੧. ਪਚ੍ਚਯਾਨੁਲੋਮਵਣ੍ਣਨਾ
ਏਕੇਕਂ ਤਿਕਂ ਦੁਕਞ੍ਚਾਤਿ ਕੁਸਲਤ੍ਤਿਕਾਦੀਸੁ ਬਾਵੀਸਤਿਯਾ ਤਿਕੇਸੁ ਹੇਤੁਦੁਕਾਦੀਸੁ ਸਤਂ ਦੁਕੇਸੁ ਏਕੇਕਂ ਤਿਕਂ ਦੁਕਞ੍ਚ. ਨ ਤਿਕਦੁਕਨ੍ਤਿ ਤੁਲ੍ਯਯੋਗੀਨਂ ਨ ਤਿਕਦੁਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਿਕਵਿਸਿਟ੍ਠਂ ਪਨ ਦੁਕਂ, ਦੁਕਵਿਸਿਟ੍ਠਞ੍ਚ ਤਿਕਂ, ਤਿਕਵਿਸਿਟ੍ਠਤਿਕਦੁਕਵਿਸਿਟ੍ਠਦੁਕੇਸੁ ਵਿਯ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪਰਿ ਦੇਸਨਾ ਪਵਤ੍ਤਾ ਏਵਾਤਿ.
ਯੇ ਕੁਸਲਾਦਿਧਮ੍ਮੇ ਪਟਿਚ੍ਚਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ ‘‘ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ, ਤੇ ਕੁਸਲਾਦਿਧਮ੍ਮਾ ਪਟਿਚ੍ਚਤ੍ਥਂ ਫਰਨ੍ਤਾ ਹੇਤੁਆਦਿਪਚ੍ਚਯਟ੍ਠਂ ਸਾਧੇਨ੍ਤਾ ਕੁਸਲਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾ ਚੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨੇਵਾਹਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਪਟਿਚ੍ਚਤ੍ਥਫਰਣਂ ਉਭਯੇਸਂ ਤੇਸਂ ਸਹਭਾਵੇ ਸਤਿ, ਨਾਞ੍ਞਥਾ. ਤੇਨੇਵ ਕਾਰਣੇਨਾਹ ‘‘ਤੇ ਚ ਖੋ ਸਹਜਾਤਾਵਾ’’ਤਿ. ਤੇਤਿ ਹੇਤੁਆਦਿਪਚ੍ਚਯਾ. ਤੇਸੁ ਹਿ ਹੇਤੁਸਹਜਾਤਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਨਿਸ੍ਸਯਾਦਯੋ ਸਹਜਾਤਾ, ਅਨਨ੍ਤਰਸਮਨਨ੍ਤਰਾਦਯੋ ਅਸਹਜਾਤਾ ਪਚ੍ਚਯਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਏਤੇਹਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਾਰੇਹਿ ਇਤਰੇਤਰਤ੍ਥਬੋਧਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਕਿਂ ਸਾਧਿਤਂ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਏਵਞ੍ਚ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਕੋਸਲ੍ਲਂ ਜਨਿਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.
