੨. ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

ਰਾਜਾਮਚ੍ਚਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫੦. ਇਦਾਨਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਂਵਣ੍ਣਨਾਕ੍ਕਮੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਵਂ…ਪੇ… ਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਪਦਵਣ੍ਣਨਾਤਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਪਦਵਣ੍ਣਨਾ, ਪਦਂ ਪਦਂ ਪਤਿ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਵਣ੍ਣਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ, ਉਤ੍ਤਾਨਂ ਵਾ ਪਦਮਞ੍ਞਤ੍ਰ ਵਣ੍ਣਨਾਪਿ ‘‘ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਪਦਵਣ੍ਣਨਾ’’ ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਪੁਬ੍ਬਪਦਵਣ੍ਣਨਾ’’ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਵਣ੍ਣਿਤਪਦਵਣ੍ਣਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਗ੍ਗਜਨਪਦਟ੍ਠਾਨਵਿਸੇਸਸਮ੍ਪਦਾਦਿਯੋਗਤੋ ਪਧਾਨਭਾਵੇਨ ਰਾਜੂਹਿ ਗਹਿਤਟ੍ਠੇਨ ਏਵਂਨਾਮਕਂ, ਨ ਪਨ ਨਾਮਮਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਨੁ ਮਹਾਵਗ੍ਗੇ ਮਹਾਗੋਵਿਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤੇ ਆਗਤੋ ਏਸ ਪੁਰੋਹਿਤੋ ਏਵ, ਨ ਰਾਜਾ, ਕਸ੍ਮਾ ਸੋ ਰਾਜਸਦ੍ਦਵਚਨੀਯਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤੋਤਿ? ਮਹਾਗੋਵਿਨ੍ਦੇਨ ਪੁਰੋਹਿਤੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਰੇਣੁਨਾ ਨਾਮ ਮਗਧਰਾਜੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥਸਮ੍ਭਵਤੋ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਪਨ ਸੋ ਰਾਜਸਦ੍ਦਵਚਨੀਯਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤੋ ਤਸ੍ਸ ਰਾਜਾਭਾਵਤੋ. ਮਹਾਗੋਵਿਨ੍ਦਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਭਾਵਕਿਤ੍ਤਨਞ੍ਹਿ ਤਦਾ ਰੇਣੁਰਞ੍ਞਾ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਭਾਵੂਪਲਕ੍ਖਣਂ. ਸੋ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚਕਾਰਕੋ ਪੁਰੋਹਿਤੋ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਚ ਲੋਕੇ ਸਮੁਦਾਚਿਣ੍ਣਂ ‘‘ਰਾਜਕਮ੍ਮਪਸੁਤੇਨ ਕਤਮ੍ਪਿ ਰਞ੍ਞਾ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਮਨ੍ਧਾਤੁਰਞ੍ਞਾ ਚੇਵ ਮਹਾਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਂ ਪੁਰੋਹਿਤਮਾਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਰੇਣੁਰਞ੍ਞਾ ਚ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਚ ਰਾਜੂਹਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਰਾਜਗਹਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਮਹਾਗੋਵਿਨ੍ਦੋ’’ਤਿ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਏਕੋ ਪੁਰਾਤਨੋ ਰਾਜਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਰਾਜਧਾਨੀਭਾਵੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ ਹਿ ਗਹਂ, ਰਾਜੂਨਂ, ਰਾਜੂਹਿ ਵਾ ਗਹਨ੍ਤਿ ਰਾਜਗਹਂ. ਨਗਰਸਦ੍ਦਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ.

ਅਞ੍ਞੇਪੇਤ੍ਥ ਪਕਾਰੇਤਿ ਨਗਰਮਾਪਨੇਨ ਰਞ੍ਞਾ ਕਾਰਿਤਸਬ੍ਬਗੇਹਤ੍ਤਾ ਰਾਜਗਹਂ, ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਾਦੀਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਪਬ੍ਬਤੇਹਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਬ੍ਬਤਰਾਜੇਹਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਗੇਹਸਦਿਸਨ੍ਤਿਪਿ ਰਾਜਗਹਂ, ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਭਵਨਤਾਯ ਰਾਜਮਾਨਂ ਗੇਹਨ੍ਤਿਪਿ ਰਾਜਗਹਂ, ਸੁਸਂਵਿਹਿਤਾਰਕ੍ਖਤਾਯ ਅਨਤ੍ਥਾਵਹਿਤੁਕਾਮੇਨ ਉਪਗਤਾਨਂ ਪਟਿਰਾਜੂਨਂ ਗਹਂ ਗਹਣਭੂਤਨ੍ਤਿਪਿ ਰਾਜਗਹਂ, ਰਾਜੂਹਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿਤਤ੍ਤਾ ਤੇਸਂ ਗਹਂ ਗੇਹਭੂਤਨ੍ਤਿਪਿ ਰਾਜਗਹਂ, ਆਰਾਮਰਾਮਣੇਯ੍ਯਤਾਦੀਹਿ ਰਾਜਤਿ, ਨਿਵਾਸਸੁਖਤਾਦਿਨਾ ਚ ਸਤ੍ਤੇਹਿ ਮਮਤ੍ਤਵਸੇਨ ਗਯ੍ਹਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਯ੍ਹਤੀਤਿਪਿ ਰਾਜਗਹਨ੍ਤਿ ਏਦਿਸੇ ਪਕਾਰੇ. ਨਾਮਮਤ੍ਤਮੇਵ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਪਨ ਪਦੇਸੋ ਵਿਸੇਸਟ੍ਠਾਨਭਾਵੇਨ ਉਲ਼ਾਰਸਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਂ ਪਨੇਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਚਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਯੇਭੁਯ੍ਯਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਞ੍ਞਦਾਪਿ ਕਦਾਚਿ ਸਮ੍ਭਵਤੋ, ‘‘ਨਗਰਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਚ ਇਦਂ ਉਪਲਕ੍ਖਣਮੇਵ ਮਨੁਸ੍ਸਾਵਾਸਸ੍ਸੇਵ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੇਸਕਾਲੇ ਸੁਞ੍ਞਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਯਕ੍ਖਾਨਂ. ਵਸਨਵਨਨ੍ਤਿ ਆਪਾਨਭੂਮਿਭੂਤਂ ਉਪਵਨਂ.

ਅਵਿਸੇਸੇਨਾਤਿ ਵਿਹਾਰਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਨ, ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਸਨ੍ਨਿਧਾਨਸਿਦ੍ਧਂ ਵਿਸੇਸਪਰਾਮਸਨਮਨ੍ਤਰੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤਿ, (ਅ. ਨਿ. ੫.੧੦੧; ਪਾਚਿ. ੧੪੭; ਪਰਿ. ੪੪੧) ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, (ਧ. ਸ. ੧੬੦) ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੭੧, ੩੦੮; ਮ. ਨਿ. ੧.੭੭, ੪੫੯, ੫੦੯; ੨.੩੦੯, ੩੧੫; ੩.੨੩੦; ਵਿਭ. ੬੪੨) ਸਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਮਨਸਿਕਾਰਾ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਚੇਤੋਸਮਾਧਿਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੫੯) ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਸਨ੍ਨਿਧਾਨਸਿਦ੍ਧੇਨ ਵਿਸੇਸਪਰਾਮਸਨੇਨ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਇਰਿਯਾਪਥਵਿਹਾਰਾਦਿਵਿਸੇਸਵਿਹਾਰਸਮਙ੍ਗੀਪਰਿਦੀਪਨਂ, ਨ ਏਵਮਿਦਂ, ਇਦਂ ਪਨ ਤਥਾ ਵਿਸੇਸਪਰਾਮਸਨਮਨ੍ਤਰੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਵਿਹਾਰਸਮਙ੍ਗੀਪਰਿਦੀਪਨਨ੍ਤਿ.

ਸਤਿਪਿ ਚ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਵਿਹਾਰਸਮਙ੍ਗੀਪਰਿਦੀਪਨੇ ਇਧ ਇਰਿਯਾਪਥਸਙ੍ਖਾਤਵਿਸੇਸਵਿਹਾਰਸਮਙ੍ਗੀਪਰਿਦੀਪਨਮੇਵ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਇਧ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਸਨ੍ਨਿਧਾਨਸਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਪਰਾਮਸਨਸ੍ਸਾਭਾਵੇਪਿ ਇਧ ਵਿਸੇਸਵਿਹਾਰਸਮਙ੍ਗੀਪਰਿਦੀਪਨਂ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ? ਵਿਸੇਸਵਿਹਾਰਸਮਙ੍ਗੀਪਰਿਦੀਪਨਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦਨ੍ਤਰਸਙ੍ਖਾਤਵਿਸੇਸਵਚਨਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਏਵ. ਵਿਸੇਸਵਚਨੇ ਹਿ ਅਸਤਿ ਵਿਸੇਸਮਿਚ੍ਛਤਾ ਵਿਸੇਸੋ ਪਯੋਜਿਤਬ੍ਬੋਤਿ. ਅਪਿਚ ਇਰਿਯਾਪਥਸਮਾਯੋਗਪਰਿਦੀਪਨਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਤਥਾਦੀਪਨਮੇਵ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਚਾਯਮਤ੍ਥੋ ਸਿਦ੍ਧੋਤਿ? ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਸਾਧਾਰਣਤੋ. ਕਦਾਚਿਪਿ ਹਿ ਇਰਿਯਾਪਥਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਨਾ ਨ ਭਵਤਿ ਤਮਨ੍ਤਰੇਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵਪਰਿਹਰਣਾਭਾਵਤੋਤਿ.

ਇਰਿਯਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨਂ ਇਰਿਯਾ, ਕਾਯਿਕਕਿਰਿਯਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਪਵਤ੍ਤਨੁਪਾਯਭਾਵਤੋ ਪਥੋਤਿ ਇਰਿਯਾਪਥੋ, ਠਾਨਨਿਸਜ੍ਜਾਦਯੋ. ਨ ਹਿ ਠਾਨਨਿਸਜ੍ਜਾਦਿਅਵਤ੍ਥਾਹਿ ਵਿਨਾ ਕਞ੍ਚਿ ਕਾਯਿਕਂ ਕਿਰਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਤਾਯ ਪਵਤ੍ਤਨੁਪਾਯੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵਿਹਰਤਿ ਪਵਤ੍ਤਤਿ ਏਤੇਨ, ਵਿਹਰਣਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਹਾਰੋ, ਸੋ ਏਵ ਵਿਹਾਰੋ ਤਥਾ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨੇਸ ਠਾਨਨਿਸਜ੍ਜਾਦਿਆਕਾਰਪ੍ਪਵਤ੍ਤੋ ਚਤੁਸਨ੍ਤਤਿਰੂਪਪ੍ਪਬਨ੍ਧੋਵ. ਦਿਵਿ ਭਵੋ ਦਿਬ੍ਬੋ, ਤਤ੍ਥ ਬਹੁਲਂ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਾਰਿਸਜ੍ਜਾਦਿਦੇਵਲੋਕੇ ਭਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਯੋ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਦਿਬ੍ਬਾਨੁਭਾਵੋ, ਤਦਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਦਿਬ੍ਬੋ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਭਿਨੀਹਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਵਾ ਮਹਾਗਤਿਕਤ੍ਤਾ ਦਿਬ੍ਬੋ, ਸੋਵ ਵਿਹਾਰੋ, ਦਿਬ੍ਬਭਾਵਾਵਹੋ ਵਾ ਵਿਹਾਰੋ ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰੋ, ਮਹਗ੍ਗਤਜ੍ਝਾਨਾਨਿ. ਨੇਤ੍ਤਿਯਂ [ਨੇਤ੍ਤਿ. ੮੬ (ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਮਾਨਂ)] ਪਨ ਚਤਸ੍ਸੋ ਆਰੁਪ੍ਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਆਨੇਞ੍ਜਵਿਹਾਰਾਤਿ ਵਿਸੁਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਮੇਤ੍ਤਾਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਤਾ ਵਿਯ ਤਾਸਂ ਭਾਵਨਾਵਿਸੇਸਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਪਨ ਦਿਬ੍ਬਭਾਵਾਵਹਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਤਾਪਿ ‘‘ਦਿਬ੍ਬਵਿਹਾਰਾ’’ ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤਾ ਵਾ ਹਿਤੂਪਸਂਹਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਸੇਟ੍ਠਭੂਤਾ ਵਿਹਾਰਾਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਾ, ਮੇਤ੍ਤਾਜ੍ਝਾਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਯੋ. ਅਰਿਯਾ ਉਤ੍ਤਮਾ, ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਰਿਯਾਨਂ ਵਿਹਾਰਾਤਿ ਅਰਿਯਵਿਹਾਰਾ, ਚਤਸ੍ਸੋਪਿ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ. ਇਧ ਪਨ ਰੂਪਾਵਚਰਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ, ਤਬ੍ਬਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਯੋ, ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਿਕਅਗ੍ਗਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਚ ਭਗਵਤੋ ਦਿਬ੍ਬਬ੍ਰਹ੍ਮਅਰਿਯਵਿਹਾਰਾ.

ਅਞ੍ਞਤਰਵਿਹਾਰਸਮਙ੍ਗੀਪਰਿਦੀਪਨਨ੍ਤਿ ਤਾਸਮੇਕਤੋ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਏਕੇਨ ਵਾ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਾ ਸਮਙ੍ਗੀਭਾਵਪਰਿਦੀਪਨਂ, ਭਾਵਲੋਪੇਨਾਯਂ ਭਾਵਪ੍ਪਧਾਨੇਨ ਵਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਲੋਭਦੋਸਮੋਹੁਸ੍ਸਨ੍ਨੇ ਲੋਕੇ ਸਕਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੇਨੇਯ੍ਯਾਨਂ ਵਿਨਯਨਤ੍ਥਂ ਤਂ ਤਂ ਵਿਹਾਰੇ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਯਦਾ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾਮੇਸੁ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਕਿਰ ਭਗਵਾ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤਿ ਤੇਸਂ ਅਲੋਭਕੁਸਲਮੂਲੁਪ੍ਪਾਦਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਇਮਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਰੁਚਿਮੁਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਕਾਮੇਸੁ ਵਿਰਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਇਸ੍ਸਰਿਯਤ੍ਥਂ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਵਿਪ੍ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤਿ ਤੇਸਂ ਅਦੋਸਕੁਸਲਮੂਲੁਪ੍ਪਾਦਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਇਮਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਰੁਚਿਮੁਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਦੋਸੇਨ ਦੋਸਂ ਵੂਪਸਮੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਧਮ੍ਮਾਧਿਕਰਣਂ ਵਿਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਦਾ ਅਰਿਯਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤਿ ਤੇਸਂ ਅਮੋਹਕੁਸਲਮੂਲੁਪ੍ਪਾਦਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਇਮਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਰੁਚਿਮੁਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਮੋਹੇਨ ਮੋਹਂ ਵੂਪਸਮੇਯ੍ਯੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਇਮੇਹਿ ਦਿਬ੍ਬਬ੍ਰਹ੍ਮਅਰਿਯਵਿਹਾਰੇਹਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਵਿਧਂ ਹਿਤਸੁਖਂ ਹਰਤਿ, ਇਰਿਯਾਪਥਵਿਹਾਰੇਨ ਚ ਏਕਂ ਇਰਿਯਾਪਥਬਾਧਨਂ ਅਞ੍ਞੇਨ ਇਰਿਯਾਪਥੇਨ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਿਪਤਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਹਰਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਞ੍ਞਤਰਵਿਹਾਰਸਮਙ੍ਗੀਪਰਿਦੀਪਨ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯ ਗੁਣਦਸ੍ਸਨਂ, ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਸਮਤ੍ਥਨਂ ਵਾ. ਤੇਨ ਇਰਿਯਾਪਥਵਿਹਾਰੇਨ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਥਾ ਵਦਮਾਨੋ ਪਨ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਚ੍ਛੇਦਨਤ੍ਥਜੋਤਕੋ, ‘‘ਹਰਤੀ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਚ ਨੇਤਿ ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਞਾਪੇਤਿ ‘‘ਠਿਤੋਪੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਚ੍ਛੇਦਨਯਨਾਕਾਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ ਤਤ੍ਥ ਕਸ੍ਸ ਕੇਨ ਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਂ, ਕਥਂ ਕਸ੍ਸ ਨਯਨਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤੋਲੀਨਚੋਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ‘‘ਸੋ ਹੀ’’ਤਿਆਦੀਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਯਦਿਪਿ ਭਗਵਾ ਏਕੇਨੇਵ ਇਰਿਯਾਪਥੇਨ ਚਿਰਤਰਂ ਕਾਲਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਥਾਪਿ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਸ੍ਸ ਨਾਮ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਅਯਂ ਸਭਾਵੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਕਂ ਇਰਿਯਾਪਥਬਾਧਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪਰਿਪਤਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਅਪਤਮਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਭਗਵਾ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਵਸਨ੍ਤੋ ਵੇਨੇਯ੍ਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ, ਨਾਨਾਸਮਾਪਤ੍ਤੀਹਿ ਚ ਕਾਲਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤੋ ਵਸਤਿ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਵਿਵਿਧਂ ਸੁਖਂ ਹਰਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਵਿਧਂ ਹਰਤੀਤਿ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਏਵਮ੍ਪੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਗੋਚਰਗਾਮਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਰਾਜਗਹੇ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਨਮਨੁਰੂਪਨਿਵਾਸਟ੍ਠਾਨਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਪੁਨ ‘‘ਅਮ੍ਬਵਨੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਦਮਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਭਗਵਤੋ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਰਾਜਗਹਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਗੋਚਰਗਾਮਸ੍ਸ. ਯਸ੍ਸ ਸਮੀਪਵਸੇਨ ‘‘ਰਾਜਗਹੇ’’ਤਿ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਸੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਸਮੀਪਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਰਾਜਗਹਸਮੀਪੇ ਅਮ੍ਬਵਨੇ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਸਮੀਪਤ੍ਥੇਤਿ ਅਮ੍ਬਵਨਸ੍ਸ ਸਮੀਪਤ੍ਥੇ. ਏਤਨ੍ਤਿ ‘‘ਰਾਜਗਹੇ’’ਤਿ ਵਚਨਂ. ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਧਾਰਵਚਨਂ. ਭਵਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਹਿ ਭੁਮ੍ਮਂ, ਆਧਾਰੋ, ਤਦੇਵ ਵਚਨਂ ਤਥਾ, ਭੁਮ੍ਮੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਾ ਵਚਨਂ ਵਿਭਤ੍ਤਿ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ, ਤੇਨ ਯੁਤ੍ਤਂ ਤਥਾ, ਸਤ੍ਤਮੀਵਿਭਤ੍ਤਿਯੁਤ੍ਤਪਦਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਕਾਮਂ ਭਗਵਾ ਅਮ੍ਬਵਨੇਯੇਵ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਸ੍ਸਮੀਪਤ੍ਤਾ ਪਨ ਗੋਚਰਗਾਮਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਵਸੇਨ ‘‘ਰਾਜਗਹੇ’’ਤਿਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਯਥਾ ਤਂ ‘‘ਗਙ੍ਗਾਯਂ ਗਾਵੋ ਚਰਨ੍ਤਿ, ਕੂਪੇ ਗਗ੍ਗਕੁਲ’’ਨ੍ਤਿ ਚਾਤਿ. ਅਨੇਨੇਵ ਯਦਿ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਥ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਅਮ੍ਬਵਨੇ’’ਤਿ. ਯਦਿ ਚ ਅਮ੍ਬਵਨੇ, ਏਵਮ੍ਪਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ‘‘ਰਾਜਗਹੇ’’ਤਿ. ਨ ਹਿ ‘‘ਪਾਟਲਿਪੁਤ੍ਤੇ ਪਾਸਾਦੇ ਵਸਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਇਧ ਅਧਿਕਰਣਾਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਅਧਿਕਰਣਸ੍ਸ ਦ੍ਵਯਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਯੁਤ੍ਤੋ ਸਿਯਾਤਿ ਚੋਦਨਾ ਅਨਵਕਾਸਾ ਕਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕੁਮਾਰਭਤੋ ਏਵ ਕੋਮਾਰਭਚ੍ਚੋ ਸਕਤ੍ਥਵੁਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯੇਨ, ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਵਾ ਯਥਾ ‘‘ਭਿਸਗ੍ਗਮੇਵ ਭੇਸਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਯਥਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਖਨ੍ਧਕਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨ ਤਦਤ੍ਥਂ ਸਾਧੇਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਚ ਅਮ੍ਬਵਨਂ ਜੀਵਕਸਮ੍ਬਨ੍ਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਨੁਯੋਗੇਨ ਮੂਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਦੋਸਾਭਿਸਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਾਦਿਵਸੇਨ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਦੋਸਂ. ਵਿਰੇਚੇਤ੍ਵਾਤਿ ਦੋਸਪ੍ਪਕੋਪਤੋ ਵਿਵੇਚੇਤ੍ਵਾ. ਸਿਵੇਯ੍ਯਕਂ ਦੁਸ੍ਸਯੁਗਨ੍ਤਿ ਸਿਵਿਰਟ੍ਠੇ ਜਾਤਂ ਮਹਗ੍ਘਂ ਦੁਸ੍ਸਯੁਗਂ. ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ ਏਕਸ੍ਸੇਵ ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਦ੍ਵਿਵਾਰੇ ਵਾ ਤਿਵਾਰੇ ਵਾ ਭਾਗੇ, ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਵਾ ਏਤਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਦਿਵਸੇ ਦ੍ਵਿਵਾਰਂ ਵਾ ਤਿਵਾਰਂ ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਮ੍ਬਪਟ੍ਟਵਣ੍ਣੇਨਾਤਿ ਤਮ੍ਬਲੋਹਪਟ੍ਟਵਣ੍ਣੇਨ. ਸਚੀਵਰਭਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਚੀਵਰੇਨ, ਭਤ੍ਤੇਨ ਚ. ‘‘ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨ ਭਗਵਾ ਅਮ੍ਬਵਨਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਏਵਂ ਕਤੇ ਵਿਹਾਰੇ. ਸੋ ਪਨ ਤਦਧਿਕਰਣਤਾਯ ਵਿਸੁਂ ਅਧਿਕਰਣਭਾਵੇਨ ਨ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਸਨ੍ਧਾਯਭਾਸਿਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਾਮਞ੍ਞੇ ਹਿ ਸਤਿ ਸਨ੍ਧਾਯਭਾਸਿਤਨਿਦ੍ਧਾਰਣਂ.

ਅਡ੍ਢੇਨ ਤੇਲ਼ਸ ਅਡ੍ਢਤੇਲ਼ਸ. ਤਾਦਿਸੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ. ਅਡ੍ਢੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਤਸ੍ਸੇਵ. ਯੇਨ ਹਿ ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਤਬ੍ਭਾਗਵਾਚਕੋ ਅਡ੍ਢਸਦ੍ਦੋ, ਸੋ ਚ ਖੋ ਪਣ੍ਣਾਸਾਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਊਨਾਨਿ ਤੇਲ਼ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ‘‘ਅਡ੍ਢਸਤੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਡ੍ਢਮੇਵ ਸਤਂ ਸਤਸ੍ਸ ਵਾ ਅਡ੍ਢਂ ਤਥਾ.

ਰਾਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਇਸ੍ਸਰਿਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦਿਬ੍ਬਤਿ ਸੋਭਤਿ ਚ. ਰਞ੍ਜੇਤੀਤਿ ਦਾਨਾਦਿਨਾ, ਸਸ੍ਸਮੇਧਾਦਿਨਾ ਚ ਚਤੂਹਿ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਹਿ ਰਮੇਤਿ, ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਰਾਗਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਵਿਕਪ੍ਪਨਤ੍ਥੋ. ਜਨਪਦਵਾਚਿਨੋ ਪੁਥੁਵਚਨਪਰਤ੍ਤਾ ‘‘ਮਗਧਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਜਨਪ੍ਪਦਾਪਦੇਸੇਨ ਵਾ ਤਬ੍ਬਾਸਿਕਾਨਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਰਞ੍ਞੋਤਿ ਪਿਤੁ ਬਿਮ੍ਬਿਸਾਰਰਞ੍ਞੋ. ਸਸਤਿ ਹਿਂਸਤੀਤਿ ਸਤ੍ਤੁ, ਵੇਰੀ, ਅਜਾਤੋਯੇਵ ਸਤ੍ਤੁ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ. ‘‘ਨੇਮਿਤ੍ਤਕੇਹਿ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਚ ਅਜਾਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤੁਭਾਵੋ ਨ ਤਾਵ ਹੋਤਿ, ਸਤ੍ਤੁਭਾਵਸ੍ਸ ਪਨ ਤਥਾ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਵੋਹਰੀਯਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਜਾਤਸ੍ਸੇਵ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ‘‘ਰਞ੍ਞੋ ਲੋਹਿਤਂ ਪਿਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਦੇਵਿਯਾ ਦੋਹਲ਼ਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਜਾਤੋਯੇਵੇਸ ਰਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਤੂਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਦਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਤਿ, ਸਮਤ੍ਥੇਤਿ ਚ. ਦੋਹਲ਼ੋਤਿ ਅਭਿਲਾਸੋ. ਭਾਰਿਯੇਤਿ ਗਰੁਕੇ, ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯੇ ਵਾ. ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਸਕ੍ਕੁਣਮਾਨਾ. ਅਕਥੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਕਥਯਮਾਨਾ ਸਮਾਨਾ. ਨਿਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵਚਸਾ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ. ਸੁਵਣ੍ਣਸਤ੍ਥਕੇਨਾਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਮਯੇਨ ਸਤ੍ਥਕੇਨ, ਘਨਸੁਵਣ੍ਣਕਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯੋਮਯਞ੍ਹਿ ਰਞ੍ਞੋ ਸਰੀਰਂ ਉਪਨੇਤੁਂ ਅਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸੁਵਣ੍ਣਪਰਿਕ੍ਖਤੇਨ ਵਾ ਅਯੋਮਯਸਤ੍ਥੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੇਪਿ ਅਯਮੇਵਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਬਾਹੁਂ ਫਾਲਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਲੋਹਿਤਸਿਰਾਵੇਧਵਸੇਨ ਬਾਹੁਂ ਫਾਲਾਪੇਤ੍ਵਾ. ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਲੋਹਿਤਸ੍ਸ ਗਬ੍ਭਿਨਿਯਾ ਦੁਜ੍ਜੀਰਭਾਵਤੋ ਉਦਕੇਨ ਸਮ੍ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਾਯੇਸਿ. ਹਞ੍ਞਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਹਞ੍ਞਿਸ੍ਸਤੇ, ਆਯਤਿਂ ਹਨੀਯਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨੇਮਿਤ੍ਤਕਾਨਂ ਵਚਨਂ ਤਥਂ ਵਾ ਸਿਯਾ, ਵਿਤਥਂ ਵਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵਾ ਧੀਤਾਤਿ ਵਾ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਰੇਸਿ. ਰਞ੍ਞੋ ਭਾਵੋ ਰਜ੍ਜਂ, ਰਜ੍ਜਸ੍ਸ ਸਮੀਪੇ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਓਪਰਜ੍ਜਂ, ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ.

ਮਹਾਤਿ ਮਹਤੀ. ਸਮਾਸੇ ਵਿਯ ਹਿ ਵਾਕ੍ਯੇਪਿ ਮਹਨ੍ਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਮਹਾਦੇਸੋ. ਧੁਰਾਤਿ ਗਣਸ੍ਸ ਧੁਰਭੂਤਾ, ਧੋਰਯ੍ਹਾ ਜੇਟ੍ਠਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧੁਰਂ ਨੀਹਰਾਮੀਤਿ ਗਣਧੁਰਮਾਵਹਾਮਿ, ਗਣਬਨ੍ਧਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ‘‘ਸੋ ਨ ਸਕ੍ਕਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪੁਨ ਚਿਨ੍ਤਨਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਨਾਤਿ ਅਹਿਮੇਖਲਿਕਕੁਮਾਰਵਣ੍ਣਵਿਕੁਬ੍ਬਨਿਦ੍ਧਿਨਾ. ਤੇਨਾਤਿ ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਭਾਵੇਨ. ਹੀਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਤੇਨ ਹੀਤਿ ਵਾ ਉਯ੍ਯੋਜਨਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਕੁਮਾਰਂ…ਪੇ… ਉਯ੍ਯੋਜੇਸੀ’’ਤਿ. ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਇਦਮਤ੍ਥੋ, ਇਮਿਨਾ ਖਨ੍ਧਕੇ ਆਗਤਨਯੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਖੋਤਿਆਦੀਹਿਪਿ ਖਨ੍ਧਕਪਾਲ਼ਿਯੇਵ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੩੯).

ਪੋਤ੍ਥਨਿਯਨ੍ਤਿ ਛੁਰਿਕਂ. ਯਂ ‘‘ਨਖਰ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਦਿਵਾ ਦਿਵਸੇਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੧੫੦) ਦਿਵਸਸ੍ਸਪਿ ਦਿਵਾ. ਸਾਮ੍ਯਤ੍ਥੇ ਹੇਤਂ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ ‘‘ਦਿਵਾ ਦਿਵਸਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ ਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਦਿਵਸ੍ਸ ਦਿਵਸੇਤਿਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ ਅਕਾਰਨ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਦਿਵਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਨੇਪਾਤਿਕਮ੍ਪਿ ਦਿਵਾਸਦ੍ਦਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦਵਿਦੂ, ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਵੇਲਾਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾ ਹਿ ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸੋ ਦਿਵਸੋਤਿ. ‘‘ਭੀਤੋ’’ਤਿਆਦਿ ਪਰਿਯਾਯੋ, ਕਾਯਥਮ੍ਭਨੇਨ ਵਾ ਭੀਤੋ. ਹਦਯਮਂਸਚਲਨੇਨ ਉਬ੍ਬਿਗ੍ਗੋ. ‘‘ਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ ਵਾ, ਮਾ ਵਾ’’ਤਿ ਪਰਿਸਙ੍ਕਾਯ ਉਸ੍ਸਙ੍ਕੀ. ਞਾਤੇ ਸਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਗਚ੍ਛਮਾਨਭਯਵਸੇਨ ਉਤ੍ਰਸ੍ਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਨ੍ਤਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਕਾਰਂ ਵਿਪ੍ਪਕਾਰਨ੍ਤਿ ਅਪਕਾਰਂ ਅਨੁਪਕਾਰਂ, ਵਿਪਰੀਤਕਿਚ੍ਚਂ ਵਾ. ਸਬ੍ਬੇ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤਪਰਿਸਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ.

ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਪਨਯਨਵਸੇਨ ਵਿਲੁਮ੍ਪਿਤ੍ਵਾ. ਰਜ੍ਜੇਨਾਤਿ ਵਿਜਿਤੇਨ. ਏਕਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਆਣਾਪਵਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਂ ‘‘ਰਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਰਾਜਭਾਵੇਨ ਵਾ.

