੧੧. ਕੇਵਟ੍ਟਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
ਕੇਵਟ੍ਟਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਨਾ
੪੮੧. ਏਵਂ ਸੁਭਸੁਤ੍ਤਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਕੇਵਟ੍ਟਸੁਤ੍ਤਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤੋ ਯਥਾਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਸਂਵਣ੍ਣਨੋਕਾਸਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਭਾਵਂ ਵਿਭਾਵੇਤੁਂ, ਸੁਭਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਰਂ ਸਙ੍ਗੀਤਸ੍ਸ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕੇਵਟ੍ਟਸੁਤ੍ਤਭਾਵਂ ਵਾ ਪਕਾਸੇਤੁਂ ‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ…ਪੇ… ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾਯਨ੍ਤਿ ਕੇਵਟ੍ਟਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਪਾਵਾਰਿਕਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ. ਅਮ੍ਬਵਨੇਤਿ ਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖਬਹੁਲੇ ਉਪਵਨੇ. ਤਂ ਕਿਰ ਸੋ ਸੇਟ੍ਠਿ ਭਗਵਤੋ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਚ ਰਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਕੁਟਿਮਣ੍ਡਪਾਦੀਨਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪਾਕਾਰਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਸਿ, ਪੁਰਿਮਵੋਹਾਰੇਨ ਪਨੇਸ ਵਿਹਾਰੋ ‘‘ਪਾਵਾਰਿਕਮ੍ਬਵਨ’’ਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਕੇਵਟ੍ਟੋ’’ ਤਿਦਂ ਨਾਮਮਤ੍ਤਂ. ‘‘ਕੇਵਟ੍ਟੇਹਿ ਸਂਰਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤਾ, ਤੇਸਂ ਵਾ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਕੇਚਿ. ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਾਮਞ੍ਚੇਸ ਤਦਾ ਗਹਪਤਿਟ੍ਠਾਨੇ ਠਿਤੋ, ਪਿਤੁ ਪਨਸ੍ਸ ਅਚਿਰਕਾਲਕਤਤਾਯ ਪੁਰਿਮਸਮਞ੍ਞਾਯ ‘‘ਗਹਪਤਿਪੁਤ੍ਤੋ’’ਤ੍ਵੇਵ ਵੋਹਰੀਯਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲੋ’’ਤਿ, ਮਹਾਵਿਭਵਤਾਯ ਮਹਾਸਾਰੋ ਗਹਪਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਰ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਪਨ ਲ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਮਹਾਸਾਲੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਯਥਾ ‘‘ਪਲਿਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਨਿ. ੧੫; ਮਿ. ਪ. ੬.੩.੭; ਜਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩.੧੦੨) ਸਦ੍ਧੋ ਪਸਨ੍ਨੋਤਿ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਸਦ੍ਧਾਵਸੇਨ ਰਤਨਤ੍ਤਯਸਦ੍ਧਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਤਤੋਯੇਵ ਰਤਨਤ੍ਤਯਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ. ਕਮ੍ਮਕਮ੍ਮਫਲਸਦ੍ਧਾਯ ਵਾ ਸਦ੍ਧੋ, ਰਤਨਤ੍ਤਯਪ੍ਪਸਾਦਬਹੁਲਤਾਯ ਪਸਨ੍ਨੋ. ਸਦ੍ਧਾਧਿਕਤ੍ਤਾਯੇਵਾਤਿ ਤਥਾਚਿਨ੍ਤਾਯ ਹੇਤੁਵਚਨਂ, ਸਦ੍ਧਾਧਿਕੋ ਹਿ ਉਮ੍ਮਾਦਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ.
ਸਮਿਦ੍ਧਾਤਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਇਦ੍ਧਾ, ਵਿਭਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਾ, ਆਕਿਣ੍ਣਾ ਬਹੂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਅਂਸਕੂਟੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ‘‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨ੍ਵਦ੍ਧਮਾਸਂ, ਅਨੁਮਾਸਂ, ਅਨੁਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਸਾਦਾਯ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਏਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਣਾਪਨਮੇਵ ਸਮਾਦਿਸਨਂ, ਤਂ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਠਪਨਂ ਨਾਮਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਠਾਨਨ੍ਤਰੇ ਠਪੇਤੂ’’ਤਿ. ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਿ ਪਕਤਿਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਾਨਂ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਨਂ ਝਾਯੀਨਂ, ਅਰਿਯਾਨਞ੍ਚ. ਧਮ੍ਮਤੋਤਿ ਅਧਿਗਮਧਮ੍ਮਤੋ, ਝਾਨਾਭਿਞ੍ਞਾਮਗ੍ਗਫਲਧਮ੍ਮਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਚੇਤਂ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ. ਤਤੋ ਹਿ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰੇਤਿ. ਏਵਂ ਉਤ੍ਤਰਿਸਦ੍ਦਂ ਮਨੁਸ੍ਸਸਦ੍ਦੇਨ ਏਕਪਦਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਸਦ੍ਦੇਨ ਸਮ੍ਬਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਂ ਵਿਸੁਮੇਵ ਪਦਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ‘‘ਦਸਕੁਸਲਸਙ੍ਖਾਤਤੋ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਤੋਤਿ ਪਕਤਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਤੋ. ਪਜ੍ਜਲਿਤਪਦੀਪੋਤਿ ਪਜ੍ਜਲਨ੍ਤਪਦੀਪੋ. ਤੇਲਸ੍ਨੇਹਨ੍ਤਿ ਤੇਲਸੇਚਨਂ. ਰਾਜਗਹਸੇਟ੍ਠਿਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਰਾਜਗਹਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਚਨ੍ਦਨਪਤ੍ਤਦਾਨਵਤ੍ਥੁਮ੍ਹਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੨). ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਸੀਤਿ ‘‘ਨ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਗਿਹੀਨਂ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਦਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਆਪਤ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੨) ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਿਦ੍ਧਿਪਟਿਕ੍ਖੇਪਕਂ ਇਦਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸਿ.