ਤੇ ਤੇ ਪਞ੍ਹੇ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਸਿਯਾ ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿਆਦਯੋ ਯੇ ਯੇ ਪਞ੍ਹਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਤੇ ਪਞ੍ਹੇ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ. ਪਮਾਦਲੇਖਾ ਏਸਾਤਿ ਇਦਂ ‘‘ਕੁਸਲੋ ਹੇਤੁ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਲਿਖਿਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪਟਿਚ੍ਚਸਹਜਾਤਵਾਰੇਸੁ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯੋ, ਪਚ੍ਚਯਨਿਸ੍ਸਯਵਾਰੇਸੁ ਨਿਸ੍ਸਯਪਚ੍ਚਯੋ, ਸਂਸਟ੍ਠਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਾਰੇਸੁ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪਚ੍ਚਯੋ ਏਕਨ੍ਤਿਕੋਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪੁਰਿਮਵਾਰੇਸੁ…ਪੇ… ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਪੁਰਿਮਵਾਰੇਸੁ ਛਸੁ. ਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ ਸਰੂਪਤੋ ਅਨੁਦ੍ਧਟਤ੍ਤਾ. ਏਵਮਾਦੀਹਿ ਪਞ੍ਹੇਹਿ. ਹੇਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੂਤਿ ਹੇਤੁਆਦੀਸੁ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਭੇਦੇਸੁ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ. ਨਿਦ੍ਧਾਰਣੇ ਚੇਤਂ ਭੁਮ੍ਮਂ. ਹੇਤਾਦਿਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਨਿਚ੍ਛਯਾਭਾਵਤੋਤਿ ‘‘ਇਮੇ ਨਾਮ ਤੇ ਹੇਤੁਆਦਯੋ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਨਿਚ੍ਛਯਾਭਾਵਤੋ ਸਰੂਪਤੋ ਅਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਹਿ ਨਾਮ ਨਾਨਾਜਟਾਜਟਿਤਂ ਗੁਮ੍ਬਨ੍ਤਰਗਤਞ੍ਚ ਤਂਸਦਿਸਂ ਸਰੂਪਤੋ ਅਦਿਸ੍ਸਮਾਨਂ ਇਦਂ ਤਨ੍ਤਿ ਨ ਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨੀਯਤਿ, ਏਵਂ ਞਾਤੁਂ ਇਚ੍ਛਿਤੋਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਸਰੂਪਤੋ ਅਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੋ ਨਿਜ੍ਜਟੋ ਨਿਗੁਮ੍ਬੋ ਚ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ ਨਿਚ੍ਛਯਾਭਾਵਤੋ, ਸਰੂਪਤੋ ਪਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਤੇ ਤਬ੍ਬਿਸਯਸ੍ਸ ਨਿਚ੍ਛਯਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਭਾਵਾਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸੋ ਪਞ੍ਹੋ ਨਿਜ੍ਜਟੋ ਨਿਗੁਮ੍ਬੋ ਚ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਨਿਚ੍ਛਯਾਭਾਵਤੋ ਤੇ ਪਞ੍ਹਾ ਨਿਜ੍ਜਟਾ ਨਿਗੁਮ੍ਬਾ ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਨ ਵਿਭਤ੍ਤਾ’’ਤਿ, ‘‘ਨ ਕੋਚਿ ਪੁਚ੍ਛਾਸਙ੍ਗਹਿਤੋ…ਪੇ… ਵਿਭਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਚ. ਤਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਹਾਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਨਿਜ੍ਜਟਤਾ ਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਨਿਚ੍ਛਯੁਪ੍ਪਾਦਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.
ਠਪਨਂ ਨਾਮ ਇਧ ਵਿਨੇਯ੍ਯਸਨ੍ਤਾਨੇ ਪਤਿਟ੍ਠਪਨਂ, ਤਂ ਪਨ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਦੀਪਨਂ ਜੋਤਨਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਕਾਸਿਤਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਪਕਾਰੇਹੀਤਿ ਹੇਤੁਆਦਿਪਚ੍ਚਯਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ, ਕੁਸਲਾਦਿਪਚ੍ਚਯਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਵਾ.