ਮਨਸੋ ਅਤ੍ਥੋ ਇਚ੍ਛਾ ਮਨੋਰਥੋ ਰ-ਕਾਰਾਗਮਂ, ਤ-ਕਾਰਲੋਪਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਵਿਬ੍ਭਮਕਰਣਤੋ ਮਨਸੋ ਰਥੋ ਇਵ ਮਨੋਰਥੋ, ਮਨੋ ਏਵ ਰਥੋ ਵਿਯਾਤਿ ਵਾ ਮਨੋਰਥੋਤਿਪਿ ਨੇਰੁਤ੍ਤਿਕਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸੁਕਿਚ੍ਚਕਾਰਿਮ੍ਹੀਤਿ ਸੁਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀ ਅਮ੍ਹਿ. ਅਵਮਾਨਨ੍ਤਿ ਅਵਮਞ੍ਞਨਂ ਅਨਾਦਰਂ. ਮੂਲਘਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ, ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਮੇਤਂ. ਰਾਜਕੁਲਾਨਂ ਕਿਰ ਸਤ੍ਥੇਨ ਘਾਤਨਂ ਰਾਜੂਨਮਨਾਚਿਣ੍ਣਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ‘‘ਨਨੁ ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਾਪਨਗੇਹਂ ਨਾਮ ਉਣ੍ਹਗਹਾਪਨਗੇਹਂ, ਤਂ ਪਨ ਧੂਮੇਨੇਵ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਧੂਮਘਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਕਮ੍ਮਕਰਣਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਤਾਪਨ ਕਮ੍ਮਕਰਣਤ੍ਥਮੇਵ. ਕੇਨਚਿ ਛਾਦਿਤਤ੍ਤਾ ਉਚ੍ਚੋ ਅਙ੍ਗੋਤਿ ਉਚ੍ਚਙ੍ਗੋ, ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਗਹਣਤ੍ਥਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਉਨ੍ਨਤਙ੍ਗੋਤਿ ਇਧ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਚ੍ਚਙ੍ਗਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਿਸਿਤੁਂ ਮਾ ਦੇਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਉਚ੍ਛਙ੍ਗੇ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮਙ੍ਗੋਵ, ਉਚ੍ਛਙ੍ਗੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮੋਲ਼ਿਯਨ੍ਤਿ ਚੂਲ਼ਾਯਂ ‘‘ਛੇਤ੍ਵਾਨ ਮੋਲ਼ਿਂ ਵਰਗਨ੍ਧਵਾਸਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੧; ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨.੫੫; ਅਪ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਅਵਿਦੂਰੇਨਿਦਾਨਕਥਾ; ਬੁ. ਵਂ. ਅਟ੍ਠ. ੨੭.ਅਵਿਦੂਰੇਨਿਦਾਨਕਥਾ; ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਅਵਿਦੂਰੇਨਿਦਾਨਕਥਾ) ਵਿਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਮੋਲ਼ਿਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਚਤੁਮਧੁਰੇਨਾਤਿ ਸਪ੍ਪਿਸਕ੍ਕਰਮਧੁਨਾਲ਼ਿਕੇਰਸ੍ਨੇਹਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਮਧੁਰੇਹਿ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਪਾਨਵਿਸੇਸੇਨਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਮਹਾਧਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਸੁਤ੍ਤਪਾਲ਼ਿਯਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੭੩) ਨ ਸਮੇਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਦਧਿ ਚ ਮਧੁ ਚ ਸਪ੍ਪਿ ਚ ਫਾਣਿਤਞ੍ਚ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਂਸਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ, (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੮੫) ਤਦਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਧਿ ਚ ਮਧੁ ਚਾਤਿ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਦਧਿ ਚ ਸੁਮਧੁਰਂ ਮਧੁ ਚ. ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਂਸਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਮਿਸ੍ਸਿਤਂ ਆਲੁਲ਼ਿਤਂ. ਤਸ੍ਸ ਤਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਚਤੁਮਧੁਰਭੇਸਜ੍ਜਂ ਪਿਵਤੋ’’ਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਤੁਪਕ੍ਕਮੇਨ ਮਰਣਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਤਸ੍ਸਾ ਸਰੀਰਂ ਲੇਹਿਤ੍ਵਾ ਯਾਪੇਤਿ. ਨ ਹਿ ਅਰਿਯਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਨਿਪਾਤੇਨ੍ਤਿ.

ਮਗ੍ਗਫਲਸੁਖੇਨਾਤਿ ਮਗ੍ਗਫਲਸੁਖਵਤਾ, ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਫਲਸੁਖੂਪਸਞ੍ਹਿਤੇਨ ਚਙ੍ਕਮੇਨ ਯਾਪੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਹਾਰੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਪਨੇਸ੍ਸਾਮਿ. ਵੀਤਚ੍ਚਿਤੇਹੀਤਿ ਵਿਗਤਅਚ੍ਚਿਤੇਹਿ ਜਾਲਵਿਗਤੇਹਿ ਸੁਦ੍ਧਙ੍ਗਾਰੇਹਿ. ਕੇਨਚਿ ਸਞ੍ਞਤ੍ਤੋਤਿ ਕੇਨਚਿ ਸਮ੍ਮਾ ਞਾਪਿਤੋ, ਓਵਦਿਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਮਸ੍ਸੁਕਰਣਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਮਸ੍ਸੁਵਿਸੋਧਨਤ੍ਥਾਯ. ਮਨਂ ਕਰੋਥਾਤਿ ਯਥਾ ਰਞ੍ਞੋ ਮਨਂ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਕਰੋਥ. ਪੁਬ੍ਬੇਤਿ ਪੁਰਿਮਭਵੇ. ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣੇਤਿ ਗਨ੍ਧਪੁਪ੍ਫਾਦੀਹਿ ਪੂਜਨਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇ ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਭੂਮਿਤਲੇ. ਨਿਸਜ੍ਜਨਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਸੀਦਨਤ੍ਥਾਯ. ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਕਟਸਾਰਕਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਪੇਤਬ੍ਬਉਤ੍ਤਮਕਿਲਞ੍ਜਂ. ਤਥਾਵਿਧੋ ਕਿਲਞ੍ਜੋ ਹਿ ‘‘ਕਟਸਾਰਕੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਦ੍ਵਯਸ੍ਸ. ਤਂ ਪਨ ਮਨੋਪਦੋਸਵਸੇਨੇਵ ਤੇਨ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਮਨੋਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਾ ਧਮ੍ਮਾ, ਮਨੋਸੇਟ੍ਠਾ ਮਨੋਮਯਾ;

ਮਨਸਾ ਚੇ ਪਦੁਟ੍ਠੇਨ, ਭਾਸਤਿ ਵਾ ਕਰੋਤਿ ਵਾ;

ਤਤੋ ਨਂ ਦੁਕ੍ਖਮਨ੍ਵੇਤਿ, ਚਕ੍ਕਂਵ ਵਹਤੋ ਪਦ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੧; ਨੇਤ੍ਤਿ. ੯੦);

ਪਰਿਚਾਰਕੋਤਿ ਸਹਾਯਕੋ. ਅਭੇਦੇਪਿ ਭੇਦਮਿਵ ਵੋਹਾਰੋ ਲੋਕੇ ਪਾਕਟੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਕ੍ਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਏਕਾਯਪਿ ਹਿ ਉਪ੍ਪਾਦਕਿਰਿਯਾਯ ਇਧ ਭੇਦਵੋਹਾਰੋ, ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ, ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਾਤਿਸਯਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਂ ਞਾਪੇਤੁਂ ਏਕਾਯੇਵ ਕਿਰਿਯਾ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਥਾਵਚਨਞ੍ਹਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨੇਯੇਵ ਦਿਸ੍ਸਤਿ ‘‘ਮਕ੍ਕਟਕੋ ਨਾਮ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ (ਧ. ਪ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੫) ਕਣ੍ਟਕੋ ਨਾਮ…ਪੇ… ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, (ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਅਵਿਦੂਰੇਨਿਦਾਨਕਥਾ) ਮਣ੍ਡੂਕੋ ਨਾਮ…ਪੇ… ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਵਾ ਪਦਾਨਂ ਭਾਵਤ੍ਥਮਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਕ੍ਖੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸਾਮਿਅਤ੍ਥੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ ਕਤਂ ਪੁਰਿਮਾਯ ਪਚ੍ਛਿਮਵਿਸੇਸਨਤੋ, ਪਰਿਚਾਰਕਸ੍ਸ…ਪੇ… ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਭਾਵੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਹੇਤ੍ਵਤ੍ਥੇ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਤ੍ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਭਾਵਤੋ ਪਵਤ੍ਤਨਹੇਤੂਤਿ. ਅਸ੍ਸ ਪਨ ਰਞ੍ਞੋ ਮਹਾਪੁਞ੍ਞਸ੍ਸਪਿ ਸਮਾਨਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਬਹੁਲਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਪੁਬ੍ਬਤਾਯ ਚਿਰਪਰਿਚਿਤਨਿਕਨ੍ਤਿ ਵਸੇਨ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਤਂ ਦਿਵਸਮੇਵਾਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਮਰਣਦਿਵਸੇਯੇਵ. ਖੋਭੇਤ੍ਵਾਤਿ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਨੇਹਸ੍ਸ ਬਲਵਭਾਵਤੋ, ਤਂਸਹਜਾਤਪੀਤਿ ਵੇਗਸ੍ਸ ਚ ਸਵਿਪ੍ਫਾਰਤਾਯ ਤਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਰੂਪਧਮ੍ਮੇਹਿ ਫਰਣਵਸੇਨ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਆਲੋਲ਼ੇਤ੍ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਟ੍ਠਿਮਿਞ੍ਜਂ ਆਹਚ੍ਚ ਅਟ੍ਠਾਸੀ’’ਤਿ. ਪਿਤੁਗੁਣਨ੍ਤਿ ਪਿਤੁਨੋ ਅਤ੍ਤਨਿ ਸਿਨੇਹਗੁਣਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਯਿ ਜਾਤੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਥ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਥਾਤਿ ਤੁਰਿਤਵਸੇਨ, ਸੋਕਵਸੇਨ ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਅਨੁਟ੍ਠੁਭਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ.

ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿਹਤ੍ਥਿਂ ਮੁਞ੍ਚਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਪਕਾਰਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ‘‘ਅਭਿਮਾਰਕਪੁਰਿਸਪੇਸੇਨਾਦਿਪ੍ਪਕਾਰੇਨਾ’’ਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਤ੍ਤਯਂ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਨ ਸੋ ਨ ਦਿਟ੍ਠੋ. ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਨੀਤਿ ‘‘ਸਾਧੁ ਭਨ੍ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਯਾਵਜੀਵਂ ਆਰਞ੍ਞਿਕਾ ਅਸ੍ਸੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਰਾ. ੪੦੯; ਚੂਲ਼ਵ. ੩੪੩) ਵਿਨਯੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਵਤ੍ਥੂਨਿ. ਯਾਚਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯਾਚਨਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਹਿ ਸੋ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮੋ ਯਾਚਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵਿਨਯੇ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪੧੦) ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਸਞ੍ਞਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਭੇਦਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਦਞ੍ਚ ਤਸ੍ਸ ਅਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਧੁਰਤਾਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸੋ ਪਨ ਅਕਤੇਪਿ ਸਙ੍ਘਭੇਦੇ ਤੇਹਿ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤਿਯੇਵ. ਉਣ੍ਹਲੋਹਿਤਨ੍ਤਿ ਬਲਵਸੋਕਸਮੁਟ੍ਠਿਤਂ ਉਣ੍ਹਭੂਤਂ ਲੋਹਿਤਂ. ਮਹਾਨਿਰਯੇਤਿ ਅਵੀਚਿਨਿਰਯੇ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਕਥਾਨਯੋਤਿ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਪਸਾਦਨਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਯ ਕਥਾਯ ਨਯਮਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਨਨੁ ਸਙ੍ਗੀਤਿਕਥਾ ਵਿਯ ਖਨ੍ਧਕੇ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੪੩) ਆਗਤਾਪਿ ਸਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਤਿ ਚੋਦਨਾਯ ਆਹ ‘‘ਆਗਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬਂ ਨ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਖਨ੍ਧਕੇ ਆਗਤਤ੍ਤਾ, ਕਿਞ੍ਚਿਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਵਚਨਕ੍ਕਮਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਨ ਏਤ੍ਥ ਕੋਚਿ ਵਿਰੋਧੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਯਥਾਨੁਸਨ੍ਧਿਨਾ ਨਿਗਮਨਂ.

ਕੋਸਲਰਞ੍ਞੋਤਿ ਪਸੇਨਦਿਕੋਸਲਸ੍ਸ ਪਿਤੁ ਮਹਾਕੋਸਲਰਞ੍ਞੋ. ਨਨੁ ਵਿਦੇਹਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਧੀਤਾ ਵੇਦੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਚੋਦਨਮਪਨੇਤਿ ‘‘ਨ ਵਿਦੇਹਰਞ੍ਞੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਅਥ ਕੇਨਟ੍ਠੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਣ੍ਡਿਤਾਧਿਵਚਨਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ, ਪਣ੍ਡਿਤਵੇਵਚਨਂ, ਪਣ੍ਡਿਤਨਾਮਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਪਦਤ੍ਥੋ ਕੇਨ ਨਿਬ੍ਬਚਨੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤਤ੍ਰਾਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਵਿਦਨ੍ਤੀਤਿ ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਵੇਦੇਨਾਤਿ ਕਰਣਭੂਤੇਨ ਞਾਣੇਨ. ‘‘ਈਹਤੀ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਟੀਕਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਵੇਦੇਹੀਤਿ ਇਧ ਨਦਾਦਿਗਣੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਵੇਦੇਹਿਯਾ’’ਤਿ.

ਸੋਯੇਵ ਅਹੋ ਤਦਹੋ, ਸਤ੍ਤਮੀਵਚਨੇਨ ਪਨ ‘‘ਤਦਹੂ’’ਤਿ ਪਦਸਿਦ੍ਧਿ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਵਸੇ. ਉਪਸਦ੍ਦੇਨ ਵਿਸਿਟ੍ਠੋ ਵਸਸਦ੍ਦੋ ਉਪਵਸਨੇਯੇਵ, ਨ ਵਸਨਮਤ੍ਤੇ, ਉਪਵਸਨਞ੍ਚ ਸਮਾਦਾਨਮੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸੀਲੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਸੀਲੇਨਾਤਿ ਸਾਸਨੇ ਅਰਿਯੁਪੋਸਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਸਨੇਨਾਤਿ ਅਭੁਞ੍ਜਨਮਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਂ ਬਾਹਿਰੁਪੋਸਥਂ. ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਅਨਿਯਮਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਏਕਚ੍ਚਂ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ, ਦੁਸ੍ਸੀਲ੍ਯਾਦਿਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਗੋਪਾਲਕੁਪੋਸਥੋ ਅਭਿਜ੍ਝਾਸਹਗਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਨਿਗਣ੍ਠੁਪੋਸਥੋ ਮੋਸਵਜ੍ਜਾਦਿਵਸੇਨ. ਯਥਾਹ ਵਿਸਾਖੁਪੋਸਥੇ ‘‘ਸੋ ਤੇਨ ਅਭਿਜ੍ਝਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਦਿਵਸਂ ਅਤਿਨਾਮੇਤੀ’’ਤਿ, (ਅ. ਨਿ. ੩.੭੧) ‘‘ਇਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸਚ੍ਚੇ ਸਮਾਦਪੇਤਬ੍ਬਾ, ਮੁਸਾਵਾਦੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸਮਾਦਪੇਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੭੧) ਚ ਆਦਿ.

ਏਵਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਾਨੁਰੂਪਂ ਨਿਬ੍ਬਚਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰਵਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਚਨਾਨੁਰੂਪਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਯਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਉਪੋਸਥਸਦ੍ਦੇ. ਸਮਾਨਸਦ੍ਦਵਚਨੀਯਾਨਂ ਅਨੇਕਪ੍ਪਭੇਦਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਨਮੁਦ੍ਧਰਣਂ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋ ਸਮਾਨਸਦ੍ਦਵਚਨੀਯੇਸੁ ਵਾ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਰਣਂ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੋਤਿਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਅਨੇਕਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਞ੍ਹਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਰਣਤ੍ਥਮੇਵ. ਨਨੁ ਚ ‘‘ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਂ ਪਤਿ ਸਦ੍ਦਾ ਅਭਿਨਿਵਿਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਤ੍ਥੁਦ੍ਧਾਰੇ ਚੋਦਨਾ, ਸੋਧਨਾ ਚ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਾਯੇਵ. ਅਪਿਚ ਵਿਸੇਸਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਵਾਚਕਭਾਵਤੋ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਾਦਿਵਿਸਯੋਪਿ ਉਪੋਸਥਸਦ੍ਦੋ ਸਾਮਞ੍ਞਰੂਪੋ ਏਵ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸਾਦਿਵਿਸੇਸਵਿਸਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ? ਸਚ੍ਚਮੇਤਂ, ਅਯਂ ਪਨਤ੍ਥੋ ਤਾਦਿਸਂ ਸਦ੍ਦਸਾਮਞ੍ਞਮਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਭਵਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਸੀਲਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨ (ਸੀਲਸੁਦ੍ਧਿਵਸੇਨ ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੧੫੦) ਉਪੇਤੇਹਿ ਸਮਗ੍ਗੇਹਿ ਵਸੀਯਤਿ ਨ ਉਟ੍ਠੀਯਤੀਤਿ ਉਪੋਸਥੋ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖੁਦ੍ਦੇਸੋ. ਸਮਾਦਾਨਵਸੇਨ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਵਾ ਉਪੇਚ੍ਚ ਅਰਿਯਵਾਸਾਦਿਅਤ੍ਥਾਯ ਵਸਿਤਬ੍ਬੋ ਆਵਸਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਉਪੋਸਥੋ, ਸੀਲਂ. ਅਨਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪੇਚ੍ਚ ਵਸਿਤਬ੍ਬੋ ਅਨੁਵਸਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਉਪੋਸਥੋ, ਵਤਸਮਾਦਾਨਸਙ੍ਖਾਤੋ ਉਪਵਾਸੋ. ਨਵਮਹਤ੍ਥਿਕੁਲਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਿਰਿਯਮਨਪੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਤਂਕੁਲਸਮ੍ਭੂਤਤਾਮਤ੍ਤਂ ਪਤਿ ਰੁਲ਼੍ਹਿਵਸੇਨੇਵ ਉਪੋਸਥੋਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਨਾਮਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਰਯੋ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਸੇਤਿ ਦਾਹੇਤੀਤਿ ਉਪੋਸਥੋ, ਉਸਸਦ੍ਦੋ ਦਾਹੇਤਿਪਿ ਸਦ੍ਦਵਿਦੂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਦਿਵਸੇ ਪਨ ਉਪੋਸਥ ਸਦ੍ਦਪਵਤ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਾਯੇਵ. ‘‘ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਵੇ ਸਦਾਫਗ੍ਗੂ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਕਿਲੇਸਮਲਾਭਾਵੇਨ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ. ਵੇਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਬ੍ਯਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਦਾਤਿ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਮ੍ਪਿ. ਫਗ੍ਗੂਤਿ ਫਗ੍ਗੁਣੀਨਕ੍ਖਤ੍ਤਮੇਵ ਯੁਤ੍ਤਂ ਭਵਤਿ, ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਚੇਤਸ੍ਸ ਸਿਦ੍ਧਿ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਸੁਨ੍ਦਰਿਕਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਸ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਫਗ੍ਗੁਣਮਾਸੇ ਉਤ੍ਤਰਫਗ੍ਗੁਣੀਯੁਤ੍ਤਦਿਵਸੇ ਤਿਤ੍ਥਨ੍ਹਾਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਂਵਚ੍ਛਰਮ੍ਪਿ ਕਤਪਾਪਪਵਾਹਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਲਦ੍ਧਿ. ਤਤੋ ਤਂ ਵਿਵੇਚੇਤੁਂ ਇਦਂ ਮਜ੍ਝਿਮਾਗਮਾਵਰੇ ਮੂਲਪਣ੍ਣਾਸਕੇ ਵਤ੍ਥਸੁਤ੍ਤੇ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸੁਪੋਸਥੋ ਸਦਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਿਲੇਸਮਲਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਉਪੋਸਥਙ੍ਗਾਨਿ, ਵਤਸਮਾਦਾਨਾਨਿ ਚ ਅਸਮਾਦਿਯਤੋਪਿ ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਂ ਉਪੋਸਥਵਾਸੋ ਏਵ ਭਵਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਨ ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ‘‘ਅਭਿਕ੍ਖੁਕੋ ਆਵਾਸੋ ਨ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਉਪਵਸਿਤਬ੍ਬਦਿਵਸੋਤਿ ਉਪਵਸਨਕਰਣਦਿਵਸੋ, ਅਧਿਕਰਣੇ ਵਾ ਤਬ੍ਬਸਦ੍ਦੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਿਬ੍ਬਚਨੇਨ ਸਮੇਤਿ. ਅਨ੍ਤੋਗਧਾਵਧਾਰਣੇਨ, ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਪੋਹਨੇਨ ਚ ਨਿਵਾਰਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸੇਸਦ੍ਵਯਨਿਵਾਰਣਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਪਨ੍ਨਰਸੇ’’ਤਿ ਪਦਮਾਰਬ੍ਭ ਦਿਵਸਵਸੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਨਿਬ੍ਬਚਨਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪਞ੍ਚਦਸਨ੍ਨਂ ਤਿਥੀਨਂ ਪੂਰਣਵਸੇਨ ‘‘ਪਨ੍ਨਰਸੋ’’ਤਿ ਹਿ ਦਿਵਸੋ ਵੁਤ੍ਤੋ.

‘‘ਤਾਨਿ ਏਤ੍ਥ ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਤਕੇਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤੇ ਨਨ੍ਵੇਤਾਨਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥਾਪਿ ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਚੋਦਨਾ ਸਿਯਾਤਿ ਤਂ ਨਿਵਾਰੇਤੁਂ ‘‘ਤਦਾ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨੇਨ ਬਹੁਸੋ, ਅਤਿਸਯਤੋ ਵਾ ਏਤ੍ਥ ਤਦ੍ਧਿਤਵਿਸਯੋ ਪਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਚਾਤੁਮਾਸੀ, ਚਾਤੁਮਾਸਿਨੀਤਿ ਚ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸੇਨ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗੇਯੇਵ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ. ਪਰਿਯੋਸਾਨਭੂਤਾਤਿ ਚ ਪੂਰਣਭਾਵਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ ਤਾਯ ਸਹੇਵ ਚਤੁਮਾਸਪਰਿਪੁਣ੍ਣਭਾਵਤੋ. ਇਧਾਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ. ਤੀਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਪੂਰੇਤੀਤਿ ਪੁਣ੍ਣਾਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਮਾਸਪੁਣ੍ਣਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਤਦਾ ਕਤ੍ਤਿਕਮਾਸਸ੍ਸ ਪੁਣ੍ਣਤਾਯ ਮਾਸਪੁਣ੍ਣਤਾ. ਪੁਰਿਮਪੁਣ੍ਣਮਿਤੋ ਹਿ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਅਪਰਾ ਪੁਣ੍ਣਮੀ, ਤਾਵ ਏਕੋ ਮਾਸੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਵੋਹਾਰੋ. ਵਸ੍ਸਾਨਸ੍ਸ ਉਤੁਨੋ ਪੁਣ੍ਣਤਾਯ ਉਤੁਪੁਣ੍ਣਤਾ. ਕਤ੍ਤਿਕਮਾਸਲਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸ ਸਂਵਚ੍ਛਰਸ੍ਸ ਪੁਣ੍ਣਤਾਯ ਸਂਵਚ੍ਛਰਪੁਣ੍ਣਤਾ. ਪੁਰਿਮਕਤ੍ਤਿਕਮਾਸਤੋ ਪਭੁਤਿ ਯਾਵ ਅਪਰਕਤ੍ਤਿਕਮਾਸੋ, ਤਾਵ ਏਕੋ ਕਤ੍ਤਿਕਸਂਵਚ੍ਛਰੋਤਿ ਏਵਂ ਸਂਵਚ੍ਛਰਪੁਣ੍ਣਤਾਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਲੋਕਿਕਾਨਂ ਮਤੇਨ ਪਨ ਮਾਸਵਸੇਨ ਸਂਵਚ੍ਛਰਸਮਞ੍ਞਾ ਲਕ੍ਖਿਤਾ. ਤਥਾ ਚ ਲਕ੍ਖਣਂ ਗਰੁਸਙ੍ਕਨ੍ਤਿਵਸੇਨ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਜੋਤਿਸਤ੍ਥੇ –

‘‘ਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇਨ ਸਹੋਦਯ-ਮਤ੍ਥਂ ਯਾਤਿ ਸੂਰਮਨ੍ਤਿ;

ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਕਂ ਤਤ੍ਰ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਵਸ੍ਸਂ ਮਾਸਕਮੇਨੇਵਾ’’ਤਿ.

ਮਿਨੀਯਤਿ ਦਿਵਸੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਮਾ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਗਤਿਯਾ ਦਿਵਸੋ ਮਿਨਿਤਬ੍ਬੋ ‘‘ਪਾਟਿਪਦੋ ਦੁਤਿਯਾ, ਤਤਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਏਤ੍ਥ ਪੁਣ੍ਣੋਤਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਸਬ੍ਬਕਲਾਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਪੁਣ੍ਣੋ. ਚਨ੍ਦਸ੍ਸ ਹਿ ਸੋਲ਼ਸਮੋ ਭਾਗੋ ‘‘ਕਲਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਦਾ ਚ ਚਨ੍ਦੋ ਸਬ੍ਬਾਸਮ੍ਪਿ ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਂ ਕਲਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਪਨ੍ਨਰਸੇ’’ਤਿ ਪਦਾਨਿ ਦਿਵਸਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ, ‘‘ਕੋਮੁਦਿਯਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਤਦੇਕਦੇਸਰਤ੍ਤਿਵਸੇਨ.

ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਰਾਜਾ ਅਮਚ੍ਚਪਰਿਵੁਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ, ਨ ਏਕਕੋਵਾਤਿ ਚੋਦਨਾਯ ਸੋਧਨਾਲੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਾਲ਼ਿਪਦਤ੍ਥਮੇਵ ਅਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਵਰੂਪਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਨਿਪਿ ਵਦਤਿ. ਏਤੇਹਿ ਚਾਯਂ ਸੋਧਨਾਲੇਸੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ‘‘ਏਵਂ ਰੁਚਿਯਮਾਨਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਤਦਾ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਤਥਾ ਪਰਿਵੁਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ. ਧੋਵਿਯਮਾਨਦਿਸਾਭਾਗਾਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਵਿਯਸਦ੍ਦੋ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਰਜਤਵਿਮਾਨਨਿਚ੍ਛਰਿਤੇਹੀਤਿ ਰਜਤਵਿਮਾਨਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੇਹਿ, ਰਜਤਵਿਮਾਨਪ੍ਪਭਾਯ ਵਾ ਵਿਪ੍ਫੁਰਿਤੇਹਿ. ‘‘ਵਿਸਰੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਮੁਤ੍ਤਾਵਲ਼ਿਆਦੀਨਮ੍ਪਿ ਵਿਸੇਸਨਪਦਂ. ਅਬ੍ਭਂ ਧੂਮੋ ਰਜੋ ਰਾਹੂਤਿ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਪਾਲ਼ਿਨਯੇਨ (ਅ. ਨਿ. ੪.੫੦; ਪਾਚਿ. ੪੪੭). ਰਾਜਾਮਚ੍ਚੇਹੀਤਿ ਰਾਜਕੁਲਸਮੁਦਾਗਤੇਹਿ ਅਮਚ੍ਚੇਹਿ. ਅਥ ਵਾ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਕਰਾਜੂਹਿ ਚੇਵ ਅਮਚ੍ਚੇਹਿ ਚਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਞ੍ਚਨਾਸਨੇਤਿ ਸੀਹਾਸਨੇ. ‘‘ਰਞ੍ਞਂ ਤੁ ਹੇਮਮਾਸਨਂ, ਸੀਹਾਸਨਮਥੋ ਵਾਲ਼ਬੀਜਨਿਤ੍ਥੀ ਚ ਚਾਮਰ’’ਨ੍ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਤਿ ਨਿਸੀਦਨਮਤ੍ਤੇ ਚੋਦਨਾ. ਏਤ ਨ੍ਤਿ ਕਨ੍ਦਨਂ, ਪਬੋਧਨਂ ਵਾ. ਇਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਹੇਤੁਨਾ. ਨਕ੍ਖਤ੍ਤ ਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਤਿਕਾਨਕ੍ਖਤ੍ਤਛਣਂ. ਸਮ੍ਮਾ ਘੋਸਿਤਬ੍ਬਂ ਏਤਰਹਿ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਘੁਟ੍ਠਂ. ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣਕੁਸੁਮੇਹਿ ਲਾਜੇਨ, ਪੁਣ੍ਣਘਟੇਹਿ ਚ ਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਘਰੇਸੁ ਦ੍ਵਾਰਂ ਯਸ੍ਸ ਤਦੇਤਂ ਨਗਰਂ ਪਞ੍ਚ…ਪੇ… ਦ੍ਵਾਰਂ.ਧਜੋ ਵਟੋ. ਪਟਾਕੋ ਪਟ੍ਟੋਤਿ ਸੀਹਲ਼ਿਯਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਦਾ ਕਿਰ ਪਦੀਪੁਜ੍ਜਲਨਸੀਸੇਨ ਕਤਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਉਮ੍ਮਾਦਨ੍ਤਿਜਾਤਕਾਦੀਸੁਪਿ (ਜਾ. ੨.੧੮.੫੭) ਕਤ੍ਤਿਕਮਾਸੇ ਏਵਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਮੁਜ੍ਜਲਿਤਦੀਪਮਾਲਾਲਙ੍ਕਤਸਬ੍ਬਦਿਸਾਭਾਗ’’ਨ੍ਤਿ. ਵੀਥਿ ਨਾਮ ਰਥਿਕਾ ਮਹਾਮਗ੍ਗੋ. ਰਚ੍ਛਾ ਨਾਮ ਅਨਿਬ੍ਬਿਦ੍ਧਾ ਖੁਦ੍ਦਕਮਗ੍ਗੋ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਨਿਸਿਨ੍ਨਵਸੇਨ ਸਮਾਨਭਾਗੇਨ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਂ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਕੀਲ਼ਂ ਅਨੁਭਵਮਾਨੇਨ ਸਮਭਿਕਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਮਹਾਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਏਵਂ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਇਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਹਾਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ. ਮਾਨਨ੍ਤਿ ਮਾਨਪਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਤੁਭੂਤਂ. ਛਡ੍ਡਨਵਸੇਨ ਅਵਸੇਕੋ. ਸੋਤਵਸੇਨ ਓਘੋ. ਪੀਤਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਪੀਤਿਸਮੁਟ੍ਠਾਨਵਚਨਂ ਕਮ੍ਮਭੂਤਂ. ਹਦਯਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਤੁਭੂਤਂ. ਗਹੇਤੁਨ੍ਤਿ ਬਹਿ ਅਨਿਚ੍ਛਰਣਵਸੇਨ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ, ਹਦਯਨ੍ਤੋਯੇਵ ਠਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਧਿਕਂ ਹੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਂ ਵਚਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕ ਨਿਰਪੇਕ੍ਖਂ ਕੇਵਲਂ ਉਲ਼ਾਰਾਯ ਪੀਤਿਯਾ ਵਸੇਨ ਸਰਸਤੋ ਸਹਸਾਵ ਮੁਖਤੋ ਨਿਚ੍ਛਰਤਿ, ਤਦੇਵਿਧ ‘‘ਉਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਨ੍ਤਿ.