੪੮੨. ਗੁਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਅਚਾਵਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਏਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਨ ਗੁਣਵਿਨਾਸਨੇਨਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਸੀਲਭੇਦ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. ਵਿਸਹਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨਿਵਾਰਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਉਸ੍ਸਹਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਇਮਿਨਾ ਕਾਰਣਨ੍ਤਰੇਨਾਯਂ ਉਸ੍ਸਹਨ੍ਤੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਯਂ ਪਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਿਸ੍ਸਾਸਿਕੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾਤਿ ਚ ਬ੍ਰੂਹੇਤ੍ਵਾ, ਵਿਭੂਤਂ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਵਣ੍ਣਨਾ
੪੮੩-੪. ਆਦੀਨਵਨ੍ਤਿ ਦੋਸਂ. ਕਥਂ ਤੇਨ ਕਤਾ, ਕਤ੍ਥ ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਤ੍ਥ ਕਿਰਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਏਕੇਨਾਤਿ ਗਨ੍ਧਾਰੇਨ ਨਾਮ ਇਸਿਨਾਵ. ਏਵਞ੍ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇਨਾਪਰਂ ਸਂਸਨ੍ਦਤੀਤਿ. ਗਨ੍ਧਾਰੀ ਨਾਮੇਸਾ ਵਿਜ੍ਜਾ ਚੂਲ਼ਗਨ੍ਧਾਰੀ, ਮਹਾਗਨ੍ਧਾਰੀਤਿ ਦੁਵਿਧਾ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਚੂਲ਼ਗਨ੍ਧਾਰੀ ਨਾਮ ਤਿਵਸ੍ਸਤੋ ਓਰਂ ਮਤਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਪਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਜਾਨਨਾ ਵਿਜ੍ਜਾ. ਵਙ੍ਗੀਸਵਤ੍ਥੁ (ਸਂ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੨੨੦; ਅ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧.੨੧੨) ਚੇਤ੍ਥ ਸਾਧਕਂ. ਮਹਾਗਨ੍ਧਾਰੀ ਨਾਮ ਤਸ੍ਸ ਚੇਵ ਜਾਨਨਾ, ਤਦੁਤ੍ਤਰਿ ਚ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਾਧਿਕਾ ਵਿਜ੍ਜਾ. ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਹੇਸਾ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਕਿਚ੍ਚਂ ਸਾਧੇਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਕਿਰ ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਾਧਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਾਦਿਸੇ ਦੇਸੇ, ਕਾਲੇ ਚ ਮਨ੍ਤਂ ਪਰਿਜਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਬਹੁਧਾਪਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਹਤ੍ਥਿਆਦੀਨਿਪਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਅਦਸ੍ਸਨੀਯੋਪਿ ਹੋਤਿ, ਅਗ੍ਗਿਥਮ੍ਭਮ੍ਪਿ ਕਰੋਤਿ, ਜਲਥਮ੍ਭਮ੍ਪਿ ਕਰੋਤਿ, ਆਕਾਸੇਪਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਇਨ੍ਦਜਾਲਸਦਿਸਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਟ੍ਟੋਤਿ ਦੁਕ੍ਖਿਤੋ ਬਾਧਿਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪੀਲ਼ਿਤੋ’’ਤਿ.
ਆਦੇਸਨਾਪਾਟਿਹਾਰਿਯਵਣ੍ਣਨਾ
੪੮੫. ਕਾਮਂ ‘‘ਚੇਤਸਿਕ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਯੇ ਚੇਤਸਿ ਨਿਯੁਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ, ਤੇਸਂ ਸਾਧਾਰਣਵਚਨਂ, ਸਾਧਾਰਣੇ ਪਨ ਗਹਿਤੇ ਚਿਤ੍ਤਵਿਸੇਸੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸਾਮਞ੍ਞਜੋਤਨਾ ਚ ਵਿਸੇਸੇ ਅਵਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਚੇਤਸਿਕਪਦਸ੍ਸ ਯਥਾਧਿਪ੍ਪੇਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸੋਮਨਸ੍ਸਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਤਦੇਕਟ੍ਠਾ ਰਾਗਾਦਯੋ, ਸਦ੍ਧਾਦਯੋ ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਦੋਮਨਸ੍ਸਗ੍ਗਹਣੇਨ ਦੋਸਾਦਯੋ. ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾ ਪਨ ਸਰੂਪੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤਾ. ਪਿ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥੋ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਂ ਤਵ ਮਨੋ’’ਤਿ, ਇਮਿਨਾ ਪਕਾਰੇਨ ਤਵ ਮਨੋ ਪਵਤ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕੇਨ ਪਕਾਰੇਨਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਤੋ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਤੇ ਮਨੋ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਤਤਾਦਿਮਤ੍ਤਦਸ੍ਸਨਂ, ਨ ਪਨ ਯੇਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਤੋ ਵਾ ਦੋਮਨਸ੍ਸਿਤੋ ਵਾ, ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ‘‘ਇਤਿਪਿ ਤੇ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਤਿਸਦ੍ਦੋ ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥੋ ‘‘ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਖੋ ਕਚ੍ਚਾਨ ਅਯਮੇਕੋ ਅਨ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫; ੩.੯੦) ਵਿਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਿ-ਸਦ੍ਦੋ ਇਧਾਪਿ ਵੁਤ੍ਤਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨਤ੍ਥੋ. ਪਰਸ੍ਸ ਚਿਨ੍ਤਂ ਮਨਤਿ ਜਾਨਾਤਿ ਏਤਾਯਾਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾਮਣਿ ਨ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਣ-ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਸਾ ਏਵ ਪੁਬ੍ਬਪਦਮਨ੍ਤਰੇਨ ਮਣਿਕਾ. ਚਿਨ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿਨਾ ਭਵਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਰੇਸਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਾਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਤਸ੍ਸਾ ਕਿਰ ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਾਧਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਤਾਦਿਸੇ ਦੇਸੇ, ਕਾਲੇ ਚ ਮਨ੍ਤਂ ਪਰਿਜਪ੍ਪਿਤ੍ਵਾ ਯਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਜਾਨਿਤੁਕਾਮੋ, ਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਸੁਤਾਦਿਵਿਸੇਸਸਞ੍ਜਾਨਨਮੁਖੇਨ ਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਅਨੁਮਿਨਨ੍ਤੋ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿ ਕੇਚਿ. ‘‘ਵਾਚਂ ਨਿਚ੍ਛਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਅਕ੍ਖਰਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਕਥੇਤੀ’’ਤਿ ਅਪਰੇ. ਸਾ ਪਨ ਵਿਜ੍ਜਾ ਪਦਕੁਸਲਜਾਤਕੇਨ (ਜਾ. ੧.੯.੪੯ ਆਦਯੋ) ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਾ.