੨੫-੩੪. ਪਰਿਕਪ੍ਪਨਂ ਵਿਦਹਨਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਪਰਿਕਪ੍ਪਪੁਚ੍ਛਾਤਿ ਵਿਧਿਪੁਚ੍ਛਾ’’ਤਿ. ਸਿਯਾਤਿ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸੋ ਵਿਧਿ ਕਿਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਏਤੇਨ ‘‘ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਵਿਧਿਮ੍ਹਿ ਕਿਰਿਯਾਪਦਂ. ਪੁਚ੍ਛਾ ਪਨ ਵਾਕ੍ਯਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਮੇਵ ਹਿ ਵਾਕ੍ਯਤ੍ਥਸਿਦ੍ਧਂ ਪੁਚ੍ਛਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਮ੍ਪਿ ‘‘ਕਿਂ ਸੋ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਂਪੁਚ੍ਛਨਂ ਪਰਿਕਪ੍ਪਪੁਚ੍ਛਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕ੍ਖੇ ਹਿ ਕਿਰਿਯਾਯ ਪਦੇਨੇਵ ਪੁਚ੍ਛਾ ਵਿਭਾਵੀਯਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀਤਿ. ‘‘ਸਿਯਾ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ‘‘ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਉਭਯਮਿਦਂ ਪਚ੍ਚਯਵਚਨਂ, ‘‘ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਵਚਨਂ. ਤੇਸੁ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭਾਵੇ ਵਿਭਾਵਿਤੇ ਪਚ੍ਚਯੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵਿਭਾਵਿਤਾਯੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮੋਵ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਥ ਚ ਪਚ੍ਚਯਧਮ੍ਮਵਿਸਿਟ੍ਠੋ ਪਟਿਚ੍ਚਤ੍ਥੋ ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ ਸਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯਵਿਸਿਟ੍ਠੋ ਵਾਤਿ ਦੁਵਿਧਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾਯੇਵ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪਾ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤੇਸੁ ਪਠਮਸ੍ਮਿਂ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਦੋਸਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਯੋ ਕੁਸਲੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਪੁਚ੍ਛਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਕੁਸਲਮੂਲਾਦੀਨਂ ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਪੁਚ੍ਛਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ ਕੁਸਲਂ. ਤੇਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹੀਤਿ ਪਚ੍ਛਾਜਾਤਵਿਪਾਕਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਚ ਤਂ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਂਤਂਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਤਤੋ ਤਤੋ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਾਦਿਪਚ੍ਚਯਤੋ. ਭਵਨਮਤ੍ਥਿਤਾ ਏਤ੍ਥ ਨ ਚ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾਤਿ ‘‘ਕਿਂ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਯੋਜਨਾਯ ਦੋਸਮਾਹ. ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਏਵ ਪੁਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ.
ਤਤ੍ਥਾਤਿ ‘‘ਅਥ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਜਾਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਂ ਕੁਸਲਪਚ੍ਚਯਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਭਵਨਪੁਚ੍ਛਨਨ੍ਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵਨਪੁਚ੍ਛਨਂ ਨ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਪੁਨ ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਭਵਨਪੁਚ੍ਛਨਨ੍ਤਿ ਕੇਵਲਂ ਭਵਨਪੁਚ੍ਛਨਂ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਉਭਯਤ੍ਥਾਪਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਅਨੁਜਾਨਨਮੁਖੇਨ ਭਵਨਪੁਚ੍ਛਨਂ ਅਯੁਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ. ਅਨੁਜਾਨਨਞ੍ਚ ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਤ੍ਥਵਿਕਪ੍ਪਦ੍ਵਯੇ ਅਤ੍ਥਤੋ ਆਪਨ੍ਨਂ, ਤਂ ਅਨਨੁਜਾਨਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਅਨਨੁਜਾਨਿਤ੍ਵਾਵਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਂਪੁਚ੍ਛਨਮੇਵਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਂਪੁਚ੍ਛਨੇ ‘‘ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਕਿਰਿਯਾਪਦਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ‘‘ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਇਦਂ ਕਥਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਿਯਾਤਿ…ਪੇ… ਪੁਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. ਅਯਂ ਨਯੋਤਿ ‘‘ਸਿਯਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਅਨਨ੍ਤਰਵੁਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਨਯੋ. ਨ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ ਅਨਾਮਟ੍ਠਵਿਸੇਸਤ੍ਤਾ. ਦ੍ਵੇਪਿ ਪੁਚ੍ਛਾਤਿ ਸਮ੍ਭਵਨਪੁਚ੍ਛਾ ਤਬ੍ਬਿਸੇਸਪੁਚ੍ਛਾ ਚਾਤਿ ਦੁਵਿਧਾਪਿ ਪੁਚ੍ਛਾ ਏਕਾਯੇਵ ਪੁਚ੍ਛਾ ਸਂਪੁਚ੍ਛਨਭਾਵਤੋ ਏਕਾਧਿਕਰਣਭਾਵਤੋ ਚ.