ਦੋਸੇਹਿ ਇਤਾ ਗਤਾ ਅਪਗਤਾਤਿ ਦੋਸਿਨਾ ਤ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਨ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਥਾ ‘‘ਕਿਲੇਸੇ ਜਿਤੋ ਵਿਜਿਤਾਵੀਤਿ ਜਿਨੋ’’ਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੋਸਾਪਗਤਾ’’ਤਿ. ਯਦਿਪਿ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ, ਯੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਾ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਨ ਤਪਨ੍ਤਿ ਨ ਭਾਸਨ੍ਤਿ ਨ ਵਿਰੋਚਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਅਬ੍ਭਾ ਭਿਕ੍ਖਵੇ…ਪੇ… ਮਹਿਕਾ. ਧੂਮੋ ਰਜੋ. ਰਾਹੁ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ’’ਤਿ, (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੪੭) ਤਥਾਪਿ ਤਤਿਯੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਪਭੇਦਦਸ੍ਸਨ ਵਸੇਨ ਅਟ੍ਠਕਥਾਨਯੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਚ ਰਮਣੀਯਾਦਿਸਦ੍ਦਯੋਗਤੋ ਞਾਯਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਨੀਯ-ਸਦ੍ਦੋਪਿ ਬਹੁਲਾ ਕਤ੍ਵਤ੍ਥਾਭਿਧਾਯਕੋ ਯਥਾ ‘‘ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ਦੁਕਮਾਤਿਕਾ ੯੬) ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਰਮਯਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਜੁਣ੍ਹਾਵਸੇਨ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਰੂਪਤ੍ਤਮਾਹ ‘‘ਵੁਤ੍ਤਦੋਸਵਿਮੁਤ੍ਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਅਬ੍ਭਾਦਯੋ ਚੇਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਦੋਸਾ. ਅਯਞ੍ਚ ਹੇਤੁ ‘‘ਦਸ੍ਸਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਸਮ੍ਬਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ, ਉਤੁਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚ ਪਾਸਾਦਿਕਤਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ. ਈਦਿਸਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਯੁਤ੍ਤੋ ਦਿਵਸੋ ਮਾਸੋ ਉਤੁ ਸਂਵਚ੍ਛਰੋਤਿ ਏਵਂ ਦਿਵਸਮਾਸਾਦੀਨਂ ਲਕ੍ਖਣਾ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣੁਪਾਯਾ ਭਵਿਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਲਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਲਕ੍ਖਣਿਯਾ, ਸਾ ਏਵ ਲਕ੍ਖਞ੍ਞਾ ਯ-ਵਤੋ ਣ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਞ-ਕਾਰਾਦੇਸਵਸੇਨ ਯਥਾ ‘‘ਪੋਕ੍ਖਰਞ੍ਞੋ ਸੁਮਾਪਿਤਾ’’ਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਿਵਸਮਾਸਾਦੀਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ.

‘‘ਯਂ ਨੋ ਪਯਿਰੁਪਾਸਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸੀਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਰਮਤ੍ਥਸਮਣੋ, ਪਰਮਤ੍ਥਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਚ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਨ ਪਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਮਤ੍ਤਸਮਣੋ, ਨ ਚ ਜਾਤਿਮਤ੍ਤਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸਮਿਤਪਾਪਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਬਹਤਿ ਪਾਪੇ ਬਹਿ ਕਰੋਤੀਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ. ਬਹੁਵਚਨੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਏਕਵਚਨਂ, ਏਕਵਚਨੇ ਵਾ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਬਹੁਵਚਨਂ ਵਚਨਬ੍ਯਤ੍ਤਯੋ ਵਚਨਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਧ ਪਨ ‘‘ਪਯਿਰੁਪਾਸਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਪਯਿਰੁਪਾਸਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਵਚਨੇ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਏਕਵਚਨਵਸੇਨ ਵਚਨਬ੍ਯਤ੍ਤਯੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਅਤ੍ਤਨਿ, ਗਰੁਟ੍ਠਾਨਿਯੇ ਚ ਹਿ ਏਕਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਬਹੁਵਚਨਪ੍ਪਯੋਗੋ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹੋ. ਪਯਿਰੁਪਾਸਤੋਤਿ ਚ ਵਣ੍ਣਵਿਪਰਿਯਾਯਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਏਸ ਯਥਾ ‘‘ਪਯਿਰੁਦਾਹਾਸੀ’’ਤਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਬਹੁਲਂ ਦਿਟ੍ਠਪਯੋਗੋ, ਯਦਿਦਂ ਪਰਿਸਦ੍ਦੇ ਯ-ਕਾਰਪਰੇ ਵਣ੍ਣਵਿਪਰਿਯਾਯੋ. ਤਥਾ ਹਿ ਅਕ੍ਖਰਚਿਨ੍ਤਕਾ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਪਰਿਯਾਦੀਨਂ ਰਯਾਦਿਵਣ੍ਣਸ੍ਸ ਯਰਾਦੀਹਿ ਵਿਪਰਿਯਾਯੋ’’ਤਿ. ਯਨ੍ਤਿ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ. ਇਮਿਨਾ ਸਬ੍ਬੇਨਪਿ ਵਚਨੇਨਾਤਿ ‘‘ਰਮਣੀਯਾ ਵਤਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨੇਨ. ਓਭਾਸਨਿਮਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਓਭਾਸਭੂਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਂ, ਪਰਿਬ੍ਯਤ੍ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਕਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਹਾਪਰਾਧਤਾਯਾਤਿ ਮਹਾਦੋਸਤਾਯ.

‘‘ਤੇਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਤਦਤ੍ਥਵਿਵਰਣਂ. ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥੁਪਨਯਨੇ, ਤੇਨ ਯਥਾ ਰਾਜਾ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਿਤੁ ਅਰਿਯਸਾਵਕਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁ ਉਪਟ੍ਠਾਕਸ੍ਸ ਘਾਤਨੇਨ ਮਹਾਪਰਾਧੋ, ਏਵਂ ਭਗਵਤੋ ਮਹਾਨਤ੍ਥਕਰਸ੍ਸ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਪਸ੍ਸਯਭਾਵੇਨਾਪੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਉਪਨੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਿਟ੍ਠਿਛਾਯਾਯਾਤਿ ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਜੀਵਕਸ੍ਸ ਪਿਟ੍ਠਿਅਪਸ੍ਸਯੇਨ, ਤਂ ਪਮੁਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਪਸ੍ਸਾਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਵਿਕ੍ਖੇਪਪਚ੍ਛੇਦਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਵਕ੍ਖਮਾਨਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਥਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਵਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਤ੍ਥਂ, ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਸਂ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਅਸਿਕ੍ਖਿਤਾਨਨ੍ਤਿ ਕਾਯਵਚੀਸਂਯਮਨੇ ਵਿਗਤਸਿਕ੍ਖਾਨਂ. ਕੁਲੂਪਕੇਤਿ ਕੁਲਮੁਪਗਤੇ ਸਤ੍ਥਾਰੇ. ਗਹਿਤਾਸਾਰਤਾਯਾਤਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਗੁਣਸਾਰਵਿਗਤਤਾਯ. ਨਿਬ੍ਬਿਕ੍ਖੇਪਨ੍ਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸਮਪਨਯਨਵਿਰਹਿਤਂ.

ਭਦ੍ਦਨ੍ਤਿ ਅਵਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾਯ ਸੁਨ੍ਦਰਂ.

੧੫੧. ਅਯਞ੍ਚਤ੍ਥੋ ਇਮਾਯ ਪਾਲ਼ਿਚ੍ਛਾਯਾਯ ਅਧਿਗਤੋ, ਇਮਮਤ੍ਥਮੇਵ ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਗਧਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਲ਼ਿਯਮੇਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਤੇਨਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਅਸਤ੍ਥਾਪਿ ਸਮਾਨੋ ਸਤ੍ਥਾ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤੋ ਯੇਨਾਤਿ ਸਤ੍ਥੁਪਟਿਞ੍ਞਾਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਅਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾਪਿ ਸਮਾਨਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਪਟਿਞ੍ਞਾਤਸ੍ਸ ‘‘ਅਹਮੇਕੋ ਲੋਕੇ ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਸਕੋ’’ਤਿ ਆਚਰਿਯਪਟਿਞ੍ਞਾਤਭਾਵਂ ਵਾ ਸਨ੍ਧਾਯ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਸੋ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨੁਸ੍ਸੁਤਿਮਤ੍ਤਂ ਪਤਿ ਪੋਰਾਣਟ੍ਠਕਥਾਨਯੋਵ ਕਿਰਸਦ੍ਦੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਪਰਤੋ ਮਕ੍ਖਲਿਪਦਨਿਬ੍ਬਚਨੇਪਿ. ਏਕੂਨਦਾਸਸਤਂ ਪੂਰਯਮਾਨੋਤਿ ਏਕੇਨੂਨਦਾਸਸਤਂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਨੂਨਦਾਸਸਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੂਰਯਮਾਨੋ. ਏਵਂ ਜਾਯਮਾਨੋ ਚੇਸ ਮਙ੍ਗਲਦਾਸੋ ਜਾਤੋ. ਜਾਤਰੂਪੇਨੇਵਾਤਿ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਤੋ ਵਿਜਾਤਵੇਸੇਨੇਵ, ਯਥਾ ਵਾ ਸਤ੍ਤਾ ਅਨਿਵਤ੍ਥਾ ਅਪਾਰੁਤਾ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਜਾਤਰੂਪੇਨੇਵ. ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪਗਤਾ ਭਜਨ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਦੇਵ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸੀਤਿ ਤਦੇਵ ਨਗ੍ਗਰੂਪਂ ‘‘ਅਯਮੇਵ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਨਾਮ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ. ਪਬ੍ਬਜਿਂਸੂਤਿ ਤਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਮਨੁਪਬ੍ਬਜਿਂਸੁ.

‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਤਸਮੂਹਸਙ੍ਖਾਤੋ’’ਤਿ ਏਤੇਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸਮੂਹਤਾਮਤ੍ਤੇਨ ਸਙ੍ਘੋ, ਨ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲਸਾਮਞ੍ਞਵਸੇਨ ਸਂਹਤਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਪਟਿਞ੍ਞਾਤਸ੍ਸ ਪਰਿਵਾਰਭਾਵੇਨ ਅਤ੍ਥਿ. ‘‘ਸਙ੍ਘੀ ਗਣੀ’’ਤਿ ਚੇਦਂ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ, ਸਙ੍ਕੇਤਮਤ੍ਤਤੋ ਨਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸ੍ਵੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸ੍ਵੇਵਾਤਿ ਚ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸਮੂਹਸਙ੍ਖਾਤੋ ਏਵ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਤਸਮੂਹਵਸੇਨ ਸਙ੍ਘੀ, ਗਹਟ੍ਠਸਮੂਹਵਸੇਨ ਗਣੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਮਤਿਮਤ੍ਤਂ ਗਣੇ ਏਵ ਲੋਕੇ ਸਙ੍ਘ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਨਿਰੁਲ਼੍ਹਤ੍ਤਾ. ਅਚੇਲਕਵਤਚਰਿਯਾਦਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਮਤ੍ਤਂ ਆਚਾਰੋ.ਪਞ੍ਞਾਤੋ ਪਾਕਟੋ ਸਙ੍ਘੀਆਦਿਭਾਵੇਨ. ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ. ਤਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਮਾਨਾਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ ਵਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਨ ਨਿਵਾਸੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨਿਕੇ ਵਿਯ ਸਨ੍ਤਗੁਣਨਿਗ੍ਗੂਹਣਲਕ੍ਖਣਾ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਯਸੋਤਿ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ. ਤਰਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨ ਸਂਸਾਰੋਘਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਤਤਾਯ ਲਦ੍ਧਿ ਤਿਤ੍ਥਂ ਨਾਮ ‘‘ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਸਮ੍ਮਤੋ, ਨ ਚ ਸਾਧੂਹਿ ਸਮ੍ਮਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥਮਾਹ ‘‘ਅਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ. ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਸਾਧੂਹਿ ਸਮ੍ਮਤਤਾ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸੋਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸ੍ਸੁਤਵਤੋਤਿ ਅਸ੍ਸੁਤਾਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਕਤ੍ਤੁਤ੍ਥੇ ਚੇਤਂ ਸਾਮਿਵਚਨਂ. ‘‘ਇਮਾਨਿ ਮੇ ਵਤਸਮਾਦਾਨਾਨਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਸੁਚਿਣ੍ਣਾਨੀ’’ਤਿ ਬਹੂ ਰਤ੍ਤਿਯੋ ਜਾਨਾਤਿ. ਤਾ ਪਨਸ੍ਸ ਰਤ੍ਤਿਯੋ ਚਿਰਕਾਲਭੂਤਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਚਿਰਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਨ੍ਤਤ੍ਥਅਞ੍ਞਪਦਤ੍ਥਸਮਾਸੋ ਚੇਸ ਯਥਾ ‘‘ਮਾਸਜਾਤੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਤਸ੍ਸ ਪਦਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਕੋ ਵਿਸੇਸੋਤਿ ਚੇ? ਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤਗ੍ਗਹਣੇਨਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਿਸੀਲਤਾ, ਰਤ੍ਤਞ੍ਞੂਗਹਣੇਨ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਪਜਾਨਤਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਅਯਮੇਤਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸੋਤਿ. ਕਿਂ ਪਨ ਅਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਸੋ ਅਮਚ੍ਚੋ ਆਹਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਓਕਪ੍ਪਨੀਯਾਤਿ ਸਦ੍ਦਹਨੀਯਾ. ਅਦ੍ਧਾਨਨ੍ਤਿ ਦੀਘਕਾਲਂ. ਕਿਤ੍ਤਕੋ ਪਨ ਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਰਾਜਪਰਿਵਟ੍ਟੇ’’ਤਿ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ, ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਾ ਰਾਜੂਨਂ ਰਜ੍ਜਾਨੁਸਾਸਨਪਟਿਪਾਟਿਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਦ੍ਧਗਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾਪਿ ਪੁਨ ਕਤਂ ਵਯਗ੍ਗਹਣਂ ਓਸਾਨਵਯਾਪੇਕ੍ਖਂ ਪਦਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸਸਮ੍ਭਵਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਪਚ੍ਛਿਮਵਯ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਉਭਯਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਦ੍ਧਗਤੋ, ਵਯੋਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯਂ.

ਕਾਜਰੋ ਨਾਮ ਏਕੋ ਰੁਕ੍ਖਵਿਸੇਸੋ, ਯੋ ‘‘ਪਣ੍ਣਕਰੁਕ੍ਖੋ’’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਿਯ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਿਤਰਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਾਯ ਸੁਤਪੁਬ੍ਬਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ ‘‘ਝਾਨਾ…ਪੇ… ਕਾਮੋ’’ਤਿ. ਤਿਲਕ੍ਖਣਬ੍ਭਾਹਤਨ੍ਤਿ ਤੀਹਿ ਲਕ੍ਖਣੇਹਿ ਅਭਿਘਟਿਤਂ. ਦਸ੍ਸਨੇਨਾਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ. ਸੋ ਹਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਲ੍ਲਾਪਸਲ੍ਲਾਪਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਤੋ ਅਕਿਰਿਯਵਾਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸਿ. ਗੁਣਕਥਾਯਾਤਿ ਅਭੂਤਗੁਣਕਥਾਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਟ੍ਠੁਤਰਂ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ’’ਤਿ. ਯਦਿ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ, ਕਸ੍ਮਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੋਸੀਤਿ ਚੋਦਨਂ ਵਿਸੋਧੇਤਿ ‘‘ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਸਮਾਨੋਪੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ.

੧੫੨. ਗੋਸਾਲਾਯਾਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਗਾਮੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਸ੍ਸਾਨਕਾਲੇ ਗੁਨ੍ਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਸਾਲਾਯਾਤਿ ਪਨ ਅਤ੍ਥੇ ਤਬ੍ਬਸੇਨ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਸਾਤਿਸਯਮੁਪਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ ਬਹੁਲਮਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਤ੍ਤਾ, ਤਥਾਪਿ ਸੋ ਪੋਰਾਣੇਹਿ ਅਨਨੁਸ੍ਸੁਤੋਤਿ ਏਕਚ੍ਚਵਾਦੋ ਨਾਮ ਕਤੋ. ‘‘ਮਾ ਖਲੀਤਿ ਸਾਮਿਕੋ ਆਹਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤਥਾਵਚਨਮੁਪਾਦਾਯ ਤਸ੍ਸ ਆਖ੍ਯਾਤਪਦੇਨ ਸਮਞ੍ਞਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਞ੍ਞਾਯ ਹਿ ਵਤ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾਯ ਆਖ੍ਯਾਤਪਦਮ੍ਪਿ ਨਾਮਿਕਂ ਭਵਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੧੭). ਸੇਸਨ੍ਤਿ ‘‘ਸੋ ਪਣ੍ਣੇਨ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ.

੧੫੩. ਦਾਸਾਦੀਸੁ ਸਿਰਿਵਡ੍ਢਕਾਦਿਨਾਮਮਿਵ ਅਜਿਤੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਮਤ੍ਤਂ. ਕੇਸੇਹਿ ਵਾਯਿਤੋ ਕਮ੍ਬਲੋ ਯਸ੍ਸਾਤਿਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਪਟਿਕਿਟ੍ਠਤਰਨ੍ਤਿ ਨਿਹੀਨਤਰਂ. ‘‘ਯਥਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਾਗਮੇ ਤਿਕਨਿਪਾਤੇ ਮਕ੍ਖਲਿਸੁਤ੍ਤ (ਅ. ਨਿ. ੩.੧੩੮) ਮਾਹਰਿ. ਤਨ੍ਤਾਵੁਤਾਨੀਤਿ ਤਨ੍ਤੇ ਵੀਤਾਨਿ. ‘‘ਸੀਤੇ ਸੀਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਛਹਾਕਾਰੇਹਿ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਕਿਟ੍ਠਤਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

੧੫੪. ਪਕੁਜ੍ਝਤਿ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੇਸੁ ਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਪਕੁਧੋ. ਵਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾਪੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾਪਿ ਕੇਨਚਿ ਅਸੁਚਿਨਾ ਮਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾਪੀਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤਿ. ਵਾਲਿਕਾਥੂਪਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਵਤਸਮਾਦਾਨਸੀਸੇਨ ਵਾਲਿਕਾਸਞ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਥਾਰੂਪੇ ਅਨੁਪਗਮਨੀਯਟ੍ਠਾਨੇ ਪੁਨ ਵਤਂ ਸਮਾਦਾਯ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

੧੫੬. ‘‘ਗਣ੍ਠਨਕਿਲੇਸੋ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ‘‘ਪਲਿਬੁਨ੍ਧਨਕਿਲੇਸੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਵਚਨਂ, ਸਂਸਾਰੇ ਪਰਿਬੁਨ੍ਧਨਕਿਚ੍ਚੋ ਖੇਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁਪੁਤ੍ਤਦਾਰਾਦਿਵਿਸਯੋ ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਏਵਂਵਾਦਿਤਾਯਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਲਦ੍ਧਿਵਸੇਨਸ੍ਸ ਨਾਮਂ, ਨ ਪਨਤ੍ਥਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਾਵ ਹਿ ਸੋ ਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਗ੍ਘਾਟਿਤੋ, ਤਾਵ ਅਤ੍ਥਿਯੇਵ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਚਨਤ੍ਥੋ – ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਮਯ੍ਹਂ ਗਣ੍ਠੋ’’ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਨਿਗਣ੍ਠੋਤਿ. ਨਾਟਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕਸ੍ਸ.

ਕੋਮਾਰਭਚ੍ਚਜੀਵਕਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੫੭. ਸਬ੍ਬਥਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਭਾਵਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਏਸ ਨਾਗ…ਪੇ… ਵਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਪਣ੍ਣੋਤਿ ਗਰੁਲ਼ੋ, ਗਰੁਡੋ ਵਾ ਸਕ੍ਕਟਮਤੇਨ. ‘‘ਡ-ਲ਼ਾਨ’ਮਵਿਸੇਸੋ’’ਤਿ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਯਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਨ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਨਤ੍ਥੋ ਵਤ ਮੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪਸਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬਥਾ ਸਞ੍ਞਮੇਨ ਉਪਸਮਂ ਗਤਸ੍ਸ. ਜੀਵਕਸ੍ਸ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵੋ ਮਮ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਸ੍ਸ ਮਦ੍ਦਨਸਦਿਸੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦੇਵ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਕਥਾਪਨੇਨ ਮਮ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਰਞ੍ਞੋ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਹਤ੍ਥਿਮ੍ਹਿ ਖੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਕਿਨ੍ਤਿ ਕਾਰਣਪੁਚ੍ਛਾਯਂ ਨਿਪਾਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ, ਯੇਨ ਤੁਵਂ ਤੁਣ੍ਹੀ, ਕਿਂ ਤਂ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਵਾ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾਸਮ੍ਭਵਂ ਕਾਰਣਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਮੇਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਏਤੇਸਂ ਕੁਲੂਪਕੋ ਅਤ੍ਥਿ ਯਥਾ, ਇਮੇਸਂ ਨੁ ਖੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਕਾਰਣਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਤੁਣ੍ਹੀ ਭਵਸੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਕਥਾਪੇਤੀਤਿ ਕਥਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ. ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਅਭਿਮੁਖਂ ਠਿਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਪਾਦਜਾਣੁ ਕਪ੍ਪਰ ਹਤ੍ਥ ਸੀਸਸਙ੍ਖਾਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਓਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਮੁਖਂ ਠਿਤੇਨ ਪਠਮਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਨਵਕਤਰੇਨੁਪਾਲਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਵੁਡ੍ਢਤਰਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਾਦੇ ਵਨ੍ਦਨ੍ਤੇਨ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਾਦਾ ਵਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਾ’ਤਿਆਦਿਕਂ (ਪਰਿ. ੪੬੯) ਵਿਨਯਪਾਲ਼ਿਮਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂਸਕਰਣਅਞ੍ਜਲਿਪਗ੍ਗਹਣਪਾਦਸਮ੍ਬਾਹਨਪੇਮਗਾਰਵੁਪਟ੍ਠਾਪਨਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤਵਨ੍ਦਨਾ’’ਤਿ, ਤਮੇਤ੍ਥਾਨਧਿਪ੍ਪੇਤਂ ਦੂਰਤੋ ਵਨ੍ਦਨੇ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਞ੍ਚਙ੍ਗਸ੍ਸ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਤ੍ਤਾ. ਵਨ੍ਦਨਾ ਚੇਤ੍ਥ ਪਣਮਨਾ ਅਞ੍ਜਲਿਪਗ੍ਗਹਣਕਰਪੁਟਸਮਾਯੋਗੋ. ‘‘ਪਞ੍ਚਪਤਿਟ੍ਠਿਤੇਨ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਚ ਕਾਯਪਣਾਮੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ‘‘ਮਮ ਸਤ੍ਥੁਨੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਨ ਵਚੀਪਣਾਮੋ, ਤਦੁਭਯਪੁਰੇਚਰਾਨੁਚਰਵਸੇਨ ਮਨੋਪਣਾਮੋਤਿ. ਕਾਮਂ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਾ ਅਚ੍ਛਰਿਯਬ੍ਭੁਤਰੂਪਾਵ, ਤਥਾਪਿ ਗਬ੍ਭੋਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਅਭਿਜਾਤਿ ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੋਧਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੮੧; ਪਟਿ. ਮ. ੩.੩੦) ਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯਦੇਵੋਰੋਹਨਾਨਿ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਅਤਿਵਿਯ ਸੁਪਾਕਟਾਨਿ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਕੇਨਚਿ ਪਟਿਬਾਹਿਤੁਨ੍ਤਿ ਤਾਨਿਯੇਵੇਤ੍ਥ ਉਦ੍ਧਟਾਨਿ.

ਇਤ੍ਥਂ ਇਮਂ ਪਕਾਰਂ ਭੂਤੋ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਆਖ੍ਯਾਨਂ ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਾਖ੍ਯਾਨਂ, ਸੋਯੇਵਤ੍ਥੋ ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਾਖ੍ਯਾਨਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਇਤ੍ਥਂ ਏਵਂਪਕਾਰੋ ਭੂਤੋ ਜਾਤੋਤਿ ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤੋ, ਤਾਦਿਸੋਤਿ ਆਖ੍ਯਾਨਂ ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਾਖ੍ਯਾਨਂ, ਤਦੇਵਤ੍ਥੋ ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਾਖ੍ਯਾਨਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਪਯੋਗਵਚਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਅਭਿਸਦ੍ਦੋ ਪਧਾਨਵਸੇਨ ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਾਖ੍ਯਾਨਤ੍ਥਜੋਤਕੋ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਵਚਨੀਯੋ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਮਨਕਿਰਿਯਾਪਕਾਰਸ੍ਸ ਦੀਪਨਤੋ, ਤੇਨ ਪਯੋਗਤੋ ‘‘ਤਂ ਖੋ ਪਨ ਭਗਵਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ ਸਾਮਿਅਤ੍ਥੇ ਸਮਾਨਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਧਾਨਵਸੇਨ ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਾਖ੍ਯਾਨਤ੍ਥਦੀਪਨਤੋ ‘‘ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਾਖ੍ਯਾਨਤ੍ਥੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਤਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ ਭਗਵਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਨਨੁ ਚ ‘‘ਸਾਧੁ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਮਾਤਰਮਭੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਯ ‘‘ਤਂ ਖੋ ਪਨ ਭਗਵਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਭਿਸਦ੍ਦੋ ਅਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ, ਕਥਮੇਤ੍ਥ ਤਂਪਯੋਗਤੋ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ ਸਿਯਾਤਿ? ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਅਤ੍ਥਸਦ੍ਦਪਯੋਗੇਸੁ ਹਿ ਅਤ੍ਥਪਯੋਗੋਯੇਵ ਪਧਾਨੋਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਥਾ ‘‘ਸਾਧੁ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਮਾਤਰਮਭੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਭਿਸਦ੍ਦਪਯੋਗਤੋ ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਾਖ੍ਯਾਨੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ ਕਤਂ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ‘‘ਤਂ ਖੋ ਪਨ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿ ਏਵਂ ਕਲ੍ਯਾਣੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਉਗ੍ਗਤੋ’’ਤਿ ਅਭਿਸਦ੍ਦਪਯੋਗਤੋ ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਾਖ੍ਯਾਨੇ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ ਕਤਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ‘‘ਸਾਧੁ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਮਾਤਰਮਭੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਮਾਤਰਮਭਿ ਮਾਤੁਵਿਸਯੇ, ਮਾਤੁਯਾ ਵਾ ਸਾਧੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਅਧਿਕਰਣਤ੍ਥੇ, ਸਾਮਿਅਤ੍ਥੇ ਵਾ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਸ੍ਸ, ਸਾਮਿਵਚਨਸ੍ਸ ਵਾ ਪਸਙ੍ਗੇ ਇਤ੍ਥਮ੍ਭੂਤਾਖ੍ਯਾਨਜੋਤਕੇਨ ਕਮ੍ਮਪ੍ਪਵਚਨੀਯੇਨ ਅਭਿਸਦ੍ਦੇਨ ਪਯੋਗਤੋ ਉਪਯੋਗਵਚਨਂ ਕਤਂ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਸਾਮਿਅਤ੍ਥੇ ਸਾਮਿਵਚਨਪ੍ਪਸਙ੍ਗੇ ਯਥਾ ਚ ਤਤ੍ਥ ‘‘ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਮਾਤੁਵਿਸਯੇ, ਮਾਤੁ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀ ਵਾ ਸਾਧੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ‘‘ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਮਨਪ੍ਪਕਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤਗ੍ਗਹਣਂ ਵਿਯ ਇਧ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦਗ੍ਗਹਣਂ, ‘‘ਮਾਤਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਂ ਵਿਯ ‘‘ਭਗਵਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਂ, ਸਾਧੁਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਉਗ੍ਗਤਸਦ੍ਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਕਲ੍ਯਾਣੋਤਿ ਭਦ੍ਦਕੋ. ਕਲ੍ਯਾਣਭਾਵੋ ਚਸ੍ਸ ਕਲ੍ਯਾਣਗੁਣਵਿਸਯਤਾਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਲ੍ਯਾਣਗੁਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ’’ਤਿ, ਕਲ੍ਯਾਣੇਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਤਬ੍ਬਿਸਯਤਾਯ ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂ ਵਿਸਯਤਾ ਹੇਤ੍ਥ ਸਮਨ੍ਨਾਗਮੋ, ਕਲ੍ਯਾਣਗੁਣਵਿਸਯਤਾਯ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਸੇਟ੍ਠੋਤਿ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸੇਟ੍ਠਗੁਣਵਿਸਯਤਾ ਏਵ ਹਿ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਤਾ ‘‘ਭਗਵਾਤਿ ਵਚਨਂ ਸੇਟ੍ਠਂ, ਭਗਵਾਤਿ ਵਚਨਮੁਤ੍ਤਮ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੪੨; ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.ਵੇਰਞ੍ਜਕਣ੍ਡਵਣ੍ਣਨਾ; ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧; ਇਤਿਵੁ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ; ਮਹਾਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੪੯) ਵਿਯ. ‘‘ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਗੁਣਾਨਂ ਸਂਕਿਤ੍ਤਨਤੋ, ਸਦ੍ਦਨੀਯਤੋ ਚ ਵਣ੍ਣੋਯੇਵ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਿਤ੍ਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਵਣ੍ਣੋ ਏਵ ਹਿ ਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਤੋ ਕਿਤ੍ਤਿ, ਸਦ੍ਦਨੀਯਤੋ ਸਦ੍ਦੋਤਿ ਚ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਿਪਰਿਯਾਯੋ ਹਿ ਸਦ੍ਦਸਦ੍ਦੋ ਯਥਾ ‘‘ਉਲ਼ਾਰਸਦ੍ਦਾ ਇਸਯੋ, ਗੁਣਵਨ੍ਤੋ ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ’’ਤਿ. ਕਿਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਸਦ੍ਦੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋਤਿ ਭਿਨ੍ਨਾਧਿਕਰਣਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਥੁਤਿਘੋਸੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤ੍ਥ ਥੁਤਿਪਰਿਯਾਯੋ ਕਿਤ੍ਤਨਮਭਿਤ੍ਥਵਨਂ ਕਿਤ੍ਤੀਤਿ. ਥੁਤਿਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਘੋਸੋ ਥੁਤਿਘੋਸੋ, ਅਭਿਤ੍ਥਵੁਦਾਹਾਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਭਿਸਦ੍ਦੋ ਅਭਿਭਵਨੇ, ਅਭਿਭਵਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਣਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ, ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣੇ ਗੁਣੇ ਆਰਬ੍ਭ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਭਿਬ੍ਯਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਿਨ੍ਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤੋਤਿ ਚੋਦਨਾਯ ‘‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹਾਤਿ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਿਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਪਦਾਨਂ ਸਮ੍ਬਜ੍ਝਨਂ ਪਦਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਸੋ ਭਗਵਾਤਿ ਯੋ ਸੋ ਸਮਤਿਂਸ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਭਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਦੇਵਾਨਮਤਿਦੇਵੋ ਸਕ੍ਕਾਨਮਤਿਸਕ੍ਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਮਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਨਾਥੋ ਭਾਗ੍ਯਵਨ੍ਤਤਾਦੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ‘‘ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਪਤ੍ਥਟਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋ, ਸੋ ਭਗਵਾ. ਯਂ ਤਂ-ਸਦ੍ਦਾ ਹਿ ਨਿਚ੍ਚਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾ. ‘‘ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਚ ਇਦਮਾਦਿਪਦਂ ਸਤ੍ਥੁ ਨਾਮਕਿਤ੍ਤਨਂ. ਤੇਨਾਹ ਆਯਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿ ‘‘ਭਗਵਾਤਿ ਨੇਤਂ ਨਾਮਂ ਮਾਤਰਾ ਕਤਂ, ਨ ਪਿਤਰਾ ਕਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਮਹਾਨਿ. ੬; ਚੂਲ਼ਨਿ. ੨). ਪਰਤੋ ਪਨ ‘‘ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਪਦਂ ਗੁਣਕਿਤ੍ਤਨਂ. ਯਥਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਿਕੇਨ‘‘ਅਰਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਨਵਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਇਤਿਪਿਸਦ੍ਦਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰੀਯਨ੍ਤਿ, ਏਵਮਿਧ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਸਂਕਿਤ੍ਤਕੇਨਾਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਤਿਪਿ ਅਰਹਂ…ਪੇ… ਇਤਿਪਿ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤਿ‘‘ਅਰਹ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਹਿ ਨਵਹਿ ਪਦੇਹਿ ਯੇ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਅਤਿਵਿਯ ਪਾਕਟਾ ਪਞ੍ਞਾਤਾ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣਾ, ਤੇ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਵਿਭਾਵਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ‘‘ਇਤਿਪੀ’’ਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨ ਤੇਸਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤਾਦੀਪਨਤੋ. ‘‘ਇਤਿਪੇਤਂ ਭੂਤਂ, ਇਤਿਪੇਤਂ ਤਚ੍ਛ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੬) ਵਿਯ ਹਿ ਇਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਇਧ ਆਸਨ੍ਨਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਰਣਤ੍ਥੋ, ਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥੋ, ਤੇਨ ਚ ਨੇਸਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਭਾਵੋ ਦੀਪਿਤੋ, ਤਾਨਿ ਚ ਗੁਣਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਕਾਰਣਾਨਿ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਵਿਞ੍ਞੁਜਾਤਿਕਾਨਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਨਿ ਸਂਕਿਤ੍ਤੇਨ੍ਤੇਨ ਵਿਞ੍ਞੁਨਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤਾਨੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਸਂਕਿਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਚ ਇਮਿਨਾ ਚ ਕਾਰਣੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਨਿਰੂਪੇਤ੍ਵਾ ਕਿਤ੍ਤੇਨ੍ਤੇ ਯਸ੍ਸ ਸਂਕਿਤ੍ਤੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਪਸਾਦੋ ਹੋਤਿ.

