੍ਸਿਤਾਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਤੀਤੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਞ੍ਞਾਪੁਞ੍ਞਾਨਿਸਂਸਚਿਨ੍ਤਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਪਕਰਣਾਧਿਗਤਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸਾਤਿ ਯਞ੍ਞਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸ. ਦਾਯਕਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪੀਤਿ ਦਾਯਕਾਨਂ, ਦਾਯਕਂ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ, ਦਾਤੁਕਮ੍ਯਤਾਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਅਟ੍ਠਸੁ ਅਙ੍ਗੇਸੁ ਅਡ੍ਢਤਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚ ਯਞ੍ਞਸ੍ਸ ਤਾਵ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤੁ ਤੇਹਿ ਵਿਨਾ ਤਸ੍ਸ ਅਸਿਜ੍ਝਨਤੋ, ਸੁਜਾਤਤਾ, ਪਨ ਸੂਰੂਪਤਾ ਚ ਕਥਂ ਯਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ ਸਿਯਾ ਤਦੁਭਯੇਨ ਵਿਨਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਸਿਜ੍ਝਨਤੋਤਿ ਚੋਦਨਾਯ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਅਟ੍ਠਨ੍ਨਮਙ੍ਗਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਭਾਵਂ ਅਨ੍ਵਯਤੋ, ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਚ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਤੇ ਹਿ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਕੇਚਿ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਯਥਾ ਅਡ੍ਢਤਾਦਯੋ ਪਞ੍ਚ ਯਞ੍ਞਸ੍ਸ ਏਕਂਸਤੋਵ ਅਙ੍ਗਾਨਿ, ਨ ਏਵਂ ਸੁਜਾਤਤਾ, ਸੁਰੂਪਤਾ ਚ, ਤਦੁਭਯਂ ਪਨ ਅਨੇਕਂਸਤੋਵ ਅਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਦੀਪੇਤੁਂ ਅਰੁਚਿਸੂਚਕਸ੍ਸ ਕਿਰਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਗਹਣਂ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਹਿ ‘‘ਅਯਂ ਦੁਜ੍ਜਾਤੋਤਿਆਦਿਵਚਨਸ੍ਸ ਅਨੇਕਂਸਿਕਤਂ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਤਥਾ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਯਿਦਂ ਅਸਾਰਂ. ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਵਸੇਨ ਹੇਤਂ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਯਞ੍ਞਸ੍ਸ ਅਙ੍ਗਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ ਤਤ੍ਥ ਸਿਯਾ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਤਥਾ ਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕੋ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਵਕਾਸਾਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਮੇਵ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ, ਤਦੁਭਯਸਾਧਾਰਣਵਸੇਨੇਵ ਅਨੇਕਂਸਤੋ ਅਙ੍ਗਭਾਵਸ੍ਸ ਅਦਸ੍ਸਨਤੋ ਚ. ਕਿਰਸਦ੍ਦੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤਦਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਚਿਨ੍ਤਿਤਾਕਾਰਸੂਚਨਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਏਵਮਨੇਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਾਨਿਪਿ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਾਨਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਯਞ੍ਞਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨੀ’’ਤਿ ਕਿਰਸਦ੍ਦੇਨ ਤਸ੍ਸ ਚਿਨ੍ਤਿਤਾਕਾਰੋ ਸੂਚਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਮਾਦੀਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਅਯਂ ਵਿਰੂਪੋ ਕਿਤ੍ਤਕਂ…ਪੇ… ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਯਂ ਦਲਿਦ੍ਦੋ, ਅਪ੍ਪੇਸਕ੍ਖੋ, ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ, ਅਪ੍ਪਸ੍ਸੁਤੋ, ਨ ਅਤ੍ਥਞ੍ਞੂ, ਨ ਮੇਧਾਵੀ ਕਿਤ੍ਤਕਂ…ਪੇ… ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਤੇਸਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਚਤੁਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ
੩੪੧. ‘‘ਸੁਜਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੋਣਦਣ੍ਡਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੩੧੧-੩੧੩) ਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਵਿਕਪ੍ਪੇਸੁ ਦੁਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪਂ ਨਿਸੇਧੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਹਾਯਾਗ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ, ਤੇਨ ਚ ਪੁਰੋਹਿਤਸ੍ਸ ਸਯਮੇਵ ਕਟਚ੍ਛੁਗ੍ਗਹਣਜੋਤਨੇਨ ਏਵਂ ਸਹਤ੍ਥਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਦਾਨੇ ਯੁਤ੍ਤਪਯੁਤ੍ਤਤਾ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਵਂ ਦੁਜ੍ਜਾਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਸੁਜਾਤਤਾਯ ਅਨੇਕਂਸਤੋ ਅਙ੍ਗਭਾਵਦਸ੍ਸਨਮੇਵਿਦ’’ਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਵਸੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਹਿ ‘‘ਏਵਂ ਅਨਜ੍ਝਾਯਕਸ੍ਸ…ਪੇ… ਦੁਸ੍ਸੀਲਸ੍ਸ…ਪੇ… ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਂਵਿਧਾਨੇਨ ਪਵਤ੍ਤਦਾਨਂ ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਪਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਤੇਸਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਤਦੁਭਯਕਾਰਣਤੋ.
ਤਿਸ੍ਸੋਵਿਧਾਵਣ੍ਣਨਾ
੩੪੨. ਤਿਣ੍ਣਂ ਠਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਦਾਨਸ੍ਸ ਆਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਸਙ੍ਖਾਤਾਨਂ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਭੂਮੀਨਂ, ਅਵਤ੍ਥਾਨਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਲਨ੍ਤੀਤਿ ਕਮ੍ਪਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮਾਕਾਰੇਨ ਨ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਕਰਣਤ੍ਥੇਤਿ ਤਤਿਯਾਵਿਭਤ੍ਤਿਅਤ੍ਥੇ. ਕਰਣੀਯਸਦ੍ਦਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਹਿ ਕਤ੍ਤਰਿ ਏਵ ਏਤਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਨ ਕਰਣੇ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਹਿ ਕਰਣਜੋਤਕਵਚਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਭਾਵਤੋ ਅਨੁਤ੍ਤਕਤ੍ਤਾਵ ਕਰਣਤ੍ਥੋਤਿ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਪਚ੍ਛਾਨੁਤਾਪਸ੍ਸ ਅਕਰਣੂਪਾਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪੁਬ੍ਬ…ਪੇ… ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਚਲਾਤਿ ਦਲ਼੍ਹਾ ਕੇਨਚਿ ਅਸਂਹੀਰਾ. ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨੂਪਾਯਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਏਵਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਥਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਨੇਨ ਹਿ ਯਥਾ ਤਂ ਦਾਨਂ ਸਮ੍ਪਤਿ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਨਿਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਵਂ ਆਯਤਿਮ੍ਪਿ ਵਿਪੁਲਫਲਤਾਯ ਮਹਪ੍ਫਲਂ ਹੋਤਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੇਨ ਅਨੁਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਭਾਵਤੋ. ਦ੍ਵੀਸੁ ਠਾਨੇਸੂਤਿ ਯਜਮਾਨਯਿਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨੇਸੁ. ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ…ਪੇ… ਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮੁਞ੍ਚਚੇਤਨਾਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਚੇਤਨਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਚ੍ਚਲਭਾਵੋ ਨਾਮ ਮੁਤ੍ਤਚਾਗਤਾ ਪੁਬ੍ਬਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਸੇਨ ਉਲ਼ਾਰਭਾਵੋ. ਪਚ੍ਛਾਸਮਨੁਸ੍ਸਰਣਚੇਤਨਾਤਿ ਪਰਚੇਤਨਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਪਨ ਨਿਚ੍ਚਲਭਾਵੋ ‘‘ਅਹੋ ਮਯਾ ਦਾਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ ਸਾਧੁ ਸੁਟ੍ਠੂ’’ਤਿ ਦਾਨਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਦੁਭਯਚੇਤਨਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚਲਕਰਣੂਪਾਯਂ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਥਾ…ਪੇ… ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਤਥਾ ਅਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮੁਞ੍ਚਚੇਤਨਂ, ਪਚ੍ਛਾਸਮਨੁਸ੍ਸਰਣਚੇਤਨਞ੍ਚ ਨਿਚ੍ਚਲਮਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਂ, ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਨਾਪਿ ਉਲ਼ਾਰੇਸੁ ਭੋਗੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਪਚ੍ਛਾਸਮਨੁਸ੍ਸਰਣਚੇਤਨਾਯ ਏਵ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਤੋ ਨਿਚ੍ਚਲਕਰਣੂਪਾਯਦਸ੍ਸਨਂ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਯਥਾਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਉਪਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਉਲ਼ਾਰੇਸੁ ਭੋਗੇਸੂਤਿ ਖੇਤ੍ਤਵਿਸੇਸੇ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਲਦ੍ਧੇਸੁਪਿ ਉਲ਼ਾਰੇਸੁ ਭੋਗੇਸੁ. ਨਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਤਿ ਪਚ੍ਛਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੇਨ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਭਾਵਤੋ. ਯਥਾ ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਹਾਰੋਰੁਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਸੇਟ੍ਠਿਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਨੋ ਵਤ੍ਥੁ ਕੋਸਲਸਂਯੁਤ੍ਤੇ, (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੩੧) ਮਯ੍ਹਕਜਾਤਕੇ (ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੬.ਮਯ੍ਹਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ) ਚ ਆਗਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ –
‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ ਸੋ ਮਹਾਰਾਜ ਸੇਟ੍ਠਿ ਗਹਪਤਿ ਤਗਰਸਿਖਿਂ ਨਾਮ ਪਚ੍ਚੇਕਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੇਨ ਪਟਿਪਾਦੇਸਿ, ‘ਦੇਥ ਸਮਣਸ੍ਸ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤ’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ, ਦਤ੍ਵਾ ਚ ਪਨ ਪਚ੍ਛਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਅਹੋਸਿ ‘‘ਵਰਮੇਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਦਾਸਾ ਵਾ ਕਮ੍ਮਕਰਾ ਵਾ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯੁ’’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.