ਅਨੁਸਾਸਨੀਪਾਟਿਹਾਰਿਯਵਣ੍ਣਨਾ
੪੮੬. ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਪਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕੇਥਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਨ੍ਤਿ ਹਿ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਾਯ ਅਨੁਸਾਸਨਿਯਾ ਵਿਧਿਵਸੇਨ, ਪਟਿਸੇਧਵਸੇਨ ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਪਰਾਮਸਨਂ, ਸਾ ਚ ਅਨੁਸਾਸਨੀ ਸਮ੍ਮਾਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ, ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਤਕ੍ਕਾਨਞ੍ਚ ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਤਤ੍ਥ ਆਨਿਸਂਸਸ੍ਸ, ਆਦੀਨਵਸ੍ਸ ਚ ਵਿਭਾਵਨਤ੍ਥਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਮੇਵ, ਨ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਂ. ਪਟਿਯੋਗੀਨਿਵਤ੍ਤਨਤ੍ਥਞ੍ਹਿ ਏਵ-ਕਾਰਗ੍ਗਹਣਂ. ਇਧਾਪਿ ਏਵਂ-ਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ, ਪਯੋਜਨਞ੍ਚ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ-ਗਹਣੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਿਕਰਾਗਨ੍ਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਮਤ੍ਤਂ ਤਦਞ੍ਞਰਾਗਸ੍ਸ ਚੇਵ ਦੋਸਾਦੀਨਞ੍ਚ ਪਹਾਨਸ੍ਸ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ, ਤਪ੍ਪਹਾਨਸ੍ਸ ਚ ਤਦਞ੍ਞਰਾਗਾਦਿਖੇਪਨਸ੍ਸ ਉਪਾਯਭਾਵਤੋ ਦੁਟ੍ਠਲੋਹਿਤਵਿਮੋਚਨਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਦੁਟ੍ਠਮਂਸਖੇਪਨੂਪਾਯਤਾ ਵਿਯ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਧਮ੍ਮਮੇਵਾਤਿ ਅਵਧਾਰਣਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵਤੋ ਸਾਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮਨਿਵਤ੍ਤਨਪਰਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ ਤਸ੍ਸਾਧਿਗਮੂਪਾਯਾਨਿਸਂਸਭੂਤਾਨਂ ਤਦਞ੍ਞੇਸਂ ਅਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮਾਨਂ ਨਾਨਨ੍ਤਰਿਕਭਾਵਤੋ. ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਇਦ੍ਧਿਯੇਵ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਪਦਸ੍ਸ ਪਨ ਵਚਨਤ੍ਥਂ (ਉਦਾ. ਅਟ੍ਠ. ਪਠਮਬੋਧਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ; ਇਤਿਵੁ. ਅਟ੍ਠ. ਨਿਦਾਨਵਣ੍ਣਨਾ) ‘‘ਪਟਿਪਕ੍ਖਹਰਣਤੋ, ਰਾਗਾਦਿਕਿਲੇਸਾਪਨਯਨਤੋ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਭਗਵਤੋ ਪਨ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਰਾਗਾਦਯੋ ਨ ਸਨ੍ਤਿ ਯੇ ਹਰਿਤਬ੍ਬਾ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਮ੍ਪਿ ਵਿਗਤੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਗੁਣਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਹਤਪਟਿਪਕ੍ਖੇ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਵੋਹਾਰੇਨ ਚ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਇਧ ‘‘ਪਾਟਿਹਾਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ. ਸਚੇ ਪਨ ਮਹਾਕਾਰੁਣਿਕਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਵੇਨੇਯ੍ਯਗਤਾ ਚ ਕਿਲੇਸਾ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾ, ਤੇਸਂ ਹਰਣਤੋ ‘‘ਪਾਟਿਹਾਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਏਵਂ ਸਤਿ ਯੁਤ੍ਤਮੇਤਂ. ਅਥ ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਚੇਵ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਚ ਪਟਿਪਕ੍ਖਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ, ਤੇਸਂ ਹਰਣਤੋ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ. ਤੇ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਹਰਣਵਸੇਨ, ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਕਾਸਨੇ ਅਸਮਤ੍ਥਭਾਵੇਨ ਚ ਇਦ੍ਧਿਆਦੇਸਨਾਨੁਸਾਸਨੀਹਿ ਹਰਿਤਾ ਅਪਨੀਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ‘‘ਪਟੀ’’ਤਿ ਵਾ ਅਯਂ ਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਪਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਬੋਧੇਤਿ ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਟਿਪਵਿਟ੍ਠਮ੍ਹਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਆਗਞ੍ਛਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’’ਤਿ (ਸੁ. ਨਿ. ੯੮੫; ਚੂਲ਼ਨਿ. ੪) ਪਾਰਾਯਨਸੁਤ੍ਤਪਦੇ ਵਿਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਮਾਹਿਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਵਿਗਤੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇ ਚ ਕਤਕਿਚ੍ਚੇਨ ਪਚ੍ਛਾ ਹਰਿਤਬ੍ਬਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਪਟਿਹਾਰਿਯਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਸੁ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਮਗ੍ਗੇਹਿ ਹਰਿਤੇਸੁ ਪਚ੍ਛਾ ਹਰਣਂ ਪਟਿਹਾਰਿਯਂ, ਇਦ੍ਧਿਆਦੇਸਨਾਨੁਸਾਸਨਿਯੋ ਚ ਵਿਗਤੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਨ ਕਤਕਿਚ੍ਚੇਨ ਚ ਸਤ੍ਤਹਿਤਤ੍ਥਂ ਪੁਨ ਪਵਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਾ, ਹਰਿਤੇਸੁ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਸੁ ਪਰਸਤ੍ਤਾਨਂ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਹਰਣਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਪਟਿਹਾਰਿਯਾਨਿ ਨਾਮ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਪਟਿਹਾਰਿਯਮੇਵ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ. ਪਟਿਹਾਰਿਯੇ ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਆਦੇਸਨਾਨੁਸਾਸਨਿਸਮੁਦਾਯੇ ਭਵਂ ਏਕੇਕਂ ‘‘ਪਾਟਿਹਾਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਟਿਹਾਰਿਯਂ ਵਾ ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਂ, ਮਗ੍ਗੋ ਚ ਪਟਿਪਕ੍ਖਹਰਣਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਭੂਤੇ, ਤਤੋ ਵਾ ਆਗਤਨ੍ਤਿ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ, ਇਦ੍ਧਿਆਦੇਸਨਾਨੁਸਾਸਨੀਹਿ ਵਾ ਪਰਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਸਾਦਾਦੀਨਂ ਪਟਿਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕਿਲੇਸਸ੍ਸ ਹਰਣਤੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ. ਸਤਤਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਦੇਸੇਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ.
ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਨਾਤਿ ਸਹਾਦਿਯੋਗੇ ਕਰਣਵਚਨਂ, ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਚਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਰਤ੍ਥਾਪਿ ਏਸ ਨਯੋ. ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਸ ਆਚਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਤਮਤ੍ਥਂ ਖਨ੍ਧਕਵਤ੍ਥੁਨਾ ਸਾਧੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੇਵਦਤ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਗਯਾਸੀਸੇਤਿ ਗਯਾਗਾਮਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਗਯਾਸੀਸਨਾਮਕੋ ਹਤ੍ਥਿਕੁਮ੍ਭਸਦਿਸੋ ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਸ੍ਸਪਿ ਓਕਾਸੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣੇ. ‘‘ਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਞਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਆਦੇਸਨਾਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ‘‘ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸੀ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਨੁਸਾਸਨੀਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ, ‘‘ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ. ਮਹਾਨਾਗਾਤਿ ਮਹਾਖੀਣਾਸਵਾ ਅਰਹਨ੍ਤੋ. ‘‘ਨਾਗੋ’’ਤਿ ਹਿ ਅਰਹਤੋ ਅਧਿਵਚਨਂ ਨਤ੍ਥਿ ਆਗੁ ਪਾਪਮੇਤਸ੍ਸਾਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਯਥਾਹ ਸਭਿਯਸੁਤ੍ਤੇ –
‘‘ਆਗੁਂ ਨ ਕਰੋਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ,
ਸਬ੍ਬਸਂਯੋਗੇ ਵਿਸਜ੍ਜ ਬਨ੍ਧਨਾਨਿ;
ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਨ ਸਜ੍ਜਤੀ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ,
ਨਾਗੋ ਤਾਦਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤੇ ਤਥਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੫੨੭; ਮਹਾਨਿ. ੮੦; ਚੂਲ਼ਨਿ. ੨੭, ੧੩੯);
ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ‘‘ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੁ. ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲੇ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੪੮੬) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਙ੍ਘਭੇਦਕਕ੍ਖਨ੍ਧਕਪਾਲ਼ਿਯਂ ਪਨ ‘‘ਅਥ ਖੋ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੇਨ ਆਦੇਸਨਾਪਾਟਿਹਾਰਿਯਾਨੁਸਾਸਨਿਯਾ, ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਚ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੇਨ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਾਨੁਸਾਸਨਿਯਾ ਓਵਦਿਯਮਾਨਾਨਂ ਅਨੁਸਾਸਿਯਮਾਨਾਨਂ ਵਿਰਜਂ ਵੀਤਮਲਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁਂ ਉਦਪਾਦਿ ‘ਯਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਮੁਦਯਧਮ੍ਮਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਨਿਰੋਧਧਮ੍ਮ’ਨ੍ਤਿ’’ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੪੫) ਉਭਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਥੇਰਾਨਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁਪਟਿਲਾਭੋਵ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਤਯਿਦਂ ਵਿਸਦਿਸਵਚਨਂ ਦੀਘਭਾਣਕਾਨਂ, ਖਨ੍ਧਕਭਾਣਕਾਨਞ੍ਚ ਮਤਿਭੇਦੇਨਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਸਙ੍ਗਾਹਕਭਾਸਿਤਾ ਹਿ ਅਯਂ ਪਾਲ਼ਿ, ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਚ ਤੇਹੇਵ ਸਙ੍ਗਹਮਾਰੋਪਿਤਾ, ਅਪਿਚ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗਫਲਮ੍ਪਿ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਖੁਂ ਉਦਪਾਦੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਯਥਾ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਯੁਸੁਤ੍ਤੇ, (ਮ. ਨਿ. ੨.੩੪੩) ਚੂਲ਼ਰਾਹੁਲੋਵਾਦਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੩.੪੧੬) ਚਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਅਨੁਸਾਸਨੀਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਤਤਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾ’’ਤਿ ਸਾਤਿਸਯਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਉਪਾਰਮ੍ਭਾਨਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਪਤਿਰੂਪਕੇਨ ਉਪਾਰਮ੍ਭਿਤਬ੍ਬਤੋ. ਸਦੋਸਾਨਿ ਪਰਾਰੋਪਿਤਦੋਸਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਸ੍ਸ ਅਨੁਪਾਯਭਾਵਤੋ. ਸਦੋਸਤ੍ਤਾ ਏਵ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਨ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਚਿਰਕਾਲਟ੍ਠਾਯੀਨਿ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਅਤਿਟ੍ਠਨਤੋ ਨ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤੀਤਿ ਫਲੇਨ ਹੇਤੁਨੋ ਅਨੁਮਾਨਂ. ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਤਾਯ ਹਿ ਤਾਨਿ ਅਨਦ੍ਧਨਿਯਾਨਿ. ਅਨੁਸਾਸਨੀਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਅਨੁਪਾਰਮ੍ਭਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਭਵਤੋ, ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਨਿਸ੍ਸਯਤੋ ਚ. ਤਤੋਯੇਵ ਨਿਦ੍ਦੋਸਂ. ਨ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਪੁਬ੍ਬਾਪਰਵਿਰੋਧਾਦਿਦੋਸਸਮ੍ਭਵੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਨਿਦ੍ਦੋਸਤ੍ਤਾ ਏਵ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਵਾਤੇਹਿ, ਕਿਲੇਸਵਾਤੇਹਿ ਚ ਅਨੁਪਹਨ੍ਤਬ੍ਬਤੋ. ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਤਿਟ੍ਠਨਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤੀਤਿ ਇਧਾਪਿ ਫਲੇਨ ਹੇਤੁਨੋ ਅਨੁਮਾਨਂ. ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਤਾਯ ਹਿ ਤਂ ਅਦ੍ਧਨਿਯਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣਤੋ, ਤੇਨ ਚ ਉਪਾਰਮ੍ਭਾਦਿਂ, ਅਨੁਪਾਰਮ੍ਭਾਦਿਞ੍ਚਾਤਿ ਉਭਯਂ ਯਥਾਕ੍ਕਮਂ ਉਭਯਤ੍ਥ ਗਾਰਯ੍ਹਪਾਸਂਸਭਾਵਾਨਂ ਹੇਤੁਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚਾਮਸਤਿ.