ਆਰਕਤ੍ਤਾਤਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਸੁਵਿਦੂਰਤ੍ਤਾ. ਅਰੀਨਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਾਰੀਨਂ. ਅਰਾਨਨ੍ਤਿ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਕਸ੍ਸ ਅਰਾਨਂ. ਹਤਤ੍ਤਾਤਿ ਵਿਦ੍ਧਂਸਿਤਤ੍ਤਾ. ਪਚ੍ਚਯਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਚੀਵਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾਨਞ੍ਚੇਵ ਪੂਜਾ ਵਿਸੇਸਾਨਞ੍ਚ. ਰਹਾਭਾਵਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਰਹਾਦੀਨਮਭਾਵਤੋ. ਰਹੋਪਾਪਕਰਣਾਭਾਵੋ ਹਿ ਪਦਮਨਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਰਹਾਭਾਵੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਹਿ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਮਤ੍ਥੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ. ਤਤੋਤਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਤੋ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੧.੧੨੩). ਯਥਾ ਚ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਤੋ, ਏਵਂ ਤਂਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯ ਪਰਮਤ੍ਥਮਞ੍ਜੂਸਾਯਂ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਟੀ. ੧.੧੨੪) ਨੇਸਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ.

ਯਸ੍ਮਾ ਜੀਵਕੋ ਬਹੁਸੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਬੁਦ੍ਧਗੁਣੇ ਸੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ, ਦਿਟ੍ਠਸਚ੍ਚਤਾਯ ਚ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ ਵਿਗਤਕਥਂਕਥੋ, ਸਤ੍ਥੁਗੁਣਕਥਨੇ ਚ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੋ ਏਵਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਏਵ ਆਹਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਜੀਵਕੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਤ੍ਥਮਾਹ. ਥਾਮੋ ਦੇਸਨਾਞਾਣਮੇਵ, ਬਲਂ ਪਨ ਦਸਬਲਞਾਣਂ. ਵਿਸ੍ਸਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਪਦਂ, ਅਨਾਸਙ੍ਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਪਞ੍ਚਵਣ੍ਣਾਯਾਤਿ ਖੁਦ੍ਦਿਕਾਦਿਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਪਕਾਰਾਯ. ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਫੁਟਂ ਅਹੋਸਿ ਕਤਾਧਿਕਾਰਭਾਵਤੋ. ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਾਯਵਸੇਨ ਹਿਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਗੁਣਸਰੀਰਂ ਖਤੂਪਹਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਸ ਜੀਵਕਮੇਵ ਗਮਨਸਜ੍ਜਾਯ ਆਣਾਪੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ.

੧੫੮. ‘‘ਉਤ੍ਤਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਨ ਕੇਵਲਂ ਉਤ੍ਤਮਭਾਵੋਯੇਵੇਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ, ਅਥ ਖੋ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਤਾਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਸ੍ਸਯਾਨਰਥਯਾਨਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਹਤ੍ਥਿਯਾਨੇਸੁ ਚ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਵਨਮੇਵ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਹਤ੍ਥਿਨਿਯੋਪਿ ਕਪ੍ਪਾਪੇਸਿ. ਪਦਾਨੁਪਦਨ੍ਤਿ ਪਦਮਨੁਗਤਂ ਪਦਂ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਿਯਾਨਸ੍ਸ ਪਦੇ ਤੇਸਂ ਪਦਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਪਦਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਪਦਵਲ਼ਞ੍ਜੇ. ਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਦਰਥਵੂਪਸਮਸ੍ਸ. ਨਿਬ੍ਬੁਤੇਹੇਵਾਤਿ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਤਾਯ ਸਦ੍ਦਸਙ੍ਖੋਭਨਵੂਪਸਮੇਹੇਵ.

ਕਰੇਣੂਤਿ ਹਤ੍ਥਿਨਿਪਰਿਯਾਯਵਚਨਂ. ਕਣਤਿ ਸਦ੍ਦਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਹਿ ਕਰੇਣੁ, ਕਰੋਵ ਯਸ੍ਸਾ, ਨ ਦੀਘੋ ਦਨ੍ਤੋਤਿ ਵਾ ਕਰੇਣੁ,‘‘ਕਰੇਣੁਕਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਪਦਸਿਦ੍ਧਿ. ਆਰੋਹਨਸਜ੍ਜਨਂ ਕੁਥਾਦੀਨਂ ਬਨ੍ਧਨਮੇਵ. ਓਪਵਯ੍ਹਨ੍ਤਿ ਰਾਜਾਨਮੁਪਵਹਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਂ. ‘‘ਓਪਗੁਯ੍ਹ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਰਾਜਾਨਮੁਪਗੂਹਿਤੁਂ ਗੋਪਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ ਪਣ੍ਡਿਤਭਾਵਵਿਭਾਵਨਂ. ਕਥਾ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਲਦ੍ਧੋਕਾਸਭਾਵੇਨ ਧਮ੍ਮਕਥਾ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ‘‘ਰਞ੍ਞੋ ਆਸਙ੍ਕਾਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ ਆਸਨ੍ਨਚਾਰੀਭਾਵੇਨ ਹਤ੍ਥਿਨੀਸੁ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਨਿਸਜ੍ਜਾਪਿਤਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੧੫੮) ਆਚਰਿਯਧਮ੍ਮਪਾਲਤ੍ਥੇਰੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਭਯਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਸੁਖਂ ਇਤ੍ਥਿਪਰਿਵੁਤੋ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਕਾਰਣੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਨ ਆਚਰਿਯੇਨ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਸਿਯਾ. ਰਞ੍ਞੋ ਪਰੇਸਂ ਦੂਰੁਪਸਙ੍ਕਮਨਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਤਾ ਪੁਰਿਸਵੇਸਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਵੁਧਹਤ੍ਥਾ ਕਾਰਿਤਾ. ਹਤ੍ਥਿਨਿਕਾਸਤਾਨੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਤ੍ਥਿਨਿਯੋ ਏਵ ਹਤ੍ਥਿਨਿਕਾ. ‘‘ਪਞ੍ਚ ਹਤ੍ਥਿਨਿਯਾ ਸਤਾਨੀ’’ਤਿਪਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਾਠੋ, ਸੋ ਅਯੁਤ੍ਤੋਵ ‘‘ਪਞ੍ਚਮਤ੍ਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੧) ਵਿਯ ਈਦਿਸੇਸੁ ਪਚ੍ਛਿਮਪਦਸ੍ਸ ਸਮਾਸਸ੍ਸੇਵ ਦਸ੍ਸਨਤੋ. ਕਸ੍ਸਚਿਦੇਵਾਤਿ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤੇ ਮਹਾਜਨੇ ਯਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਏਵ, ਤਦਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਆਯਤਿਂ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਮੁਪਨਿਸ੍ਸਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਾਯ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

ਪਟਿਵੇਦੇਸੀਤਿ ਞਾਪੇਸਿ. ਉਪਚਾਰਵਚਨਨ੍ਤਿ ਵੋਹਾਰਵਚਨਮਤ੍ਤਂ ਤੇਨੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਪਰਿਯੋਸਾਨਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤਦੇਵ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯਾ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ. ਇਮਿਨਾਯੇਵ ਹਿ ਤਦਤ੍ਥਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਮਞ੍ਞਸੀਤਿ ਪਕਤਿਯਾਵ ਜਾਨਾਸਿ. ਤਦੇਵਾਤਿ ਗਮਨਾਗਮਨਮੇਵ. ਯਦਿ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਗਚ੍ਛ, ਅਥ ਨ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ, ਮਾ ਗਚ੍ਛ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੁਚਿਯੇਵੇਤ੍ਥ ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

੧੫੯. ਪਾਟਿਏਕ੍ਕਾਯੇਵ ਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਪਚ੍ਚੇਕਾ. ‘‘ਮਹਞ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦੇ ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਹਤਾ’’ਤਿ. ਮਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਭਾਵੋ ਮਹਞ੍ਚਂ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਨਿਗ੍ਗਹੀਤਨ੍ਤਵਸੇਨੇਵ ਪਾਠੋ, ਅਥ ਖੋ ਆਕਾਰਨ੍ਤਵਸੇਨਾਪੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਹਚ੍ਚਾਤਿਪਿ ਪਾਲ਼ੀ’’ਤਿ. ਯਥਾ ‘‘ਖਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ‘‘ਖਤ੍ਯਾ’’ਤਿ, ਏਵਂ ‘‘ਮਹਤਿਯਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਮਹਤ੍ਯਾ. ਪੁਨ ਚ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਹਚ੍ਚਾਤਿ ਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਪਦਸਿਦ੍ਧਿ. ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਵਸੇਨ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਲਿਙ੍ਗਵਿਪਰਿਯਾਯੋ. ਵਿਸੇਸਨਞ੍ਹਿ ਭਿਯ੍ਯੋ ਵਿਸੇਸ੍ਯਲਿਙ੍ਗਾਦਿਗਾਹਕਂ. ਤਿਯੋਜਨਸਤਾਨਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਤਿਯੋਜਨਸਤਪਰਿਮਣ੍ਡਲਾਨਂ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਮਹਾਰਟ੍ਠਾਨਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯਸਿਰੀਤਿ ਅਙ੍ਗਮਗਧਰਟ੍ਠਾਨਮਾਧਿਪਚ੍ਚਮਾਹ. ਤਦਤ੍ਥਂ ਵਿਵਰਤਿ ‘‘ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਪਟਿਮੁਕ੍ਕਵੇਠਨਾਨੀਤਿ ਆਬਨ੍ਧਸਿਰੋਵੇਠਨਾਨਿ. ਆਸਤ੍ਤਖਗ੍ਗਾਨੀਤਿ ਅਂਸੇ ਓਲਮ੍ਬਨਵਸੇਨ ਸਨ੍ਨਦ੍ਧਾਸੀਨਿ. ਮਣਿਦਣ੍ਡਤੋਮਰੇਤਿ ਮਣਿਦਣ੍ਡਙ੍ਕੁਸੇ.

‘‘ਅਪਰਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਦਸਾ ਪਰਿਵਾਰਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਖੁਜ੍ਜਵਾਮਨਕਾ ਵੇਸਵਸੇਨ, ਕਿਰਾਤਸਵਰਅਨ੍ਧਕਾਦਯੋ ਜਾਤਿਵਸੇਨ ਤਾਸਂ ਪਰਿਚਾਰਕਿਨਿਯੋ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਵਿਸ੍ਸਾਸਿਕਪੁਰਿਸਾਤਿ ਵਸ੍ਸਵਰੇ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਕੁਲਭੋਗਇਸ੍ਸਰਿਯਾਦਿਵਸੇਨ ਮਹਤੀ ਮਤ੍ਤਾ ਪਮਾਣਮੇਤੇਸਨ੍ਤਿ ਮਹਾਮਤ੍ਤਾ, ਮਹਾਨੁਭਾਵਾ ਰਾਜਾਮਚ੍ਚਾ. ਵਿਜ੍ਜਾਧਰਤਰੁਣਾ ਵਿਯਾਤਿ ਮਨ੍ਤਾਨੁਭਾਵੇਨ ਵਿਜ੍ਜਾਮਯਿਦ੍ਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਿਜ੍ਜਾਧਰਕੁਮਾਰਕਾ ਵਿਯ. ਰਟ੍ਠਿਯਪੁਤ੍ਤਾਤਿ ਭੋਜਪੁਤ੍ਤਾ. ਰਟ੍ਠੇ ਪਰਿਚਰਨ੍ਤੀਤਿ ਹਿ ਲੁਦ੍ਦਕਾ ਰਟ੍ਠਿਯਾ, ਤੇਸਂ ਨਾਨਾਵੁਧਪਰਿਚਯਤਾਯ ਰਾਜਭਟਭੂਤਾ ਪੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਅਨ੍ਤਰਰਟ੍ਠਭੋਜਕਾਨਂ ਵਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਰਟ੍ਠਿਯਪੁਤ੍ਤਾ, ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਭੋਜਰਾਜਾਨੋ. ‘‘ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਭਵਨ੍ਤੁ ਤੇ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ ਹਿ ਟੀਕਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੧੫੯) ਵੁਤ੍ਤੋ ਭੋਜਸਦ੍ਦੋ ਭੋਜਕਵਾਚਕੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਉਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਉਦ੍ਧਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ. ਜਯਸਦ੍ਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਜਯਤੁ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿਆਦਿਜਯਪਟਿਬਦ੍ਧਂ ਸਦ੍ਦਂ. ਧਨੁਪਨ੍ਤਿਪਰਿਕ੍ਖੇਪੋਤਿ ਧਨੁਪਨ੍ਤਿਪਰਿਵਾਰੋ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਤਂਗਾਹਕਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਹਤ੍ਥਿਘਟਾਤਿ ਹਤ੍ਥਿਸਮੂਹਾ. ਪਹਰਮਾਨਾਤਿ ਫੁਸਮਾਨਾ. ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਾਤਿ ਅਵਿਚ੍ਛੇਦਗਮਨੇਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸਮ੍ਬਨ੍ਧਾ. ਸੇਣਿਯੋਤਿ ਗਨ੍ਧਿਕਸੇਣੀਦੁਸ੍ਸਿਕਸੇਣੀਆਦਯੋ ‘‘ਅਨਪਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਵਾ ਸਙ੍ਘਂ ਵਾ ਗਣਂ ਵਾ ਪੂਗਂ ਵਾ ਸੇਣਿਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਕਪ੍ਪਾ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਚਿ. ੬੮੨) ਵਿਯ. ‘‘ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਅਕ੍ਖੋਭਿਣੀ ਸੇਨਿਯੋ’’ਤਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਲਿਖਨ੍ਤਿ, ਸੋ ਅਨੇਕੇਸੁਪਿ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਨ ਦਿਟ੍ਠੋ. ਅਨੇਕਸਙ੍ਖ੍ਯਾ ਚ ਸੇਨਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਗਣਿਤਾਤਿ ਅਯੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਤਦਾ ਸਬ੍ਬਾਵੁਧਤੋ ਸਰੋਵ ਦੂਰਗਾਮੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਰਪਤਨਾਤਿਕ੍ਕਮਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਰਞ੍ਞੋ ਪਰਿਸਂ ਸਂਵਿਦਹਤਿ. ਕਿਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਚੇ’’ਤਿਆਦਿ.

ਸਯਂ ਭਾਯਨਟ੍ਠੇਨ ਚਿਤ੍ਤੁਤ੍ਰਾਸੋ ਭਯਂ ਯਥਾ ਤਥਾ ਭਾਯਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਭਾਯਿਤਬ੍ਬੇ ਏਵ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਭਯਤੋ ਉਪਟ੍ਠਿਤੇ ‘‘ਭਾਯਿਤਬ੍ਬਮਿਦ’’ਨ੍ਤਿ ਭਾਯਿਤਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਤੀਰਣਤੋ ਞਾਣਂ ਭਯਂ ਭਯਤੋ ਤੀਰੇਤੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਤੇਨੇਵਾਹ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੭੫੧) ‘‘ਭਯਤੁਪਟ੍ਠਾਨਞਾਣਂ ਪਨ ਭਾਯਤਿ, ਨ ਭਾਯਤੀਤਿ? ਨ ਭਾਯਤਿ. ਤਞ੍ਹਿ ‘ਅਤੀਤਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਅਨਾਗਤਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’ਤਿ ਤੀਰਣਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤੀ’’ਤਿ. ਭਾਯਨਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਭਯਂ ਭਾਯਤਿ ਏਤਸ੍ਮਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਭਾਯਨਹੇਤੁਟ੍ਠੇਨ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਂ ਭਯਂ ਪਾਪਤੋ ਭਾਯਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਭਯਾਨਕਨ੍ਤਿ ਭਾਯਨਾਕਾਰੋ. ਤੇਪੀਤਿ ਦੀਘਾਯੁਕਾ ਦੇਵਾਪਿ. ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਪਨ੍ਨਰਸਲਕ੍ਖਣਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਾਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਖੀਣਾਸਵਦੇਵੇ ਤਦਞ੍ਞੇਸਂ ਵਸੇਨ ਬਾਹੁਲ੍ਲਤੋ. ਖੀਣਾਸਵਤ੍ਤਾ ਹਿ ਤੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤੁਤ੍ਰਾਸਭਯਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਾਮਂ ਸੀਹੋਪਮਸੁਤ੍ਤਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪.੩੩) ਚਿਤ੍ਤੁਤ੍ਰਾਸਭਯਮ੍ਪਿ ਤਦਤ੍ਥਭਾਵੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਇਧ ਪਨ ਪਕਰਣਾਨੁਰੂਪਤੋ ਞਾਣਭਯਮੇਵ ਗਹਿਤਂ. ਸਂਵੇਗਨ੍ਤਿ ਸਹੋਤ੍ਤਪ੍ਪਞਾਣਂ. ਸਨ੍ਤਾਸਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਉਬ੍ਬਿਜ੍ਜਨਂ. ਭਾਯਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠੇਨ ਭਯਮੇਵ ਭੀਮਭਾਵੇਨ ਭੇਰਵਨ੍ਤਿ ਭਯਭੇਰਵਂ, ਭੀਤਬ੍ਬਵਤ੍ਥੁ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ, ਏਤਂ ਨਰਂ ਤਂ ਭਯਭੇਰਵਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ ਨੂਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਭੀਰੁਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤੀਤਿ ਪਾਪਤੋ ਭਾਯਨਤੋ ਉਤ੍ਰਾਸਨਤੋ ਭੀਰੁਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਾ. ਨ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਸੂਰਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਾਪਕਰਣੇ ਸੂਰਂ ਪਗਬ੍ਭਧਂਸਿਨਂ ਨ ਹਿ ਪਸਂਸਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਭਯਾ ਹਿ ਸਨ੍ਤੋ ਨ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਪਾਪ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਭਯਾਤਿ ਪਾਪੁਤ੍ਰਾਸਤੋ, ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਹੇਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਛਮ੍ਭਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਥਮ੍ਭਿਤਸ੍ਸ, ਥ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਛ-ਕਾਰਾਦੇਸੋ. ਤਦਤ੍ਥਮਾਹ ‘‘ਸਕਲਸਰੀਰਚਲਨ’’ਨ੍ਤਿ, ਭਯਵਸੇਨ ਸਕਲਕਾਯਪਕਮ੍ਪਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਯ੍ਯੋਧਨਂ ਸਮ੍ਪਹਾਰੋ.

ਏਕੇਤਿ ਉਤ੍ਤਰਵਿਹਾਰਵਾਸਿਨੋ. ‘‘ਰਾਜਗਹੇ’’ਤਿਆਦਿ ਤੇਸਮਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਵਰਣਂ. ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਮਹਾਦ੍ਵਾਰੇ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਕਤ੍ਵਾ ਚਤੁਸਟ੍ਠਿ ਖੁਦ੍ਦਕਦ੍ਵਾਰਾਨਿ. ‘‘ਤਦਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਕਾਰਣਭਾਵੇ ਹੇਤੁਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਸਕਵਾਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਯਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਜੀਵਕੋ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਸਙ੍ਕਨਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ. ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਜਾਤਸਤ੍ਤੁਰਞ੍ਞੋ. ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋਤਿ ਅਨਭਿਰਤੋ. ਛਤ੍ਤਂ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ਮਞ੍ਞੇਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਭਾਯਿਤ੍ਵਾਤਿ ਭਾਯਨਹੇਤੁ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਜੀਵਕਸ੍ਸ. ਸਮ੍ਮਸਦ੍ਦੋ ਸਮਾਨਤ੍ਥੋ, ਸਮਾਨਭਾਵੋ ਚ ਵਯੇਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਵਯਸ੍ਸਾਭਿਲਾਪੋ’’ਤਿ. ਵਯੇਨ ਸਮਾਨੋ ਵਯਸ੍ਸੋ ਯਥਾ ‘‘ਏਕਰਾਜਾ ਹਰਿਸ੍ਸਵਣ੍ਣੋ’’ਤਿ (ਜਾ. ੧.੨.੧੭). ਸਮਾਨਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਹਿ ਸਾਦੇਸਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਦਵਿਦੂ, ਤੇਨ ਅਭਿਲਾਪੋ ਆਲਪਨਂ ਤਥਾ, ਰੁਲ਼੍ਹੀਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਏਸ, ‘‘ਮਾਰਿਸਾ’’ਤਿ ਆਲਪਨਮਿਵ. ਯਥਾ ਹਿ ਮਾਰਿਸਾਤਿ ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖਤਾਭਿਲਾਪੋ ਸਦੁਕ੍ਖੇਪਿ ਨੇਰਯਿਕੇ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ‘‘ਯਦਾ ਖੋ ਤੇ ਮਾਰਿਸ ਸਙ੍ਕੁਨਾ ਸਙ੍ਕੁ ਹਦਯੇ ਸਮਾਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ, (ਮ. ਨਿ. ੧.੫੧੨) ਏਵਂ ਯੋ ਕੋਚਿ ਸਹਾਯੋ ਅਸਮਾਨਵਯੋਪਿ ‘‘ਸਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਹਾਯਾਭਿਲਾਪੋ ਇਚ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਚ੍ਚਿ ਨ ਵਞ੍ਚੇਸੀਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ‘‘ਨ ਪਲਮ੍ਭੇਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਪਿ ਇਧ ਪਰਿਕਪ੍ਪਤ੍ਥੋਵ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਨ ਵਿਪ੍ਪਲਮ੍ਭੇਯ੍ਯਾਸੀ’’ਤਿ, ਨ ਪਲੋਭੇਯ੍ਯਾਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਥਾਯ ਸਲ੍ਲਾਪੋ, ਸੋ ਏਵ ਨਿਗ੍ਘੋਸੋ ਤਥਾ.

ਵਿਨਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤਵਿਘਾਤੇਨ ਵਿਹਞ੍ਞੇਯ੍ਯ. ‘‘ਨ ਤਂ ਦੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਦਲ਼੍ਹਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੁਰਿਤਵਸੇਨਿਦਮਾਮੇਡਿਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਤਰਮਾਨੋਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਮ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਤੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਸਮ੍ਬਨ੍ਧਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਹਾਰਾਜ ਚੋਰਬਲਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਪੁਚ੍ਛਾਵਣ੍ਣਨਾ

੧੬੦. ਅਯਂ ਬਹਿਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕੋਕਾਸੋ ਨਾਗਸ੍ਸ ਭੂਮਿ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਹਾਰਸ੍ਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਭਗਵਤੋ ਤੇਜੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੋ. ਰਞ੍ਞੋ ਸਰੀਰਂ ਫਰਿ ਯਥਾ ਤਂ ਸੋਣਦਣ੍ਡਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਵਨਸਣ੍ਡਗਤਸ੍ਸ. ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਪਰਾਧਂ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਭਯਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸੇਦਮੁਞ੍ਚਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਦਸ੍ਸਨਂ. ਨ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਤੋ ਸੇਦਮੁਞ੍ਚਨਂ ਸਮ੍ਭਵਤਿ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਹੇਤੁਭਾਵਤੋ.

ਏਕੇਤਿ ਉਤ੍ਤਰਵਿਹਾਰਵਾਸਿਨੋਯੇਵ. ਤਦਯੁਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਇਮਿਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਅਭਿਮਾਰੇਤਿ ਧਨੁਗ੍ਗਹੇ. ਧਨਪਾਲਨ੍ਤਿ ਨਾਲ਼ਾਗਿਰਿਂ. ਸੋ ਹਿ ਤਦਾ ਨਾਗਰੇਹਿ ਪੂਜਿਤਧਨਰਾਸਿਨੋ ਲਬ੍ਭਨਤੋ ‘‘ਧਨਪਾਲੋ’’ਤਿ ਵੋਹਰੀਯਤਿ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਤੋਯੇਵ, ਅਥ ਖੋ ਪਕਤਿਯਾਪਿ ਭਗਵਾ ਸਞ੍ਞਾਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਭਗਵਾ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਆਕਿਣ੍ਣਵਰਲਕ੍ਖਣੋਤਿ ਬਤ੍ਤਿਂਸ ਮਹਾਪੁਰਿਸਲਕ੍ਖਣੇ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਅਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਅਸੀਤਾਨੁਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇ (ਜਿਨਾਲਙ੍ਕਾਰਟੀਕਾਯ ਵਿਜਾਤਮਙ੍ਗਲਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ). ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਾਹਿ ਰਸ੍ਮੀਹੀਤਿ ਤਦਾ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਰਸ੍ਮਿਯੋ. ਇਸ੍ਸਰਿਯਲੀਲ਼ਾਯਾਤਿ ਇਸ੍ਸਰਿਯਵਿਲਾਸੇਨ. ਨਨੁ ਚ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਇਸ੍ਸਰਿਯਲੀਲਾਯ ਪੁਚ੍ਛਾ ਅਗਾਰਵੋਯੇਵ ਸਿਯਾਤਿ ਚੋਦਨਾਯ ‘‘ਪਕਤਿ ਹੇਸਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ, ਪਕਤਿਯਾ ਪੁਚ੍ਛਨਤੋ ਨ ਅਗਾਰਵੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇਨ ਪੁਰੇ ਕਤੇਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ.

੧੬੧. ਯੇਨ, ਤੇਨਾਤਿ ਚ ਭੁਮ੍ਮਤ੍ਥੇ ਕਰਣਵਚਨਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਯਤ੍ਥ, ਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਯੇਨ ਮਣ੍ਡਲਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਂ, ਤੇਨੂਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਇਧ ਉਪਗਮਨਮੇਵ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਪਗਤੋ’’ਤਿ. ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇਤਿ ਯਤ੍ਥ ਵਿਞ੍ਞੁਜਾਤਿਕਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ, ਤਸ੍ਮਿਂ. ਕੋ ਪਨੇਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਪਦੇਸੋ ਨਾਮ? ਅਤਿਦੂਰਤਾਦਿਛਨਿਸਜ੍ਜਦੋਸਵਿਰਹਿਤੋ ਪਦੇਸੋ, ਨਪਚ੍ਛਤਾਦਿਅਟ੍ਠਨਿਸਜ੍ਜਦੋਸਵਿਰਹਿਤੋ ਵਾ. ਯਥਾਹੁ ਅਟ੍ਠਕਥਾਚਰਿਯਾ –

‘‘ਨ ਪਚ੍ਛਤੋ ਨ ਪੁਰਤੋ, ਨਾਪਿ ਆਸਨ੍ਨਦੂਰਤੋ;

ਨ ਕਚ੍ਛੇ ਨੋ ਪਟਿਵਾਤੇ, ਨ ਚਾਪਿ ਓਨਤੁਨ੍ਨਤੇ;

ਇਮੇ ਦੋਸੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ, ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤਾ ਅਹੂ’’ਤਿ. (ਖੁ. ਪਾ. ਅਟ੍ਠ. ਏਵਮਿਚ੍ਚਾਦਿਪਾਠਵਣ੍ਣਨਾ; ਸੁ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੨੬੧);

ਤਦਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵਸ੍ਸ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਬ੍ਯਾਪਿਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਂ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਚ੍ਛਾਵਚਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਯਤੋ…ਪੇ… ਮੇਵਾ’’ਤਿ, ਯਤੋ ਯਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਹਤ੍ਥੇਨ, ਹਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਾ ਕੁਕਤਭਾਵੋ ਹਤ੍ਥਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ, ਅਸਞ੍ਞਮੋ, ਅਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਕਿਰਿਯਾ ਚ. ਤਥਾ ਪਾਦਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਅਵੁਤ੍ਤਵਿਕਪ੍ਪਨੇ, ਤੇਨ ਤਦਞ੍ਞੋਪਿ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਾਦਿਅਸਞ੍ਞਮੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਭਾਵਿਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਪਨ ਚਕ੍ਖੁਅਸਂਯਮੋ ਸਬ੍ਬਪਠਮੋ ਦੁਨ੍ਨਿਵਾਰਿਤੋ ਚਾਤਿ ਤਦਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਲਙ੍ਕਾਰਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨਰਹਦਮਿਵਾਤਿ ਅਨਾਵਿਲੋਦਕਸਰਮਿਵ. ਯੇਨੇਤਰਹਿ…ਪੇ… ਇਮਿਨਾ ਮੇ…ਪੇ… ਹੋਤੂਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਞ੍ਞੋ ਹਿ ਅਤ੍ਥਕ੍ਕਮੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਸਦ੍ਦਕ੍ਕਮੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਯਿਕ-ਵਾਚਸਿਕੇਨ ਉਪਸਮੇਨ ਲਦ੍ਧੇਨ ਮਾਨਸਿਕੋਪਿ ਉਪਸਮੋ ਅਨੁਮਾਨਤੋ ਲਦ੍ਧੋ ਏਵਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਾਨਸਿਕੇਨ ਚਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੀਲੂਪਸਮੇਨਾਤਿ ਸੀਲਸਞ੍ਞਮੇਨ. ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਲੋਕਪਕਤਿਯਾ ਸਾਧੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੁਲ੍ਲਭਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਲਦ੍ਧਾਤਿ ਲਭਿਤ੍ਵਾ.