ਸੋ ਕਿਰ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਦਿਵਸੇਸੁ ਤਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਦਾਤੁਂ ਪਨਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਦਿਵਸੇ ਅਯਂ ਪਦੁਮਵਤਿਯਾ ਦੇਵਿਯਾ ਤਤਿਯਪੁਤ੍ਤੋ ਤਗਰਸਿਖੀ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਪਬ੍ਬਤੇ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸੁਖੇਨ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯੇ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਨੋਤਤ੍ਤਦਹੇ ਮੁਖਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਮਨੋਸਿਲਾਤਲੇ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਕਾਯਬਨ੍ਧਨਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਵੇਹਾਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਓਰੁਯ੍ਹ ਚੀਵਰਂ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਮਾਦਾਯ ਨਗਰਵਾਸੀਨਂ ਘਰਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਸਹਸ੍ਸਭਣ੍ਡਿਕਂ ਠਪੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਪਾਸਾਦਿਕੇਹਿ ਅਭਿਕ੍ਕਮਨਾਦੀਹਿ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਘਰਦ੍ਵਾਰਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਤਂ ਦਿਵਸਞ੍ਚ ਸੇਟ੍ਠਿ ਪਾਤੋਵ ਉਟ੍ਠਾਯ ਪਣੀਤਂ ਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਘਰਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੇ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤ੍ਵਾ ਦਨ੍ਤਨ੍ਤਰਾਨਿ ਸੋਧੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਦਿਵਸਂ ਪਾਤੋਵ ਭੁਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਦਾਨਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਭਰਿਯਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਸਮਣਸ੍ਸ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਦੇਹੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਰਾਜੁਪਟ੍ਠਾਨਤ੍ਥਂ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਸੇਟ੍ਠਿਭਰਿਯਾ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਜਾਤਿਕਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ ‘‘ਮਯਾ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਕਾਲੇਨ ਇਮਸ੍ਸ ‘ਦੇਥਾ’ਤਿ ਵਚਨਂ ਨ ਸੁਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਦਾਪੇਨ੍ਤੋਪਿ ਚ ਅਜ੍ਜ ਨ ਯਸ੍ਸ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਦਾਪੇਤਿ, ਵੀਤਰਾਗਦੋਸਮੋਹਸ੍ਸ ਵਨ੍ਤਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਓਹਿਤਭਾਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਦਾਪੇਤਿ, ਯਂ ਵਾ ਤਂ ਵਾ ਅਦਤ੍ਵਾ ਪਣੀਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਘਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਂ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਆਦਾਯ ਅਨ੍ਤੋਨਿਵੇਸਨੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇਹਿ ਸਾਲਿਤਣ੍ਡੁਲੇਹਿ ਭਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਰੂਪਂ ਖਾਦਨੀਯਂ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ, ਸੂਪੇਯ੍ਯਞ੍ਚ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਗਨ੍ਧੇਹਿ ਅਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿ. ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ‘‘ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਅਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾਵ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਵਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਸੋਪਿ ਖੋ ਸੇਟ੍ਠਿ ਰਾਜੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਮਯਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਾ, ਅਪਿ ਵੋ ਲਦ੍ਧੋ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋ’’ਤਿ? ਆਮ, ਸੇਟ੍ਠਿ ਲਦ੍ਧੋਤਿ. ‘‘ਪਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਗੀਵਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਸਿ, ਅਥਸ੍ਸ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਗਨ੍ਧੋ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਨਾਸਪੁਟਂ ਪਹਰਿ. ਸੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਂਯਮੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਛਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਅਹੋਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਕਾਰੋ ‘‘ਵਰਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਦਾਨੇਨ ਪਨੇਸ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਨ੍ਨੋ, ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਮੇਵ ਚ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਸੇਟ੍ਠਿਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਅਯਞ੍ਚਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਮੋ ਭਵੋ, ਪਚ੍ਛਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੇਨ ਪਨ ਨਾਪਿ ਉਲ਼ਾਰੇਸੁ ਭੋਗੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਸਂਯੁਤ੍ਤਵਰਲਞ੍ਛਕੇ –
‘‘ਯਂ ਖੋ ਸੋ ਮਹਾਰਾਜ ਸੇਟ੍ਠਿ ਗਹਪਤਿ ਦਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਅਹੋਸਿ ‘ਵਰਮੇਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਦਾਸਾ ਵਾ ਕਮ੍ਮਕਰਾ ਵਾ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯੁ’ਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕੇਨ ਨਾਸ੍ਸੁਲ਼ਾਰਾਯ ਭਤ੍ਤਭੋਗਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਤਿ, ਨਾਸ੍ਸੁਲ਼ਾਰਾਯ ਵਤ੍ਥਭੋਗਾਯ, ਯਾਨਭੋਗਾਯ, ਨਾਸ੍ਸੁਲ਼ਾਰਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਭੋਗਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਮਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੩੧).
ਮਯ੍ਹਕਜਾਤਕੇਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ –
‘‘ਇਤਿ ਮਹਾਰਾਜ ਆਗਨ੍ਤੁਕਸੇਟ੍ਠਿ ਤਗਰਸਿਖਿਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਪਚ੍ਚਯੇਨ ਬਹੁਂ ਧਨਂ ਲਭਿ, ਦਤ੍ਵਾ ਅਪਰਚੇਤਨਂ ਪਣੀਤਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਪਣੀਤੇ ਭੋਗੇ ਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖੀ’’ਤਿ (ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੬.ਮਯ੍ਹਕਜਾਤਕਵਣ੍ਣਨਾ).
ਭਾਤੁ ਪਨੇਸ ਏਕਂ ਪੁਤ੍ਤਂ (ਧ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੫੪) ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਜੀਵਿਤਂ ਵੋਰੋਪੇਸਿ, ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਬਹੂਨਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਥ, ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਞ੍ਚ ਅਪੁਤ੍ਤਕੋ ਜਾਤੋ, ਇਦਾਨਿਪਿ ਤੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮੇਨ ਮਹਾਰੋਰੁਵਂ ਉਪਪਨ੍ਨੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਹਾਰੋਰੁਵਂ ਉਪਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਿਗਹਪਤਿਨੋ ਵਿਯਾ’’ਤਿ, ਪੁਰਿਮਪਚ੍ਛਿਮਚੇਤਨਾਵਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਕਾ ਹਿ ਚੇਤਨਾ ਦ੍ਵੇ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯੋ ਨ ਦੇਤੀਤਿ.
ਦਸਆਕਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੩੪੩. ਆਕਰੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਨੁਰੂਪਤਾਯ ਸਮਰਿਯਾਦਪਰਿਚ੍ਛੇਦਂ ਫਲਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਆਕਾਰੋ, ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਸਹਿ ਕਾਰਣੇਹੀ’’ਤਿ. ਮਰਿਯਾਦਤ੍ਥੋ ਹੇਤ੍ਥ ਆ-ਸਦ੍ਦੋ. ਨ ਦੁਸ੍ਸੀਲੇਸ੍ਵੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਸੀਲਵਨ੍ਤੇਸੁਪਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਤਿ. ਤਦੁਭਯੇਪਿ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਹਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ, ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਾ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਂ ਕਰੋਤਿ. ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਤੋਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਬਲਵਤਰਂ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਦੁਬ੍ਬਲੋ ਪਨ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਤੋ, ਪਰਿਵਾਰਜਨਤੋਪਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੇਵ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਰਹਂ. ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਮ੍ਪਿ ਵਿਨੋਦੇਸੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤੇਸਂਯੇਵਾਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀਨਮੇਵ. ਯਜਨਂ ਨਾਮੇਤ੍ਥ ਦਾਨਮੇਵਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਨ ਅਗ੍ਗਿਜੁਹਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੇਤੁ ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ. ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤੂਤਿ ਮੁਤ੍ਤਚਾਗਵਸੇਨ ਚਜਤੁ. ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸਕਸਨ੍ਤਾਨੇ.
ਸੋਲ਼ਸਾਕਾਰਵਣ੍ਣਨਾ
੩੪੪. ਅਨੁਮਤਿਪਕ੍ਖਾਦਯੋ ਏਵ ਹੇਟ੍ਠਾ ਯਞ੍ਞਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸੋਲ਼ਸਪਰਿਕ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਇਧ ਪਨ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਅਨੁਮੋਦਨਾਯ ਆਰਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹੀ’’ਤਿ. ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੇਸਨਾਨੁਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਮਿਵ ਫਲਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ, ਅਨੇਕਵਾਰਂ ਪਨ ਦਸ੍ਸਨਤੋ ‘‘ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਬ੍ਯਾਪਨਵਚਨਂ, ਤਦੇਵ ਆਭੁਸੋ ਮੇਡਨਟ੍ਠੇਨ ਆਮੇਡਿਤਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਚਰਿਯੇਨ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੩੪੪) ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਮਾਦਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਤਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਦਾਨਫਲਵਸੇਨ ਕਮ੍ਮਫਲਸਮ੍ਬਨ੍ਧਮਤ੍ਥਂ. ਸਮਾਦਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਸੁਤਮਤ੍ਤਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ਰਾਜਾ ਤਮਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਆਦਿਯਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਥਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਆਦਾਪੇਤ੍ਵਾ.