ਗਮਨੁਸ੍ਸੁਕ੍ਕਵਚਨਨ੍ਤਿ ਗਮਨਸ੍ਸ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਵਚਨਂ. ਗਮਨਕਿਰਿਯਾਯ ਯਥਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਤ੍ਤਾ ਉਪਰਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਰਿਯਾਯ ਯੋਗ੍ਯਰੂਪੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਠਾਨਂ ਗਮਨੁਸ੍ਸੁਕ੍ਕਨਂ ਤਸ੍ਸ ਬੋਧਨਂ ਵਚਨਂ. ਏਵਂਭੂਤਾ ਚ ਕਿਰਿਯਾ ਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਤੋ ਕਿਰਿਯਨ੍ਤਰਾਪੇਕ੍ਖਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਗਮਨਸ੍ਸ…ਪੇ… ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ. ਕਥਂ ਪਨੇਤਸ੍ਮਿਂ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਪਟ੍ਠਾਨੇ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰੇ ਪਟਿਚ੍ਚਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮਕਾਲਕਿਰਿਯਾਪੇਕ੍ਖਤਾਤਿ ਚੋਦਨਂ ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾ ਆਹ ‘‘ਯਦਿਪੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤੇਨੇਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਅਸਤਿਪਿ ਪਟਿਅਯਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਨਾਨਂ ਕਾਲਭੇਦੇ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਹੇਤੁਫਲੇਸੁ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨਂ ਪੁਰਿਮਪਚ੍ਛਿਮਕਾਲਤਂ ਹੇਤੁਫਲਤਾਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਇਧਾਪਿ ਸਮਾਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਰੁਲ਼੍ਹੀਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਪਚ੍ਛਿਮਕਾਲਵੋਹਾਰੋ ਕਤੋ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਗਹਣਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਆਕਾਰਵਸੇਨ…ਪੇ… ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਪਟਿਲਾਭੋ ਉਪ੍ਪਾਦੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਗਮਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਅਯਨਕਿਰਿਯਂ ਪਰਿਯਾਯਨ੍ਤਰੇਨਾਹ. ਸਾ ਪਨਤ੍ਥਤੋ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਪਵਤ੍ਤਿ ਚ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਹਿ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਲੋਕੇ ਸਬ੍ਬੋ ਕਿਰਿਯਾਕਾਰਕਵੋਹਾਰੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਲਬ੍ਭਮਾਨਂ ਯਂ ਪਟਿਅਯਨਂ ਪਟਿਗਮਨਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਟਿਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਂ, ਤਞ੍ਚ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾਦਿਅਪੇਕ੍ਖਾਯ ਹੋਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਗਮਨਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਯਿਦਂ ਗਮਨਪਟਿਗਮਨਂ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਪਟਿਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਂ ਸਮਾਨਕਿਰਿਯਾ. ਕਥਂ? ਯਸ੍ਮਾ ਪਟਿਕਰਣਂ ਪਟਿਸਦ੍ਦਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਭੂਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਂ ‘‘ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ, ਤਸ੍ਮਾ. ਤਦਾਯਤ੍ਤੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਸਹਯੋਗੇ ਕਰਣਵਚਨਂ, ਕਰਣਤ੍ਥੇ, ਹੇਤੁਤ੍ਥੇ ਵਾ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮੇ ਆਯਤ੍ਤਾਯ ਪਟਿਬਦ੍ਧਾਯ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਹੇਵ ਪਟਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ਪਟਿਅਯਨਤ੍ਤਲਾਭਾਨਂ ਸਮਾਨਕਾਲਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਨਨੁ ਚ ਸਮਾਨਕਾਲਕਿਰਿਯਾਯਂ ਈਦਿਸੋ ਸਦ੍ਦਪ੍ਪਯੋਗੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਪੁਰਿਮਕਾਲਕਿਰਿਯਾਯਮੇਵ ਚ ਅਤ੍ਥੀਤਿ? ਨਾਯਮੇਕਨ੍ਤੋ ਸਮਾਨਕਾਲਕਿਰਿਯਾਯਮ੍ਪਿ ਕੇਹਿਚਿ ਇਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ. ਤਥਾ ਹਿ –
‘‘ਨਿਹਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਮਿਰਂ ਲੋਕੇ, ਉਦਿਤੋ ਸਤਰਂਸਮਿ;
ਲੋਕੇਕਚਕ੍ਖੁਭੂਤੋਯ-ਮਤ੍ਥਮੇਤਿ ਦਿਵਾਕਰੋ.