ਉਪਸਮਨ੍ਤਿ ਆਚਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਂਯਮਂ. ‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਥਾ ਇਚ੍ਛਾਯ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸੋਤਿ ਅਯ੍ਯਕੋ, ਉਦਯਭਦ੍ਦੋ ਵਾ. ‘‘ਕਿਞ੍ਚਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ ਤਦਤ੍ਥ-ਸਮਤ੍ਥਨਂ. ਘਾਤੇਸ੍ਸਤਿਯੇਵਾਤਿ ਤਂਕਾਲਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਘਾਤੇਸੀ’’ਤਿ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਸਮ੍ਪਤਿਪੇਕ੍ਖਵਚਨਂ. ਪਞ੍ਚਪਰਿਵਟ੍ਟੋਤਿ ਪਞ੍ਚਰਾਜਪਰਿਵਟ੍ਟੋ.

ਕਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ, ਨਨੁ ਭਗਵਨ੍ਤਮੁਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਰਾਜਾ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਦਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਚੀਭੇਦੇਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਉਦਾਨਵਚੀਭੇਦੇ. ਤੁਣ੍ਹੀ ਨਿਰਵੋਤਿ ਪਰਿਯਾਯਵਚਨਮੇਤਂ. ‘‘ਅਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਚਿਤ੍ਤਜਾਨਨਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ. ਅਯਂ…ਪੇ… ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਞਤ੍ਵਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਵਚਨਾਨਨ੍ਤਰਨ੍ਤਿ ਉਦਾਨਵਚਨਾਨਨ੍ਤਰਂ. ਯੇਨਾਤਿ ਯਤ੍ਥ ਪਦੇਸੇ, ਯੇਨ ਵਾ ਸੋਤਪਥੇਨ. ਯੇਨ ਪੇਮਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਯਥਾਰਹਮੇਸ ਨਯੋ.

ਕਤਾਪਰਾਧਸ੍ਸ ਆਲਪਨਂ ਨਾਮ ਦੁਕ੍ਕਰਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਮੁਖਂ ਨਪ੍ਪਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਆਗਮਾ ਖੋ ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਰਾਜ ਯਥਾਪੇਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵਚਨਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਾ ਤਦਾ ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਨਾਕਾਰੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਨਾਨਾਨਯਵਿਚਿਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤੋ ਮਧੁਰਵਚਨਮ੍ਪਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਏਕਮ੍ਪਿ ਹਿ ਅਤ੍ਥਂ ਭਗਵਾ ਯਥਾ ਸੋਤੂਨਂ ਞਾਣਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਥਾ ਦੇਸੇਤਿ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਭਗਵਤਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ ਤਨ੍ਤਿਪਦਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਬ੍ਬੇਸਞ੍ਞੇਵ ਅਤ੍ਥੋਪਿ ਭਾਸਿਤੋ’’ਤਿ. ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹੀਤਿ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠੇਸੁ ਸਮਭਾਵਾਦਿਸਙ੍ਖਾਤੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਮਹਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ (ਮਹਾਨਿ. ੩੮, ੧੬੨) –

‘‘ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਤਾਦੀ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠੇ ਤਾਦੀ, ਚਤ੍ਤਾਵੀਤਿ ਤਾਦੀ, ਤਿਣ੍ਣਾਵੀਤਿ ਤਾਦੀ, ਮੁਤ੍ਤਾਵੀਤਿ ਤਾਦੀ, ਤਂਨਿਦ੍ਦੇਸਾ ਤਾਦੀ.

ਕਥਂ ਅਰਹਾ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠੇ ਤਾਦੀ? ਅਰਹਾ ਲਾਭੇਪਿ ਤਾਦੀ, ਅਲਾਭੇਪਿ, ਯਸੇਪਿ, ਅਯਸੇਪਿ, ਪਸਂਸਾਯਪਿ, ਨਿਨ੍ਦਾਯਪਿ, ਸੁਖੇਪਿ, ਦੁਕ੍ਖੇਪਿ ਤਾਦੀ, ਏਕਂ ਚੇ ਬਾਹਂ ਗਨ੍ਧੇਨ ਲਿਮ੍ਪੇਯ੍ਯੁਂ, ਏਕਂ ਚੇ ਬਾਹਂ ਵਾਸਿਯਾ ਤਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਮੁਸ੍ਮਿਂ ਨਤ੍ਥਿ ਰਾਗੋ, ਅਮੁਸ੍ਮਿਂ ਨਤ੍ਥਿ ਪਟਿਘਂ, ਅਨੁਨਯਪਟਿਘਵਿਪ੍ਪਹੀਨੋ, ਉਗ੍ਘਾਤਿਨਿਘਾਤਿਵੀਤਿਵਤ੍ਤੋ, ਅਨੁਰੋਧਵਿਰੋਧਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ, ਏਵਂ ਅਰਹਾ ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠੇ ਤਾਦੀ.

ਕਥਂ ਅਰਹਾ ਚਤ੍ਤਾਵੀਤਿ ਤਾਦੀ? ਅਰਹਤੋ…ਪੇ… ਥਮ੍ਭੋ, ਸਾਰਮ੍ਭੋ, ਮਾਨੋ, ਅਤਿਮਾਨੋ, ਮਦੋ, ਪਮਾਦੋ, ਸਬ੍ਬੇ ਕਿਲੇਸਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਦਰਥਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਪਰਿਲ਼ਾਹਾ, ਸਬ੍ਬੇ ਸਨ੍ਤਾਪਾ, ਸਬ੍ਬਾ ਕੁਸਲਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਾ ਚਤ੍ਤਾ ਵਨ੍ਤਾ ਮੁਤ੍ਤਾ ਪਹੀਨਾ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਟ੍ਠਾ, ਏਵਂ ਅਰਹਾ ਚਤ੍ਤਾਵੀਤਿ ਤਾਦੀ.

ਕਥਂ ਅਰਹਾ ਤਿਣ੍ਣਾਵੀਤਿ ਤਾਦੀ? ਅਰਹਾ ਕਾਮੋਘਂ ਤਿਣ੍ਣੋ, ਭਵੋਘਂ ਤਿਣ੍ਣੋ, ਦਿਟ੍ਠੋਘਂ ਤਿਣ੍ਣੋ, ਅਵਿਜ੍ਜੋਘਂ ਤਿਣ੍ਣੋ, ਸਬ੍ਬਂ ਸਂਸਾਰਪਥਂ ਤਿਣ੍ਣੋ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣੋ ਨਿਤ੍ਤਿਣ੍ਣੋ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਸਮਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਵੁਟ੍ਠਵਾਸੋ ਚਿਣ੍ਣਚਰਣੋ ਜਾਤਿਮਰਣਸਙ੍ਖਯੋ, ਜਾਤਿਮਰਣਸਂਸਾਰੋ (ਮਹਾਨਿ. ੩੮) ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋਤਿ, ਏਵਂ ਅਰਹਾ ਤਿਣ੍ਣਾਵੀਤਿ ਤਾਦੀ.

ਕਥਂ ਅਰਹਾ ਮੁਤ੍ਤਾਵੀਤਿ ਤਾਦੀ? ਅਰਹਤੋ ਰਾਗਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮੁਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਸੁਵਿਮੁਤ੍ਤਂ, ਦੋਸਾ, ਮੋਹਾ, ਕੋਧਾ, ਉਪਨਾਹਾ, ਮਕ੍ਖਾ, ਪਲ਼ਾਸਾ, ਇਸ੍ਸਾਯ, ਮਚ੍ਛਰਿਯਾ, ਮਾਯਾਯ, ਸਾਠੇਯ੍ਯਾ, ਥਮ੍ਭਾ, ਸਾਰਮ੍ਭਾ, ਮਾਨਾ, ਅਤਿਮਾਨਾ, ਮਦਾ, ਪਮਾਦਾ, ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇਹਿ, ਸਬ੍ਬਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਹਿ, ਸਬ੍ਬਦਰਥੇਹਿ, ਸਬ੍ਬਪਰਿਲ਼ਾਹੇਹਿ, ਸਬ੍ਬਸਨ੍ਤਾਪੇਹਿ, ਸਬ੍ਬਾਕੁਸਲਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮੁਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਸੁਵਿਮੁਤ੍ਤਂ; ਏਵਂ ਅਰਹਾ ਮੁਤ੍ਤਾਵੀਤਿ ਤਾਦੀ.

ਕਥਂ ਅਰਹਾ ਤਂਨਿਦ੍ਦੇਸਾ ਤਾਦੀ? ਅਰਹਾ ‘ਸੀਲੇ ਸਤਿ ਸੀਲਵਾ’ਤਿ ਤਂਨਿਦ੍ਦੇਸਾ ਤਾਦੀ, ‘ਸਦ੍ਧਾਯ ਸਤਿ ਸਦ੍ਧੋ’ਤਿ, ‘ਵੀਰਿਯੇ ਸਤਿ ਵੀਰਿਯਵਾ’ਤਿ, ‘ਸਤਿਯਾ ਸਤਿ ਸਤਿਮਾ’ਤਿ, ‘ਸਮਾਧਿਮ੍ਹਿ ਸਤਿ ਸਮਾਹਿਤੋ’ਤਿ, ‘ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਤਿ ਪਞ੍ਞਵਾ’ਤਿ, ‘ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਤਿ ਤੇਵਿਜ੍ਜੋ’ਤਿ, ‘ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਤਿ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ’ਤਿ ਤਂਨਿਦ੍ਦੇਸਾ ਤਾਦੀ, ਏਵਂ ਅਰਹਾ ਤਂਨਿਦ੍ਦੇਸਾ ਤਾਦੀ’’ਤਿ.

ਭਗਵਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਤਾਦੀਨਮਤਿਸਯੋ ਤਾਦੀ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ਕਾਲ਼ਕਾਰਾਮਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ‘‘ਇਤਿ ਖੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਤਥਾਗਤੋ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਮੁਤਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਤਾਦੀਯੇਵ ਤਾਦੀ, ਤਮ੍ਹਾ ਚ ਪਨ ਤਾਦਿਮ੍ਹਾ ਅਞ੍ਞੋ ਤਾਦੀ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰੋ ਵਾ ਪਣੀਤਤਰੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੨੪). ਅਥ ਵਾ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾਰਿਯਿਦ੍ਧਿਸਿਦ੍ਧੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਾਕਾਰੇਹਿ ਤਾਦਿਲਕ੍ਖਣੇ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨਾ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗੇ –

‘‘ਕਤਮਾ ਅਰਿਯਾ ਇਦ੍ਧਿ? ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ ‘ਪਟਿਕੂਲੇ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤਿ, ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ ‘ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤਿ, ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ ‘ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤਿ, ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ ‘ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਪਟਿਕੂਲਸਞ੍ਞੀ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤਿ, ਸਚੇ ਆਕਙ੍ਖਤਿ ‘ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲੇ ਚ ਤਦੁਭਯਂ ਅਭਿਨਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯਂ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ’ਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਤਿ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੩.੧੭).

ਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ ਸਾਸਨਤੋ ਬਹਿਸਮਯੇ.

੧੬੨. ਏਸਾਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਨ੍ਦਨਾਕਾਰੋ. ਤਮਤ੍ਥਂ ਲੋਕਸਿਦ੍ਧਾਯ ਉਪਮਾਯ ਸਾਧੇਤੁਂ ‘‘ਰਾਜਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਓਕਾਸਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਂ.

ਨ ਮੇ ਪਞ੍ਹਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇ ਭਾਰੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਟਿਹਤਞਾਣਚਾਰਤਾਯ ਅਤ੍ਥਤੋ ਆਪਨ੍ਨਾਯ ਦਸ੍ਸਨਂ. ‘‘ਯਦਿ ਆਕਙ੍ਖਸੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇਯੇਵ ਹਿ ਏਸ ਅਤ੍ਥੋ ਆਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਤੇ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਅਯਂ ਨਯੋ. ‘‘ਯਂ ਆਕਙ੍ਖਸਿ, ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨੇਵ ਹਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਸਿਜ੍ਝਤਿ. ਅਸਾਧਾਰਣਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਵਾਰਣਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਯਦਿ ‘‘ਯਦਾਕਙ੍ਖਸੀ’’ਤਿ ਨ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਕਥਂ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਦੇਸਞਾਣੇਯੇਵ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਤਥਾ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਬੁਦ੍ਧਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਵਾਰਣਂ ਪਵਾਰੇਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

‘‘ਪੁਚ੍ਛਾਵੁਸੋ ਯਦਾਕਙ੍ਖਸੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਸੁਤ੍ਤਪਦਾਨਿ ਯੇਸਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਵਸੇਨ ਆਗਤਾਨਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਯਕ੍ਖਨਰਿਨ੍ਦਦੇਵਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ‘‘ਪੁਚ੍ਛਾਵੁਸੋ ਯਦਾਕਙ੍ਖਸੀ’’ਤਿ ਆਲ਼ਵਕਸ੍ਸ ਯਕ੍ਖਸ੍ਸ ਓਕਾਸਕਰਣਂ, ‘‘ਪੁਚ੍ਛ ਮਹਾਰਾਜਾ’’ਤਿ ਨਰਿਨ੍ਦਾਨਂ, ‘‘ਪੁਚ੍ਛ ਵਾਸਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦਸ੍ਸ, ‘‘ਤੇਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ ਸਮਣਾਨਂ, ‘‘ਬਾਵਰਿਸ੍ਸ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ, ‘‘ਪੁਚ੍ਛ ਮਂ ਸਭਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਨਂ ਓਕਾਸਕਰਣਨ੍ਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਵਾਸਵਾਤਿ ਦੇਵਾਨਮਿਨ੍ਦਾਲਪਨਂ. ਤਦੇਤਞ੍ਹਿ ਸਕ੍ਕਪਞ੍ਹਸੁਤ੍ਤੇ. ਮਨਸਿਚ੍ਛਸੀਤਿ ਮਨਸਾ ਇਚ੍ਛਸਿ.

ਕਤਾਵਕਾਸਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਯਾ ਕਤੋਕਾਸਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਬਾਵਰਿਸ੍ਸ ਚ ਤੁਯ੍ਹਂ ਅਜਿਤਸ੍ਸ ਚ ਸਬ੍ਬੇਸਞ੍ਚ ਸੇਸਾਨਂ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਬ੍ਬਂ ਸਂਸਯਂ ਯਥਾ ਮਨਸਾ ਇਚ੍ਛਥ, ਤਥਾ ਪੁਚ੍ਛਵ੍ਹੋ ਪੁਚ੍ਛਥਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਬਾਵਰਿਸ੍ਸ ਸਂਸਯਂ ਮਨਸਾ ਪੁਚ੍ਛਵ੍ਹੋ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਨ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਸਂਸਯਂ ਮਨਸਾ ਚ ਅਞ੍ਞਥਾ ਚ ਯਥਾ ਇਚ੍ਛਥ, ਤਥਾ ਪੁਚ੍ਛਵ੍ਹੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਬਾਵਰੀ ਹਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਂਸਯਂ ਮਨਸਾਵ ਪੁਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇ ਆਣਾਪੇਸਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ –

‘‘ਅਨਾਵਰਣਦਸ੍ਸਾਵੀ, ਯਦਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ;

ਮਨਸਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇ ਪਞ੍ਹੇ, ਵਾਚਾਯ ਵਿਸ੍ਸਜੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੧੦੧੧);

ਤਦੇਤਂ ਪਾਰਾਯਨਵਗ੍ਗੇ. ਤਥਾ ‘‘ਪੁਚ੍ਛ ਮਂ ਸਭਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿਪਿ.

ਬੁਦ੍ਧਭੂਮਿਨ੍ਤਿ ਬੁਦ੍ਧਟ੍ਠਾਨਂ, ਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣਂ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਭੂਮਿ ਨਾਮ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਪਾਰਮੀਸਮ੍ਭਰਣਞਾਣਂ, ਭੂਮਿਸਦ੍ਦੋ ਵਾ ਅਵਤ੍ਥਾਵਾਚਕੋ, ਬੁਦ੍ਧਾਵਤ੍ਥਂ, ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਾਵਤ੍ਥਾਯਨ੍ਤਿ ਚ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਤ੍ਤਨਯੇਨ ਹਿ ਪਵਤ੍ਤੇਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਅਵਤ੍ਥਾਯੇਵ ਤਂ ਤਦਾਕਾਰਨਿਸ੍ਸਿਤਾ.

ਯੋ ਭਗਵਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਭੂਮਿਯਂ ਪਦੇਸਞਾਣੇ ਠਿਤੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਵਾਰਣਂ ਪਵਾਰੇਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਦੇਵ ਅਚ੍ਛਰਿਯਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞ ਪਞ੍ਹਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਾਤਿ ਗੋਤ੍ਤਵਸੇਨ ਸਰਭਙ੍ਗਮਾਲਪਨ੍ਤਿ. ਵਿਯਾਕਰੋਹੀਤਿ ਬ੍ਯਾਕਰੋਹਿ. ਸਾਧੁਰੂਪਾਤਿ ਸਾਧੁਸਭਾਵਾ. ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਸਨਨ੍ਤਨੋ ਪਵੇਣੀਧਮ੍ਮੋ. ਯਨ੍ਤਿ ਆਗਮਨਕਿਰਿਯਾਪਰਾਮਸਨਂ, ਯੇਨ ਵਾ ਕਾਰਣੇਨ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਤੇਨ ਵਿਯਾਕਰੋਹੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਵੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਸੀਲਪਞ੍ਞਾਦੀਹਿ ਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਂ, ਗਰੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸ ਭਾਰੋਤਿ ਸਂਸਯੁਪਚ੍ਛੇਦਨਸਙ੍ਖਾਤੋ ਏਸੋ ਭਾਰੋ, ਆਗਤੋ ਭਾਰੋ ਤਯਾ ਅਵਸ੍ਸਂ ਵਹਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਮਯਾ ਕਤਾਵਕਾਸਾ ਭੋਨ੍ਤੋ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੁ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ਅਹਞ੍ਹਿ ਤਂ ਤਂ ਵੋ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਂ ਞਤ੍ਵਾ ਸਯਂ ਲੋਕਮਿਮਂ, ਪਰਞ੍ਚਾਤਿ. ਸਯਨ੍ਤਿ ਚ ਸਯਮੇਵ ਪਰੂਪਦੇਸੇਨ ਵਿਨਾ. ਏਵਂ ਸਰਭਙ੍ਗਕਾਲੇ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਪਵਾਰਣਂ ਪਵਾਰੇਸੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਪਞ੍ਹਾਨਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਯਾਗਪਞ੍ਹਾਨਂ. ਅਨ੍ਤਕਰਨ੍ਤਿ ਨਿਟ੍ਠਾਨਕਰਂ. ਸੁਚਿਰਤੇਨਾਤਿ ਏਵਂ ਨਾਮਕੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ. ਪੁਟ੍ਠੁਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੁਂ. ਜਾਤਿਯਾਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯਾ, ‘‘ਵਿਜਾਤਿਯਾ’’ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਪਂਸੁਂ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਭਵਕੁਮਾਰੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਵਾਰੇਸੀਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ.

ਤਗ੍ਘਾਤਿ ਏਕਂਸਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਯਥਾਪਿ ਕੁਸਲੋ ਤਥਾਤਿ ਯਥਾ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਕੁਸਲੋ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਵਿਦੂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਜਾਨਾਤਿ ਕਥੇਤਿ, ਤਥਾ ਤੇ ਅਹਮਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜਾਨਾਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਇਧ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧਮੁਪਗਚ੍ਛਤਿ. ਯਥਾਹ ‘‘ਯੇਨ ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਦੂਰਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ਚ ਤਸ੍ਸ ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ੧.ਪਠਮਮਹਾਸਙ੍ਗੀਤਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ). ਜਾਨਨਾ ਚੇਤ੍ਥ ਕਥਨਾ. ਯਥਾ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਇਮਂ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਆਚਰਿਯੇਨ. ਰਾਜਾ ਚ ਖੋ ਤਂ ਯਦਿ ਕਾਹਤਿ ਵਾ,ਨ ਵਾਤਿ ਯੋ ਤਂ ਇਧ ਪੁਚ੍ਛਿਤੁਂ ਪੇਸੇਸਿ, ਸੋ ਕੋਰਬ੍ਯਰਾਜਾ ਤਂ ਤਯਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਮਤ੍ਥਂ, ਤਯਾ ਵਾ ਪੁਟ੍ਠੇਨ ਮਯਾ ਅਕ੍ਖਾਤਮਤ੍ਥਂ ਯਦਿ ਕਰੋਤੁ ਵਾ, ਨ ਵਾ ਕਰੋਤੁ, ਅਹਂ ਪਨ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਤੇ ਅਕ੍ਖਿਸ੍ਸਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਜਾਤਕਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ –

‘‘ਰਾਜਾ ਚ ਖੋ ਤਨ੍ਤਿ ਅਹਂ ਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਯਥਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਰਾਜਾ ਜਾਨਾਤਿ ਜਾਨਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤਥਾ ਅਕ੍ਖਿਸ੍ਸਂ. ਤਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਰਾਜਾ ਯਥਾ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਥਾ ਯਦਿ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ ਵਾ, ਨ ਵਾ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਅਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ ਤਸ੍ਸੇਵੇਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਨ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦੀਪੇਤੀ’’ਤਿ (ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੫.੧੬.੧੭੨) –

ਜਾਨਾਤਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਾਕ੍ਯਦ੍ਵਯਸਾਧਾਰਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ.

੧੬੩. ਸਿਪ੍ਪਮੇਵ ਸਿਪ੍ਪਾਯਤਨਂ ਆਯਤਨਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਤਬ੍ਭਾਵਵੁਤ੍ਤਿਤ੍ਤਾ. ਅਪਿਚ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਤਾਯ ਸਿਪ੍ਪਞ੍ਚ ਤਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜੀਵਿਤਵੁਤ੍ਤਿਯਾ ਕਾਰਣਭਾਵਤੋ, ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵਤੋ ਵਾ ਆਯਤਨਞ੍ਚਾਤਿ ਸਿਪ੍ਪਾਯਤਨਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਨ੍ਤਿ ਏਕੋਵ ਨਿਪਾਤੋ, ਨਿਪਾਤਸਮੁਦਾਯੋ ਵਾ. ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਕਤਮੇਤਿ ਇਧ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਤਮੇ ਪਨ ਤੇ’’ਤਿ. ਇਮੇ ਕਤਮੇਤਿਪਿ ਪਚ੍ਚੇਕਮਤ੍ਥੋ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਇਦਞ੍ਚ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾਪੇਕ੍ਖਨਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਸਿਪ੍ਪਾਯਤਨਿਕਾ ਕਤਮੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਪੁਥੁਸਿਪ੍ਪਾਯਤਨਾਨੀ’’ਤਿ ਹਿ ਸਾਧਾਰਣਤੋ ਸਿਪ੍ਪਾਨਿ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਤਂਤਂਸਿਪ੍ਪੂਪਜੀਵਿਨੋਵ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਕਥਾਯ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ਪਪਞ੍ਚਂ ਪਰਿਹਰਿਤੁਕਾਮਤ੍ਤਾ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਹਿ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਾਨਿ ਤਾਵ ਸਿਪ੍ਪਾਯਤਨਾਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਂਤਂਸਿਪ੍ਪੂਪਜੀਵਿਨੋਪਿ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਾ ਸਿਯੁਂ ਤੇਸਮੇਵੇਤ੍ਥ ਪਧਾਨਤੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਏਵਞ੍ਚ ਸਤਿ ਕਥਾਪਪਞ੍ਚੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਪਪਞ੍ਚਂ ਪਰਿਹਰਿਤੁਂ ਸਿਪ੍ਪੂਪਜੀਵੀਹਿ ਤਂਤਂਸਿਪ੍ਪਾਯਤਨਾਨਿ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹਾਤਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਹਤ੍ਥਾਰੋਹਾਤਿਆਦੀਹਿ ਯੇ ਤਂ ਤਂ ਸਿਪ੍ਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਯਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਿਪ੍ਪਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਨ੍ਤੀਤਿ ਸਿਪ੍ਪੂਪਜੀਵਿਨੋ.

ਹਤ੍ਥਿਮਾਰੋਹਨ੍ਤੀਤਿ ਹਤ੍ਥਾਰੋਹਾ, ਹਤ੍ਥਾਰੁਲ਼੍ਹਯੋਧਾ. ਹਤ੍ਥਿਂ ਆਰੋਹਾਪਯਨ੍ਤੀਤਿ ਹਤ੍ਥਾਰੋਹਾ, ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯ ਹਤ੍ਥਿਵੇਜ੍ਜ ਹਤ੍ਥਿਮੇਣ੍ਡਾਦਯੋ. ਯੇਨ ਹਿ ਪਯੋਗੇਨ ਪੁਰਿਸੋ ਹਤ੍ਥਿਨੋ ਆਰੋਹਨਯੋਗ੍ਗੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਹਤ੍ਥਿਸ੍ਸ ਪਯੋਗਂ ਵਿਧਾਯਨ੍ਤਾਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪੇਤੇਸਂ ਗਹਣਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਹਤ੍ਥਾਚਰਿਯਾ ਨਾਮ ਯੇ ਹਤ੍ਥਿਨੋ, ਹਤ੍ਥਾਰੋਹਕਾਨਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਾਪਕਾ. ਹਤ੍ਥਿਵੇਜ੍ਜਾ ਨਾਮ ਹਤ੍ਥਿਭਿਸਕ੍ਕਾ. ਹਤ੍ਥਿਮੇਣ੍ਡਾ ਨਾਮ ਹਤ੍ਥੀਨਂ ਪਾਦਰਕ੍ਖਕਾ. ਹਤ੍ਥਿਂ ਮਣ੍ਡਯਨ੍ਤਿ ਰਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਹਤ੍ਥਿਮਣ੍ਡਾ, ਤੇਯੇਵ ਹਤ੍ਥਿਮੇਣ੍ਡਾ, ਹਤ੍ਥਿਂ ਮਿਨੇਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾ ਵਿਦਹਨੇਨ ਹਿਂਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਹਤ੍ਥਿਮੇਣ੍ਡਾ.ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਹਤ੍ਥੀਨਂ ਯਵਪਦਾਯਕਾਦਯੋ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਅਸ੍ਸਾਰੋਹਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਸੁਦ੍ਧਹੇਤੁਕਤ੍ਤੁਵਸੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋਵ ਅਤ੍ਥੋ. ਰਥੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾ ਰਥਿਕਾ. ਰਥਰਕ੍ਖਾ ਨਾਮ ਰਥਸ੍ਸ ਆਣਿਰਕ੍ਖਕਾ. ਧਨੁਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਧਨੁਗ੍ਗਹਾ, ਇਸ੍ਸਾਸਾ, ਧਨੁਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਧਨੁਗ੍ਗਹਾ, ਧਨੁਸਿਪ੍ਪਸਿਕ੍ਖਾਪਕਾ ਧਨ੍ਵਾਚਰਿਯਾ.

ਚੇਲੇਨ ਚੇਲਪਟਾਕਾਯ ਯੁਦ੍ਧੇ ਅਕਨ੍ਤਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਚੇਲਕਾ, ਜਯਦ੍ਧਜਗਾਹਕਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੇ ਯੁਦ੍ਧੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਜਯਧਜਨ੍ਤਿ ਜਯਨਤ੍ਥਂ, ਜਯਕਾਲੇ ਵਾ ਪਗ੍ਗਹਿਤਧਜਂ. ਪੁਰਤੋਤਿ ਸੇਨਾਯ ਪੁਬ੍ਬੇ. ਯਥਾ ਤਥਾ ਠਿਤੇ ਸੇਨਿਕੇ ਬ੍ਯੂਹਵਿਚਾਰਣਵਸੇਨ ਤਤੋ ਤਤੋ ਚਲਯਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਚਾਲੇਨ੍ਤੀਤਿ ਚਲਕਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਇਧ ਰਞ੍ਞੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਕੁਣਗ੍ਘਿਆਦਯੋ ਵਿਯ ਮਂਸਪਿਣ੍ਡਂ ਪਰਸੇਨਾਸਮੂਹਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਿਣ੍ਡਂ ਸਾਹਸਿਕਤਾਯ ਛੇਤ੍ਵਾ ਛੇਤ੍ਵਾ ਦਯਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਨਿਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਪਿਣ੍ਡਦਾਯਕਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੇ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਾਹਸਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਸਾਹਸਿਕਾ, ਤੇਯੇਵ ਮਹਾਯੋਧਾ. ਪਿਣ੍ਡਮਿਵਾਤਿ ਤਾਲਫਲਪਿਣ੍ਡਮਿਵਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ‘‘ਮਂਸਪਿਣ੍ਡਮਿਵਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੧੬੩) ਆਚਰਿਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ‘‘ਆਚਰਿਯੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਆਚਰਿਯਧਮ੍ਮਪਾਲਤ੍ਥੇਰੋਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ. ਦੁਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪੇ ਪਿਣ੍ਡੇ ਜਨਸਮੂਹਸਙ੍ਖਾਤੇ ਸਮ੍ਮਦ੍ਦੇ ਦਯਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਤਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀਤਿ ਪਿਣ੍ਡਦਾਯਕਾ, ਦਯ-ਸਦ੍ਦੋ ਗਤਿਯਂ, ਅਯ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਾ ਦ-ਕਾਰਾਗਮੇਨ ਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿ.