‘‘ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਵਿਨੋਦਨੇਨਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ. ਲੋਭਦੋਸਮੋਹਇਸ੍ਸਾਮਚ੍ਛਰਿਯਮਾਨਾਦਯੋਪਿ ਹਿ ਦਾਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ, ਤੇਸਂ ਵਿਨੋਦਨੇਨਪਿ ਤਂ ਵੋਦਾਪਿਤਂ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜਿਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਤਿਕ੍ਖਵਿਸਦਭਾਵਾਪਤ੍ਤਿਤੋ, ਆਸਨ੍ਨਤਰਭਾਵਤੋ ਪਨ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਵਿਨੋਦਨਮੇਵ ਗਹਿਤਂ. ਪਵਤ੍ਤਿਤੇ ਹਿ ਦਾਨੇ ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਭਵੋਤਿ. ਯਾਥਾਵਤੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਹਟ੍ਠਪਹਟ੍ਠਭਾਵਾਪਾਦਨਂ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਨ੍ਦਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਧਮ੍ਮਤੋਤਿ ਸਚ੍ਚਤੋ. ਤਦਤ੍ਥਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਚ੍ਚਞ੍ਹਿ ਧਮ੍ਮਤੋ ਅਨਪੇਤਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਂ, ਉਪਸਮਚਰਿਯਭਾਵਤੋ ਸਮਂ, ਯੁਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
੩੪੫. ਤਸ੍ਮਿਂ ਯਞ੍ਞੇ ਰੁਕ੍ਖਤਿਣਚ੍ਛੇਦੋਪਿ ਨਾਮ ਨਾਹੋਸਿ, ਕੁਤੋ ਪਾਣਵਧੋਤਿ ਪਾਣਵਧਾਭਾਵਸ੍ਸੇਵ ਦਲ਼੍ਹੀਕਰਣਤ੍ਥਂ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਪਰੀਤਗ੍ਗਾਹੇਹਿ ਅਵਿਦੂਸਿਤਤਾਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਨੇਵ ਗਾਵੋ ਹਞ੍ਞਿਂਸੂ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਨ ਰੁਕ੍ਖਾ ਛਿਜ੍ਜਿਂਸੂ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੇ ਯੂਪਨਾਮਕੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਬਰਿਹਿਸਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦਤ੍ਥਾਯ. ਵਨਮਾਲਾਸਙ੍ਖੇਪੇਨਾਤਿ ਵਨਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਗਨ੍ਧਿਤਮਾਲਾਨਿਯਾਮੇਨ. ਏਵਂ ਆਚਰਿਯੇਨ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੩੪੫) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵਨਪਨ੍ਤਿਆਕਾਰੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭੂਮਿਯਂ ਵਾ ਪਤ੍ਥਰਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਭੂਮਿਂ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪਤ੍ਥਰਨ੍ਤਿ. ਮਨ੍ਤਾਦਿਨਾ ਹਿ ਪਰਿਸਙ੍ਖਤਾ ਭੂਮਿ ਵਿਨ੍ਦਤਿ ਅਸ੍ਸ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰੇਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਵੇਦੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਪਿ ਰੁਕ੍ਖਾ ਤੇਪਿ ਦਬ੍ਬਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਕਮ੍ਮਕਤ੍ਤਾ ਚੇਤਂ ਦ੍ਵਯਂ, ਅਭਿਹਿਤਕਮ੍ਮਂ ਵਾ. ਵਤ੍ਤਿਚ੍ਛਾਯ ਹਿ ਯਥਾਸਤ੍ਤਿਂ ਕਾਰਕਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਾਣਵਧਾਭਾਵਸ੍ਸ ਦਲ਼੍ਹੀਕਰਣਤ੍ਥਂ, ਵਿਪਰੀਤਗ੍ਗਾਹੇਨ ਅਵਿਦੂਸਿਤਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਞ੍ਚੇਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਕਿਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਅਨ੍ਤੋਗੇਹਦਾਸੋ ਅਨ੍ਤੋਜਾਤੋ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਧਨਕ੍ਕੀਤਕਰਮਰਾਨੀਤਸਾਮਂਦਾਸਬ੍ਯੂਪਗਤਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਪੁਬ੍ਬਮੇਵਾਤਿ ਭਤਿਕਰਣਤੋ ਪਗੇਵ. ਧਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਤਿ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਯਥਾਕਮ੍ਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਭਤ੍ਤਵੇਤਨਨ੍ਤਿ ਦੇਵਸਿਕਂ ਭਤ੍ਤਞ੍ਚੇਵ ਮਾਸਿਕਾਦਿਪਰਿਬ੍ਬਯਞ੍ਚ. ਵੁਤ੍ਤੋਵਾਯਮਤ੍ਥੋ. ਤਜ੍ਜਿਤਾਤਿ ਸਨ੍ਤਜ੍ਜਿਤਾ. ਪਰਿਕਮ੍ਮਾਨੀਤਿ ਸਬ੍ਬਭਾਗਿਯਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨਿ, ਉਚ੍ਚਾਵਚਾਨਿ ਕਮ੍ਮਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਿਯਸਮੁਦਾਚਾਰੇਨੇਵਾਤਿ ਇਟ੍ਠਵਚਨੇਨੇਵ. ਯਥਾਨਾਮਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਪਾਕਟਨਾਮਾਨੁਰੂਪੇਨੇਵ. ਸਪ੍ਪਿਤੇਲਨਵਨੀਤਦਧਿਮਧੁਫਾਣਿਤੇਨ ਚੇਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਵੁਤ੍ਤਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਪਣੀਤਪਣੀਤਾਨਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾਨਂ ਖਾਦਨੀਯਭੋਜਨੀਯਾਦੀਨਞ੍ਚੇਵ ਵਤ੍ਥਯਾਨਮਾਲਾਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਸੇਯ੍ਯਾਵਸਥਾਦੀਨਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਣੀਤੇਹਿ ਸਪ੍ਪਿਤੇਲਾਦਿਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸੇਹੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਕਾਲਸ੍ਸ ਅਨੁਰੂਪੇਹਿ ਯਾਗੁ…ਪੇ… ਪਾਨਕਾਦੀਹੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸਪ੍ਪਿਆਦੀਨਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਪਿਆਦੀਹਿ.
੩੪੬. ਪਟਿਸਾਮੇਤਬ੍ਬਤੋ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਕਭਾਵਤੋ ਚ ਸਂ ਨਾਮ ਧਨਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਤੀਤਿ ਸਪਤਿ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਲੋਪੇਨ, ਧਨਵਾ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਹਿਤਾਵਹਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਹਿਤਨ੍ਤਿ ਸਾਪਤੇਯ੍ਯਂ, ਤਦੇਵ ਧਨਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਹੂਤਂ ਧਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਕ੍ਖਯਧਮ੍ਮਮੇਵਾਤਿ ਅਖਯਸਭਾਵਮੇਵ. ਗਾਮਭਾਗੇਨਾਤਿ ਸਂਕਿਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਗਾਮੇ ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਭਾਗੇਨ, ਏਵਂ ਆਚਰਿਯੇਨ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੩੪੬) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਭਾਗਗਾਮਕੋਟ੍ਠਾਸੇਨਾਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
੩੪੭. ਯਞ੍ਞਾਵਾਟੋਤਿ ਖਣਿਤਾਵਾਟਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਮੇਧਾਦਿਯਞ੍ਞਯਜਨਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਤਬ੍ਬੋਹਾਰੇਨ ਪਨ ਇਧ ਦਾਨਸਾਲਾਯ ਏਵ, ਤਾਯ ਚ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਕਤਾਯ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਭਾਗੇ ਏਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਤੋ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਤਂ ਪਨ ਠਾਨਂ ਰਞ੍ਞੋ ਦਾਨਸਾਲਾਯ ਨਾਤਿਦੂਰੇ ਏਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਤੋ ਤਤ੍ਥ ਪਾਤਰਾਸਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਕਿਲਨ੍ਤਰੂਪਾਯੇਵ ਸਾਯਨ੍ਹੇ ਰਞ੍ਞੋ ਦਾਨਸਾਲਂ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ‘‘ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਯਞ੍ਞਾਵਾਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਾਗੁਂ ਪਿਵਿਤ੍ਵਾਤਿ ਹਿ ਯਾਗੁਸੀਸੇਨ ਪਾਤਰਾਸਭੋਜਨਮਾਹ.
੩੪੮. ਮਧੁਰਨ੍ਤਿ ਸਾਦੁਰਸਂ. ਉਪਰਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਪਿਚ ਮੇ ਭੋ ਏਵਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਮਤ੍ਥਂ. ਪਰਿਹਾਰੇਨਾਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਵਪਰਿਹਾਰੇਨ, ਉਜੁਕਭਾਵਾਪਨਯਨੇਨ ਵਾ, ਉਜੁਕਵੁਤ੍ਤਿਂ ਪਰਿਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਙ੍ਕਵੁਤ੍ਤਿਯਾਵ ਯਥਾਚਿਨ੍ਤਿਤਮਤ੍ਥਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਜੁਕਮੇਵ ਪੁਚ੍ਛਯਮਾਨੋ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਯ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
ਨਿਚ੍ਚਦਾਨਅਨੁਕੁਲਯਞ੍ਞਵਣ੍ਣਨਾ
੩੪੯. ਉਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਦਾਨੇ ਉਟ੍ਠਾਨਵੀਰਿਯਮਾਹ, ਸਮੁਟ੍ਠਾਯਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਾਤਚ੍ਚਕਿਰਿਯਂ. ਕਸਿਵਾਣਿਜ੍ਜਾਦਿਕਮ੍ਮਾਨਿ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ ਦਲਿਦ੍ਦਿਯਾਦਿਅਨਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਪ੍ਪਸਮ੍ਭਾਰਤਰੋ ਚੇਵ ਮਹਪ੍ਫਲਤਰੋ ਚਾਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਤੋ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੋ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਅਪ੍ਪਤ੍ਥਤਰੋ ਚ ਅਪ੍ਪਸਮਾਰਮ੍ਭਤਰੋ ਚ ਮਹਪ੍ਫਲਤਰੋ ਚ ਮਹਾਨਿਸਂਸਤਰੋ ਚਾ’’ਤਿ ਪਾਠੋ. ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਸਮ੍ਭਾਰਤਰੋਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਪਰਿਤ੍ਤਸਮ੍ਭਾਰੋ, ਅਸਮਾਰਬ੍ਭਿਯਸਮ੍ਭਾਰੋ. ਅਪ੍ਪਤ੍ਥਤਰੋਤਿ ਪਨ ਅਤਿਵਿਯ ਅਪ੍ਪਕਿਚ੍ਚੋ, ਅਤ੍ਥੋ ਚੇਤ੍ਥ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਤ੍ਥ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਟ੍ਠ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਪ੍ਪਟ੍ਠਤਰੋ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਸਮ੍ਮਾ ਆਰਭੀਯਤਿ ਯਞ੍ਞੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਸਮਾਰਮ੍ਭੋ, ਸਮ੍ਭਾਰਸਮ੍ਭਰਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਸਤ੍ਤਪੀਲ਼ਾ, ਅਪ੍ਪੋ ਸਮਾਰਮ੍ਭੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਤਥਾ, ਅਯਂ ਪਨਾਤਿਸਯੇਨਾਤਿ ਅਪ੍ਪਸਮਾਰਮ੍ਭਤਰੋ. ਵਿਪਾਕਸਞ੍ਞਿਤਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਸਦਿਸਂ ਫਲਮੇਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮਹਪ੍ਫਲੋ, ਅਯਂ ਪਨਾਤਿਸਯੇਨਾਤਿ ਮਹਪ੍ਫਲਤਰੋ. ਉਦਯਸਞ੍ਞਿਤਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਾਦਿਫਲਮੇਤਸ੍ਸਾਤਿ ਮਹਾਨਿਸਂਸੋ, ਅਯਂ ਪਨਾਤਿਸਯੇਨਾਤਿ ਮਹਾਨਿਸਂਸਤਰੋ.ਧੁਵਦਾਨਾਨੀਤਿ ਧੁਵਾਨਿ ਥਿਰਾਨਿ ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦਾਤਬ੍ਬਦਾਨਾਨਿ. ਨਿਚ੍ਚਭਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਭਤ੍ਤਸੀਸੇਨ ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਗ੍ਗਹਣਂ. ਅਨੁਕੁਲਯਞ੍ਞਾਨੀਤਿ ਅਨੁਕੁਲਂ ਕੁਲਾਨੁਕ੍ਕਮਂ ਉਪਾਦਾਯ ਦਾਤਬ੍ਬਦਾਨਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਯਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਅਨੁਕੁਲਯਞ੍ਞਾਨਿ ਨਾਮਾਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਨਿਬਦ੍ਧਦਾਨਾਨੀਤਿ ਨਿਬਨ੍ਧੇਤ੍ਵਾ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਪਵੇਣੀਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਦਾਨਾਨਿ.
ਹਤ੍ਥਿਦਨ੍ਤੇਨ ਕਤਾ ਦਨ੍ਤਮਯਸਲਾਕਾ, ਯਤ੍ਥ ਦਾਯਕਾਨਂ ਨਾਮਂ ਅਙ੍ਕਨ੍ਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਤਂ ਨਿਚ੍ਚਭਤ੍ਤਂ ਸਲਾਕਦਾਨਵਸੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਂ ਕੁਲਨ੍ਤਿ ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਕੁਲਂ. ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯੇਨਾਤਿ ਦਲਿਦ੍ਦਭਾਵੇਨ. ‘‘ਏਕਸਲਾਕਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਦਾਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਏਕੇਨਪਿ ਸਲਾਕਦਾਨੇਨ ਨਿਬਦ੍ਧਦਾਨਂ ਉਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਮਦਤ੍ਵਾ ਅਨੁਰਕ੍ਖਣਮਾਹ. ਰਞ੍ਞੋਤਿ ਸੇਤਵਾਹਨਰਞ੍ਞੋ.