ਭੂਤਨਿਰੋਧੇਸਕਵਤ੍ਥੁਵਣ੍ਣਨਾ
੪੮੭. ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਭੂਤਪਰਿਯੇਸਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪੁਰਿਮੇਸੁ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇਸੁ ਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸੁਕੁਸਲੋਪਿ ਸਮਾਨੋ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਅਪਰਿਸੇਸਨਿਰੋਧਸਙ੍ਖਾਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਾਵਬੁਜ੍ਝਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਦੁਭਯਾਨਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਹਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾਨੀਤਿ ਤੇਸਂ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ. ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸਾਸਨੀਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਏਕਨ੍ਤਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਹਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ.
ਏਵਂ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਦੇਸਨਾਯ ਮੁਖ੍ਯਪਯੋਜਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਨੁਸਙ੍ਗਿਕਪਯੋਜਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪਿਚਾ’’ਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਨਿਯ੍ਯਾਨਮੇਵ ਹਿ ਏਤਿਸ੍ਸਾ ਦੇਸਨਾਯ ਮੁਖ੍ਯਪਯੋਜਨਂ ਤਸ੍ਸ ਤਦਤ੍ਥਭਾਵਤੋ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਨ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵੋ ਅਨੁਸਙ੍ਗਿਕਪਯੋਜਨਂ ਅਤ੍ਥਾਪਤ੍ਤਿਯਾਵ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤੋ. ਕੀਦਿਸੋ ਨਾਮੇਸ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਆਹ ‘‘ਯੋ ਮਹਾਭੂਤੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋਤਿ ਅਪਰਿਯੇਸਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨਵਸੇਨ ਮਹਾਭੂਤੇ ਗਵੇਸਨ੍ਤੋ, ਤੇਸਂ ਅਨਵਸੇਸਨਿਰੋਧਂ ਵੀਮਂਸਨ੍ਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਵਿਚਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ਪਰਿਚਰਿਤ੍ਵਾ. ਧਮ੍ਮਤਾਸਿਦ੍ਧਂ ਕਿਰੇਤਂ, ਯਦਿਦਂ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਥਾ ਵਿਚਰਣਂ ਯਥਾ ਅਭਿਜਾਤਿਯਂ ਮਹਾਪਥਵਿਕਮ੍ਪਾਦਿ. ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੋਕਾਸਨ੍ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਟ੍ਠਾਨਂ, ‘‘ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਕਰ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਮੇਵ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਤਾਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਮਹਨ੍ਤਭਾਵਪ੍ਪਕਾਸਨਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ ਅਨਞ੍ਞਸਾਧਾਰਣਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਮਹਨ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤਾਯ ਦੀਪਨਤ੍ਥਂ. ਇਦਞ੍ਚ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਸਾਸਨੇ ਏਦਿਸੋ ਏਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਦਾਨੁਭਾਵਪ੍ਪਕਾਸਕੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਇਮਮ੍ਪਿ ਕਾਰਣਂ.
ਕਤ੍ਥਾਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਭੁਮ੍ਮਂ, ਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਕਾਰਣਭੂਤੇਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਕਿਂ ਆਗਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਕਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਧਿਗਮਨਹੇਤੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਿਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ. ਕਿਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ, ਹੇਤੁਗਬ੍ਭਵਿਸੇਸਨਮੇਤਂ. ਤੇਤਿ ਮਹਾਭੂਤਾ. ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਵਸੇਨਾਤਿ ਪੁਨ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ. ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨਾਤਿ ਵਚਨਤ੍ਥਲਕ੍ਖਣਰਸਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਪਦਟ੍ਠਾਨ-ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਕਲਾਪਚੁਣ੍ਣਨਾਨਤ੍ਤੇਕਤ੍ਤਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਾ- ਵਿਨਿਬ੍ਭੋਗਸਭਾਗ-ਵਿਸਭਾਗਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਬਾਹਿਰਸਙ੍ਗਹਪਚ੍ਚਯਸਮਨ੍ਨਾਹਾਰਪਚ੍ਚਯਵਿਭਾਗਾਕਾਰਤੋ, ਸਸਮ੍ਭਾਰਸਙ੍ਖੇਪਸਸਮ੍ਭਾਰਵਿਭਤ੍ਤਿਸਲਕ੍ਖਣਸਙ੍ਖੇਪਸਲਕ੍ਖਣਵਿਭਤ੍ਤਿਆਕਾਰਤੋ ਚਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਆਕਾਰੇਨ.
੪੮੮. ਦਿਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਮਗੁਣੇਹਿ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ, ਕੀਲ਼ਨ੍ਤਿ, ਜੋਤੇਨ੍ਤਿ ਚਾਤਿ ਦੇਵਾ, ਦੇਵਲੋਕਾ. ਤੇ ਯਨ੍ਤਿ ਉਪਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਏਤੇਨਾਤਿ ਦੇਵਯਾਨਿਯੋ ਯਥਾ ‘‘ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਾ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ਦੁਕਮਾਤਿਕਾ ੯੭) ਏਤ੍ਥ ਅਨੀਯਸਦ੍ਦੋ ਕਤ੍ਵਤ੍ਥੇ, ਤਥਾ ਇਧ ਕਰਣਤ੍ਥੇਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਤੇਨ ਹੇਸਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਵਸਂ ਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਸਵਤ੍ਤਨਂ ਨਾਮ ਯਥਿਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨਗਮਨਂ. ਤਨ੍ਤਿ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਂ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਹਾਰਾਜਾਨੋ ਏਤੇਸਂ ਇਸ੍ਸਰਾਤਿ ਚਾਤੁਮਹਾਰਾਜਿਕਾ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਸ ਸਮੀਪੇ ਠਿਤਂ ਸਦੇਵਕਲੋਕਪਜ੍ਜੋਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਦੂਰੇ ਦੇਵੇ ਉਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ ਚੋਦਨਮਪਨੇਤਿ ‘‘ਸਮੀਪੇ ਠਿਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ. ‘‘ਯੇ ਦੇਵਾ ਮਗ੍ਗਫਲਲਾਭਿਨੋ, ਤੇਪਿ ਤਮਤ੍ਥਂ ਏਕਦੇਸੇਨ ਜਾਨੇਯ੍ਯੁਂ, ਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯੋ ਪਨਾਯਂ ਪਞ੍ਹੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਜਾਨਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਵਿਸਯੇ’’ਤਿਆਦਿ. ਨ ਲਬ੍ਭਾਤਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਣਂ ਨਾਮੇਤ੍ਥ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਧਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪੁਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਹਤ੍ਥਤੋ ਮੋਚੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵੋਹਾਰਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਹਨ੍ਦ ਨਂ ਦੂਰਮਪਨੇਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਭਿਸਦ੍ਦੋ ਅਤਿਸਦ੍ਦਤ੍ਥੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰਾ’’ਤਿ, ਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੇਵ ਪਞ੍ਞਾਪਟਿਭਾਨਾਦਿਗੁਣੇਹਿ ਚ ਅਮ੍ਹੇ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਪਰੇਸਂ ਕਾਮਨੀਯਤਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਣੀਤਤਰਾਤਿ ਉਲ਼ਾਰਤਰਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਤ੍ਤਮਤਰਾ’’ਤਿ.
੪੯੧-੪੯੩. ਸਹਸ੍ਸਕ੍ਖੋ ਪਨ ਸਕ੍ਕੋ ਅਭਿਸਮੇਤਾਵੀ ਆਗਤਫਲੋ ਵਿਞ੍ਞਾਤਸਾਸਨੋ, ਸੋ ਕਸ੍ਮਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਉਪਾਯੇਨ ਨਿਯ੍ਯੋਜੇਸੀਤਿ ਅਨੁਯੋਗਮਪਨੇਤਿ ‘‘ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ.
ਖਜ੍ਜੋਪਨਕਨ੍ਤਿ ਰਤ੍ਤਿਂ ਜਲਨ੍ਤਂ ਖੁਦ੍ਦਕਕਿਮਿਂ. ਧਮਨ੍ਤੋ ਵਿਯਾਤਿ ਮੁਖਵਾਤਂ ਦੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ. ਅਤ੍ਥਿ ਚੇਵਾਤਿ ਏਦਿਸੋ ਮਹਾਭੂਤਪਰਿਯੇਸਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਨਾਮ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋ ਏਵ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਮਯਾ ਅਪੇਸਿਤੋਯੇਵ ਪਚ੍ਛਾ ਜਾਨਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਤੋਤਿ ਤਥਾ ਚਿਨ੍ਤਨਤੋ ਪਰਂ. ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਸ੍ਸੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ ਦੇਵਯਾਨਿਯਸਦਿਸੋਵ. ‘‘ਦੇਵਯਾਨਿਯਮਗ੍ਗੋਤਿ ਵਾ…ਪੇ… ਅਭਿਞ੍ਞਾਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵਾ ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਸ੍ਸੇਵ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਪਾਲ਼ਿਯਂ, ਅਟ੍ਠਕਥਾਸੁ ਚ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਆਗਤਰੁਲ਼੍ਹਿਨਾਮਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਾਸੁਪਿ ਹਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਸੁ ਦੇਵਯਾਨਿਯਮਗ੍ਗਾਦਿਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਅਪ੍ਪਨਾਦਿਨਾਮਂ ਯਥਾਰਹਂ ਸਮ੍ਭਵਤਿ.
੪੯੪. ਆਗਮਨਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਆਗਮਨਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਉਦਯਤੋ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇਤਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਇਮੇਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯਿਕਾ. ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨਾਤਿ ਬ੍ਯਾਕਰਣੇਨ. ਅਨਾਰਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤੋਤਿ ਅਨਾਰਾਧਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਅਤੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋ. ਵਾਦਨ੍ਤਿ ਦੋਸਂ. ਵਿਕ੍ਖੇਪਨ੍ਤਿ ਵਾਚਾਯ ਵਿਵਿਧਾ ਖੇਪਨਂ.
੪੯੫. ਕੁਹਕਤ੍ਤਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਭੂਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਿਮ੍ਹਾਪੇਤੁਕਾਮਤ੍ਤਾ. ‘‘ਗੁਹਕਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਪਠਿਤ੍ਵਾ ਗੁਯ੍ਹਿਤੁਕਾਮਤ੍ਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ.