‘‘ਸਿਰੀਵਿਲਾਸਰੂਪੇਨ, ਸਬ੍ਬਸੋਭਾਵਿਭਾਵਿਨਾ;
ਓਭਾਸੇਤ੍ਵਾਦਿਤੋ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਸਤਰਂਸਿ ਯਥਾ ਪਰੋ’’ਤਿ. –
ਚ ਪਯੋਗਾ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
੩੫-੩੮. ਤਾਸੂਤਿ ਦੁਕਮੂਲਕਨਯੇ ਹੇਤਾਰਮ੍ਮਣਦੁਕੇ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸਪੁਚ੍ਛਾ, ਤਾਸੁ. ਹੇਤਾਰਮ੍ਮਣਦੁਕੇਤਿ ‘‘ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਵਸੇਨ ਆਗਤੇ ਪਚ੍ਚਯਦੁਕੇ. ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਪੁਚ੍ਛਾਨਂ ਦਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਾਚਨਾਮਗ੍ਗੇ ਕੁਸਲਪਦਮੂਲਾ ਕੁਸਲਪਦਾਵਸਾਨਾ, ਕੁਸਲਾਦਿਪਦਤ੍ਤਯਮੂਲਾ ਕੁਸਲਾਦਿਪਦਤ੍ਤਯਾਵਸਾਨਾ ਚ ਏਕੂਨਪਞ੍ਞਾਸਾਯ ਪੁਚ੍ਛਾਨਂ ਆਦਿਪਰਿਯੋਸਾਨਭੂਤਾ ਦ੍ਵੇ ਏਵ ਪੁਚ੍ਛਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵਾਰੇ ਪੁਚ੍ਛਾਨਂ ਵੁਤ੍ਤੋ ਨ ਪਚ੍ਚਯਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੁਚ੍ਛਾਯ ਹਿ ਵਸੇਨ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯੇ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਏਕਮੂਲਂ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਕਮੂਲਕੋ, ਨਯਸਦ੍ਦਾਪੇਕ੍ਖਾਯ ਚਾਯਂ ਪੁਲ੍ਲਿਙ੍ਗਨਿਦ੍ਦੇਸੋ. ਏਵਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਮੂਲਕਾਦੀਸੁ. ਤਥਾ ਹੇਤੁਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਸਙ੍ਖਾਤਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਮੂਲਾਨਿ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦ੍ਵਿਮੂਲਕੋਤਿਆਦਿਨਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਪਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਪਠਮਨਯਸ੍ਸ ਏਕਮੂਲਕਤਾ ਨ ਸਿਯਾ. ਨ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਪਚ੍ਚਯਨ੍ਤਰਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਂ ਮੂਲਭਾਵੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਪਨ ਵਸੇਨਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਹੇਤਾਰਮ੍ਮਣਦੁਕਾਦੀਨਨ੍ਤਿ ਅਵਯਵੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਅਧਿਪਤਿਆਦੀਨਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ. ਤਤੋ ਪਰਂ ਮੂਲਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਸਬ੍ਬਮੂਲਕਂ ਅਨਵਸੇਸਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਮੂਲਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਮੂਲਵਨ੍ਤਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਾ ਪਚ੍ਚਯਾ ਮੂਲਭਾਵੇਨ ਗਯ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਪਚ੍ਚਯਗਮਨਂ ਪਾਲ਼ਿਗਮਨਨ੍ਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਯਤਿ ਅਭਿਧੇਯ੍ਯਾਨੁਰੂਪਂ ਲਿਙ੍ਗਵਚਨਾਦੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ. ਇਧਾਤਿ ਅਨੁਲੋਮੇ. ਚ-ਸਦ੍ਦੋ ਉਪਚਯਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਤੇਵੀਸਤਿਮੂਲਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਮੂਲਭਾਵਂ ਉਪਚਯੇਨ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਂ ਜੋਤੇਤਿ.