ਆਦੀਨਿ ਵਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਸੇਨੋ ਵਿਯ ਮਂਸਪੇਸਿਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਸੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਂ ਸਮਸਮਦਾਨੇ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਨਵਚਨਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਗਲਗ੍ਗਾਹਾਤਿ ਗਲਗ੍ਗਹਣਾ. ‘‘ਕਮ੍ਮਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਮ੍ਮੋਕਾਸਾਦਾਨਮ੍ਪਿ ਪੀਲ਼ਾਯੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਮਾਰਮ੍ਭਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਪੀਲ਼ਨਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੀਲ਼ਾਸਙ੍ਖਾਤੋ ਸਮਾਰਮ੍ਭੋ’’ਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਚੇਤਨਾਮੁਞ੍ਚਚੇਤਨਾਅਪਰਚੇਤਨਾਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦਾਯਕਵਸੇਨ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ, ਵੀਤਰਾਗਤਾਵੀਤਦੋਸਤਾਵੀਤਮੋਹਤਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਵਸੇਨ ਚ ਤੀਣੀਤਿ ਏਵਂ ਛਲ਼ਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਹੋਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣਾ, ਛਲ਼ਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰੇ ਨਨ੍ਦਮਾਤਾਸੁਤ੍ਤਞ੍ਚ (ਅ. ਨਿ. ੬.੩੭) ਤਸ੍ਸਤ੍ਥਸ੍ਸ ਸਾਧਕਂ. ਅਪਰਾਪਰਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਚੇਤਨਾਵਸੇਨ ਮਹਾਨਦੀ ਵਿਯ, ਮਹੋਘੋ ਵਿਯ ਚ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਅਭਿਸਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋ ਪੁਞ੍ਞਮੇਵ ਪੁਞ੍ਞਾਭਿਸਨ੍ਦੋ. ਤਥਾਵਿਧਨ੍ਤਿ ਪਮਾਣਸ੍ਸ ਕਾਤੁਂ ਅਸੁਕਰਤ੍ਤਮਾਹ. ਕਾਰਣਮਹਤ੍ਤੇਨ ਫਲਮਹਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ ਉਪਰਿ ਨਜ੍ਜਾ ਵੁਟ੍ਠਿਯਾ ਮਹੋਘੋ ਵਿਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ.
੩੫੦. ਨਵਨਵੋਤਿ ਸਬ੍ਬਦਾ ਅਭਿਨਵੋ, ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਦਾਯਕਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਪਾਰਾਪਜ੍ਜਨਤੋ ਕਿਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਕੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਯਥਾਰਦ੍ਧਸ੍ਸ ਆਵਾਸਸ੍ਸ ਕਤਿਪਯੇਨਾਪਿ ਕਾਲੇਨ ਪਰਿਸਮਾਪੇਤਬ੍ਬਤੋ ਕਿਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਣ੍ਣਸਾਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਮਹਾਵਿਹਾਰੇਪਿ ਕਿਚ੍ਚਪਰਿਯੋਸਾਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਤਾਉਪਾਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਕਵਾਰਂ ਧਨਪਰਿਚ੍ਚਾਗਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਾਸਵਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾਦਿਪਾਲ਼ਿਨਯੇਨ. ਨਵਾਨਿਸਂਸਾਤਿ ਸੀਤਪਟਿਘਾਤਾਦਯੋ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾਰਾਮਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਯਥਾਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਂ ਗਣਿਤਾ ਨਵ ਉਦਯਾ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਤਾਯ ਚੇਤੇ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਆਵਾਸਂ ਦੇਨ੍ਤੇਨ ਨਾਮ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਪਚ੍ਚਯਜਾਤਂ ਦਿਨ੍ਨਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਯਥਾਹ ਸਂਯੁਤ੍ਤਾਗਮਵਰਲਞ੍ਛਕੇ ‘‘ਸੋ ਚ ਸਬ੍ਬਦਦੋ ਹੋਤਿ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਉਪਸ੍ਸਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੪੨), ਸਦਾ ਪੁਞ੍ਞਪਵਡ੍ਢਨੂਪਾਯਞ੍ਚ ਏਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ‘‘ਯੇ ਦਦਨ੍ਤਿ ਉਪਸ੍ਸਯਂ, ਤੇਸਂ ਦਿਵਾ ਚ ਰਤ੍ਤੋ ਚ, ਸਦਾ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੪੭) ਤਥਾ ਹਿ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਗਾਮੇ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਲਦ੍ਧਾ ਆਗਤਸ੍ਸਾਪਿ ਛਾਯੂਦਕਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਆਰਾਮਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਨਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਪਤਿਸ੍ਸਯੇ ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਕਾਯੇ ਬਲਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਬਹਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਕਾਯੇ ਵਣ੍ਣਧਾਤੁ ਵਾਤਾਤਪੇਹਿ ਕਿਲਮਤਿ, ਪਤਿਸ੍ਸਯਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਧਾਯ ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਨਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਿਸਭਾਗਸਨ੍ਤਤਿ ਵੂਪਸਮ੍ਮਤਿ, ਸਭਾਗਸਨ੍ਤਤਿ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਵਣ੍ਣਧਾਤੁ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਬਹਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਪਾਦੇ ਕਣ੍ਟਕੋ ਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਖਾਣੁ ਪਹਰਤਿ, ਸਰੀਸਪਾਦਿਪਰਿਸ੍ਸਯਾ ਚੇਵ ਚੋਰਭਯਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਤਿਸ੍ਸਯਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਧਾਯ ਨਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਪਰਿਸ੍ਸਯਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਪੀਤਿਸੁਖਂ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਸਮਸੁਖਞ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪਾਭਾਵਤੋ. ਬਹਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਕਾਯੇ ਸੇਦਾ ਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਫਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਵਿਸਨਕ੍ਖਣੇ ਮਞ੍ਚਪੀਠਾਦੀਨਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ, ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਨਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਨ ਅਕ੍ਖਿਪਸਾਦੋ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਦ੍ਵਾਰਵਾਤਪਾਨਮਞ੍ਚਪੀਠਾਦੀਨਿ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ. ਏਤਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਆਵਾਸੇ ਵਸਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਵਾਸਂ ਦੇਨ੍ਤੇਨ…ਪੇ… ਹੋਤੀ’’ਤਿ ‘‘ਸਦਾ ਪੁਞ੍ਞਪਵਡ੍ਢਨੂਪਾਯਞ੍ਚ ਏਤ’’ਨ੍ਤਿ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਤੇ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਆਨਿਸਂਸਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਖਨ੍ਧਕਪਰਿਯਾਯੇਨਾਤਿ ਸੇਨਾਸਨਕ੍ਖਨ੍ਧਕੇ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੯੪) ਆਗਤਵਿਨਯਪਾਲ਼ਿਨਯੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਆਗਤਾ –
‘‘ਸੀਤਂ ਉਣ੍ਹਂ ਪਟਿਹਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਵਾਲ਼ਮਿਗਾਨਿ ਚ;
ਸਰੀਸਪੇ ਚ ਮਕਸੇ, ਸਿਸਿਰੇ ਚਾਪਿ ਵੁਟ੍ਠਿਯੋ.
ਤਤੋ ਵਾਤਾਤਪੋ ਘੋਰੋ, ਸਞ੍ਜਾਤੋ ਪਟਿਹਞ੍ਞਤਿ;
ਲੇਣਤ੍ਥਞ੍ਚ ਸੁਖਤ੍ਥਞ੍ਚ, ਝਾਯਿਤੁਞ੍ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤੁਂ.
ਵਿਹਾਰਦਾਨਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ, ਅਗ੍ਗਂ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਵਣ੍ਣਿਤਂ;
ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪੋਸੋ, ਸਮ੍ਪਸ੍ਸਂ ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਨੋ.
ਵਿਹਾਰੇ ਕਾਰਯੇ ਰਮ੍ਮੇ, ਵਾਸਯੇਤ੍ਥ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੇ;
ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਾਨਞ੍ਚ, ਵਤ੍ਥਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਚ.
ਦਦੇਯ੍ਯ ਉਜੁਭੂਤੇਸੁ, ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਚੇਤਸਾ;
ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਪਨੂਦਨਂ;
ਯਂ ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਇਧਞ੍ਞਾਯ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਤਿ ਅਨਾਸਵੋ’’ਤਿ. –
ਰਾਜਗਹਸੇਟ੍ਠਾਦੀਨਂ ਵਿਹਾਰਦਾਨੇਨ ਅਨੁਮੋਦਨਾਗਾਥਾਯੋ ਪੇਯ੍ਯਾਲਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਸੀਤਂ ਉਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਉਤੁਵਿਸਭਾਗਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਿਸਿਰੇ ਚਾਪਿ ਵੁਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਿਸਿਰੋਤਿ ਸਮ੍ਫੁਸਿਤਕਵਾਤੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵੁਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਉਜੁਕਮੇਘਵੁਟ੍ਠਿਯੋ ਏਵ. ਏਤਾਨਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ‘‘ਪਟਿਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾਵ ਪਦੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾਨਿ.
ਪਟਿਹਞ੍ਞਤੀਤਿ ਵਿਹਾਰੇਨ ਪਟਿਹਞ੍ਞਤਿ. ਲੇਣਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਨਿਲੀਯਨਤ੍ਥਂ. ਸੁਖਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸੀਤਾਦਿਪਰਿਸ੍ਸਯਾਭਾਵੇਨ ਸੁਖਵਿਹਾਰਤ੍ਥਂ. ‘‘ਝਾਯਿਤੁਞ੍ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਪਦਦ੍ਵਯਂ ‘‘ਸੁਖਤ੍ਥਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾਵ ਪਦੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਸੁਖਤ੍ਥਞ੍ਚ ਵਿਹਾਰਦਾਨਂ, ਕਤਮਸੁਖਤ੍ਥਂ? ਝਾਯਿਤੁਂ, ਵਿਪਸ੍ਸਿਤੁਞ੍ਚ ਯਂ ਸੁਖਂ ਤਦਤ੍ਥਂ. ਅਥ ਵਾ ਪਰਪਦੇਨਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ – ਝਾਯਿਤੁਞ੍ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤੁਞ੍ਚ ਵਿਹਾਰਦਾਨਂ, ‘‘ਇਧ ਝਾਯਿਸ੍ਸਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਦਦਤੋ ਵਿਹਾਰਦਾਨਂ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਂ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਵਣ੍ਣਿਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਸੋ ਚ ਸਬ੍ਬਦਦੋ ਹੋਤਿ, ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਉਪਸ੍ਸਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੪੨).
ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਅਗ੍ਗਂ ਵਣ੍ਣਿਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਪੋਸੋਤਿ ਗਾਥਾ. ਵਾਸਯੇਤ੍ਥ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਹਾਰੇ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਬਹੁਸ੍ਸੁਤੇ ਚ ਪਟਿਵੇਧਬਹੁਸ੍ਸੁਤੇ ਚ ਵਾਸੇਯ੍ਯ. ਤੇਸਂ ਅਨ੍ਨਞ੍ਚਾਤਿ ਯਂ ਤੇਸਂ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਅਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਾਨਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਚ ਮਞ੍ਚਪੀਠਾਦਿਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਚ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਤੇਸੁ ਉਜੁਭੂਤੇਸੁ ਅਕੁਟਿਲਚਿਤ੍ਤੇਸੁ. ਦਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨਿਦਹੇਯ੍ਯ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਚੇਤਸਾ, ਨ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸਾਦਂ ਵਿਰਾਧੇਤ੍ਵਾ. ਏਵਂ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਤਿ ਅਨਾਸਵੋਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯੋ.
ਅਯਂ ਪਨ ਆਚਰਿਯਧਮ੍ਮਪਾਲਤ੍ਥੇਰੇਨ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੩੫੦) ਚੇਵ ਆਚਰਿਯਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੇਨ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੩.੨੯੫) ਚ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤੋ ਟੀਕਾਨਯੋ – ਸੀਤਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਧਾਤੁਕ੍ਖੋਭਵਸੇਨ ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਉਤੁਵਿਪਰਿਣਾਮਵਸੇਨ ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਸੀਤਂ. ਉਣ੍ਹਨ੍ਤਿ ਅਗ੍ਗਿਸਨ੍ਤਾਪਂ, ਤਸ੍ਸ ਵਨਡਾਹਾਦੀਸੁ ਸਮ੍ਭਵੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਪਟਿਹਨ੍ਤੀਤਿ ਪਟਿਬਾਧਤਿ ਯਥਾ ਤਦੁਭਯਵਸੇਨ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਾਨਂ ਬਾਧਨਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਕਰੋਤਿ. ਸੀਤੁਣ੍ਹਬ੍ਭਾਹਤੇ ਹਿ ਸਰੀਰੇ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਯੋਨਿਸੋ ਪਦਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਵਾਲ਼ਮਿਗਾਨੀਤਿ ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਾਦਿਚਣ੍ਡਮਿਗੇ. ਗੁਤ੍ਤਸੇਨਾਸਨਞ੍ਹਿ ਆਰਞ੍ਞਕਮ੍ਪਿ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਧਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਤੇ ਪਰਿਸ੍ਸਯਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਰੀਸਪੇਤਿ ਯੇ ਕੇਚਿ ਸਰਨ੍ਤੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਦੀਘਜਾਤਿਕੇ ਸਪ੍ਪਾਦਿਕੇ. ਮਕਸੇਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਤਂ, ਟਂਸਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਏਤੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸਿਸਿਰੇਤਿ ਸਿਸਿਰਕਾਲਵਸੇਨ, ਸਤ੍ਤਾਹਵਦ੍ਦਲਿਕਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਸਿਸਿਰਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇ. ਵੁਟ੍ਠਿਯੋਤਿ ਯਦਾ ਤਦਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਸ੍ਸਵੁਟ੍ਠਿਯੋ ਪਟਿਹਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.
ਵਾਤਾਤਪੋ ਘੋਰੋਤਿ ਰੁਕ੍ਖਗਚ੍ਛਾਦੀਨਂ ਉਮ੍ਮੂਲਭਞ੍ਜਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਘੋਰੋ ਸਰਜਅਰਜਾਦਿਭੇਦੋ ਵਾਤੋ ਚੇਵ ਗਿਮ੍ਹਪਰਿਲ਼ਾਹਸਮਯੇਸੁ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਘੋਰੋ ਸੂਰਿਯਾਤਪੋ ਚ ਪਟਿਹਞ੍ਞਤਿ ਪਟਿਬਾਹੀਯਤਿ. ਲੇਣਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾਰਾਮਤ੍ਥਂ. ਸੁਖਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪਰਿਸ੍ਸਯਾਭਾਵੇਨ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਤ੍ਥਂ. ਝਾਯਿਤੁਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਤਿਂਸਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਿਤੁਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਿਤੁਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਤੋ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਿਤੁਂ.
ਵਿਹਾਰੇਤਿ ਪਤਿਸ੍ਸਯੇ. ਕਾਰਯੇਤਿ ਕਾਰਾਪੇਯ੍ਯ. ਰਮ੍ਮੇਤਿ ਮਨੋਰਮੇ ਨਿਵਾਸਸੁਖੇ. ਵਾਸਯੇਤ੍ਥ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੇਤਿ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਏਤ੍ਥ ਵਿਹਾਰੇ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੇ ਸੀਲਵਨ੍ਤੇ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮੇ ਨਿਵਾਸੇਯ੍ਯ, ਤੇ ਨਿਵਾਸੇਨ੍ਤੋ ਪਨ ਤੇਸਂ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾਨਂ ਯਥਾ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਕਿਲਮਥੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਅਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਾਨਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਚ ਦਦੇਯ੍ਯ ਉਜੁਭੂਤੇਸੁ ਅਜ੍ਝਾਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਕਮ੍ਮਕਮ੍ਮਫਲਾਨਂ, ਰਤਨਤ੍ਤਯਗੁਣਾਨਞ੍ਚ ਸਦ੍ਦਹਨੇਨ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਚੇਤਸਾ.
ਇਦਾਨਿ ਗਹਟ੍ਠਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞੂਪਕਾਰਿਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤੇ ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਤਿ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਪਾਸਕਸ੍ਸ. ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਕਲਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਪਨੂਦਨਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਇਧਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਸੋ ਉਪਾਸਕੋ ਯਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਜ੍ਜਨੇਨ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਨੇਨ ਅਨਾਸਵੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਤਿ ਏਕਾਦਸਗ੍ਗਿਵੂਪਸਮੇਨ ਸੀਤਿ ਭਵਤੀਤਿ.
ਸੀਤਪਟਿਘਾਤਾਦਿਕਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸਾਨਾ ਤੇਰਸ, ਅਨ੍ਨਾਦਿਲਾਭੋ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ, ਧਮ੍ਮਾਵਬੋਧੋ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਰਸ ਆਨਿਸਂਸਾ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਪਟਿਗ੍ਗਹਣਕਾਨਂ ਵਿਹਾਰਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਫਲਾਨੁਰੂਪਮ੍ਪਿ ਦਾਯਕਾਨਂ ਵਿਹਾਰਦਾਨਫਲਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਹਿ ਕਮ੍ਮਸਰਿਕ੍ਖਕਫਲਂ ਲਭਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਨ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਙ੍ਘਿਕਵਿਹਾਰਮੇਵ ਪਧਾਨਵਸੇਨ ਵਦਤਿ, ਸਙ੍ਘਿਕਵਿਹਾਰੋ ਨਾਮੇਸ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਂ ਸਙ੍ਘਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਕਤਵਿਹਾਰੋ, ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਦਭਾਜਨਿਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਙ੍ਘਿਕੋ ਨਾਮ ਵਿਹਾਰੋ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਹਿ ਚੇਤਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ ਕਰੀਯਤਿ, ਚਤੂਹਿ ਦਿਸਾਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾਯੇਵ ਪਾਦੇ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਕੁਞ੍ਚਿਕਾਯ ਦ੍ਵਾਰਂ ਵਿਵਰਿਤ੍ਵਾ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਫਾਸੁਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਚਤੁਰਤਨਿਕਾਪਿ ਪਣ੍ਣਸਾਲਾ ਹੋਤੁ, ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਂ ਸਙ੍ਘਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਕਤਵਿਹਾਰੋਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
੩੫੧. ਲੋਭਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਪ੍ਪਰਿਚ੍ਚਜਾ. ‘‘ਏਕਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਵਾ’ਤਿਆਦਿ ਉਪਾਸਕਾਨਂ ਤਥਾ ਸਮਾਦਾਨੇ ਆਚਿਣ੍ਣਂ, ਦਲ਼੍ਹਤਰਂ ਸਮਾਦਾਨਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਰਣਂ ਪਨ ਤੇਸਂ ਸਾਮਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਮੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਾ ਗਣਸ੍ਸ ਵਾ ਸਨ੍ਤਿਕੇਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਯਥਾਗਹਿਤੇ ਸਰਣੇ, ‘‘ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਯਥਾਗਹਿਤਸਰਣਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਤ੍ਥਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤਾਤਿ ਵਿਞ੍ਞੂਜਾਤਿਕੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਞ੍ਞੂਜਾਤਿਕਾਨਮੇਵ ਹਿ ਸਰਣਾਦਿਅਤ੍ਥਕੋਸਲ੍ਲਾਨਂ ਸੁਵਣ੍ਣਘਟੇ ਸੀਹਵਸਾ ਵਿਯ ਅਕੁਪ੍ਪਂ ਸਰਣਗਮਨਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ‘‘ਜੀਵਿਤਪਰਿਚ੍ਚਾਗਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਇਦਂ ‘‘ਸਚੇ ਤ੍ਵਂ ਯਥਾਗਹਿਤਂ ਸਰਣਂ ਨ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਾਹਂ ਤਂ ਮਾਰੇਮੀ’’ਤਿ ਕਾਮਂ ਕੋਚਿ ਤਿਣ੍ਹੇਨ ਸਤ੍ਥੇਨ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਯ੍ਯ, ਤਥਾਪਿ ‘‘ਨੇਵਾਹਂ ਬੁਦ੍ਧਂ ‘ਨ ਬੁਦ੍ਧੋ’ਤਿ, ਧਮ੍ਮਂ ‘ਨ ਧਮ੍ਮੋ’ਤਿ, ਸਙ੍ਘਂ ‘ਨ ਸਙ੍ਘੋ’ਤਿ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ ਦਲ਼੍ਹਤਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਸਰਣਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸਗ੍ਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦੇਤੀ’’ਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਮੇਤਂ. ਫਲਾਨਿਸਂਸਾਨਿ ਪਨਸ੍ਸ ਸਰਣਗਮਨਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨੫੦ ਸਰਣਗਮਨਕਥਾ) ਵੁਤ੍ਤਾਨੇਵ.