ਤੀਰਦਸ੍ਸੀਸਕੁਣੂਪਮਾਵਣ੍ਣਨਾ
੪੯੭. ਪਦੇਸੇਨਾਤਿ ਏਕਦੇਸੇਨ, ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕੇਨ ਸਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਕੇਪੀਤਿ ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧੇਪਿ. ਨਿਪ੍ਪਦੇਸਤੋਤਿ ਅਨਵਸੇਸਤੋ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਤਥਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ, ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਅਯੁਤ੍ਤਭਾਵਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਪੁਚ੍ਛਾਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸਾਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤੁਮਜਾਨਨਤੋ ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ. ਵਿਤਥਪਞ੍ਹੋ ਹਿ ‘‘ਪੁਚ੍ਛਾਮੂਲ਼੍ਹੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਯਥਾ ‘‘ਮਗ੍ਗਮੂਲ਼੍ਹੋ’’ਤਿ. ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਤੇਨ ਕਤਪੁਚ੍ਛਾਯ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾਕਾਰੇ ਦੋਸਂ ਵਿਭਾਵੇਤ੍ਵਾ. ਪੁਚ੍ਛਾਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਨ੍ਤਿ ਤਥਾ ਸਿਕ੍ਖਾਪਿਤਾਯ ਅਵਿਤਥਪੁਚ੍ਛਾਯ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਨਾਮ ਪੁਚ੍ਛਾਨੁਰੂਪਂ, ਪੁਚ੍ਛਾਸਭਾਗੇਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬਤੋ, ਨ ਚ ਤਥਾਗਤਾ ਵਿਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਕਤਪੁਚ੍ਛਾਨੁਰੂਪਂ ਵਿਰਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥਸਭਾਗਤਾਯ ਚ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਕਾ ਤਦਤ੍ਥਂ ਅਨਵਬੁਜ੍ਝਨ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪੁਚ੍ਛਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਿਤਥਪੁਚ੍ਛਾਯ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਮਾਚਿਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਦੁਵਿਞ੍ਞਾਪਯੋਤਿ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਕਾਰਣੇਨ ਦੁਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ.
੪੯੮. ਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਪਤਿਟ੍ਠਹਤਿ. ‘‘ਕਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਭੁਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਕਿਂ ਆਗਮ੍ਮਾ’’ਤਿ. ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ, ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਕਾਰਣਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਂਯੇਵਾਤਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਬਦ੍ਧਮੇਵ. ਯਸ੍ਮਾ ਏਕਦਿਸਾਭਿਮੁਖਂ ਸਨ੍ਤਾਨਵਸੇਨ ਬਹੁਧਾ ਸਣ੍ਠਿਤੇ ਰੂਪਪ੍ਪਬਨ੍ਧੇ ਦੀਘਸਞ੍ਞਾ, ਤਮੁਪਾਦਾਯ ਤਤੋ ਅਪ੍ਪਕਂ ਸਣ੍ਠਿਤੇ ਰਸ੍ਸਸਞ੍ਞਾ, ਤਦੁਭਯਞ੍ਚ ਵਿਸੇਸਤੋ ਰੂਪਗ੍ਗਹਣਮੁਖੇਨ ਗਯ੍ਹਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਣ੍ਠਾਨਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪ੍ਪਪਰਿਮਾਣੇ ਰੂਪਸਙ੍ਘਾਤੇ ਅਣੁਸਞ੍ਞਾ, ਤਦੁਪਾਦਾਯ ਤਤੋ ਮਹਤਿ ਥੂਲਸਞ੍ਞਾ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਦ੍ਵਯਂ ਵਿਸੇਸਤੋ ਰੂਪਗ੍ਗਹਣਮੁਖੇਨ ਗਯ੍ਹਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਇਮਿਨਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ‘‘ਪਿ-ਸਦ੍ਦੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ‘ਸਣ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਉਪਾਦਾਰੂਪਂ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਪਿ ਵਣ੍ਣਮਤ੍ਤਮੇਵ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਸਮੁਚ੍ਚਿਨਾਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਵਣ੍ਣਸਦ੍ਦੋ ਹੇਤ੍ਥ ਰੂਪਾਯਤਨਪਰਿਯਾਯੋਵ. ਸੁਭਨ੍ਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਂ, ਇਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸੁਭਨ੍ਤਿ ਅਸੁਨ੍ਦਰਂ, ਅਨਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਂ ਪਨੇਵਂ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਦੀਘਂ ਰਸ੍ਸਂ ਅਣੁਂ ਥੂਲਂ ਸੁਭਾਸੁਭਨ੍ਤਿ ਤੀਸੁਪਿ ਠਾਨੇਸੁ ਰੂਪਾਯਤਨਮੁਖੇਨ ਉਪਾਦਾਰੂਪਸ੍ਸੇਵ ਗਹਣਂ ਭੂਤਰੂਪਾਨਂ ਵਿਸੁਂ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ‘‘ਕਤ੍ਥ ਆਪੋ ਚ ਪਥਵੀ, ਤੇਜੋ ਵਾਯੋ ਨ ਗਾਧਤੀ’’ਤਿ ਹਿ ਭੂਤਰੂਪਾਨਿ ਵਿਸੁਂ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਨਾਮਨ੍ਤਿ ਵੇਦਨਾਦਿਕ੍ਖਨ੍ਧਚਤੁਕ੍ਕਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਭਿਮੁਖਂ ਨਮਨਤੋ, ਨਾਮਕਰਣਤੋ ਚ ‘‘ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਹੇਟ੍ਠਾ ‘‘ਦੀਘਂ ਰਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਇਧ ਰੁਪ੍ਪਨਟ੍ਠੇਨ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਯ ਗਹਿਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਦੀਘਾਦਿਭੇਦ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਆਦਿਸਦ੍ਦੇਨ ਆਪਾਦੀਨਞ੍ਚ ਸਙ੍ਗਹੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਦੀਘਾਦਿਸਮਞ੍ਞਾ ਨ ਰੂਪਾਯਤਨਵਤ੍ਥੁਕਾਵ, ਅਥ ਖੋ ਭੂਤਰੂਪਵਤ੍ਥੁਕਾਪਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਸਣ੍ਠਾਨਂ ਫੁਸਨਮੁਖੇਨਪਿ ਗਯ੍ਹਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੀਘਰਸ੍ਸਾਦਿਗ੍ਗਹਣੇਨ ਭੂਤਰੂਪਮ੍ਪਿ ਗਯ੍ਹਤੇਵਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਤੁਂ ‘‘ਦੀਘਾਦਿਭੇਦਂ ਰੂਪ’’ ਮਿਚ੍ਚੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਿਂ ਆਗਮ੍ਮਾਤਿ ਕਿਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਿਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਨਹੇਤੁ. ‘‘ਉਪਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨ ਖਣਨਿਰੋਧਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਅਸੇਸਮੇਤਂ ਨਪ੍ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ.