੩੯-੪੦. ਏਵਂ ਸਤੀਤਿ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾ ਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਾ, ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਵਾਚਨਾਮਗ੍ਗੇ ਸਤਿ. ਚਕ੍ਕਬਨ੍ਧਨਵਸੇਨ ਪਾਲ਼ਿਗਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤੁ, ਕੋ ਦੋਸੋਤਿ ਕਦਾਚਿ ਵਦੇਯ੍ਯਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਿਮਸੋਧਨਵਸੇਨ ਚ ਇਧ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਪਾਲ਼ਿ ਗਤਾ’’ਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਖਨ੍ਧਵਿਭਙ੍ਗਾਦੀਸੁਪਿ ਪਾਲ਼ਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਸੋਧਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ. ਗਣਨਚਾਰੇਨ ਤਮਤ੍ਥਂ ਸਾਧੇਤੁਂ ‘‘ਏਵਞ੍ਚ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਆਰਮ੍ਮਣਾਦੀਸੂਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਮੂਲਕਾਦੀਸੁ ਨਯੇਸੁ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਦਿਪਚ੍ਚਯੇ. ਸੁਦ੍ਧਿਕਤੋਤਿ ਸੁਦ੍ਧਿਕਨਯਤੋ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਮੂਲਕਾਦੀਸੁ ਸੁਦ੍ਧਿਕਨਯਸ੍ਸ ਅਲਬ੍ਭਮਾਨਤ੍ਤਾ. ਏਕਮੂਲਕਨਯੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ ਆਰਮ੍ਮਣਮੂਲਕੇਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾ…ਪੇ… ਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਤਾਦਿਸਂ ਵਾਚਨਾਮਗ੍ਗਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਤ੍ਥ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾ ਹੇਤੁਪਚ੍ਚਯਾ, ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾ ਅਧਿਪਤਿਪਚ੍ਚਯਾ, ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਾ…ਪੇ… ਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਆਰਮ੍ਮਣਮੂਲਕੇ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯਮੂਲਭੂਤਾ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਪਰਿਯੋਸਾਨਮੇਵ ਏਕਮੂਲਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਅਵਸਿਟ੍ਠਏਕਮੂਲਕਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਸਬ੍ਬਮੂਲਕੇ ਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਾ, ਤਾਵ ਸਂਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਅਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੋਵ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕਮੂਲਕੇਸੂ’’ਤਿਆਦਿ. ਇਤੋ ਪਰੇਸੁਪਿ ਏਦਿਸੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਮੂਲਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਪਤਿਮੂਲਕੇ ਏਕਮੂਲਕਸ੍ਸ ਆਦਿਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ. ਨ ਸੁਦ੍ਧਿਕਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਨ ਸੁਦ੍ਧਿਕਨਯਦਸ੍ਸਨਂ. ‘‘ਸੁਦ੍ਧਿਕਨਯੋ ਹਿ ਵਿਸੇਸਾਭਾਵਤੋ ਆਰਮ੍ਮਣਮੂਲਕਾਦੀਸੁ ਨ ਲਬ੍ਭਤੀ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨਾਪਿ ਸਬ੍ਬਮੂਲਕੇ ਕਤਿਪਯਪਚ੍ਚਯਦਸ੍ਸਨਂ ਉਪਰਿ ਸਬ੍ਬਮੂਲਕੇ ਏਕਮੂਲਕਸ੍ਸ ਆਗਤਤ੍ਤਾ.