ਉਗ੍ਗਤੁਗ੍ਗਤਾਤਿ ਸਙ੍ਗਾਮਂ ਪਤ੍ਵਾ ਜਵਪਰਕ੍ਕਮਾਦਿਵਸੇਨ ਅਤਿਵਿਯ ਉਗ੍ਗਤਾ. ਤਦੇਵਾਤਿ ਪਰੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਤਮੇਵ ਸੀਸਂ ਵਾ ਆਵੁਧਂ ਵਾ. ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨ੍ਤੀਤਿ ਵੀਰਸੂਰਭਾਵੇਨ ਅਸਜ੍ਜਮਾਨਾ ਪਰਸੇਨਮਨੁਪਵਿਸਨ੍ਤਿ. ਥਾਮਜਵਬਲਪਰਕ੍ਕਮਾਦਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਮਹਾਨਾਗਸਦਿਸਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹਤ੍ਥਿਆਦੀਸੁਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਕਨ੍ਤਸੂਰਾਤਿ ਏਕਚਰਸੂਰਾ ਅਨ੍ਤਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਤਬ੍ਭਾਵਵੁਤ੍ਤਿਤੋ, ਸੂਰਭਾਵੇਨ ਏਕਾਕਿਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਯੁਜ੍ਝਨਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਜਾਲਿਕਾਤਿ ਸਵਮ੍ਮਿਕਾ. ਸਨ੍ਨਾਹੋ ਕਙ੍ਕਟੋ ਵਮ੍ਮਂ ਕਵਚੋ ਉਰਚ੍ਛਦੋ ਜਾਲਿਕਾਤਿ ਹਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ. ਸਚਮ੍ਮਿਕਾਤਿ ਜਾਲਿਕਾ ਵਿਯ ਸਰੀਰਪਰਿਤ੍ਤਾਣੇਨ ਚਮ੍ਮੇਨ ਸਚਮ੍ਮਿਕਾ. ਚਮ੍ਮਕਞ੍ਚੁਕਨ੍ਤਿ ਚਮ੍ਮਮਯਕਞ੍ਚੁਕਂ. ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਪਟਿਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਸਰਪਰਿਤ੍ਤਾਣਂ ਚਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਚਮ੍ਮਪਟਿਸਿਬ੍ਬਿਤਂ ਚੇਲਕਂ, ਚਮ੍ਮਮਯਂ ਵਾ ਫਲਕਂ. ਬਲਵਸਿਨੇਹਾਤਿ ਸਾਮਿਨਿ ਅਤਿਸਯਪੇਮਾ. ਘਰਦਾਸਯੋਧਾਤਿ ਅਨ੍ਤੋਜਾਤਦਾਸਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਯੋਧਾ, ‘‘ਘਰਦਾਸਿਕਪੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਅਨ੍ਤੋਜਾਤਦਾਸੀਨਂ ਪੁਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਆਲ਼ਾਰਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਮਹਾਨਸਂ, ਤਤ੍ਥ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾ ਆਲ਼ਾਰਿਕਾ.ਪੂਵਿਕਾਤਿ ਪੂਵਸਮ੍ਪਾਦਕਾ, ਯੇ ਪੂਵਮੇਵ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਵਿਕ੍ਕਿਣਨ੍ਤਾ ਜੀਵਨ੍ਤਿ. ਕੇਸਨਖਸਣ੍ਠਪਨਾਦਿਵਸੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਲਙ੍ਕਾਰਵਿਧਿਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤਿ ਸਂਵਿਦਹਨ੍ਤੀਤਿ ਕਪ੍ਪਕਾ. ਚੁਣ੍ਣਵਿਲੇਪਨਾਦੀਹਿ ਮਲਹਰਣਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਾਦਨਵਿਧਿਨਾ ਨ੍ਹਾਪੇਨ੍ਤਿ ਨਹਾਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਨ੍ਹਾਪਿਕਾ. ਨਵਨ੍ਤਾਦਿਵਿਧਿਨਾ ਪਵਤ੍ਤੋ ਗਣਨਗਨ੍ਥੋ ਅਨ੍ਤਰਾ ਛਿਦ੍ਦਾਭਾਵੇਨ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦਕੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਦੇਵ ਪਠੇਨ੍ਤੀਤਿ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦਕਪਾਠਕਾ. ਹਤ੍ਥੇਨ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਞ੍ਞਾਪਨਂ, ਗਣਨਂ ਵਾ ਹਤ੍ਥਮੁਦ੍ਦਾ. ਅਙ੍ਗੁਲਿਸਙ੍ਕੋਚਨਞ੍ਹਿ ਮੁਦ੍ਦਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤੇਨ ਚ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨਂ, ਗਣਨਂ ਵਾ ਹੋਤਿ. ਹਤ੍ਥਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਤਦੇਕਦੇਸੇਸੁ ਅਙ੍ਗੁਲੀਸੁ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ ‘‘ਨ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ ਸਬ੍ਬਂ ਹਤ੍ਥਂ ਮੁਖੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਪਾਚਿ. ੬੧੮) ਵਿਯ, ਤਮੁਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਨ੍ਤੀਤਿ ਮੁਦ੍ਦਿਕਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਹਤ੍ਥਮੁਦ੍ਦਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ.

ਅਯਕਾਰੋ ਕਮ੍ਮਾਰਕਾਰਕੋ. ਦਨ੍ਤਕਾਰੋ ਭਮਕਾਰੋ. ਚਿਤ੍ਤਕਾਰੋ ਲੇਪਚਿਤ੍ਤਕਾਰੋ. ਆਦਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਕੋਟ੍ਟਕਲੇਖਕਵਿਲੀਵਕਾਰਇਟ੍ਠਕਕਾਰਦਾਰੁਕਾਰਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ. ਕਰਣਨਿਪ੍ਫਾਦਨਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ. ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਮੇਵਾਤਿ ਅਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਤਾਯ ਸਾਮਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਸਯਮਨੁਭਵਿਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਤਪਚ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪਜੀਵਨ੍ਤੀਤਿ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਜੀਵਨ੍ਤਿ. ਸੁਖਿਤਨ੍ਤਿ ਸੁਖਪ੍ਪਤ੍ਤਂ. ਥਾਮਬਲੂਪੇਤਭਾਵੋਵ ਪੀਣਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੀਣਿਤਂ ਥਾਮਬਲੂਪੇਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਉਪਰੀਤਿ ਦੇਵਲੋਕੇ. ਤਥਾ ਉਦ੍ਧਨ੍ਤਿਪਿ. ਸੋ ਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਤੋ ਉਪਰਿਮੋ. ਅਗ੍ਗਂ ਵਿਯਾਤਿ ਅਗ੍ਗਂ, ਫਲਂ. ‘‘ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਤਤ੍ਤਾ ਫਲਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਤੋ ਤਂ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਿਸਿਖਾ ਵਿਯ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪਿਚ ਸਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਉਤ੍ਤਮਂ, ਫਲਂ. ਸਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਗ੍ਗਂ, ਰੂਪਸਦ੍ਦਾਦਿਦਸਵਿਧਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਲਂ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤੁਂ ਅਰਹਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੁਅਗ੍ਗਿਕਾਵ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕਾ, ਦਕ੍ਖਿਣਾਸਦ੍ਦਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਚ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਸੁਖੋਤਿ ਸੁਖੂਪਾਯੋ ਇਟ੍ਠੋ ਕਨ੍ਤੋ. ਅਗ੍ਗੇਤਿ ਉਲ਼ਾਰੇ. ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਬਾਹਿਰਂ ਰੂਪਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਣ੍ਣਪੋਕ੍ਖਰਤਾ ਵਣ੍ਣੋਤਿ ਅਯਮੇਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਦਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣਾ, ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਮਯਂ ਪੁਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਮਗ੍ਗੋ ਸਾਮਞ੍ਞਂ ਸਮਿਤਪਾਪਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਸਮਣਸ੍ਸ ਭਾਵੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯਫਲਂ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਂ.‘‘ਯਥਾਹਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਮਹਾਵਗ੍ਗਸਂਯੁਤ੍ਤਪਾਲ਼ਿਵਸੇਨ ਤਦਤ੍ਥਂ ਸਾਧੇਤਿ. ਤਂ ਏਸ ਰਾਜਾ ਨ ਜਾਨਾਤਿ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਕੋਵਿਦਤਾਯ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨੇਸ ‘‘ਦਾਸਕਸ੍ਸਕਾਦਿਭੂਤਾਨਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਲੋਕਤੋ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦਿਲਾਭੋ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਂ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਂ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਕੋਚਿ ਸਮਣੋ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾ ਈਦਿਸਮਤ੍ਥਂ ਜਾਨਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤੋ ਪੂਰਣਾਦਿਕੇ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤੇਸਂ ਕਥਾਯ ਅਨਧਿਗਤਵਿਤ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਦਾਸਕਸ੍ਸਕੋਪਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪੁਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ.

ਰਾਜਾਮਚ੍ਚਾਤਿ ਰਾਜਕੁਲਸਮੁਦਾਗਤਾ ਅਮਚ੍ਚਾ, ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਕਰਾਜਾਨੋ ਚੇਵ ਅਮਚ੍ਚਾ ਚਾਤਿਪਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਣ੍ਹਪਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਯਥਾਪੁਚ੍ਛਿਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਲਬ੍ਭਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਗਤੂਪਸਂਹਿਤਂ ਸਂਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖਂ. ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਤਬ੍ਬਿਧੁਰਂ ਉਪਰਿ ਸੁਤ੍ਤਾਗਤਂ ਵੋਦਾਨਪਕ੍ਖਂ. ਸਮਣਕੋਲਾਹਲਨ੍ਤਿ ਸਮਣਕੋਤੂਹਲਂ ਤਂ ਤਂ ਸਮਣਵਾਦਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਰੋਧਂ. ਸਮਣਭਣ੍ਡਨਨ੍ਤਿ ਤੇਨੇਵ ਵਿਰੋਧੇਨ ‘‘ਏਵਂਵਾਦੀਨਂ ਤੇਸਂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਅਯਂ ਦੋਸੋ, ਏਵਂਵਾਦੀਨਂ ਤੇਸਂ ਅਯਂ ਦੋਸੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਤਂ ਤਂ ਵਾਦਸ੍ਸ ਪਰਿਭਾਸਨਂ. ਇਸ੍ਸਰਾਨੁਵਤ੍ਤਕੋ ਹਿ ਲੋਕੋਤਿ ਧਮ੍ਮਤਾਦਸ੍ਸਨੇਨ ਤਦਤ੍ਥਸਮਤ੍ਥਨਂ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਦੇਸਨਾਕੋਸਲ੍ਲੇਨ ਰਞ੍ਞੋ ਭਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ, ਨ ਤਦਞ੍ਞੇਨ ਪਰਵਮ੍ਭਨਾਦਿਕਾਰਣੇਨ.

੧੬੪. ਨੁ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਨੋ-ਸਦ੍ਦੋਪਿ ਪੁਚ੍ਛਾਯਂ ਨਿਪਾਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਭਿਜਾਨਾਸਿ ਨੂ’’ਤਿ. ਅਯਞ੍ਚਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਨ ਕੇਵਲਂ ਅਭਿਜਾਨਾਸਿਪਦੇਨੇਵ, ਅਥ ਖੋ ‘‘ਪੁਚ੍ਛਿਤਾ’’ਤਿ ਪਦੇਨ ਚਾਤਿ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ. ਕਥਂ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਨੁਯੋਗਮਪਨੇਤਿ ‘‘ਇਦਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਪੁਚ੍ਛਿਤਾ ਨੂਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪੁਚ੍ਛਂ ਕਤ੍ਤਾ ਨੁ. ਨਂ ਪੁਟ੍ਠਭਾਵਨ੍ਤਿ ਤਾਦਿਸਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤਭਾਵਂ ਅਭਿਜਾਨਾਸਿ ਨੁ. ਨ ਤੇ ਸਮ੍ਮੁਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਤਵ ਨ ਪਮੁਟ੍ਠਂ ਵਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਫਾਸੁਕਭਾਵੋਤਿ ਤਥਾ ਭਾਸਨੇਨ ਅਸੁਖਭਾਵੋ. ਪਣ੍ਡਿਤਪਤਿਰੂਪਕਾਨਨ੍ਤਿ (ਸਾਮਂ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਕ੍ਕਾਰਾਨਂ ਪਣ੍ਡਿਤਭਾਸਾਨਂ) ਆਮਂ ਵਿਯ ਪਕ੍ਕਾਨਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਭਾਸਾਨਂ. (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੧੬੩) ਪਾਲ਼ਿਪਦਅਤ੍ਥਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਸੂਤਿ ਪਾਲ਼ਿਸਙ੍ਖਾਤੇ ਪਦੇ, ਤਦਤ੍ਥੇ ਤਪ੍ਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਕ੍ਖਰੇ ਚ, ਵਾਕ੍ਯਪਰਿਯਾਯੋ ਵਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਅਕ੍ਖਰਂ ਪਦਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ੨੮) ਵਿਯ. ਭਗਵਤੋ ਰੂਪਂ ਸਭਾਵੋ ਵਿਯ ਰੂਪਮਸ੍ਸਾਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਰੂਪੋ, ਭਗਵਾ ਵਿਯ ਏਕਨ੍ਤਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਪੂਰਣਕਸ੍ਸਪਵਾਦਵਣ੍ਣਨਾ

੧੬੫. ਏਕਮਿਦਾਹਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਦਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਏਕਂ ਸਮਯਮਿਚ੍ਚੇਵ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮ੍ਮੋਦੇਤਿ ਸਮ੍ਮੋਦਨਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ. ਅਨੀਯਸਦ੍ਦੋ ਹਿ ਬਹੁਲਾ ਕਤ੍ਵਤ੍ਥਾਭਿਧਾਯਕੋ ਯਥਾ ‘‘ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾ’’ਤਿ, (ਧ. ਸ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਦੁਕਮਾਤਿਕਾ ੯੭) ਸਮ੍ਮੋਦਨਂ ਵਾ ਜਨੇਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮੋਦਨਿਯਂ ਤਦ੍ਧਿਤਵਸੇਨ. ਸਰਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਾਰਣੀਯਂ, ਸਰਣਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਨ੍ਤਿ ਵਾ ਸਾਰਣਿਯਂ, ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਮ੍ਮੋਦਜਨਕਂ ਸਰਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਸਰਿਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਚ ਸਰਣਾਨੁਚ੍ਛਵਿਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੧੬੬. ਸਹਤ੍ਥਾਤਿ ਸਹਤ੍ਥੇਨੇਵ, ਤੇਨ ਸੁਦ੍ਧਕਤ੍ਤਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਆਣਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਪਨ ਹੇਤੁਕਤ੍ਤਾਰਂ, ਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਿਯਥਾਵਰਾਦਯੋਪਿ ਇਧ ਸਹਤ੍ਥ ਕਰਣੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਹਤ੍ਥਾਦੀਨੀਤਿ ਹਤ੍ਥਪਾਦਕਣ੍ਣਨਾਸਾਦੀਨਿ. ਪਚਨਂ ਦਹਨਂ ਵਿਬਾਧਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਦਣ੍ਡੇਨ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਂ ਨਾਮ ਮਜ੍ਝਿਮਾਗਮਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਪਚਤੋ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ‘‘ਤਜ੍ਜੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੯੭) ਦੁਤਿਯੋਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਇਧ ਪਨ ਤਜ੍ਜਨਂ, ਪਰਿਭਾਸਨਞ੍ਚ ਦਣ੍ਡੇਨ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਦਣ੍ਡੇਨ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਇਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੧੬੬) ਆਚਰਿਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਅਧੁਨਾ ਪਨ ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ‘‘ਤਜ੍ਜੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਾ’’ਤਿ ਪਾਠੋਪਿ ਬਹੁਸੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਸੋਕਨ੍ਤਿ ਸੋਕਕਾਰਣਂ, ਸੋਚਨਨ੍ਤਿਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤਿ ਕਾਰਣਸਮ੍ਪਾਦਨੇਨ ਫਲਸ੍ਸਪਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਤੋ. ਪਰੇਹੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਚਨਕਰੇਹਿ ਕਮ੍ਮਭੂਤੇਹਿ. ਫਨ੍ਦਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਰਸ੍ਸ ਫਨ੍ਦਨਵਸੇਨ ਸੁਦ੍ਧਕਤ੍ਤੁਤ੍ਥੋ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਫਨ੍ਦਨਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰਂ ਫਨ੍ਦਨ੍ਤਂ ਫਨ੍ਦਨਕਾਲੇ ਸਯਮ੍ਪਿ ਫਨ੍ਦਤੋ’’ਤਿ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤੇਨ ਪਰਸ੍ਸ ਵਿਬਾਧਨਪਯੋਗੇਨ ਸਯਮ੍ਪਿ ਫਨ੍ਦਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਤਿਪਾਤਾਪਯਤੋ’’ਤਿ ਪਦਂ ਸੁਦ੍ਧਕਤ੍ਤਰਿ, ਹੇਤੁਕਤ੍ਤਰਿ ਚ ਪਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਹਨਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਹਨਾਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਆਦਿਯਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ. ਕਰਣਕਾਰਣਵਸੇਨਾਤਿ ਸਯਂਕਾਰਪਰਂਕਾਰਵਸੇਨ.

ਘਰਭਿਤ੍ਤਿਯਾ ਅਨ੍ਤੋ ਚ ਬਹਿ ਚ ਸਨ੍ਧਿ ਘਰਸਨ੍ਧਿ. ਕਿਞ੍ਚਿਪਿ ਅਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰਵਸੇਸੋ ਲੋਪੋ ਵਿਲੁਮ੍ਪਨਂ ਨਿਲ੍ਲੋਪੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਹਾਵਿਲੋਪ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਕਾਗਾਰੇ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਲੋਪੋ ਏਕਾਗਾਰਿਕੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕਮੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਪਰਿਪਨ੍ਥੇ ਤਿਟ੍ਠਤੋ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਤ੍ਥਮੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਪਕਰਣਤੋ ਸਿਦ੍ਧੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਆਗਤਾਗਤਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ. ‘‘ਪਰਿਤੋ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਨ੍ਥੇ ਹਨਨਂ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੧੬੬) ਅਯਮਤ੍ਥੋਪਿ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਕਰੋਮੀਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਸਞ੍ਚੇਤਨਿਕਭਾਵਮਾਹ, ਤੇਨੇਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਕਰੋਤੋਪਿ ਨ ਕਰੀਯਤਿ ਨਾਮ, ਪਗੇਵ ਅਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ. ਪਾਪਂ ਨ ਕਰੀਯਤੀਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਸਤੋ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ ਪਾਪਂ ਅਕਤਮੇਵ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਪ’’ਨ੍ਤਿ.

ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਥਂ ਸਤ੍ਤਾ ਪਾਪੇ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਦੇ ਪਰੇਹਿ ਆਰੋਪਿਤਂ ਦੋਸਮਪਨੇਤੁਕਾਮੋ ਪੂਰਣੋ ਇਮਮਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਤ੍ਤਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਞ੍ਞਾਮਤ੍ਤਮੇਤਂ ‘‘ਪਾਪਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ, ਪਾਪਂ ਪਨ ਨਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਹੋਤਿ – ਇਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਂਸਾਦਿਕਿਰਿਯਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਪਾਪੁਣਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਿਚ੍ਚਤਾਯ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਤ੍ਤਾ, ਸਰੀਰਂ ਪਨ ਅਚੇਤਨਂ ਕਟ੍ਠਕਲਿਙ੍ਗਰੂਪਮਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਕੋਪਿਤੇਪਿ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਾਪਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਯਨ੍ਤੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨੇਮਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਠਿਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਆਚਰਿਯੇਨ ‘‘ਨਿਸਿਤਖੁਰਮਯਨੇਮਿਨਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੧੬੬). ਦੁਤਿਯਵਿਕਪ੍ਪੇ ਚਕ੍ਕਪਰਿਯੋਸਾਨਮੇਵ ਪਰਿਯਨ੍ਤੋ, ਖੁਰੇਨ ਸਦਿਸੋ ਪਰਿਯਨ੍ਤੋ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਖੁਰਪਰਿਯਨ੍ਤੋ. ਖੁਰਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਖੁਰਧਾਰਾ ਗਹਿਤਾ ਤਦਵਰੋਧਤੋ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਚਕ੍ਕੇਨਾਤਿ ਚਕ੍ਕਾਕਾਰਕਤੇਨ ਆਵੁਧਵਿਸੇਸੇਨ. ਤਂ ਮਂਸਖਲਕਰਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਨਿਦਾਨਂ ਕਾਰਣਂ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ, ‘‘ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਸ੍ਸ ਤੋਆਦੇਸੋ, ਸਮਾਸੇ ਚਸ੍ਸ ਲੋਪਾਭਾਵੋ’’ਤਿ (ਪਾਰਾ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨੧) ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਤ੍ਥੇ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਮ੍ਪਿ ਯੁਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ (ਸਾਰਤ੍ਥ. ਟੀ. ਪਠਮਮਹਾਸਙ੍ਗੀਤਿਕਥਾਵਣ੍ਣਨਾ) ਆਚਰਿਯਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰੋ. ‘‘ਕਾਰਣਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤਸਮੁਦਾਯੋ’’ਤਿਪਿ ਅਕ੍ਖਰਚਿਨ੍ਤਕਾ.

ਗਙ੍ਗਾਯ ਦਕ੍ਖਿਣਦਿਸਾ ਅਪ੍ਪਤਿਰੂਪਦੇਸੋ, ਉਤ੍ਤਰਦਿਸਾ ਪਨ ਪਤਿਰੂਪਦੇਸੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਦਕ੍ਖਿਣਞ੍ਚੇ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਞ੍ਚ ਦੇਸਦਿਸਾਪਦੇਸੇਨ ਤਨ੍ਨਿਵਾਸਿਨੋ ਸਨ੍ਧਾਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਦਕ੍ਖਿਣਤੀਰੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਹਨਨਦਾਨਕਿਰਿਯਾ ਹਿ ਤਦਾਯਤ੍ਤਾ. ਮਹਾਯਾਗਨ੍ਤਿ ਮਹਾਵਿਜਿਤਰਞ੍ਞੋ ਯਞ੍ਞਸਦਿਸਮ੍ਪਿ ਮਹਾਯਾਗਂ. ਦਮਸਦ੍ਦੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਸ੍ਸ, ਉਪੋਸਥਸੀਲਸ੍ਸ ਚ ਵਾਚਕੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦਮੇਨ ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮੇਨਾ’’ਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮੇਨਾ’ਤਿ ਇਦਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦਮਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਉਪੋਸਥਕਮ੍ਮਭੂਤੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਦਮੇਨਾ’ਤਿ’’ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਦਯੁਤ੍ਤਮੇਵ ਤਦੁਭਯਤ੍ਥਵਾਚਕਤ੍ਤਾ ਦਮਸਦ੍ਦਸ੍ਸ, ਅਤ੍ਥਦ੍ਵਯਸ੍ਸ ਚ ਵਿਸੇਸਵੁਤ੍ਤਿਤੋ. ਅਧੁਨਾ ਹਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪੋਤ੍ਥਕੇ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ, ਚ-ਸਦ੍ਦੋਪਿ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਸੀਲਸਂਯਮੇਨਾਤਿ ਤਦਞ੍ਞੇਨ ਕਾਯਿਕਵਾਚਸਿਕਸਂਵਰੇਨ. ਸਚ੍ਚਵਚਨੇਨਾਤਿ ਅਮੋਸਵਜ੍ਜੇਨ. ਤਸ੍ਸ ਵਿਸੁਂ ਵਚਨਂ ਲੋਕੇ ਗਰੁਤਰਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਮਤਭਾਵਤੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਪਾਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਗਰੁਤਰੋ, ਏਵਂ ਪੁਞ੍ਞਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਮੋਸਵਜ੍ਜੋ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ਇਤਿਵੁਤ੍ਤਕੇ –

‘‘ਏਕਧਮ੍ਮਂ ਅਤੀਤਸ੍ਸ, ਮੁਸਾਵਾਦਿਸ੍ਸ ਜਨ੍ਤੁਨੋ;

ਵਿਤਿਣ੍ਣਪਰਲੋਕਸ੍ਸ, ਨਤ੍ਥਿ ਪਾਪਂ ਅਕਾਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. (ਇਤਿਵੁ. ੨੭);

ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਯੋ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਫਲੁਪ੍ਪਾਦਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇਨ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਏਵਞ੍ਹਿ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਕਮ੍ਮਫਲ’’ਨ੍ਤਿ ਅਕਿਰਿਯਵਾਦਸ੍ਸ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਤਾ. ਸਤਿ ਹਿ ਕਮ੍ਮਫਲੇ ਕਮ੍ਮਾਨਮਕਿਰਿਯਭਾਵੋ ਕਥਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਬ੍ਬਥਾਪੀਤਿ ‘‘ਕਰੋਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇਨ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰੇਨਪਿ.

ਲਬੁਜਨ੍ਤਿ ਲਿਕੁਚਂ. ਪਾਪਪੁਞ੍ਞਾਨਂ ਕਿਰਿਯਮੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਨ ਰਞ੍ਞਾ ਪੁਟ੍ਠਂ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕਂ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਅਵਧਾਰਣਂ ਵਿਪਾਕਪਟਿਕ੍ਖੇਪਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਂ. ਯੋ ਹਿ ਕਮ੍ਮਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਤੇਨ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵਿਪਾਕੋਪਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋਯੇਵ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਕਮ੍ਮਂ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤੇਨਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੭੦-੧੭੨).

ਪਟਿਰਾਜੂਹਿ ਅਨਭਿਭਵਨੀਯਭਾਵੇਨ ਵਿਸੇਸਤੋ ਜਿਤਨ੍ਤਿ ਵਿਜਿਤਂ, ਏਕਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਆਣਾਪਵਤ੍ਤਿਦੇਸੋ. ‘‘ਮਾ ਮਯ੍ਹਂ ਵਿਜਿਤੇ ਵਸਥਾ’’ਤਿ ਅਪਸਾਦਨਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਾਜਨਸਙ੍ਖਾਤਾ ਵਿਹੇਠਨਾਯੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਵਿਹੇਠੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ‘‘ਏਵਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਉਪਧਾਰਣਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨਂ, ਤਦਮਿਨਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਾਰਤੋ ਅਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧਨਿਯਭਾਵਾਪਾਦਨਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਨ੍ਧਾਰਣਂ ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਨਂ, ਤਦਮਿਨਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਸਾਰਵਸੇਨੇਵ…ਪੇ… ਅਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਸਾਰਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਉਤ੍ਤਮਵਸੇਨੇਵ, ਅਵਿਤਥਤ੍ਤਾ ਵਾ ਪਰੇਹਿ ਅਨੁਚ੍ਚਾਲਿਤੋ ਥਿਰਭੂਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਅਫੇਗ੍ਗੁਭਾਵੇਨ ਸਾਰੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂਵਸੇਨੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਸ੍ਸਰਣਨ੍ਤਿ ਵਟ੍ਟਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ. ਪਰਮਤ੍ਥੋਤਿ ਅਵਿਪਰੀਤਤ੍ਥੋ, ਉਤ੍ਤਮਸ੍ਸ ਵਾ ਞਾਣਸ੍ਸਾਰਮ੍ਮਣਭੂਤੋ ਅਤ੍ਥੋ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਪਨ ਤੇਨ ਉਗ੍ਗਹਿਤਞ੍ਚੇਵ ਨਿਕ੍ਕੁਜ੍ਜਿਤਞ੍ਚ ਤਥਾਯੇਵ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਭਾਸਿਤਤ੍ਤਾ.

ਮਕ੍ਖਲਿਗੋਸਾਲਵਾਦਵਣ੍ਣਨਾ

੧੬੮. ਉਭਯੇਨਾਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਪਟਿਸੇਧਵਚਨੇਨ. ‘‘ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਭਾਵਤੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸੇਵ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨੇ ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਣਮੇਵ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਂਕਿਲੇਸਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਸਂਕਿਲਿਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਮਲੀਨਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਸਂਕਿਲੇਸਤੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਵੋਦਾਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਂ. ਅਤ੍ਤਕਾਰੇਤਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਸ੍ਸ ਏ-ਕਾਰਵਸੇਨ ਪਦਸਿਦ੍ਧਿ ਯਥਾ ‘‘ਵਨਪ੍ਪਗੁਮ੍ਬੇ ਯਥਾ ਫੁਸਿਤਗ੍ਗੇ’’ਤਿ, (ਖੁ. ਪਾ. ੧੩; ਸੁ. ਨਿ. ੨੩੬) ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਤ੍ਥੇ ਵਾ ਭੁਮ੍ਮਵਚਨਂ ਯਥਾ ‘‘ਇਦਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਸੀਲਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੯੪), ਤਦੇਵਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਤਕਾਰੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਸੋ ਚ ਤੇਨ ਤੇਨ ਸਤ੍ਤੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਕਮ੍ਮਂ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤਬ੍ਬਪਯੋਗੋ ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ. ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤਕਮ੍ਮਂ. ਦੁਤਿਯਪਦੇਨਾਤਿ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਪਰਕਾਰੇ’’ਤਿ ਪਦੇਨ. ਪਰਕਾਰੋ ਚ ਨਾਮ ਪਰਸ੍ਸ ਵਾਹਸਾ ਇਜ੍ਝਨਕਪਯੋਗੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਂ ਪਰਕਾਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਓਵਾਦਾਨੁਸਾਸਨਿਨ੍ਤਿ ਓਵਾਦਭੂਤਮਨੁਸਾਸਨਿਂ, ਪਠਮਂ ਵਾ ਓਵਾਦੋ, ਪਚ੍ਛਾ ਅਨੁਸਾਸਨੀ. ‘‘ਪਰਕਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਉਪਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਞ੍ਚੇਤਂ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮੇ ਪਰਕਾਰਾਵਸ੍ਸਯੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਥੇਵੇਸ ਲੋਕਿਯਧਮ੍ਮੇ ਯਥਾ ਤਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਲ਼ਾਰੁਦਕੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਾਲੋਕਿਯਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭੋ, ਤਞ੍ਚ ਪਚ੍ਛਿਮਭਵਿਕਮਹਾਸਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਏਤ੍ਥੇਵ ਸਙ੍ਗਹੋ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਤਦਭਾਵਤੋ. ਮਨੁਸ੍ਸਸੋਭਗ੍ਯਤਨ੍ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸੁਭਗਭਾਵਂ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰੇਨ ਕਮ੍ਮਵਾਦਸ੍ਸ, ਕਿਰਿਯਵਾਦਸ੍ਸ ਚ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨੇਨ. ਜਿਨਚਕ੍ਕੇਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਣ੍ਹਂ ਕਣ੍ਹਵਿਪਾਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੨੩੨) ਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇ ਕਮ੍ਮਾਨਂ, ਕਮ੍ਮਫਲਾਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਿਤਾਪਰਿਦੀਪਨੇ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ. ਪਚ੍ਚਨੀਕਕਥਨਂ ਪਹਾਰਦਾਨਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ‘‘ਪਹਾਰਂ ਦੇਤਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿ.

ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਅਤ੍ਤਕਾਰਪਰਕਾਰਾਭਾਵਤੋ ਏਵ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਪੁਰਿਸਕਾਰੋ ਨਾਮ ਕੋਚਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਨਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਕਾਰੇ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਦੇਵਤ੍ਤਮ੍ਪੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ, ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਸੋਭਗ੍ਯਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਾ. ‘‘ਬਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਵੀਰਿਯਮੇਵਿਧ ਬਲਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਵੀਰਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਤ੍ਤਾਨਞ੍ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਆਵਹਂ ਵੀਰਿਯਬਲਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਸੋ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ, ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤਂ ਵੋਦਾਨਿਯਬਲਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨਂ ਸਂਕਿਲੇਸਿਕਸ੍ਸਾਪਿ ਬਲਸ੍ਸ ਤੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨਤੋ. ਯਦਿ ਵੀਰਿਯਾਦੀਨਿ ਪੁਰਿਸਕਾਰਵੇਵਚਨਾਨਿ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਤੇਸਂ ਵਿਸੁਂ ਗਹਣਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਦਂ ਨੋ ਵੀਰਿਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਦਂ ਨੋ ਵੀਰਿਯੇਨਾਤਿ ਇਦਂ ਫਲਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵੀਰਿਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ. ਪਵਤ੍ਤਵਚਨਪਟਿਕ੍ਖੇਪਕਰਣਵਸੇਨਾਤਿ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪਵਤ੍ਤਵੋਹਾਰਵਚਨਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਕਰਣਵਸੇਨ. ਵੀਰਿਯਥਾਮਪਰਕ੍ਕਮਸਮ੍ਬਨ੍ਧਨੇਨ ਪਵਤ੍ਤਬਲਵਾਦੀਨਂ ਵਾਦਸ੍ਸ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਕਰਣਵਸੇਨ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਬਲ’’ਨ੍ਤਿ ਪਦਮਿਵ ਸਬ੍ਬਾਨਿਪੇਤਾਨਿ ਤੇਨ ਆਦੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਞ੍ਚ ਵਚਨੀਯਤ੍ਥਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵਚਨਤ੍ਥਤੋ ਪਨ ਤਸ੍ਸਾ ਤਸ੍ਸਾ ਕਿਰਿਯਾਯ ਉਸ੍ਸਨ੍ਨਟ੍ਠੇਨ ਬਲਂ. ਸੂਰਵੀਰਭਾਵਾਵਹਟ੍ਠੇਨ ਵੀਰਿਯਂ. ਤਦੇਵ ਦਲ਼੍ਹਭਾਵਤੋ, ਪੋਰਿਸਧੁਰਂ ਵਹਨ੍ਤੇਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਤੋ ਚ ਪੁਰਿਸਥਾਮੋ. ਪਰਂ ਪਰਂ ਠਾਨਂ ਅਕ੍ਕਮਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪੁਰਿਸਪਰਕ੍ਕਮੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਸਤ੍ਤਵਿਸਤ੍ਤਤਾਯ ਸਤ੍ਤਾ. ਅਸ੍ਸਸਨਪਸ੍ਸਸਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਪਾਣਨਤੋ ਪਾਣਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਤ੍ਥੇਨ ਸਮਾਨੇਪਿ ਪਦਦ੍ਵਯੇ ਏਕਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦਿਵਸੇਨ ਪਾਣੇ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਤੋ ਵਿਸੇਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਸ ਵਦਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਕਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਭੂਤਾਤਿ ਸਤ੍ਤਪਾਣਪਰਿਯਾਯੇਪਿ ਸਤਿ ਅਣ੍ਡਕੋਸਾਦੀਸੁ ਸਮ੍ਭਵਨਟ੍ਠੇਨ ਤਤੋ ਵਿਸੇਸਾਵ, ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਅਣ੍ਡ…ਪੇ… ਵਦਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਵਤ੍ਥਿਕੋਸੋ ਗਬ੍ਭਾਸਯੋ. ਜੀਵਨਤੋ ਪਾਣਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਵਡ੍ਢਨਤੋ ਜੀਵਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸਾਲਿਯਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਵਿਰੁਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮਾ ਤਿਣਰੁਕ੍ਖਾ ਗਹਿਤਾ. ਨਤ੍ਥਿ ਏਤੇਸਂ ਸਂਕਿਲੇਸਵਿਸੁਦ੍ਧੀਸੁ ਵਸੋ ਸਾਮਤ੍ਥਿਯਨ੍ਤਿ ਅਵਸਾ. ਤਥਾ ਅਬਲਾ ਅਵੀਰਿਯਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਨਿਯਤਾਤਿ ਨਿਯਮਨਾ, ਅਛੇਜ੍ਜਸੁਤ੍ਤਾਵੁਤਸ੍ਸ ਅਭੇਜ੍ਜਮਣਿਨੋ ਵਿਯ ਨਿਯਤਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਤਾਯ ਗਤਿਜਾਤਿਬਨ੍ਧਾਪਵਗ੍ਗਵਸੇਨ ਨਿਯਾਮੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਾਸੁ ਤਾਸੁ ਜਾਤੀਸੁ. ਛਨ੍ਨਂ ਅਭਿਜਾਤੀਨਂ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਭੂਤਾਨਂ ਗਮਨਂ ਸਮਵਾਯੇਨ ਸਮਾਗਮੋ. ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋਪਿ ਭਾਵਸਦ੍ਦੋ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੀਸਹਿਤੋ ਵਿਯ ਪਕਤਿਯਤ੍ਥਵਾਚਕੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਭਾਵੋਯੇਵਾ’’ਤਿ, ਯਥਾ ਕਣ੍ਟਕਸ੍ਸ ਤਿਕ੍ਖਤਾ, ਕਪਿਤ੍ਥਫਲਾਦੀਨਂ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲਤਾ, ਮਿਗਪਕ੍ਖੀਨਂ ਵਿਚਿਤ੍ਤਾਕਾਰਤਾ ਚ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾਪਿ ਲੋਕਸ੍ਸ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਮਨ੍ਤਰੇਨ ਤਥਾ ਤਥਾ ਪਰਿਣਾਮੋ ਅਕੁਤ੍ਤਿਮੋ ਸਭਾਵੋਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਿਣਮਨਂ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤਾਪਤ੍ਤਿ. ਯੇਨਾਤਿ ਸਤ੍ਤਪਾਣਾਦਿਨਾ. ਯਥਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਤਥੇਵਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਛਲ਼ਭਿਜਾਤਿਯੋ ਪਰਤੋ ਵਿਤ੍ਥਾਰੀਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ‘‘ਸੁਖਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਮਕ੍ਖਲਿ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਭੂਮਿਂ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਞ੍ਞਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਭੂਮਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ. ਅਯਂ ‘‘ਸੁਖਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਕਰਣਭਾਵੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਮਤਿ. ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਪਨ ‘‘ਅਞ੍ਞਾ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਭੂਮਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ ਅਯਮੇਵ ਪਾਠੋ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਨ ‘‘ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਭੂਮੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਸਤਿ ‘‘ਛਸ੍ਵੇਵਾਭਿਜਾਤੀਸੂ’’ਤਿ ਵਚਨਂ ਅਧਿਕਰਣਭਾਵੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਛਸੁ ਏਵ ਅਭਿਜਾਤੀਸੁ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਪਟਿਸਂਵੇਦਨਂ, ਨ ਤੇਹਿ ਅਞ੍ਞਤ੍ਥ, ਤਾਯੇਵ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਭੂਮਿ, ਨ ਤਦਞ੍ਞਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਮੇਵ ਚ ਯੁਤ੍ਤਤਰੋ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਭੂਮਿਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ. ਯਦਿ ਹਿ ‘‘ਸੁਖਞ੍ਚ ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਚਨੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸਨਂ ਸਿਯਾ, ਅਥ ‘‘ਅਞ੍ਞਾ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਨ ‘‘ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਭੂਮੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਹੇਤੁਵਚਨਸ੍ਸ ਭੂਮਿਅਤ੍ਥਾਭਾਵਤੋ. ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਚੇਤਂ ਤਾਸਂ ਭੂਮਿਯਾ ਅਭਾਵਮੇਵ, ਤੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ ਅਯਂ ਪਾਠੋ, ਅਯਞ੍ਚਤ੍ਥੋ ਯੁਤ੍ਤਤਰੋਤਿ.

ਪਮੁਖਯੋਨੀਨਨ੍ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਖਤ੍ਤਿਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਦਿਵਸੇਨ, ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾਦੀਸੁ ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਾਦਿਵਸੇਨ ਪਧਾਨਯੋਨੀਨਂ, ਪਧਾਨਤਾ ਚੇਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਮਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਉਤ੍ਤਮਯੋਨੀਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਟ੍ਠਿ ਸਤਾਨੀਤਿ ਛ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ. ‘‘ਪਞ੍ਚ ਚ ਕਮ੍ਮੁਨੋ ਸਤਾਨੀ’’ਤਿ ਪਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਂ ‘‘ਪਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਸਤਾਨਿ ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਸੇਵ ਨਯੋ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ‘‘ਕੇਵਲਂ ਤਕ੍ਕਮਤ੍ਤਕੇਨ ਨਿਰਤ੍ਥਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਦੀਪੇਤੀ’’ਤਿ ਇਮਮੇਵਤ੍ਥਮਤਿਦਿਸਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਤਕ੍ਕਮਤ੍ਤਕੇਨਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਯਸ੍ਮਾ ਤਕ੍ਕਿਕਾ ਅਵਸ੍ਸਯਭੂਤਤਥਤ੍ਥਗ੍ਗਹਣਅਙ੍ਕੁਸਨਯਮਨ੍ਤਰੇਨ ਨਿਰਙ੍ਕੁਸਤਾਯ ਪਰਿਕਪ੍ਪਨਸ੍ਸ ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤਂ ਸਾਰਤੋ ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਤਥੇਵ ਅਭਿਨਿਵਿਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਗਾਹਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨ ਤੇਸਂ ਦਿਟ੍ਠਿਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਵਿਚਾਰਣਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਇਮਮਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਕੇਚੀਤਿ ਉਤ੍ਤਰਵਿਹਾਰਵਾਸਿਨੋ. ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨਾਤਿ ਚਕ੍ਖਾਦਿਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਵਸੇਨ. ਤੇ ਹਿ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਘਾਨਜਿਵ੍ਹਾਕਾਯਸਙ੍ਖਾਤਾਨਿ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ‘ਪਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਾਨੀ’ਤਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਾਯਵਚੀਮਨੋਕਮ੍ਮਾਨਿ ਚ ‘ਤੀਣਿ ਕਮ੍ਮਾਨੀ’ਤਿ’’. ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧੀਤਿ ਤਦੁਭਯਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਤ੍ਤਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਿ. ਮਨੋਕਮ੍ਮਂ ਅਨੋਲ਼ਾਰਿਕਤ੍ਤਾ ਉਪਡ੍ਢਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ‘‘ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘‘ਦ੍ਵਟ੍ਠਿਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ ਵਦਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ. ਸਦ੍ਦਰਚਕਾ ਪਨ ‘‘ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿਯਾ ਸਲੋਪੋ, ਅਤ੍ਤਮਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਤਦਯੁਤ੍ਤਮੇਵ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯਾ ਯੋਗਤੋ ਅਸਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਯਦਿ ਹਿ ਸਾ ਯੋਗੇਨ ਸਿਦ੍ਧਾ ਅਸ੍ਸ, ਏਵਂ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯੇਵ ਸਿਯਾ, ਤਥਾ ਚ ਸਤਿ ਆਚਰਿਯਾਨਂ ਮਤੇਨ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ‘‘ਚੁਲ੍ਲਾਸੀਤਿ ਸਹਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਕਾ ਪਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਦਿਟ੍ਠਪਯੋਗਾ ਸਭਾਵਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਦਿਸ੍ਸਤਿ ਹਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗਾਦੀਸੁ –

‘‘ਚੁਲ੍ਲਾਸੀਤਿ ਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਕਪ੍ਪਾ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਯੇ ਮਰੂ;

ਨ ਤ੍ਵੇਵ ਤੇਪਿ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਦ੍ਵੀਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸਮੋਹਿਤਾ’’ਤਿ. (ਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ੨.੭੧੫; ਮਹਾਨਿ. ੧੦, ੩੯);

ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਮਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਕਪ੍ਪਾਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰਭੂਤੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਕਪ੍ਪੇ. ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਚ ਵਿਵਟ੍ਟਟ੍ਠਾਯੀਸਞ੍ਞਿਤਂ ਏਕਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਦ੍ਵਟ੍ਠਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਹਿ ਸੋ ਅਸ੍ਸੁਤਸਾਸਨਧਮ੍ਮੋ ਇਤਰੇ ਜਾਨਾਤਿ ਬਾਹਿਰਕਾਨਮਵਿਸਯਤ੍ਤਾ, ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਉਰਬ੍ਭੇ ਹਨਨ੍ਤਿ, ਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਾ ਜੀਵਿਤਂ ਕਪ੍ਪੇਨ੍ਤੀਤਿ ਓਰਬ੍ਭਿਕਾ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਾਕੁਣਿਕਾਦੀਸੁਪਿ. ਲੁਦ੍ਦਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾਵਸੇਸਕਾ ਯੇ ਕੇਚਿ ਚਾਤੁਪ੍ਪਦਜੀਵਿਕਾ ਨੇਸਾਦਾ. ਮਾਗਵਿਕਪਦਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਰੋਹਿਤਾਦਿਮਿਗਜਾਤਿਯੇਵ ਗਹਿਤਾ. ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰੇ ਨਿਯੋਜੇਨ੍ਤੀਤਿ ਬਨ੍ਧਨਾਗਾਰਿਕਾ. ਕੁਰੂਰਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾਤਿ ਦਾਰੁਣਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ. ਅਯਂ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਕਣ੍ਹਕਮ੍ਮਪਸੁਤਤਾਯ ਕਣ੍ਹਾਭਿਜਾਤੀਤਿ ਵਦਤਿ ਕਣ੍ਹਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਭਿਜਾਤਿ ਅਬ੍ਭੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਕਣ੍ਟਕੇਤਿ ਛਨ੍ਦਰਾਗੇ. ਸਞ੍ਞੋਗਵਸੇਨ ਤੇਸਂ ਪਕ੍ਖਿਪਨਂ. ਕਣ੍ਟਕਸਦਿਸਛਨ੍ਦਰਾਗੇਨ ਸਞ੍ਞੁਤ੍ਤਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਹਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ‘‘ਕਣ੍ਟਕੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾਤਿ ਚੇ? ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਤੇ ਪਣੀਤਪਣੀਤੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਗਾਹੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਞਾਯਲਦ੍ਧੇਪਿ ਪਚ੍ਚਯੇ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨਾ ਆਜੀਵਕਸਮਯਸ੍ਸ ਵਿਲੋਮਗਾਹਿਤਾਯ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਕਣ੍ਟਕੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਨ੍ਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਵਦਤਿ ਕਣ੍ਟਕਵੁਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਕਣ੍ਟਕੇਨ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਸਹ ਜੀਵਿਕਾ. ਅਯਞ੍ਹਿਸ੍ਸ ਪਾਲ਼ਿਯੇਵਾਤਿ ਅਯਂ ਮਕ੍ਖਲਿਸ੍ਸ ਵਾਦਦੀਪਨਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਰਚਿਤਾ ਪਾਲ਼ਿਯੇਵਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਸਮਤ੍ਥੇਤਿ. ਕਣ੍ਟਕਵੁਤ੍ਤਿਕਾ ਏਵ ਨਾਮ ਏਕੇ ਅਪਰੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਬਾਹਿਰਕਾ ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਨੀਲਾਭਿਜਾਤੀਤਿ ਵਦਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇ ਹਿ ਸਵਿਸੇਸਂ ਅਤ੍ਤਕਿਲਮਥਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਤੇ ਕਣ੍ਟਕੇ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਕਣ੍ਟਕਵੁਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਨੀਲਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਭਿਜਾਤਿ ਯਸ੍ਸਾਤਿ ਨੀਲਾਭਿਜਾਤਿ. ਏਵਮਿਤਰੇਸੁਪਿ.

ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਞ੍ਞੋਜਨਗਣ੍ਠੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਾਦਿਨੋ ਬਾਹਿਰਕਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਨਿਗਣ੍ਠਾ. ਏਕਮੇਵ ਸਾਟਕਂ ਪਰਿਦਹਨ੍ਤਾ ਏਕਸਾਟਕਾ. ਕਣ੍ਹਤੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਨੀਲੋ, ਤਤੋ ਪਨ ਲੋਹਿਤੋਤਿਆਦਿਨਾ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਵਾਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਇਮੇ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਣ੍ਡਰਤਰਾਤਿ ਭੁਞ੍ਜਨਨਹਾਨਪਟਿਕ੍ਖੇਪਾਦਿਵਤਸਮਾਯੋਗੇਨ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤਰਾ ਕਣ੍ਹਨੀਲਮੁਪਾਦਾਯ ਲੋਹਿਤਸ੍ਸਾਪਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਭਾਵੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤੋ. ਓਦਾਤਵਸਨਾਤਿ ਓਦਾਤਵਤ੍ਥਪਰਿਦਹਨਾ. ਅਚੇਲਕਸਾਵਕਾਤਿ ਆਜੀਵਕਸਾਵਕਭੂਤਾ. ਤੇ ਕਿਰ ਆਜੀਵਕਲਦ੍ਧਿਯਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਨਿਗਣ੍ਠੇਹਿਪਿ ਪਣ੍ਡਰਤਰਾ ਹਲਿਦ੍ਦਾਭਾਨਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮੇ ਉਪਾਦਾਯ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ. ‘‘ਏਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਸ੍ਸ ਛਨ੍ਦਾਗਮਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਨਨ੍ਦਾਦੀਨਂ ਸਾਵਕਭੂਤਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਆਜੀਵਕਾ. ਤਥਾ ਆਜੀਵਕਿਨਿਯੋ. ਨਨ੍ਦਾਦਯੋ ਕਿਰ ਤਥਾਰੂਪਂ ਆਜੀਵਕਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਉਕ੍ਕਂਸਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਿਗਣ੍ਠੇਹਿ ਆਜੀਵਕਸਾਵਕੇਹਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਹਿ ਪਣ੍ਡਰਤਰਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਪਰਮਸੁਕ੍ਕਾਭਿਜਾਤੀਤਿ ਅਯਂ ਤਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿ.

ਪੁਰਿਸਭੂਮਿਯੋਤਿ ਪਧਾਨਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਇਤ੍ਥੀਨਮ੍ਪਿ ਹੇਤਾ ਭੂਮਿਯੋ ਏਸ ਇਚ੍ਛਤੇਵ. ਸਤ੍ਤ ਦਿਵਸੇਤਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਞ੍ਞੋਗਵਚਨਂ, ਏਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਮਨ੍ਦਾ ਮੋਮੂਹਾਤਿ. ਸਮ੍ਬਾਧਟ੍ਠਾਨਤੋਤਿ ਮਾਤੁਕੁਚ੍ਛਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਰੋਦਨ੍ਤਿ ਚੇਵ ਵਿਰਵਨ੍ਤਿ ਚ ਤਮਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ. ਖੇਦਨਂ, ਕੀਲ਼ਨਞ੍ਚ ਖਿਡ੍ਡਾਸਦ੍ਦੇਨੇਵ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਿਡ੍ਡਾਭੂਮਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਪਦਸ੍ਸ ਨਿਕ੍ਖਿਪਨਂ ਪਦਨਿਕ੍ਖਿਪਨਂ. ਯਦਾ ਤਥਾ ਪਦਂ ਨਿਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ, ਤਦਾ ਪਦਵੀਮਂਸਭੂਮਿ ਨਾਮਾਤਿ ਭਾਵੋ. ਵਤਾਵਤਸ੍ਸ ਜਾਨਨਕਾਲੇ. ਭਿਕ੍ਖੁ ਚ ਪਨ੍ਨਕੋਤਿਆਦਿਪਿ ਤੇਸਂ ਬਾਹਿਰਕਾਨਂ ਪਾਲ਼ਿਯੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਪਨ੍ਨਕੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਵਿਚਰਣਕੋ, ਤੇਸਂ ਵਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਟਿਪਨ੍ਨਕੋ. ਜਿਨੋਤਿ ਜਿਣ੍ਣੋ ਜਰਾਵਸੇਨ ਹੀਨਧਾਤੁਕੋ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਂ ਜਿਨਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਸੋ ਕਿਰ ਤਥਾਭੂਤੋ ਧਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਨ ਕਥੇਸਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਆਹਾ’’ਤਿ. ਓਟ੍ਠਵਦਨਾਦਿਵਿਪ੍ਪਕਾਰੇ ਕਤੇਪਿ ਖਮਨਵਸੇਨ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਥੇਤੀਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਲਾਭਿਨ੍ਤਿ ‘‘ਸੋ ਨ ਕੁਮ੍ਭਿਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਮਹਾਸੀਹਨਾਦਸੁਤ੍ਤੇ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੩੯੪; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੫੫) ਵੁਤ੍ਤਅਲਾਭਹੇਤੁਸਮਾਯੋਗੇਨ ਅਲਾਭਿਂ. ਤਤੋਯੇਵ ਜਿਘਚ੍ਛਾਦੁਬ੍ਬਲਪਰੇਤਤਾਯ ਸਯਨਪਰਾਯਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮਣਂ ਪਨ੍ਨਭੂਮੀਤਿ ਵਦਤਿ.

ਆਜੀਵਵੁਤ੍ਤਿਸਤਾਨੀਤਿ ਸਤ੍ਤਾਨਮਾਜੀਵਭੂਤਾਨਿ ਜੀਵਿਕਾਵੁਤ੍ਤਿਸਤਾਨਿ. ‘‘ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸਤਾਨੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇਪਿ ਚੇਸ ਸਭਾਵਲਿਙ੍ਗਮਜਾਨਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸਤੇ’’ਤਿ ਵਦਤਿ. ਏਵਮਞ੍ਞੇਸੁਪਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਸਤਾਨੀ’’ਤਿ. ਨਾਗਭਵਨਂ ਨਾਗਮਣ੍ਡਲਂ ਯਥਾ ‘‘ਮਹਿਂਸਕਮਣ੍ਡਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਰਮਾਣੁਆਦਿ ਰਜੋ. ਪਸੁਗ੍ਗਹਣੇਨ ਏਲ਼ਕਜਾਤਿ ਗਹਿਤਾ. ਮਿਗਗ੍ਗਹਣੇਨ ਰੁਰੁਗਵਯਾਦਿ ਮਿਗਜਾਤਿ. ਗਣ੍ਠਿਮ੍ਹੀਤਿ ਫਲ਼ੁਮ੍ਹਿ, ਪਬ੍ਬੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯਿਕਾਦਿਵਸੇਨ, ਤੇਸਞ੍ਚ ਅਨ੍ਤਰਭੇਦਵਸੇਨ ਬਹੂ ਦੇਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾਨਂ ਏਕਚ੍ਚਅਨ੍ਤਰਭੇਦੋ ਮਹਾਸਮਯਸੁਤ੍ਤੇਨ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੩੧) ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਸੋ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਪਨੇਸ ਬਹੂ ਦੇਵੇਪਿ ਸਤ੍ਤ ਏਵ ਵਦਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਾਣਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾਪਿ ਅਨਨ੍ਤਾਤਿ ਦੀਪਦੇਸਕੁਲਵਂਸਾਜੀਵਾਦਿਵਿਭਾਗਵਸੇਨ. ਪਿਸਾਚਾ ਏਵ ਪੇਸਾਚਾ, ਤੇ ਅਪਰਪੇਤਾਦਿਵਸੇਨ ਮਹਨ੍ਤਮਹਨ੍ਤਾ, ਬਹੁਤਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬਾਹਿਰਕਸਮਯੇ ਪਨ ‘‘ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਦਹਮਨ੍ਦਾਕਿਨਿਯੋ ਕੁਵਾਲ਼ਿਯਮੁਚਲਿਨ੍ਦਨਾਮੇਨ ਵੋਹਰਿਤਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੧੬੮) ਆਚਰਿਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਗਣ੍ਠਿਕਾਤਿ ਪਬ੍ਬਗਣ੍ਠਿਕਾ. ਪਬ੍ਬਗਣ੍ਠਿਮ੍ਹਿ ਹਿ ਪਵੁਟਸਦ੍ਦੋ. ਮਹਾਪਪਾਤਾਤਿ ਮਹਾਤਟਾ. ਪਾਰਿਸੇਸਨਯੇਨ ਖੁਦ੍ਦਕਪਪਾਤਸਤਾਨਿ. ਏਵਂ ਸੁਪਿਨੇਸੁਪਿ. ‘‘ਮਹਾਕਪ੍ਪਿਨੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਮਹਾਕਪ੍ਪਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਦ੍ਦਤੋ ਪਨੇਸ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਵਦਤੀਤਿ ਨ ਵਿਚਾਰਣਕ੍ਖਮਂ. ਤਥਾ ‘‘ਚੁਲ੍ਲਾਸੀਤਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਚਤੁਰਾਸੀਤਿ ਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਮਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਵਦਤਿ. ਸਦ੍ਦਰਚਕਾ ਪਨ ‘‘ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਤੁਲੋਪੋ, ਚਸ੍ਸ ਚੁ, ਰਸ੍ਸ ਲੋ, ਦ੍ਵਿਤ੍ਤਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਤਕਾ ਮਹਾਸਰਾਤਿ ਏਤਪ੍ਪਮਾਣਵਤਾ ਮਹਾਸਰਤੋ, ਸਤ੍ਤਮਹਾਸਰਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਕਿਰਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਾਦਾਨੁਸ੍ਸਵਨੇ ਨਿਪਾਤੋ. ਪਣ੍ਡਿਤੋਪਿ…ਪੇ… ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਸ੍ਮਾ? ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਂਸਰਣਕਾਲਸ੍ਸ ਨਿਯਤਭਾਵਤੋ.

‘‘ਅਚੇਲਕਵਤੇਨ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮਤਿਦਿਸਤਿ ‘‘ਤਾਦਿਸੇਨੇਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਤਪੋਕਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਤਪਕਰਣੇਨ. ਏਤ੍ਥਾਪਿ ‘‘ਤਾਦਿਸੇਨੇਵਾ’’ਤਿ ਅਧਿਕਾਰੋ. ਯੋ…ਪੇ… ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ, ਸੋ ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਪਰਿਪਾਚੇਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਨ੍ਤਰਾਤਿ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਮਹਾਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਮਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ. ਫੁਸ੍ਸ ਫੁਸ੍ਸਾਤਿ ਪਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਵਾ. ਵੁਤ੍ਤਪਰਿਮਾਣਂ ਕਾਲਨ੍ਤਿ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਮਹਾਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਪਮਾਣਂ ਕਾਲਂ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਂ ਸਂਸਰਣਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਸੀਲਾਦਿਨਾ ਸੀਘਂਯੇਵ ਵਿਸੁਦ੍ਧਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਪਾਚੇਤਿ ਨਾਮ. ਪਰਿਪਕ੍ਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਫੁਸ੍ਸ ਫੁਸ੍ਸ ਕਾਲੇਨ ਪਰਿਪਕ੍ਕਭਾਵਾਨਾਪਾਦਨੇਨ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਂ ਵਿਗਮਨਂ ਕਰੋਤਿ ਨਾਮਾਤਿ. ਦੋਣੇਨਾਤਿ ਪਰਿਮਿਨਨਦੋਣਤੁਮ੍ਬੇਨ. ਰੂਪਕਵਸੇਨਤ੍ਥੋ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਮਿਤਂ ਵਿਯਾ’’ਤਿ. ਨ ਹਾਪਨਵਡ੍ਢਨਂ ਪਣ੍ਡਿਤਬਾਲਵਸੇਨਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਨ ਸਂਸਾਰੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਵਡ੍ਢਨਂ ਉਕ੍ਕਂਸੋ. ਹਾਪਨਂ ਅਵਕਂਸੋ.

ਕਤਸੁਤ੍ਤਗੁਲ਼ੇਤਿ ਕਤਸੁਤ੍ਤਵਟ੍ਟਿਯਂ. ਪਲੇਤੀਤਿ ਪਰੇਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯੋ’’ਤਿ, (ਮਹਾਨਿ. ੬੯; ਚੂਲ਼ਨਿ. ੮੫; ਪਟਿ. ਮ. ੩.੪) ਰ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਪਨ ਲ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਯਥਾ ‘‘ਪਲਿਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਨਿ. ੧੫; ਮਿ. ਪ. ੩.੬). ਸੋ ਚ ਚੁਰਾਦਿਗਣਵਸੇਨ ਗਤਿਯਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਇਮਾਯ ਉਪਮਾਯ ਚੇਸ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਂਸਾਰੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਖੀਯਤੇਵ, ਨ ਵਡ੍ਢਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਰੂਪਤ੍ਤਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਵਿਭਾਵੇਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸੁਤ੍ਤੇ ਖੀਣੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥੇਵਾਤਿ ਖੀਯਨਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ.

ਅਜਿਤਕੇਸਕਮ੍ਬਲਵਾਦਵਣ੍ਣਨਾ

੧੭੧. ਦਿਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸੀਸੇਨ ਦਾਨਚੇਤਨਾਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਂਮੁਖੇਨ ਚ ਫਲਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਦਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਫਲਾਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਦਿਨ੍ਨਞ੍ਹਿ ਮੁਖ੍ਯਤੋ ਅਨ੍ਨਾਦਿਵਤ੍ਥੁ, ਤਂ ਕਥਮੇਸ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਯਿਟ੍ਠਂ ਹੁਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਸਬ੍ਬਸਾਧਾਰਣਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਮਹਾਯਾਗੋ. ਪਾਹੁਨਭਾਵੇਨ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਸਕ੍ਕਾਰੋ ਪਾਹੁਨਕਸਕ੍ਕਾਰੋ. ਫਲਨ੍ਤਿ ਆਨਿਸਂਸਫਲਂ, ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਫਲਞ੍ਚ. ਵਿਪਾਕੋਤਿ ਸਦਿਸਫਲਂ. ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇ ਦਾਨੇ ਠਾਨਨ੍ਤਰਾਦਿਪਤ੍ਤਿ ਵਿਯ ਹਿ ਆਨਿਸਂਸੋ, ਸਙ੍ਖਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਦਾਨੇ (ਜਾ. ੧.੧੦.੩੯) ਤਾਣਲਾਭਮਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੋ, ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਦਿਸਫਲਂ ਵਿਪਾਕੋ. ਅਯਂ ਲੋਕੋ, ਪਰਲੋਕੋਤਿ ਚ ਕਮ੍ਮੁਨਾ ਲਦ੍ਧਬ੍ਬੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਫਲਾਭਾਵਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨਤੋ. ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਦਿਟ੍ਠੋ ਹਿ ਲੋਕੋ ਕਥਂ ਤੇਨ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਸਿਯਾ. ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣਮਾਹ, ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਭਵਯੋਨਿਆਦੀਸੁ ਠਿਤਾ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨਿਰੁਦਯਵਿਨਾਸਵਸੇਨ ਵਿਨਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਸੂਤਿ ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ. ਫਲਾਭਾਵਵਸੇਨੇਵ ਵਦਤਿ, ਨ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ, ਨਾਪਿ ਤੇਸੁ ਇਦਾਨਿ ਕਰਿਯਮਾਨਸਕ੍ਕਾਰਾਸਕ੍ਕਾਰਾਨਮਭਾਵਵਸੇਨ ਤੇਸਂ ਲੋਕੇ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤ੍ਤਾ. ਪੁਬ੍ਬੁਲ਼ਸ੍ਸ ਵਿਯ ਇਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਨਾਮ ਕੇਵਲੋ, ਨ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਆਗਮਨਪੁਬ੍ਬਕੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਨਤ੍ਥਿ ਸਤ੍ਤਾ ਓਪਪਾਤਿਕਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਉਪਪਜ੍ਜਨਕਾ ਸਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਸਮਣੇਨ ਨਾਮ ਯਾਥਾਵਤੋ ਜਾਨਨ੍ਤੇਨ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾ ਸਞ੍ਞਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਅਹੋਪੁਰਿਸਿਕਾ ਨਾਮ ਸਿਯਾ. ਕਿਞ੍ਹਿ ਪਰੋ ਪਰਸ੍ਸ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਥਾ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮ੍ਪਾਦਨਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਵਸ੍ਸਯੋ ਏਵ ਨ ਸਿਯਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥੇਵ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਨਤੋਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਯੇ ਇਮਞ੍ਚ…ਪੇ… ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਯਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਵਸੇਸਕੋ ਅਤ੍ਥੋ.