੪੯੯. ਤਤ੍ਰ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਂ ਭਵਤੀਤਿ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਵਚਨਮਤ੍ਤਂ ਚੁਣ੍ਣਿਯਪਾਠਂ ਵਤ੍ਵਾ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਵਚਨਭੂਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿਆਦਿਂ ਸਿਲੋਕਮਾਹਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਵਿਞ੍ਞਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਵਿਸਿਟ੍ਠੇਨ ਞਾਣੇਨ ਞਾਤਬ੍ਬਂ, ਸਬ੍ਬਞਾਣੁਤ੍ਤਮੇਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਤੋ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸੇਤਂ ਨਾਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਿਦਸ੍ਸੀਯਤੇਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ, ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ, ਨ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਅਨਿਦਸ੍ਸਨਂ, ਅਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਵਾ ਉਪਮਾ, ਤਦੇਤਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਨਿਦਸ੍ਸਨਂ. ਨ ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਨਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਏਕਭੂਤਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਪਣੀਤਸਭਾਵਸ੍ਸ ਸਦਿਸਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਕੁਤੋਚਿ ਲਬ੍ਭਤੀਤਿ. ਯਂ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਭੋਤਿ, ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਵੇਤਿ, ਤਂ ਸਙ੍ਖਤਂ ਉਦਯਵਯਨ੍ਤੇਹਿ ਸਅਨ੍ਤਂ, ਅਸਙ੍ਖਤਸ੍ਸ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਨਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਤੇ ਉਭੋਪਿ ਅਨ੍ਤਾ ਨ ਸਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਏਵ ਨਵਭਾਵਾਪਗਮਸਙ੍ਖਾਤਾ ਜਰਤਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਪ੍ਪਾਦਨ੍ਤੋ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਾਦਨ੍ਤੋਤਿ ਉਪ੍ਪਾਦਾਵਤ੍ਥਾ. ਵਯਨ੍ਤੋਤਿ ਭਙ੍ਗਾਵਤ੍ਥਾ. ਠਿਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਨ੍ਤੋਤਿ ਜਰਤਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਅਵਸੇਸਗ੍ਗਹਣੇਨ ਠਿਤਾਵਤ੍ਥਾ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਿਤ੍ਥਸ੍ਸਾਤਿ ਪਾਨਤਿਤ੍ਥਸ੍ਸ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਚਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਤਞ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ. ਪਪਨ੍ਤੀਤਿ ਪਕਾਰੇਨ ਪਿਵਨ੍ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਆਚਰਿਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਪਪਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਪਪਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਪਪਨ੍ਤਿ ਪਾਨਤਿਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ਟੀ. ੧.੪੯੯) ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਨਯੇਨ, ਯਥਾਰੁਤਲਕ੍ਖਣੇਨ ਵਾ ਪ-ਕਾਰਸ੍ਸ ਭ-ਕਾਰੋ ਕਤੋ.ਸਬ੍ਬਤੋਤਿ ਸਬ੍ਬਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮੁਖਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਟ੍ਠਤਿਂਸਾਯ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਯੇਨ ਯੇਨ ਮੁਖੇਨਾ’’ਤਿ. ਅਯਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਤੋ ਅਪਰੋ ਨਯੋ – ਪਕਾਰੇਨ ਭਾਸਨਂ ਜੋਤਨਂ ਪਭਾ, ਸਬ੍ਬਤੋ ਪਭਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਸਬ੍ਬਤੋਪਭਂ, ਕੇਨਚਿ ਅਨੁਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਤਾਯ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਪਭਸ੍ਸਰਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇਤਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਭੁਮ੍ਮਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਇਦਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਗਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ. ਯੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਮਧਿਗਤਂ, ਤਂ ਸਨ੍ਤਤਿਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਂਯੇਵ ਇਧ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਧਮ੍ਮਜਾਤਂ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਯਦੇਤਂ ‘‘ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੇਨਾ’’ਤਿ ਪਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਿਂ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਉਦ੍ਧਰਤਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਭਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਤ੍ਤਾ. ਚਰਿਮਕਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤੋ ਚੁਤਿਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਚਿਤ੍ਤਂ. ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਦਿਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਚਿਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥੇਤਂ ਉਪਰੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਏਤਂ ਨਾਮਰੂਪਂ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਵਿਜ੍ਝਾਤ…ਪੇ… ਭਾਵਂ ਯਾਤੀ’’ਤਿ. ਵਿਜ੍ਝਾਤਦੀਪਸਿਖਾ ਵਿਯਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬੁਤਦੀਪਸਿਖਾ ਵਿਯ. ‘‘ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸਾਪੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਮੁਖੇਨ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਮੇਵ ਵਦਤਿ ਨਾਮਰੂਪਸ੍ਸ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਉਪਰੁਜ੍ਝਨਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਤ੍ਤਾ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਵਸੇਨ ਉਪਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨਾਤਿ ਕਤ੍ਤਰਿ, ਕਰਣੇ ਵਾ ਕਰਣਵਚਨਂ, ਨਿਰੋਧੇਨਾਤਿ ਪਨ ਹੇਤੁਮ੍ਹਿ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ.
ਇਤਿ ਸੁਮਙ੍ਗਲਵਿਲਾਸਿਨਿਯਾ ਦੀਘਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ ਪਰਮਸੁਖੁਮਗਮ੍ਭੀਰਦੁਰਨੁਬੋਧਤ੍ਥਪਰਿਦੀਪਨਾਯ ਸੁਵਿਮਲਵਿਪੁਲਪਞ੍ਞਾਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯਜਨਨਾਯ ਸਾਧੁਵਿਲਾਸਿਨਿਯਾ ਨਾਮ ਲੀਨਤ੍ਥਪਕਾਸਨਿਯਾ ਕੇਵਟ੍ਟਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾਯ ਲੀਨਤ੍ਥਪਕਾਸਨਾ.
ਕੇਵਟ੍ਟਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.