੪੧. ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਚਾਤਿ ਅਵਿਗਤਮੂਲਕਾਦਿਕੇ ਚ ਨਯੇ. ਸਙ੍ਖੇਪਨ੍ਤਰਗਤੋਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਿਪਿਤਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਗਤੋ, ਸਙ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਜ੍ਝਿਮਾਨਂ ਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਮਜ੍ਝਿਮਾਨਂ ਨਯਤੋ ਦਸ੍ਸਨਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਸਙ੍ਖੇਪੋ ਏਵ ਨ ਸਿਯਾ. ਗਤਿਦਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਤਦਸ੍ਸਨਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਪਾਲ਼ਿਗਤਿਯਾ ਦਸ੍ਸਨਂ, ਤਞ੍ਚ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਕਤਿਪਯਦਸ੍ਸਨਮੇਵ. ਤੇਨ ਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯੁਦ੍ਧਾਰਣੇਨ ਓਸਾਨਚਤੁਕ੍ਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਅਵਿਗਤਮੂਲਕੇ ਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਸ੍ਸ ਓਸਾਨਭਾਵਤੋ. ਸਬ੍ਬਮੂਲਕਸ੍ਸ ਅਵਸਾਨੇਨ ‘‘ਵਿਗਤਪਚ੍ਚਯਾ’’ਤਿ ਪਦੇਨ.
ਯਥਾ ਹੇਤੁਆਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਉਦ੍ਦੇਸਾਨੁਪੁਬ੍ਬਿਯਾ ਦੁਕਤਿਕਾਦਿਯੋਜਨਾ ਕਤਾ, ਏਵਂ ਤਤ੍ਥ ਆਰਮ੍ਮਣਾਦਿਪਚ੍ਚਯੇ ਲਙ੍ਘਿਤ੍ਵਾਪਿ ਸਕ੍ਕਾ ਯੋਜਨਂ ਕਾਤੁਂ, ਤਥਾ ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਕਤਾ? ਯਦਿਪਿ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਪਚ੍ਚਯਾਨਂ ਮੂਲਭਾਵੇਨ ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਕੇਸਞ੍ਚਿ ਕੇਹਿਚਿ ਯੋਜਨੇ ਅਤ੍ਥਵਿਸੇਸੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਆਰਮ੍ਮਣਮੂਲਕਾਦੀਸੁ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਪਤਿਦੁਕਾਦੀਨਂ ਹੇਤੁਮੂਲਕੇ ਚ ਹੇਤੁਅਧਿਪਤਿਅਨਨ੍ਤਰਤਿਕਾਦੀਨਂ ਤਂਤਂਅਵਸਿਟ੍ਠਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਯੋਜਨਾਯ ਅਤ੍ਥੇਵ ਵਿਸੇਸੋ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਯੋਜਨਾ ਨ ਸੁਖਗ੍ਗਹਣਾ, ਸਕ੍ਕਾ ਚ ਞਾਣੁਤ੍ਤਰੇਨ ਪੁਗ੍ਗਲੇਨ ਯਥਾਦਸ੍ਸਿਤੇਨ ਨਯੇਨ ਯੋਜਿਤੁਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੇ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾਵ ਤੇ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਿਤਾਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਮਾਹ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ.
ਤਞ੍ਚ ਗਮਨਂ ਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਤਿਕੇਹਿ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਦੁਕਸ੍ਸ ਯੋਜਨਾਵਸੇਨ ਪਾਲ਼ਿਗਮਨਂ, ਤਂ ਯੁਤ੍ਤਂ ਤਿਕੇਸੁ ਦੁਕਾਨਂ ਪਕ੍ਖੇਪਭਾਵਤੋ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਦੁਕੇਸੁ. ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਦੁਕਤਿਕੇ. ਨਯਾਤਿ ਅਨੁਲੋਮਨਯਾਦਯੋ ਵਾਰੇ ਵਾਰੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਨਯਾ, ਪੁਚ੍ਛਾ ਪਨ ਸਤ੍ਤਵੀਸਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਹੇਤੁਦੁਕੇਨ ਸਮਾਨਾਤਿ? ਤਂ ਤਿਕਪਦੇਸੁ ਪਚ੍ਚੇਕਂ ਹੇਤੁਦੁਕਸ੍ਸ ਲਬ੍ਭਮਾਨਸ੍ਸ ਹੇਤੁਦੁਕਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨਾਤਿ ‘‘ਨ ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਦੁਕਤਿਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਨ ਦੁਕਸ੍ਸ ਯੋਜਨਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਥ ਖੋ ਦੁਕਾਨਂ ਏਕੇਕੇਨ ਪਦੇਨ ਤਿਕਸ੍ਸ ਯੋਜਨਾ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਕੇਕੋ ਤਿਕੋ ਦੁਕਸਤੇਨ ਯੋਜਿਤੋ’’ਤਿ. ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਮਿਂ ਤਿਕਦੁਕੇ.