ਚਤੂਸੁ ਮਹਾਭੂਤੇਸੁ ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕੋ, ਅਤ੍ਥਮਤ੍ਤਤੋ ਪਨ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਚਤੁਮਹਾਭੂਤਮਯੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਮਤ੍ਤਿਕਾਯ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ ਭਾਜਨਂ ਮਤ੍ਤਿਕਾਮਯਂ, ਏਵਮਯਮ੍ਪਿ ਚਤੂਹਿ ਮਹਾਭੂਤੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਚਤੁਮਹਾਭੂਤਮਯੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਪਥਵੀਧਾਤੂਤਿ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਗਤਾ ਪਥਵੀਧਾਤੁ. ਬਾਹਿਰਪਥਵੀਧਾਤੁਨ੍ਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਮਹਾਪਥਵਿਂ, ਤੇਨ ਪਥਵੀਯੇਵ ਕਾਯੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਨੁਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਨੁਬਨ੍ਧਤਿ. ਉਭਯੇਨਾਪੀਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨਪਿ. ਉਪੇਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਬਾਹਿਰਪਥਵਿਕਾਯਤੋ ਤਦੇਕਦੇਸਭੂਤਾ ਪਥਵੀ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਸਣ੍ਠਿਤਾ, ਸਾ ਚ ਮਹਾਪਥਵੀ ਘਟਾਦਿਗਤਪਥਵੀ ਵਿਯ ਇਦਾਨਿ ਤਮੇਵ ਬਾਹਿਰਂ ਪਥਵਿਕਾਯਂ ਸਮੁਦਾਯਭੂਤਂ ਪੁਨ ਉਪੇਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਤੇਨ ਬਾਹਿਰਪਥਵਿਕਾਯੇਨ ਨਿਬ੍ਬਿਸੇਸਤਂ ਏਕੀਭਾਵਮੇਵ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਪਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਜ੍ਜੁਨ੍ਨੇਨ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਤੋ ਗਹਿਤਆਪੋ ਵਿਯ ਵਸ੍ਸੋਦਕਭਾਵੇਨ ਪੁਨਪਿ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ, ਸੂਰਿਯਰਂਸਿਤੋ ਗਹਿਤਇਨ੍ਦਗ੍ਗਿਸਙ੍ਖਾਤਤੇਜੋ ਵਿਯ ਪੁਨਪਿ ਸੂਰਿਯਰਂਸਿਂ, ਮਹਾਵਾਯੁਕ੍ਖਨ੍ਧਤੋ ਨਿਗ੍ਗਤਮਹਾਵਾਤੋ ਵਿਯ ਪੁਨਪਿ ਮਹਾਵਾਯੁਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਉਪੇਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਪਰਿਕਪ੍ਪਨਾਮਤ੍ਤੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਮਨਚ੍ਛਟ੍ਠਾਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨੀਤਿ ਮਨਮੇਵ ਛਟ੍ਠਂ ਯੇਸਂ ਚਕ੍ਖੁਸੋਤਘਾਨਜਿਵ੍ਹਾਕਾਯਾਨਂ, ਤਾਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ. ਆਕਾਸਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਤੇਸਂ ਵਿਸਯਭਾਵਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਵਿਸਯੀਗਹਣੇਨ ਹਿ ਵਿਸਯਾਪਿ ਗਹਿਤਾ ਏਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਥਂ ਗਣਿਤਾ ਮਞ੍ਚਪਞ੍ਚਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਮਞ੍ਚੋ ਚੇਵ…ਪੇ… ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਆਲ਼ਾਹਨਂ ਸੁਸਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਏਕਂ. ਗੁਣਾਗੁਣਪਦਾਨੀਤਿ ਗੁਣਦੋਸਕੋਟ੍ਠਾਸਾਨਿ. ਸਰੀਰਮੇਵ ਵਾ ਪਦਾਨਿ ਤਂਤਂਕਿਰਿਯਾਯ ਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤੋ. ਪਾਰਾਵਤਪਕ੍ਖਿਵਣ੍ਣਾਨੀਤਿ ਪਾਰਾਵਤਸ੍ਸ ਨਾਮ ਪਕ੍ਖਿਨੋ ਵਣ੍ਣਾਨਿ. ‘‘ਪਾਰਾਵਤਪਕ੍ਖਵਣ੍ਣਾਨੀ’’ਤਿ ਪਾਠੋ, ਪਾਰਾਵਤਸਕੁਣਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਵਣ੍ਣਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਸ੍ਮਨ੍ਤਾਤਿ ਛਾਰਿਕਾਪਰਿਯਨ੍ਤਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਛਾਰਿਕਾਵਸਾਨਮੇਵਾ’’ਤਿ. ਆਹੁਤਿਸਦ੍ਦੇਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਦਿਨ੍ਨਂ ਯਿਟ੍ਠਂ ਹੁਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਦਾਨਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਪਾਹੁਨਕਸਕ੍ਕਾਰਾਦਿਭੇਦਂ ਦਿਨ੍ਨਦਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ, ਵਿਰੂਪੇਕਸੇਸਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਵਾ ਏਸ. ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਤੋ ਅਤ੍ਥੋ ਸਦ੍ਦਤੋ ਤਸ੍ਸ ਅਨਧਿਗਮਿਤਤ੍ਤਾ. ਏਵਮੀਦਿਸੇਸੁ. ਦਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਮੁਯ੍ਹਨ੍ਤੀਤਿ ਦਤ੍ਤੂ, ਬਾਲਪੁਗ੍ਗਲਾ, ਤੇਹਿ ਦਤ੍ਤੂਹਿ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਬਾਲਾ ਦੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਲੋਕੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਮਤਿ ਯੇਸਂ ਤੇ ਅਤ੍ਥਿਕਾ, ‘‘ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਚੇਦਂ ਨੇਪਾਤਿਕਪਦਂ, ਤੇਸਂ ਵਾਦੋ ਅਤ੍ਥਿਕਵਾਦੋ, ਤਂ ਅਤ੍ਥਿਕਵਾਦਂ.

ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਸੁ ਤੀਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਦੀਸੁ. ਕਮ੍ਮਂ ਪਟਿਬਾਹਤਿ ਅਕਿਰਿਯਵਾਦਿਭਾਵਤੋ. ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਬਾਹਤਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਆਯਤਿਂ ਉਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨਤੋ. ਵਿਪਾਕਨ੍ਤਿ ਚ ਆਨਿਸਂਸਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦਸਦਿਸਫਲਵਸੇਨ ਤਿਵਿਧਮ੍ਪਿ ਵਿਪਾਕਂ. ਉਭਯਂ ਪਟਿਬਾਹਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਹੇਤੁਪਟਿਸੇਧਨੇਨੇਵ ਫਲਸ੍ਸਾਪਿ ਪਟਿਸੇਧਿਤਤ੍ਤਾ. ਉਭਯਨ੍ਤਿ ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਵਿਪਾਕਮ੍ਪਿ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਅਹੇਤੂ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਸਤ੍ਤਾ ਸਂਕਿਲਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਵਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਚਾ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਯ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸਾਪਿ ਸਂਕਿਲੇਸਵਿਸੁਦ੍ਧੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾਭਾਵਜੋਤਨਤੋ ਤਦੁਭਯਂ ਪਟਿਬਾਹਤਿ ਨਾਮ. ਵਿਪਾਕੋ ਪਟਿਬਾਹਿਤੋ ਹੋਤਿ ਅਸਤਿ ਕਮ੍ਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਪਾਕਾਭਾਵਤੋ. ਕਮ੍ਮਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤਂ ਹੋਤਿ ਅਸਤਿ ਵਿਪਾਕੇ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਨਿਰਤ੍ਥਕਤਾਪਤ੍ਤਿਤੋ. ਇਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਅਤ੍ਥਤੋਤਿ ਸਰੂਪਤੋ, ਵਿਸੁਂ ਵਿਸੁਂ ਤਂਤਂਦਿਟ੍ਠਿਦੀਪਕਭਾਵੇਨ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਆਗਤਾਪਿ ਤਦੁਭਯਪਟਿਬਾਹਕਾਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਤਿਵਿਧਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਏਵ ਤੇ ਉਭਯਪਟਿਬਾਹਕਤ੍ਤਾ. ‘‘ਉਭਯਪ੍ਪਟਿਬਾਹਕਾ’’ਤਿ ਹਿ ਹੇਤੁਵਚਨਂ ਹੇਤੁਗਬ੍ਭਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਨਸ੍ਸ. ਅਹੇਤੁਕਵਾਦਾ ਚੇਵਾਤਿਆਦਿ ਪਟਿਞ੍ਞਾਵਚਨਂ ਤਪ੍ਫਲਭਾਵੇਨ ਨਿਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਪਾਕਪਟਿਬਾਹਕਤ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥਿਕਵਾਦਾ, ਕਮ੍ਮਪਟਿਬਾਹਕਤ੍ਤਾ ਅਕਿਰਿਯਵਾਦਾ, ਤਦੁਭਯਪਟਿਬਾਹਕਤ੍ਤਾ ਅਹੇਤੁਕਵਾਦਾਤਿ ਯਥਾਲਾਭਂ ਹੇਤੁਫਲਤਾਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯੋ ਹਿ ਵਿਪਾਕਪਟਿਬਾਹਨੇਨ ਨਤ੍ਥਿਕਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦੀ, ਸੋ ਅਤ੍ਥਤੋ ਕਮ੍ਮਪਟਿਬਾਹਨੇਨ ਅਕਿਰਿਯਦਿਟ੍ਠਿਕੋ, ਉਭਯਪਟਿਬਾਹਨੇਨ ਅਹੇਤੁਕਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਚ ਹੋਤਿ. ਸੇਸਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

‘‘ਯੇ ਵਾ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤੇਸਮਨੁਦਿਟ੍ਠਿਕਾਨਂ ਨਿਯਾਮੋਕ੍ਕਨ੍ਤਿਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਪੂਰਣਾਦੀਨਂ. ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਦੀਪਕਂ ਗਨ੍ਥਂ ਯਥਾ ਤਥਾ ਤੇਹਿ ਕਤਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਵੀਮਂਸਨ੍ਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਚਾਰੇਨ੍ਤਿ. ‘‘ਤੇਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੀਮਂਸਨਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਂ. ‘‘ਕਰੋਤੋ…ਪੇ… ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤਾਨਂ ਤੇਸਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇਤਿ ਯਥਾਪਰਿਕਪ੍ਪਿਤੇ ਕਮ੍ਮਫਲਾਭਾਵਾਦਿਕੇ ‘‘ਕਰੋਤੋ ਨ ਕਰੀਯਤਿ ਪਾਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਮਿਚ੍ਛਾਦਸ੍ਸਨਸਙ੍ਖਾਤਾਯ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇ. ਮਿਚ੍ਛਾਸਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਸਤਿਸਙ੍ਖਾਤਾ ਲਦ੍ਧਿਸਹਗਤਾ ਤਣ੍ਹਾ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ‘‘ਕਰੋਤੋ ਨ ਕਰੀਯਤਿ ਪਾਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਵਸੇਨ ਹਿ ਅਨੁਸ੍ਸਵੂਪਲਦ੍ਧੇ ਅਤ੍ਥੇ ਤਦਾਕਾਰਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਨੇਹਿ ਸਵਿਗ੍ਗਹੇ ਵਿਯ ਸਰੂਪਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੇ ਚਿਰਕਾਲਪਰਿਚਯੇਨ ‘‘ਏਵਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਮਭਾਵੂਪਗਮਨੇ, ਨਿਜ੍ਝਾਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਚ ਤਥਾ ਤਥਾ ਗਹਿਤੇ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਤਥੇਵ ਆਸੇਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਬਹੁਲੀਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਤਕ੍ਕੇਨ ਸਮਾਨੀਯਮਾਨਾ ਮਿਚ੍ਛਾਵਾਯਾਮੁਪਤ੍ਥਮ੍ਭਿਤਾ ਅਤਂਸਭਾਵਮ੍ਪਿ ‘‘ਤਂਸਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀ ਮਿਚ੍ਛਾਲਦ੍ਧਿਸਹਗਤਾ ਤਣ੍ਹਾ ਮੁਸਾ ਵਿਤਥਂ ਸਰਣਤੋ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਸਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਚਤੁਰਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਟੀਕਾਯਮ੍ਪਿ (ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੪.੩੦) ਚੇਸ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦਯੋ ਵਿਯ ਹਿ ਮਿਚ੍ਛਾਸਤਿ ਨਾਮ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕੋ ਕੋਚਿ ਧਮ੍ਮੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਣ੍ਹਾਸੀਸੇਨ ਗਹਿਤਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਕੁਸਲਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਮੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮਾਗਮਟ੍ਠਕਥਾਯਮ੍ਪਿ ਸਲ੍ਲੇਖਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੮੩) ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਗ੍ਗਂ ਹੋਤੀਤਿ ਯਥਾਸਕਂ ਵਿਤਕ੍ਕਾਦਿਪਚ੍ਚਯਲਾਭੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਵਟ੍ਠਿਤਤਾਯ ਅਨੇਕਗ੍ਗਤਂ ਪਹਾਯ ਏਕਗ੍ਗਂ ਅਪ੍ਪਿਤਂ ਵਿਯ ਹੋਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਸੀਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਮਿਚ੍ਛਾਸਮਾਧਿ ਏਵ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਹਿ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸੇਸੇਹਿ ਲਦ੍ਧਭਾਵਨਾਬਲੋ ਈਦਿਸੇ ਠਾਨੇ ਸਮਾਧਾਨਪਤਿਰੂਪਕਕਿਚ੍ਚਕਰੋਯੇਵ ਹੋਤਿ ਵਾਲਵਿਜ੍ਝਨਾਦੀਸੁ ਵਿਯਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਜਵਨਾਨਿ ਜਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੇਕਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਤੇਨਾਕਾਰੇਨ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਿਯੇਸੁ ਜਵਨਵਾਰੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤੇਸੁ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਭੂਤੇ ਸਬ੍ਬਪਚ੍ਛਿਮੇ ਜਵਨਵਾਰੇ ਸਤ੍ਤ ਜਵਨਾਨਿ ਜਵਨ੍ਤਿ. ‘‘ਪਠਮਜਵਨੇ ਸਤੇਕਿਚ੍ਛਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਾਦੀਸੂ’’ਤਿ ਇਦਂ ਧਮ੍ਮਸਭਾਵਦਸ੍ਸਨਮੇਵ, ਨ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਤੇਸਂ ਤਿਕਿਚ੍ਛਾ ਕੇਨਚਿ ਸਕ੍ਕਾ ਕਾਤੁਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਂ ਤੇਸ੍ਵੇਵ ਠਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਮਜਵਨਸ੍ਸ ਅਵਸ੍ਸਮੁਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਲਹੁਪਰਿਵਤ੍ਤੇ ਚ ਚਿਤ੍ਤਵਾਰੇ ਓਵਾਦਾਨੁਸਾਸਨ ਵਸੇਨ ਤਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਅਸਮ੍ਭਵਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਨਮ੍ਪਿ ਅਤੇਕਿਚ੍ਛਾ ਅਨਿਵਤ੍ਤਿਨੋ’’ਤਿ. ਅਰਿਟ੍ਠਕਣ੍ਟਕਸਦਿਸਾਤਿ ਅਰਿਟ੍ਠਭਿਕ੍ਖੁਕਣ੍ਟਕਸਾਮਣੇਰਸਦਿਸਾ, ਤੇ ਵਿਯ ਅਤੇਕਿਚ੍ਛਾ ਅਨਿਵਤ੍ਤਿਨੋ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਾਯੇਵ ਜਾਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਤੀਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾਦਸ੍ਸਨੇਸੁ. ਕੋਚਿ ਏਕਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਓਕ੍ਕਮਤੀਤਿ ਯਸ੍ਸ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ, ਆਸੇਵਨਾ ਚ ਪਵਤ੍ਤਾ, ਸੋ ਏਕਮੇਵ ਦਸ੍ਸਨਂ ਓਕ੍ਕਮਤਿ. ਕੋਚਿ ਦ੍ਵੇ, ਕੋਚਿ ਤੀਣਿਪੀਤਿ ਯਸ੍ਸ ਦ੍ਵੀਸੁ, ਤੀਸੁਪਿ ਵਾ ਅਭਿਨਿਵੇਸੋ, ਆਸੇਵਨਾ ਚ ਪਵਤ੍ਤਾ, ਸੋ ਦ੍ਵੇ, ਤੀਣਿਪਿ ਓਕ੍ਕਮਤਿ, ਏਤੇਨ ਪਨ ਵਚਨੇਨ ਯਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ‘‘ਇਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪੇਤੇ ਅਤ੍ਥਤੋ ਉਭਯਪ੍ਪਟਿਬਾਹਕਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਉਭਯਪ੍ਪਟਿਬਾਹਕਤਾਮੁਖੇਨ ਦੀਪਿਤਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਿਦ੍ਧਾ ਸਬ੍ਬਦਿਟ੍ਠਿਕਤਾ, ਸਾ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਿਯਾ. ਯਾ ਪਨ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਾਮੋਕ੍ਕਨ੍ਤਿਭੂਤਾ, ਸਾ ਯਥਾਸਕਂ ਪਚ੍ਚਯਸਮੁਦਾਗਮਸਿਦ੍ਧਿਤੋ ਭਿਨ੍ਨਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਵਿਯ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਾਨਂ ਏਕਜ੍ਝਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਬ੍ਬੋਕਿਣ੍ਣਾ ਏਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੇਪੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਸਮਾਨਸਾਮਤ੍ਥਿਯਤਂ, ਸਮਾਨਫਲਤਞ੍ਚ ਵਿਭਾਵੇਤਿ. ਸਗ੍ਗਾਵਰਣਾਦਿਨਾ ਹੇਤਾ ਸਮਾਨਸਾਮਤ੍ਥਿਯਾ ਚੇਵ ਸਮਾਨਫਲਾ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਚੇਤਾ ਏਕਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਪਿ ਅਬ੍ਬੋਕਿਣ੍ਣਾ ਏਵ, ਏਕਾਯ ਵਿਪਾਕੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਇਤਰਾ ਤਸ੍ਸਾ ਅਨੁਬਲਪ੍ਪਦਾਯਿਕਾਯੋਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਪਤ੍ਤੋ ਸਗ੍ਗਮਗ੍ਗਾਵਰਣਞ੍ਚੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿਂ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਭਬ੍ਬੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਤਦੇਵਤ੍ਥਂ ਆਵਿਕਰੋਤਿ. ਮੋਕ੍ਖਮਗ੍ਗਾਵਰਣਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਥਭੂਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਨਿਵਾਰਣਂ. ਪਗੇਵਾਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤ੍ਥੇ ਨਿਪਾਤੋ, ਮੋਕ੍ਖਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਕਾ ਨਾਮ ਕਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਪਿਚ ਪਗੇਵਾਤਿ ਪਾ ਏਵ, ਪਠਮਤਰਮੇਵ ਮੋਕ੍ਖਂ ਗਨ੍ਤੁਮਭਬ੍ਬੋ, ਮੋਕ੍ਖਗਮਨਤੋਪਿ ਦੂਰਤਰਮੇਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਮਞ੍ਞਤ੍ਥਾਪਿ ਯਥਾਰਹਂ.

‘‘ਵਟ੍ਟਖਾਣੁ ਨਾਮੇਸ ਸਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਵਚਨਂ ਨੇਯ੍ਯਤ੍ਥਮੇਵ, ਨ ਨੀਤਤ੍ਥਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਂ ਨਾਮ ਮਜ੍ਝਿਮਾਗਮਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਕਿਂ ਪਨੇਸ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਨਿਯਤੋ ਹੋਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਅਞ੍ਞਸ੍ਮਿਮ੍ਪੀਤਿ? ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਿਯਤੋ, ਆਸੇਵਨਵਸੇਨ ਪਨ ਭਵਨ੍ਤਰੇਪਿ ਤਂ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਰੋਚੇਤਿਯੇਵਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੧੦੩). ਅਕੁਸਲਞ੍ਹਿ ਨਾਮੇਤਂ ਅਬਲਂ ਦੁਬ੍ਬਲਂ, ਨ ਕੁਸਲਂ ਵਿਯ ਸਬਲਂ ਮਹਾਬਲਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਨਿਯਤੋ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਨਿਯਾਮੋ ਵਿਯ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਾਮੋਪਿ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਿਕੋ ਸਿਯਾ, ਨ ਚ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਿਕੋ. ਯਦੇਵਂ ਵਟ੍ਟਖਾਣੁਜੋਤਨਾ ਕਥਂ ਯੁਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਆਸੇਵਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾ ਸਤ੍ਤਙ੍ਗੁਤ੍ਤਰਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਸਕਿਂ ਨਿਮੁਗ੍ਗੋਪਿ ਨਿਮੁਗ੍ਗੋ ਏਵ ਬਾਲੋ’’ਤਿ [ਅ. ਨਿ. ੭.੧੫ (ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਮਾਨਂ)] ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਵਟ੍ਟਖਾਣੁਜੋਤਨਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਾਦਿਸੇ ਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਅਯਂ ਤਂ ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਓਕ੍ਕਨ੍ਤੋ, ਪੁਨ ਕਦਾਚਿ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖੇ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਤੋ ਸੀਸੁਕ੍ਖਿਪਨਮਸ੍ਸ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ, (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੩.੧੦੨) ਇਧ ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ‘‘ਏਵਰੂਪਸ੍ਸ ਹਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਭਵਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਯੇਭੁਯ੍ਯਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਂ, ਇਤਿ ਆਸੇਵਨਵਸੇਨ ਭਵਨ੍ਤਰੇਪਿ ਤਂਤਂਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਰੋਚਨਤੋ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਸ੍ਸ ਭਵਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵਟ੍ਟਖਾਣੁਕੋ ਨਾਮੇਸ ਜਾਤੋ, ਨ ਪਨ ਮਿਚ੍ਛਤ੍ਤਨਿਯਾਮਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਿਕਤਾਯਾਤਿ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਞਾਤਬ੍ਬਤ੍ਥਤਾਯ ਨੇਯ੍ਯਤ੍ਥਮਿਦਂ, ਨ ਨੀਤਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇਪਿ ‘‘ਅਰਹਾ, ਯੇ ਚ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਮਗ੍ਗਂ ਨ ਪਟਿਲਭਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਞ੍ਚ ਨ ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧਞ੍ਚ ਨ ਪਰਿਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਯਮ. ੧.ਖਨ੍ਧਯਮਕ ੨੧੦) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਥਵਿਗੋਪਕੋਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣੇਨ ਪਥਵਿਪਾਲਕੋ. ਤਦਤ੍ਥਂ ਸਮਤ੍ਥੇਤੁਂ ‘‘ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਏਵਂ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਰਮਸਾਵਜ੍ਜਾਨੁਸਾਰੇਨ ਸੋਤੂਨਂ ਸਤਿਮੁਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਸਂਸਾਰਖਾਣੁਭਾਵਸ੍ਸਾਪਿ ਪਚ੍ਚਯੋ ਅਪਣ੍ਣਕਜਾਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਅਕਲ੍ਯਾਣਜਨਨ੍ਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮਵਿਰਹਿਤਜਨਂ ਅਸਾਧੁਜਨਂ. ਆਸੀਵਿਸਨ੍ਤਿ ਆਸੁਮਾਗਤਹਲਾਹਲਂ. ਭੂਤਿਕਾਮੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਪਰਮਤ੍ਥਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗੁਣੇਹਿ ਵੁਡ੍ਢਿਕਾਮੋ. ਵਿਚਕ੍ਖਣੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਵਿਧਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਕੋ, ਧੀਰੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਪਕੁਧਕਚ੍ਚਾਯਨਵਾਦਵਣ੍ਣਨਾ

੧੭੪. ‘‘ਅਕਟਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਟ-ਕਾਰਾਦੇਸੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਕਤਾ’’ਤਿ, ਸਮੇਨ, ਵਿਸਮੇਨ ਵਾ ਕੇਨਚਿਪਿ ਹੇਤੁਨਾ ਅਕਤਾ, ਨ ਵਿਹਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ਅਕਟਵਿਧਾਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ. ਨਤ੍ਥਿ ਕਤਵਿਧੋ ਕਰਣਵਿਧਿ ਏਤੇਸਨ੍ਤਿ ਅਕਟਵਿਧਾ. ਪਦਦ੍ਵਯੇਨਾਪਿ ਲੋਕੇ ਕੇਨਚਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਨੇਸਂ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਵਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਦ੍ਧਿਯਾਪਿ ਨ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾਤਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਇਦ੍ਧਿਮਤੋ ਚੇਤੋਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ, ਦੇਵਸ੍ਸ, ਇਸ੍ਸਰਾਦਿਨੋ ਚ ਇਦ੍ਧਿਯਾਪਿ ਨ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾ. ਅਨਿਮ੍ਮਾਪਿਤਾਤਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਨਿਮ੍ਮਾਪਿਤਾ. ਕਾਮਂ ਸਦ੍ਦਤੋ ਯੁਤ੍ਤਂ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਚ ਪੁਰਿਮੇਨ ਸਮਾਨਂ, ਤਥਾਪਿ ਪਾਲ਼ਿਯਮਟ੍ਠਕਥਾਯਞ੍ਚ ਅਨਾਗਤਮੇਵ ਅਗਹੇਤਬ੍ਬਭਾਵੇ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਤਂ ਨੇਵ ਪਾਲ਼ਿਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ.

ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲਸੁਤ੍ਤਸਂਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੩੦) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ. ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਯੋਜਨਾਮਤ੍ਤਂ – ਵਞ੍ਝਾਤਿ ਹਿ ਵਞ੍ਝਪਸੁਵਞ੍ਝਤਾਲਾਦਯੋ ਵਿਯ ਅਫਲਾ ਕਸ੍ਸਚਿ ਅਜਨਕਾ, ਤੇਨ ਪਥਵਿਕਾਯਾਦੀਨਂ ਰੂਪਾਦਿਜਨਕਭਾਵਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਰੂਪਸਦ੍ਦਾਦਯੋ ਹਿ ਪਥਵਿਕਾਯਾਦੀਹਿ ਅਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਵੁਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਤਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿ. ਪਬ੍ਬਤਸ੍ਸ ਕੂਟਮਿਵ ਠਿਤਾਤਿ ਕੂਟਟ੍ਠਾ, ਯਥਾ ਪਬ੍ਬਤਕੂਟਂ ਕੇਨਚਿ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਚ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਂ, ਏਵਮੇਤੇਪਿ ਸਤ੍ਤਕਾਯਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਮਿਦਂ ‘‘ਬੀਜਤੋ ਅਙ੍ਕੁਰਾਦਿ ਜਾਯਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮੇਵ ਤਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ਨ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਂ, ਇਤਰਥਾ ਅਞ੍ਞਤੋਪਿ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਉਪਲਦ੍ਧਿ ਸਿਯਾ, ਏਵਮੇਤੇਪਿ ਸਤ੍ਤਕਾਯਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਸਿਕਟ੍ਠਾਯਿਟ੍ਠਿਤਾਤਿ. ਠਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਭਾਵੇਨ ਸੁਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਤ੍ਤਾ. ਨ ਚਲਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਵਿਕਾਰਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਵਿਕਾਰਾਭਾਵਤੋ ਹਿ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਕਾਯਾਨਂ ਏਸਿਕਟ੍ਠਾਯਿਟ੍ਠਿਤਤਾ, ਅਨਿਞ੍ਜਨਞ੍ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਕਤਿਯਾ ਅਵਟ੍ਠਾਨਮੇਵ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨ ਵਿਪਰਿਣਮਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਪਕਤਿਨ੍ਤਿ ਸਭਾਵਂ. ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਏਵ ਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਉਪਹਨਨ੍ਤਿ. ਸਤਿ ਹਿ ਵਿਕਾਰਮਾਪਾਦੇਤਬ੍ਬਭਾਵੇ ਉਪਘਾਤਕਤਾ ਸਿਯਾ, ਤਥਾ ਅਨੁਗ੍ਗਹੇਤਬ੍ਬਭਾਵੇ ਸਤਿ ਅਨੁਗ੍ਗਾਹਕਤਾਪੀਤਿ ਤਦਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਨਾਲ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਥਵੀਯੇਵ ਕਾਯੇਕਦੇਸਤ੍ਤਾ ਪਥਵਿਕਾਯੋ ਯਥਾ ‘‘ਸਮੁਦ੍ਦੋ ਦਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ, ਪਥਵਿਸਮੂਹੋ ਵਾ ਕਾਯਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਸਮੂਹਵਾਚਕਤ੍ਤਾ ਯਥਾ ‘‘ਹਤ੍ਥਿਕਾਯੋ’’ਤਿ. ਜੀਵਸਤ੍ਤਮਾਨਂ ਕਾਯਾਨਂ ਨਿਚ੍ਚਤਾਯ ਨਿਬ੍ਬਿਕਾਰਭਾਵਤੋ ਨ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬਤਾ, ਨ ਘਾਤੇਤਬ੍ਬਤਾ ਚ, ਤਸ੍ਮਾ ਨੇਵ ਕੋਚਿ ਹਨ੍ਤਾ, ਘਾਤੇਤਾ ਵਾ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਤ੍ਵੇਵ ਕਾਯਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਦਿ ਕੋਚਿ ਹਨ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਥਂ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਥਪ੍ਪਹਾਰੋਤਿ ਤਤ੍ਥ ਚੋਦਨਾਯਾਹ ‘‘ਯਥਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਤ੍ਵੇਵਾਤਿ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਮੇਵ. ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤ੍ਥ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਪਹਤਨ੍ਤਿ ਪਹਰਿਤਂ. ਏਕਤੋਧਾਰਾਦਿਕਂ ਸਤ੍ਥਂ. ਅਨ੍ਤਰੇਨੇਵ ਪਵਿਸਤਿ, ਨ ਤੇਸੁ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਕੇਵਲਂ ‘‘ਅਹਂ ਇਮਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਮੀ’’ਤਿ ਤੇਸਂ ਤਥਾ ਸਞ੍ਞਾਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਹਨਨਘਾਤਨਾਦਿ ਪਨ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਨਤ੍ਥੇਵ ਕਾਯਾਨਂ ਅਵਿਕੋਪਨੀਯਭਾਵਤੋਤਿ.