੩੫੨. ਵਕ੍ਖਮਾਨਨਯੇਨ ਵੇਰਹੇਤੁਤਾਯ ਵੇਰਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਪਾਪਧਮ੍ਮੋ, ਤਂ ਮਣਤਿ ‘‘ਮਯਿ ਇਧ ਠਿਤਾਯ ਕਥਮਾਗਚ੍ਛਸੀ’’ਤਿ ਤਜ੍ਜੇਨ੍ਤੀ ਵਿਯ ਨਿਵਾਰੇਤੀਤਿ ਵੇਰਮਣੀ, ਤਤੋ ਵਾ ਪਾਪਧਮ੍ਮਤੋ ਵਿਰਮਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ‘‘ਵਿਰਮਣੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਇ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਏ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਵੇਰਮਣੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਖੁਦ੍ਦਕਪਾਠਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨਾਹ ‘‘ਵੇਰਮਣਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ, ਵਿਰਮਣਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾਸਜ੍ਝਾਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਖੁ. ਪਾ. ਅਟ੍ਠ. ਸਾਧਾਰਣਵਿਭਾਵਨਾ) ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਵੇਤ੍ਥ ਵਿਰਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ, ਨ ਫਲਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਯਞ੍ਞਾਧਿਕਰਣਤੋ. ਅਸਮਾਦਿਨ੍ਨਸੀਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਤੋ ਯਥੂਪਟ੍ਠਿਤਵੀਤਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਤੋ ਵਿਰਤਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਿਰਤਿ. ਸਮਾਦਾਨਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਿਰਤਿ ਸਮਾਦਾਨਵਿਰਤਿ. ਸੇਤੁ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ, ਤਪ੍ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਾਪਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਸੇਨ ਘਾਤਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ ਵਿਰਤਿ ਸੇਤੁਘਾਤਵਿਰਤਿ. ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ‘‘ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਵਿਰਤੀ’’ਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਇਦਾਨਿ ਤਾ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਜਾਤਿ…ਪੇ… ਦੀਨੀਤਿ ਅਪਦਿਸਿਤਬ੍ਬਜਾਤਿਗੋਤ੍ਤਕੁਲਾਦੀਨਿ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਵਯਬਾਹੁਸਚ੍ਚਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਪਰਿਹਰਤੀਤਿ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਸੇਨ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਸੀਹਲ਼ਦੀਪੇ ਚਕ੍ਕਨਉਪਾਸਕਸ੍ਸ ਵਿਯ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਿਰਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
‘‘ਪਾਣਂ ਨ ਹਨਾਮੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਆਦਯਤ੍ਥੇਨ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ, ਵਿਕਪ੍ਪਤ੍ਥੇਨ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਵਾ ‘‘ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਨਾਦਿਯਾਮਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਵਿਰਮਾਮਿ, ਵੇਰਮਣਿਂ ਸਮਾਦਿਯਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚੇਕਮਤ੍ਥਾਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਪਦ’’ ਮਿਚ੍ਚੇਵ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵੇਰਮਣਿਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸਮਾਦਿਯਾਮੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਆਦਿਯਾਮਿ, ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ, ਅਖਣ੍ਡਾ’ ਛਿਦ੍ਦਾ’ ਕਮ੍ਮਾਸਾ’ ਸਬਲਕਾਰਿਤਾਯ ਚ ਗਣ੍ਹਾਮੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਉਤ੍ਤਰਵਡ੍ਢਮਾਨਪਬ੍ਬਤਵਾਸਿਉਪਾਸਕਸ੍ਸ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੮੯ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਵਣ੍ਣਨਾ; ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨.੧੦੯-੧੧੧; ਧ. ਸ. ਅਟ੍ਠ. ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਵਣ੍ਣਨਾ) ਵਿਯ ਸਮਾਦਾਨਵਿਰਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾਦਿਮਗ੍ਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ. ਇਦਾਨਿ ਤਤ੍ਥਾ ਤਤ੍ਥਾਗਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮਤੋ, ਕੋਟ੍ਠਾਸਤੋ, ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ, ਵੇਦਨਾਤੋ, ਮੂਲਤੋ, ਆਦਾਨਤੋ, ਭੇਦਤੋਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨੇਕਧਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇਸੁ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਰਿਮਾ ਦ੍ਵੇਤਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਸਮਾਦਾਨਵਿਰਤਿਯੋ. ‘‘ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਵਤ੍ਥੂ’’ਤਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਪਾਣੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਤੋ ਪਨ ‘‘ਸਤ੍ਤਾਦਿਵਤ੍ਥੂ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਞ੍ਹਿ ‘‘ਸਤ੍ਤੇਯੇਵ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ, ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾ ਚ ਵਿਰਮਤੀ’’ਤਿ (ਖੁ. ਪਾ. ਅਟ੍ਠ. ਏਕਤਾਨਾਨਤਾਦਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯ) ਖੁਦ੍ਦਕਾਗਮਟ੍ਠਕਥਾਵਚਨੇਨ ਸਂਸਨ੍ਦਤਿ ਸਮੇਤੀਤਿ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਵਸੇਨ ਅਦਿਨ੍ਨਵਤ੍ਥੁ, ਤਥਾ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁ, ਵਿਤਥਵਤ੍ਥੁ, ਸਙ੍ਖਾਰਵਸੇਨੇਵ ਸੁਰਾਮੇਰਯਵਤ੍ਥੂਤਿ ਏਤੇਸਂ ਸਙ੍ਗਹੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਤ੍ਥੁਂ ਆਲਮ੍ਬਿਤ੍ਵਾ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨਚੇਤਨਾਸਙ੍ਖਾਤਵਿਰਮਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਤੋ ਵਿਰਮਣਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਛਿਮਾਤਿ ਸੇਤੁਘਾਤਵਿਰਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਾਵ ਤਥਾਪਿ ਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਤੋ. ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਤਤ੍ਥੇਵ ਆਗਤੇਸੁ ਤੀਸੁ ਆਚਰਿਯਵਾਦੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਸੇਵਾਨੁਜਾਨਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਿਰਤਿ, ਹਿ ਸਮਾਦਾਨਵਿਰਤਿ ਚ ਯਦੇਵ ਪਜਹਤਿ, ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਅਕੁਸਲਮੇਵਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸਮਾਦਾਨਵਿਰਤਿ ਯਤੋ ਵਿਰਮਤਿ, ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਵਾ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਅਕੁਸਲਮੇਵਾਲਮ੍ਬਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਿਰਤਿ ਪਨ ਯਤੋ ਵਿਰਮਤਿ, ਤੇਸਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਂ ਆਲਮ੍ਬਣਾਨੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਅਪਰੇ. ‘‘ਦ੍ਵਯਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਯਤੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਅਕੁਸਲਤੋ ਵਿਰਮਤਿ, ਤੇਸਮਾਰਮ੍ਮਣਭੂਤਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਮੇਵਾਲਮ੍ਬਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਪੁਰਿਮਪੁਰਿਮਪਦਤ੍ਥਞ੍ਹਿ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਤ੍ਥੁਮਾਲਮ੍ਬਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਪਚ੍ਛਿਮਪਦਤ੍ਥਤੋ ਵਿਰਮਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਤੋ ਵਿਰਮਤੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞੇ. ਪਠਮਵਾਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਅਯੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਕਸ੍ਮਾ? ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਅਕੁਸਲਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਭਾਵਤੋ, ਅਬਹਿਦ੍ਧਾਭਾਵਤੋ ਚ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਿਭਙ੍ਗੇ ਹਿ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਂ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਤਾ, ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਵਾਦੋਪਿ ਅਯੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਕਸ੍ਮਾ? ਪੁਰਿਮਵਾਦੇਨ ਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਤ੍ਤਾ, ਪਰੇਸਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦਿਅਕੁਸਲਾਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇ ਚ ਅਨੇਕਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਤਾ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਆਲਮ੍ਬਣਪ੍ਪਭੇਦਵਚਨਤੋ ਚ. ਤਤਿਯਵਾਦੋ ਪਨ ਯੁਤ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਭਾਣਕਾਨਮਭਿਮਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦੇਵ ਅਨੁਜਾਨਾਤੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤੀਸੁ ਆਚਰਿਯਵਾਦੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਸੇਵਾਨੁਜਾਨਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ.
ਏਤ੍ਥਾਹ – ਯਜ੍ਜੇਤਂ ਵਿਰਤਿਦ੍ਵਯਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਵੀਤਿਕ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁਮੇਵਾਲਮ੍ਬਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਅਞ੍ਞਂ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਯਞ੍ਚ ਪਜਹਤਿ, ਤਂ ਨ ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਯ’ਮਨਧਿਪ੍ਪੇਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ? ਵੁਚ੍ਚਤੇ – ਨ ਹਿ ਕਿਚ੍ਚਸਾਧਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਞ੍ਞਂ ਚਿਨ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ‘‘ਯਞ੍ਚ ਪਜਹਤਿ, ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਵਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣੋਵ ਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਤਿ, ਏਵਂ ਜੀਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪੇਤਂ ਵਿਰਤਿਦ੍ਵਯਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾਦੀਨਿ ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਨਿ ਪਜਹਤਿ. ਤੇਨਾਹੁ ਪੋਰਾਣਾ –
‘‘ਆਰਭਿਤ੍ਵਾਨ ਅਮਤਂ, ਜਹਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਪਾਪਕੇ;
ਨਿਦਸ੍ਸਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਭਵੇ, ਮਗ੍ਗਟ੍ਠੋਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲੋ’’ਤਿ. (ਖੁ. ਪਾ. ਅਟ੍ਠ. ਏਕਤਾਨਾਨਤਾਵਿਨਿਚ੍ਛਯ);
ਇਦਾਨਿ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨੇਵ ਆਦਾਨਤੋ, ਭੇਦਤੋ ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਸੀਲਂ ਸਮਾਦਿਯਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਏਕਤੋ ਏਕਜ੍ਝਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਹਿ ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਏਤਾਸਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧਤਾ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਭਿਨ੍ਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਤਦਾ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਤ੍ਤਂ ਸੀਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਂ ਤੁ ਵੀਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਤੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ. ‘‘ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵੇਰਮਣਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਸਮਾਦਿਯਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਏਕੇਕਂ ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ‘‘ਵੇਰਮਣਿਸਿਕ੍ਖਾਪਦ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਇਦਂ ਸਮਾਸਭਾਵੇਨ ਖੁਦ੍ਦਕਪਾਠਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਖੁ. ਪਾ. ਅਟ੍ਠ. ਸਾਧਾਰਣਵਿਭਾਵਨਾ) ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਾਲ਼ਿਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਪਨ ‘‘ਵੇਰਮਣਿ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਗ੍ਗਹਿਤਨ੍ਤਮੇਵ ਬ੍ਯਾਸਭਾਵੇਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਗਹਟ੍ਠਵਸੇਨ ਚੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾਮਣੇਰਾਨਂ ਪਨ ਯਥਾ ਤਥਾ ਵਾ ਸਮਾਦਾਨੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਭਿਨ੍ਨੇ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਭਿਨ੍ਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਾਰਾਜਿਕਾਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਇਤਿ ਏਕਜ੍ਝਂ, ਪਚ੍ਚੇਕਞ੍ਚ ਸਮਾਦਾਨੇ ਵਿਸੇਸੋ ਇਧ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਖੁਦ੍ਦਕਾਗਮਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਮਾਦਿਯਤੋ ਏਕਾਯੇਵ ਵਿਰਤਿ ਏਕਾਵ ਚੇਤਨਾ ਹੋਤਿ, ਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਪਨੇਤਾਸਂ ਪਞ੍ਚਵਿਧਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਸਮਾਦਿਯਤੋ ਪਨ ਪਞ੍ਚੇਵ ਵਿਰਤਿਯੋ, ਪਞ੍ਚ ਚ ਚੇਤਨਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਖੁ. ਪਾ. ਅਟ੍ਠ. ਏਕਤਾਨਾਨਤਾਦਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯ) ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਭੇਦੇਪਿ ‘‘ਯਥਾ ਤਥਾ ਵਾ ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤੁ, ਸਾਮਣੇਰਾਨਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਭਿਨ੍ਨੇ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪਿ ਭਿਨ੍ਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਾਰਾਜਿਕਟ੍ਠਾਨਿਯਾਨਿ ਹਿ ਤਾਨਿ ਤੇਸਂ. ਯਂ ਤੁ ਵੀਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਤੇਨੇਵ ਕਮ੍ਮਬਦ੍ਧੋ. ਗਹਟ੍ਠਾਨਂ ਪਨ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਭਿਨ੍ਨੇ ਏਕਮੇਵ ਭਿਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਯਤੋ ਤੇਸਂ ਤਂਸਮਾਦਾਨੇਨੇਵ ਪੁਨ ਪਞ੍ਚਙ੍ਗਿਕਤ੍ਤਂ ਸੀਲਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋਪਿ ਦੀਘਭਾਣਕਾਨਂ ਵਾਦੋ ਅਪਰੇਵਾਦੋ ਨਾਮ ਤਤ੍ਥ ਕਤੋ.