ਤਿਕਾਦਯੋ ਛ ਨਯਾਤਿ ‘‘ਤਿਕਞ੍ਚ ਪਟ੍ਠਾਨਵਰ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਗਾਥਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਾ ਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਾਦਯੋ ਛ ਨਯਾ. ਸਤ੍ਤਵਿਧਮ੍ਪੀਤਿ ਵਾਰਭੇਦੇਨ ਸਤ੍ਤਧਾ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ. ਅਨੁਲੋਮਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਯਾਨੁਲੋਮਂ ਅਨੁਲੋਮਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਸਹ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਤਥਾ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਮ੍ਪਿ ਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਂ ਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਤਾਸਾਮਞ੍ਞੇਨ, ਦੁਕਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਨਿ ਚ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਤਂਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਸਹ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਿਕਞ੍ਚ ਪਟ੍ਠਾਨਵਰ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਥਾਯ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਵਿਭਾਵਨਵਸੇਨ ‘‘ਅਨੁਲੋਮਮ੍ਹੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਸਤ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦੇਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਸਤ੍ਤਪ੍ਪਭੇਦੇ. ਛਪਿ ਏਤੇ ਤਿਕਾਦਿਭੇਦੇਨ ਚਤੁਚਤੁਪ੍ਪਭੇਦਾ ਧਮ੍ਮਾਨੁਲੋਮਾਦਿਵਸੇਨ ਛ ਉਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਇਦਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ. ਅਯਞ੍ਹੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਧਮ੍ਮਾਨੁਲੋਮਾਦਿਵਿਭਾਗਭਿਨ੍ਨਾਪਿ ਤਿਕਾਦਿਭਾਵਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਏਕਜ੍ਝਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਾ ਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਾਦਿਸਙ੍ਖਾਤਾ ਤਿਕਾਦਯੋ ਛ ਧਮ੍ਮਨਯਾ ਪਟਿਚ੍ਚਵਾਰਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਭਜਿਯਮਾਨਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਨਿਦ੍ਧਾਰਿਯਮਾਨੇ ਅਨੁਲੋਮਤਾਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਅਨੁਲੋਮਨ੍ਤਿ ਏਕਤੋ ਗਹਿਤੇ ਪਚ੍ਚਯਾਨੁਲੋਮੇ ਸੁਟ੍ਠੁ ਅਤਿਵਿਯ ਗਮ੍ਭੀਰਾਤਿ. ਅਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਇਧ ਪਨ ਅਯਂ ਗਾਥਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਾਨੁਲੋਮੇ ਪਚ੍ਚਯਾਨੁਲੋਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨੁਲੋਮੋ ਪਚ੍ਚਯਾਨੁਲੋਮਸ੍ਸ ਵਿਸੇਸਨਭਾਵੇਨ ਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਪਚ੍ਚਨੀਯਗਾਥਾਦੀਸੁਪਿ. ਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਦੁਕਪਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਚ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਦੁਕਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੂ’’ਤਿ. ਤਿਕੇਹਿ ਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਤਿਕੇਹਿ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਤੋ ਪਚ੍ਚਯਵਿਭਾਵਨਂ, ਤਿਕੇਹਿ ਵਾ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠਾਨਂ. ਦੁਕਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿ ਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਦੁਕਵਿਸਿਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਤਿਕਾਨਂ ਪਟ੍ਠਾਨਂ ਦੁਕਤਿਕਪਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੁਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਦੁਕਾਦਿਵਿਸੇਸਿਤਸ੍ਸਾਤਿ ਦੁਕਾਦਿਪਦਵਿਸੇਸਿਤਸ੍ਸ ਦੁਕਾਦਿਭਾਵੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ ‘‘ਹੇਤੁਂ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚ, ਨਹੇਤੁਂ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਤੋ.
ਪਚ੍ਚਯਾਨੁਲੋਮਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.