ਸੇਤੁਘਾਤਵਿਰਤਿਯਾ ਪਨ ਭੇਦੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨੇਨ ਅਕੁਪ੍ਪਸਭਾਵਤ੍ਤਾ. ਤਦੇਵਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੇਨ ‘‘ਭਵਨ੍ਤਰੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਭਵਨ੍ਤਰੇਪੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਰਿਯਭਾਵਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋਪੀਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਿ. ਜੀਵਿਤਹੇਤੁਪਿ, ਪਗੇਵ ਅਞ੍ਞਹੇਤੁ. ‘‘ਨੇਵ ਪਾਣਂ ਹਨਤਿ, ਨ ਸੁਰਂ ਪਿਵਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਮਜ੍ਝੇਪੇਯ੍ਯਾਲਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ, ਮਿਗਪਦਵਲ਼ਞ੍ਜਨਨਯੇਨ ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਰਨ੍ਤਿ ਚ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਹਿ ਸੁਰਾਮੇਰਯਮਜ੍ਜਪਮਾਦਟ੍ਠਾਨਾਨੁਯੋਗਂ ਨ ਕਰੋਤਿ. ‘‘ਮਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਤਦੇਵ ਉਭਯਂ, ਯਂ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਸੁਰਾਸਵਵਿਨਿਮੁਤ੍ਤਂ ਮਦਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੫.੧੧੩੪) ਸਂਯੁਤ੍ਤਮਹਾਵਗ੍ਗਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਖੁਦ੍ਦਕਪਾਠਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ‘‘ਤਦੁਭਯਮੇਵ ਮਦਨੀਯਟ੍ਠੇਨ ਮਜ੍ਜਂ, ਯਂ ਵਾ ਪਨਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਥਿ ਮਦਨੀਯਂ, ਯੇਨ ਪੀਤੇਨ ਮਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਪਮਤ੍ਤੋ, ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ (ਖੁ. ਪਾ. ਅਟ੍ਠ. ਪੁਰਿਮਪਞ੍ਚਸਿਕ੍ਖਾਪਦਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਸਚੇ ਪਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵਿਸੇਸਦਸ੍ਸਨਂ, ਅਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਖੀਰਮੇਵ ਮੁਖਂ ਪਵਿਸਤਿ,ਨ ਸੁਰਾ, ਪਗੇਵ ਜਾਨਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਕੋਞ੍ਚਸਕੁਣਾਨਨ੍ਤਿ ਕੁਨ੍ਤਸਕੁਣਾਨਂ. ਸਚੇਪਿ ਮੁਖੇ ਖੀਰਮਿਸ੍ਸਕੇ ਉਦਕੇ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ‘‘ਨ ਚੇਤ੍ਥ ਉਪਮੋਪਮੇਯ੍ਯਾਨਂ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧਤਾ ਸਿਯਾ ਕੋਞ੍ਚਸਕੁਣਾਨਂ ਯੋਨਿਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਕੋਚਿ ਵਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਯੋਨਿਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾਨਂ ਉਦ੍ਧਂ ਤਿਰਿਯਮੇਵ ਦੀਘਤਾ ਵਿਯ, ਬਕਾਨਂ ਮੇਘਸਦ੍ਦੇਨ, ਕੁਕ੍ਕੁਟੀਨਂ ਵਾਤੇਨ ਗਬ੍ਭਗ੍ਗਹਣਂ ਵਿਯ ਚ ਜਾਤਿਸਿਦ੍ਧਂ, ਇਤਿ ਕੋਚਿ ਵਦੇਯ੍ਯ ਚੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਚੇਵਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠਂ ਵਤ੍ਵਾ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ. ਧਮ੍ਮਤਾਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੇ ਕੁਚ੍ਛਿਗਤੇ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਮਾਤੁ ਸੀਲਂ ਵਿਯ, ਵਿਜਾਤੇ ਤਸ੍ਸਾ ਦਿਵਙ੍ਗਮਨਂ ਵਿਯ ਚ ਸਭਾਵੇਨ ਸਿਦ੍ਧਂ, ਮਗ੍ਗਧਮ੍ਮਤਾਯ ਵਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਨੁਭਾਵੇਨ ਸਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਦਿਟ੍ਠਿਜੁਕਰਣਂ ਨਾਮ ਭਾਰਿਯਂ ਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਰਣਗਮਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਸਮਾਦਾਨਤੋ ਮਹਟ੍ਠਤਰਮੇਵ, ਨ ਅਪ੍ਪਟ੍ਠਤਰਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਏਤਨ੍ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ. ਯਥਾ ਵਾ ਤਥਾ ਵਾ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪੀਤਿ ਆਦਰਂ ਗਾਰਵਮਕਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ. ਸਾਧੁਕਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪੀਤਿ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਸੀਲਾਨਿ ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਅਪ੍ਪਟ੍ਠਤਰਮੇਵ, ਅਪ੍ਪਸਮਾਰਮ੍ਭਤਰਞ੍ਚ, ਨ ਦਿਗੁਣਂ ਉਸ੍ਸਾਹੋ ਕਰਣੀਯੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸੀਲਂ ਇਧ ਅਭਯਦਾਨਤਾਯ ਦਾਨਂ, ਅਨਵਸੇਸਂ ਵਾ ਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯਂ ਦਯਤਿ ਰਕ੍ਖਤੀਤਿ ਦਾਨਂ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਕਥਾਮੁਤ੍ਤਕਨਯੋ – ਸਰਣਂ ਉਪਗਤੇਨ ਕਾਯਵਾਚਾਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਵਤ੍ਥੁਤ੍ਤਯਪੂਜਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਸਂਕਿਲੇਸੋ ਸਾਧੁਕਂ ਪਰਿਹਰਿਤਬ੍ਬੋ, ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਾਨਿ ਪਨ ਸਮਾਦਾਨਮਤ੍ਤਂ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁਤੋ ਵਿਰਮਣਮਤ੍ਤਞ੍ਚਾਤਿ ਸਰਣਗਮਨਤੋ ਸੀਲਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਟ੍ਠਤਰਤਾ, ਅਪ੍ਪਸਮਾਰਮ੍ਭਤਰਤਾ ਚ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜੀਵਿਤਦਾਨਾਦਿਨਾ ਦਣ੍ਡਨਿਧਾਨਤੋ, ਸਕਲਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰ ਗੁਣਾਧਿਟ੍ਠਾਨਤੋ ਚਸ੍ਸ ਮਹਪ੍ਫਲਤਰਤਾ, ਮਹਾਨਿਸਂਸਤਰਤਾ ਚ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਤਿ.
ਤਮਤ੍ਥਂ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਾਧੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਅਗ੍ਗਾਨੀ’’ਤਿ ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਾਨਿ. ਚਿਰਰਤ੍ਤਤਾਯ ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞਾਨਿ. ‘‘ਅਰਿਯਾਨਂ ਸਾਧੂਨਂ ਵਂਸਾਨੀ’’ਤਿ ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਵਂਸਞ੍ਞਾਨਿ. ਪੁਰਿਮਕਾਨਂ ਆਦਿਪੁਰਿਸਾਨਂ ਏਤਾਨੀਤਿ ਪੋਰਾਣਾਨਿ. ਸਬ੍ਬਸੋ ਕੇਨਚਿਪਿ ਪਕਾਰੇਨ ਸਾਧੂਹਿ ਨ ਕਿਣ੍ਣਾਨਿ ਨ ਛਡ੍ਡਿਤਾਨੀਤਿ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਾਨਿ. ਅਯਞ੍ਚ ਨਯੋ ਨੇਸਂ ਯਥਾ ਅਤੀਤੇ, ਏਵਂ ਏਤਰਹਿ, ਅਨਾਗਤੇ ਚਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਪੁਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਤੀਤੇ ਹਿ ਕਾਲੇ ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਭਾਵਸ੍ਸ ‘‘ਅਸਂਕਿਣ੍ਣਪੁਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ‘‘ਨ ਸਙ੍ਕਿਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਅਨਾਗਤੇ ‘‘ਨ ਸਙ੍ਕਿਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਤੋਯੇਵ ਅਪ੍ਪਟਿਕੁਟ੍ਠਾਨਿ ਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਨ ਹਿ ਕਦਾਚਿਪਿ ਵਿਞ੍ਞੂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਹਿਂਸਾਦਿਪਾਪਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਅਪਰਿਮਾਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਭਯਂ ਦੇਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਭੂਤੇਸੁ ਨਿਹਿਤਦਣ੍ਡਤ੍ਤਾ ਸਕਲਸ੍ਸਪਿ ਸਤ੍ਤਨਿਕਾਯਸ੍ਸ ਭਯਾਭਾਵਂ ਦੇਤਿ. ਨ ਹਿ ਅਰਿਯਸਾਵਕਤੋ ਕਸ੍ਸਚਿ ਭਯਂ ਹੋਤਿ. ਅਵੇਰਨ੍ਤਿ ਵੇਰਾਭਾਵਂ. ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖਤਂ. ‘‘ਅਪਰਿਮਾਣਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਭਯਂ ਦਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਨਿਸਂਸਦਸ੍ਸਨਂ, ਹੇਤੁਮ੍ਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਤ੍ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਯਥਾ ‘‘ਮਾਤਰਂ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਰੋਦਤੀ’’ਤਿ.
ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਚਜਨਲਕ੍ਖਣਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਯਞ੍ਞੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਦਞ੍ਚ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਨ ਨੁ ਚ ਪਞ੍ਚਸੀਲਂ ਸਬ੍ਬਕਾਲਿਕਂ. ਅਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਕਾਲੇਪਿ ਹਿ ਵਿਞ੍ਞੂ ਤਂ ਸਮਾਦਿਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਚ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯਤਨਂ ਬਾਹਿਰਕਾਨਮ੍ਪਿ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਸਰਣਗਮਨਂ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਹੇਤੁਕਂ, ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯਤਨਂ, ਕਥਂ ਤਤ੍ਥ ਸਰਣਗਮਨਤੋ ਪਞ੍ਚਸੀਲਸ੍ਸ ਮਹਪ੍ਫਲਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਜੇਟ੍ਠਕਨ੍ਤਿ ਮਹਪ੍ਫਲਭਾਵੇਨ ਉਤ੍ਤਮਂ. ‘‘ਸਰਣਗਮਨੇਯੇਵ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਸ੍ਸ ਸੀਲਸ੍ਸ ਸਰਣਗਮਨੇਨ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਤ੍ਤਾ ਤਤੋ ਮਹਪ੍ਫਲਤਂ, ਤਥਾ ਅਨਭਿਸਙ੍ਖਤਸ੍ਸ ਚ ਸੀਲਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਫਲਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
੩੫੩. ਈਦਿਸਮੇਵਾਤਿ ਏਵਂ ਸਂਕਿਲੇਸਪਟਿਪਕ੍ਖਮੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਨਨੁ ਚ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦਿਯਞ੍ਞਾਯੇਵ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਾ, ਕਸ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦੇਸਨਮਾਰਭਤੀਤਿ ਅਨੁਯੋਗਂ ਪਰਿਹਰਿਤੁਂ ‘‘ਤਿਵਿਧ…ਪੇ… ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਿਵਿਧਸੀਲਪਾਰਿਪੂਰਿਯਂ ਠਿਤਸ੍ਸ ਹਿ ਨੇਸਂ ਯਞ੍ਞਾਨਂ ਅਪ੍ਪਟ੍ਠਤਰਤਾ, ਮਹਪ੍ਫਲਤਰਤਾ ਚ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਕਾਮਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤੇਹਿ ਗੁਣੇਹੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਸੋ ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤੇ ਸਦ੍ਧਂ ਪਟਿਲਭਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੯੧) ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਸਰਣਗਮਨਂ, ਸੀਲਸਮ੍ਪਦਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰਤਾਤਿ ਏਵਮਾਦਯੋ ਗੁਣਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਨ ਕਿਲਮਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਤਾਨੀਤਿ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਿ. ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਣੀਤਾਨਮੇਵ ਝਾਨਾਨਂ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕਤੋਤਿ ਮਨ੍ਤਵਾ ‘‘ਏਕਂ ਕਪ੍ਪਂ, ਅਟ੍ਠ ਕਪ੍ਪੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਮਹਾਕਪ੍ਪਵਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਹੀਨਂ ਪਨ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਕਪ੍ਪਸ੍ਸ ਤਤਿਯਭਾਗਂ ਆਯੁਂ ਦੇਤਿ. ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਉਪਡ੍ਢਕਪ੍ਪਂ. ਹੀਨਂ ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਦ੍ਵੇ ਕਪ੍ਪਾਨਿ, ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਚਤ੍ਤਾਰੀਤਿਆਦਿਨਾ ਅਤ੍ਥੋ ਨੇਤਬ੍ਬੋ. ਅਪਿਚ ਯਸ੍ਮਾ ਪਣੀਤਾਨਿਯੇਵੇਤ੍ਥ ਝਾਨਾਨਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾਨਿ ਮਹਪ੍ਫਲਤਰਭਾਵਦਸ੍ਸਨਪਰਤ੍ਤਾ ਦੇਸਨਾਯ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਏਕਂ ਕਪ੍ਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਣੀਤਾਨੇਵ ਝਾਨਾਨਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾਨੀਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.
ਤਦੇਵਾਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਮੇਵ. ਚਤੁਕ੍ਕਨਯੇਨ ਹਿ ਦੇਸਨਾ ਆਗਤਾ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਥਂ ਆਰੁਪ੍ਪਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਾਦਿਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਭਾਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਮੇਵ ਆਰੁਪ੍ਪਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵੀਸਤਿਕਪ੍ਪਸਹਸ੍ਸਾਦੀਨਿ ਆਯੁਂ ਦੇਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਯਂ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਮਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਤਦੇਵਾਤਿ ਆਰੁਪ੍ਪਸਙ੍ਖਾਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਮੇਵ, ਤਂ ਪਨ ਕਸ੍ਮਾ ਵੀਸਤਿਕਪ੍ਪਸਹਸ੍ਸਾਦੀਨਿ ਆਯੁਂ ਦੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਾਦਿਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਭਾਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਦੇਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਅਪਰੋ ਨਯੋ ‘‘ਤਦੇਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ‘‘ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਾਦਿਸਮਾਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਭਾਵਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ, ਤਥਾ ਭਾਵਿਤਂ ਅਙ੍ਗਸਮਤਾਯ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਰੁਪ੍ਪਜ੍ਝਾਨਮੇਵਾਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.
ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਦਿਪਟਿਪਕ੍ਖਵਿਧਮਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਿਯੇ ਏਵ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਧਮ੍ਮੇ ਸਮਾਨੇਨ੍ਤੀ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਕਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਨਪ੍ਪਕਂ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਸਮਾਵਹਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸੁਖਸਦਿਸਸ੍ਸ ਪਨ ਸੁਖਸ੍ਸ ਅਭਾਵਾ ਮਹਪ੍ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਥਾਹ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਧਮ੍ਮਪਦੇ –
‘‘ਯਤੋ ਯਤੋ ਸਮ੍ਮਸਤਿ, ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ;
ਲਭਤੀ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਂ, ਅਮਤਂ ਤਂ ਵਿਜਾਨਤ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੩੭੪);
ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਾਯਂ ਦੇਸਨਾ ਇਮਿਨਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਇਮਾਨਿ ਞਾਣਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਹੇਟ੍ਠਿਮਂ ਉਪਰਿਮਸ੍ਸ ਉਪਰਿਮਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਾਭੂਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮਾਨਰੂਪਨਿਮ੍ਮਾਨਂ ਨਾਮ ਮਨੋਮਯਿਦ੍ਧਿਯਾ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਅਸਾਧਾਰਣਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ…ਪੇ… ਮਹਪ੍ਫਲਾ’’ਤਿ. ਹਤ੍ਥਿਅਸ੍ਸਾਦਿਵਿਵਿਧਰੂਪਕਰਣਂ ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਂ, ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯ. ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਪੁਰਿਮਜਾਤੀਸੁ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤੋ ਖਨ੍ਧਪਦੇਸੋ. ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਮਗ੍ਗਸੁਖਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਤਿ…ਪੇ… ਮਹਪ੍ਫਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਮਾਪੇਨ੍ਤੋਤਿ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਨ੍ਤੋ.
ਕੂਟਦਨ੍ਤਉਪਾਸਕਤ੍ਤਪਟਿਵੇਦਨਾਦਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
੩੫੪-੮. ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਭੋ ਗੋਤਮਾ’’ਤਿਆਦਿ ਦੇਸਨਾਯ ਪਸਾਦਵਚਨਂ, ‘‘ਏਸਾਹਂ ਭਵਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਪਨ ਸਰਣਗਮਨਵਚਨਨ੍ਤਿ ਤਦੁਭਯਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੇਸਨਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਨੂਤਿ ਮਨ੍ਦੋ ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕਸੁਖਸਮੁਪਬ੍ਯੂਹਤੋ. ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਪਾਣਯੋਤਿ ‘‘ਸਤ੍ਤ ਚ ਉਸਭਸਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਪਾਣਿਨੋ. ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਪਾਣੀਨਂ ਮੋਚਨਾਕਾਰਂ. ਆਕੁਲਭਾਵੋਤਿ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸੁਤਤ੍ਤਾ ਪਾਣੀਸੁ ਅਨੁਦ੍ਦਯਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਸ੍ਸ ‘‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਮਯਾ ਤਾਵ ਬਹੂ ਪਾਣਿਨੋ ਮਾਰਣਤ੍ਥਾਯ ਬਨ੍ਧਾਪਿਤਾ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਪਰਿਬ੍ਯਾਕੁਲਭਾਵੋ, ਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਦੇਸੇਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ, ‘‘ਉਦਪਾਦੀ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਸੁਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਮੁਤ੍ਤਾ ਭੋ ਤੇ ਪਾਣਯੋ’’ਤਿ ਆਰੋਚਿਤਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ. ਚਿਤ੍ਤਚਾਰੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿ. ‘‘ਕਲ੍ਲਚਿਤ੍ਤਂ ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਨੀਵਰਣਚਿਤ੍ਤਂ ਉਦਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਦਪਞ੍ਚਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯ‘‘ਕਲ੍ਲਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿਆਦੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਦਾਨਕਥਂ ਸੀਲਕਥ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾਯ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾਯ ਆਨੁਭਾਵੇਨ. ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਵਿਗਮੇਨ ਕਲ੍ਲਚਿਤ੍ਤਤਾ ਅਰੋਗਚਿਤ੍ਤਤਾ, ਬ੍ਯਾਪਾਦਵਿਗਮੇਨ ਮੇਤ੍ਤਾਵਸੇਨ ਮੁਦੁਚਿਤ੍ਤਤਾ ਅਕਥਿਨਚਿਤ੍ਤਤਾ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਵਿਗਮੇਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪਾਭਾਵਤੋ ਵਿਨੀਵਰਣਚਿਤ੍ਤਤਾ ਤੇਹਿ ਅਮਲੀਨਚਿਤ੍ਤਤਾ, ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਵਿਗਮੇਨ ਸਮ੍ਪਗ੍ਗਹਣਵਸੇਨ ਉਦਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਤਾ ਅਮਲੀਨਚਿਤ੍ਤਤਾ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਵਿਗਮੇਨ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਵਿਮੁਤ੍ਤਤਾਯ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਤਾ ਅਨਾਵਿਲਚਿਤ੍ਤਤਾ ਚ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਿਕਥਾਨੁਭਾਵੇਨ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਨੀਵਰਣਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥਤੋ ਅਵਿਭਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮੇਵ.
ਇਤਿ ਸੁਮਙ੍ਗਲਵਿਲਾਸਿਨਿਯਾ ਦੀਘਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ ਪਰਮਸੁਖੁਮਗਮ੍ਭੀਰਦੁਰਨੁਬੋਧਤ੍ਥਪਰਿਦੀਪਨਾਯ ਸੁਵਿਮਲਵਿਪੁਲਪਞ੍ਞਾਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯਜਨਨਾਯ ਸਾਧੁਵਿਲਾਸਿਨਿਯਾ ਨਾਮ ਲੀਨਤ੍ਥਪਕਾਸਨਿਯਾ ਕੂਟਦਨ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪਕਾਸਨਾ.
ਕੂਟਦਨ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.